II GSK 530/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki "G." Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Decyzja ta stwierdzała naruszenie zakazu reklamy apteki ogólnodostępnej, nakazywała zaprzestanie jej prowadzenia oraz nałożyła karę pieniężną. Spółka zarzucała m.in. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego przez WSA. Kluczowym momentem w sprawie stało się rozszerzenie zarzutów przez spółkę o niezgodność art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego z prawem unijnym, w związku z wyrokiem TSUE z dnia 19 czerwca 2025 r. (C-200/24). TSUE uznał, że polski przepis zakazujący w sposób ogólny wszelkiej reklamy aptek narusza dyrektywę o handlu elektronicznym oraz swobodę świadczenia usług i przedsiębiorczości (art. 49 i 56 TFUE), ponieważ jest nieproporcjonalny i nie służy celom ochrony zdrowia publicznego. NSA, podzielając stanowisko TSUE, stwierdził, że polski przepis jest niezgodny z prawem UE. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów administracji obu instancji i umorzył postępowanie administracyjne, uznając brak podstaw do nałożenia kary pieniężnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa farmaceutycznego w kontekście prawa UE, obowiązek stosowania orzecznictwa TSUE przez sądy krajowe, zasada pierwszeństwa prawa UE.
Orzeczenie dotyczy konkretnego przepisu Prawa farmaceutycznego i jego zgodności z prawem UE. Może mieć szersze zastosowanie do innych przepisów krajowych, które mogą być sprzeczne z prawem UE.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zakaz prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej, określony w art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, jest zgodny z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z dyrektywą o handlu elektronicznym oraz przepisami TFUE dotyczącymi swobody świadczenia usług i przedsiębiorczości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zakaz ten jest niezgodny z prawem UE, ponieważ stanowi nieproporcjonalne ograniczenie swobody przedsiębiorczości i świadczenia usług, nie służąc w sposób uzasadniony celom ochrony zdrowia publicznego.
Uzasadnienie
TSUE w wyroku C-200/24 stwierdził, że art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego narusza prawo UE, gdyż zakaz reklamy aptek jest zbyt szeroki, nieproporcjonalny i nie jest konieczny do osiągnięcia celów takich jak ochrona zdrowia publicznego czy niezależność zawodowa farmaceutów. Może on faworyzować istniejące apteki kosztem nowych i utrudniać dostęp do rynku.
Czy działania polegające na kolportażu gazetek zawierających informacje o produktach leczniczych, cenach oraz ofertach promocyjnych stanowią naruszenie zakazu reklamy apteki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w świetle wyroku TSUE, kwalifikowanie takich działań jako naruszenia prawa i nakładanie za nie kar jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie
Skoro przepis stanowiący podstawę zakazu został uznany za niezgodny z prawem UE, to działania, które były na jego podstawie penalizowane, nie mogą być uznane za naruszenie prawa.
Czy sąd krajowy ma obowiązek odmówić zastosowania przepisu prawa krajowego sprzecznego z prawem Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd krajowy ma obowiązek zapewnić pełną skuteczność norm unijnych i w razie potrzeby odmówić zastosowania wszelkich przepisów prawa krajowego sprzecznych z prawem Unii.
Uzasadnienie
Zasada pierwszeństwa prawa unijnego wymaga, aby sądy krajowe stosowały prawo UE i nie stosowały przepisów krajowych, które są z nim sprzeczne, aby zapewnić jednolitość i skuteczność prawa unijnego.
Przepisy (24)
Główne
u.p.f. art. 94a § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
Uznany za niezgodny z prawem UE przez TSUE w wyroku C-200/24.
Dz.U. 2025 poz 750 art. 94a § ust. 1
Uznany za niezgodny z prawem UE przez TSUE w wyroku C-200/24.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 91 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Reguluje zasadę bezpośredniej skuteczności i pierwszeństwa stosowania prawa unijnego.
Konstytucja RP art. 8 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Wskazuje na obowiązek przestrzegania prawa UE.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku WSA w przypadku naruszenia przepisów k.p.a.
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku WSA.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku i orzeczenia co do istoty sprawy.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nakazuje sądowi administracyjnemu orzeczenie co do istoty sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy umorzenia postępowania.
p.p.s.a. art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
u.p.f. art. 129b § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 8 § ust. 1
Wskazuje na obowiązek przestrzegania prawa UE.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 9
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 91
Reguluje zasadę bezpośredniej skuteczności i pierwszeństwa stosowania prawa unijnego.
Dz.U. 2004 nr 90 poz 864 art. 4 § ust. 3
Zasada lojalnej współpracy.
Dz.U. 2004 nr 90 poz 864 art. 10
Zasada lojalnej współpracy.
Dz.U. 2004 nr 90 poz 864 art. 49
Swoboda przedsiębiorczości.
Dz.U. 2004 nr 90 poz 864 art. 56
Swoboda świadczenia usług.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego z prawem UE, stwierdzona wyrokiem TSUE C-200/24. • Zakaz reklamy aptek jest nieproporcjonalny i narusza swobodę przedsiębiorczości oraz świadczenia usług. • Sąd krajowy ma obowiązek odmówić zastosowania przepisu krajowego sprzecznego z prawem UE.
Godne uwagi sformułowania
przepis ten uniemożliwia każdemu, kto zamierza prowadzić aptekę w Polsce, poinformowanie o tym potencjalnych klientów. • zakaz reklamy stanowi dodatkową przeszkodę, którą muszą pokonać przedsiębiorcy z innych państw członkowskich pragnący założyć aptekę w Polsce. • zakaz wynikający z art. 94a ust. 1 znowelizowanego Prawa farmaceutycznego wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu ochrony zdrowia publicznego polegającego na zwalczaniu nadmiernego spożycia produktów leczniczych.
Skład orzekający
Dariusz Zalewski
sprawozdawca
Gabriela Jyż
przewodniczący
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa farmaceutycznego w kontekście prawa UE, obowiązek stosowania orzecznictwa TSUE przez sądy krajowe, zasada pierwszeństwa prawa UE."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego przepisu Prawa farmaceutycznego i jego zgodności z prawem UE. Może mieć szersze zastosowanie do innych przepisów krajowych, które mogą być sprzeczne z prawem UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak orzecznictwo TSUE może wpływać na polskie prawo i praktykę sądową, uchylając krajowe przepisy i prowadząc do umorzenia postępowań. Jest to przykład realnego wpływu prawa UE na biznes.
“TSUE zamyka drzwi polskim zakazom reklamy aptek – co to oznacza dla Twojego biznesu?”
Sektor
farmacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.