II GSK 54/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła uchwały Rady Gminy Kleszczów z dnia 29 września 2022 r. nr LIII/654/2022 w sprawie zaliczenia drogi Kamień – Żłobnica do kategorii dróg gminnych. Wojewoda Łódzki oraz A. S.A. zaskarżyły tę uchwałę, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych, w tym art. 2a ust. 2 i art. 7 ust. 1 i 2, poprzez zaliczenie do dróg gminnych działek, które nie stanowiły własności gminy, lecz Skarbu Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność uchwały w całości, uznając, że brak własności wszystkich działek przez gminę jest istotnym naruszeniem prawa. Skargę kasacyjną wniosła Rada Gminy Kleszczów, kwestionując wykładnię przepisów przez WSA i argumentując, że gmina nie musi być właścicielem wszystkich działek na etapie podejmowania uchwały. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych, drogi gminne stanowią własność gminy, a legitymowanie się przez gminę prawem własności do wszystkich gruntów, po których droga przebiega, jest konieczną przesłanką do zaliczenia jej do kategorii dróg gminnych. NSA uznał, że brak własności części działek przez gminę w dacie podejmowania uchwały stanowił rażące naruszenie prawa, a późniejsze postępowanie komunalizacyjne nie mogło sanować tej wadliwości. Sąd nie zgodził się również z możliwością unieważnienia uchwały tylko w części dotyczącej działek Skarbu Państwa, uznając drogę za całość.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wymogu posiadania przez gminę pełnego tytułu własności do wszystkich działek jako warunku zaliczenia drogi do kategorii dróg gminnych oraz konsekwencji naruszenia tego wymogu.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z własnością dróg publicznych i mieniem komunalnym.
Zagadnienia prawne (4)
Czy gmina może zaliczyć drogę do kategorii dróg gminnych, jeśli nie jest właścicielką wszystkich działek, przez które ta droga przebiega?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, gmina nie może zaliczyć drogi do kategorii dróg gminnych, jeśli nie jest właścicielką wszystkich działek, na których ta droga jest posadowiona.
Uzasadnienie
Ustawa o drogach publicznych (art. 2a ust. 2) stanowi, że drogi gminne stanowią własność gminy. Brak tytułu własności do wszystkich działek stanowi rażące naruszenie prawa, uniemożliwiające zaliczenie drogi do dróg gminnych.
Czy późniejsze uzyskanie przez gminę prawa własności do działek Skarbu Państwa może sanować wadliwość uchwały o zaliczeniu drogi do dróg gminnych, podjętej z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, późniejsze uzyskanie prawa własności nie sanuje wadliwości uchwały podjętej z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Kontrola sądowa aktu administracyjnego odbywa się według stanu faktycznego i prawnego z daty jego podjęcia. W dacie podejmowania uchwały gmina nie dysponowała wymaganym tytułem własności, a przepisy nie przewidują możliwości konwalidacji takiej uchwały.
Czy uchwałę o zaliczeniu drogi do kategorii dróg gminnych można unieważnić tylko w części dotyczącej działek stanowiących własność Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest dopuszczalne unieważnienie takiej uchwały jedynie w części obejmującej działki stanowiące własność Skarbu Państwa, gdyż droga stanowi całość.
Uzasadnienie
Droga objęta uchwałą jest traktowana jako całość, a nie jako zbiór odrębnych działek. Nie można stosować uchwały, gdy niektóre elementy konstrukcyjne drogi nie spełniają wymogów drogi gminnej.
Czy spółka posiadająca koncesję na wydobycie kopalin na terenie objętym uchwałą o zaliczeniu drogi do dróg gminnych ma interes prawny w jej zaskarżeniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółka posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały, gdyż uniemożliwia ona realizację jej prawa do wydobycia kopalin.
Uzasadnienie
Zaskarżona uchwała narusza interes prawny spółki wynikający z posiadanej koncesji i prawa użytkowania górniczego, uniemożliwiając wydobycie kopalin ze złoża na terenie objętym uchwałą.
Przepisy (23)
Główne
u.d.p. art. 2a § ust. 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 7 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 7 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Pomocnicze
u.s.g. art. 7 § ust. 1, pkt 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 18 § ust. 2, pkt 15
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 93 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.d.p. art. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 7 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
p.o.ś. art. 125
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska
p.o.ś. art. 126 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska
p.g.g. art. 16 § ust.1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011r. Prawo geologiczne i górnicze
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych art. 5 § ust. 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 73
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami art. 11 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami art. 13 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami art. 14 § ust. 5
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak własności wszystkich działek przez gminę stanowi rażące naruszenie prawa i uniemożliwia zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych. • Kontrola sądowa aktu administracyjnego odbywa się według stanu prawnego i faktycznego z daty jego podjęcia; późniejsze uzyskanie własności nie sanuje wadliwości. • Droga stanowi całość, nie można jej unieważnić tylko w części dotyczącej działek Skarbu Państwa.
Odrzucone argumenty
Gmina nie musi legitymować się tytułem własności nieruchomości na etapie podejmowania uchwały o zaliczeniu drogi do kategorii dróg publicznych. • Niewielki procent działek stanowiących własność Skarbu Państwa oraz zgoda starosty na posadowienie drogi powinny być wystarczające. • Uchwałę należało unieważnić jedynie w części dotyczącej nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa.
Godne uwagi sformułowania
drogi gminne stanowią własność gminy • brak własności wszystkich działek stanowi rażące naruszenie prawa • kontrola zgodności z prawem zaskarżonego aktu odbywa się według stanu faktycznego i prawnego z daty podjęcia tego aktu • droga objęta zaskarżona uchwałą jest pewną całością
Skład orzekający
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
przewodniczący sprawozdawca
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
członek
Dorota Dziedzic-Chojnacka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogu posiadania przez gminę pełnego tytułu własności do wszystkich działek jako warunku zaliczenia drogi do kategorii dróg gminnych oraz konsekwencji naruszenia tego wymogu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z własnością dróg publicznych i mieniem komunalnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego wymogu prawnego dla samorządów przy zarządzaniu infrastrukturą drogową, z praktycznymi konsekwencjami dla gmin i potencjalnie dla inwestorów.
“Gmina nie może nazwać drogi gminną, jeśli nie jest jej właścicielką – NSA wyjaśnia kluczowy wymóg.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.