II GSK 530/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną N.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wcześniej oddalił skargę strony na postanowienie Ministra Zdrowia. Sprawa dotyczyła postępowania egzekucyjnego mającego na celu przymuszenie skarżącej do poddania małoletniego syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Skarżąca podnosiła szereg zarzutów, w tym brak wymagalności obowiązku, jego niewykonalność oraz prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ. Organy administracji oraz WSA uznały te zarzuty za niezasadne, wskazując, że obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz odpowiednich rozporządzeń. NSA, analizując zarzuty skargi kasacyjnej, stwierdził liczne braki formalne i merytoryczne w ich sformułowaniu. Sąd podkreślił, że obowiązek szczepień jest nałożony przez ustawę i ma charakter profilaktyczny, a nie eksperymentalny, co wyklucza zarzuty naruszenia art. 39 Konstytucji RP. NSA oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną, zasądzając jednocześnie od skarżącej na rzecz Ministra Zdrowia zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zgodności obowiązku szczepień ochronnych z Konstytucją RP oraz zasadności egzekucji administracyjnej w tym zakresie. Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii interpretacji przepisów dotyczących szczepień i praw pacjenta.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej obowiązku szczepień i postępowania egzekucyjnego w tym zakresie. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów obowiązków administracyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy obowiązek poddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, egzekwowany administracyjnie, jest zgodny z Konstytucją RP, w szczególności z prawem do ochrony zdrowia, życia prywatnego i rodzinnego oraz zakazem eksperymentów medycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek szczepień ochronnych wynika bezpośrednio z ustawy i jest zgodny z Konstytucją RP, ponieważ stanowi środek ochrony zdrowia publicznego i nie jest eksperymentem medycznym.
Uzasadnienie
NSA uznał, że obowiązek szczepień ochronnych jest nałożony przez ustawę i służy ochronie zdrowia, co jest zgodne z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Podkreślono, że szczepienia są działaniem profilaktycznym, a nie eksperymentalnym, a procedura obejmuje badanie kwalifikacyjne, co wyklucza zarzuty naruszenia art. 39 Konstytucji.
Czy tytuł wykonawczy wystawiony w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepienia dziecka spełnia wymogi formalne i materialne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
NSA stwierdził, że zarzuty dotyczące braków formalnych tytułu wykonawczego były nieskonkretyzowane i niezasadne, a obowiązek szczepienia wynikał z przepisów ustawowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarzuty dotyczące tytułu wykonawczego były nieprawidłowo skonstruowane i nie wykazały naruszenia prawa przez WSA. Podkreślono, że art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu zakażeniom stanowił podstawę obowiązku, a komunikat GIS miał charakter techniczny.
Czy organ egzekucyjny ma prawo nałożyć grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepienia, jeśli rodzic nie wyraził zgody na szczepienie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek szczepień wynika z ustawy i nie wymaga zgody rodzica, jeśli nie istnieją przeciwwskazania medyczne.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że ustawa o zapobieganiu zakażeniom nie przewiduje prawa rodzica do odmowy zgody na obowiązkowe szczepienie, a obowiązek ten wynika wprost z przepisów prawa. Podkreślono, że badanie kwalifikacyjne służy wykluczeniu przeciwwskazań, a nie uzyskaniu zgody.
Przepisy (12)
Główne
u.z.z. art. 5 § ust. 1 pkt 1 b
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z. art. 17 § ust. 1
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 33 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 119 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.z.z. art. 17 § ust. 2
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 39
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 48
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.p. art. 15
Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta
u.p.p. art. 16
Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych art. 7 § ust. 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek szczepień ochronnych wynika bezpośrednio z ustawy i jest zgodny z Konstytucją RP. • Szczepienia ochronne mają charakter profilaktyczny, a nie eksperymentalny. • Badanie kwalifikacyjne służy wykluczeniu przeciwwskazań, a nie uzyskaniu zgody rodzica. • Zarzuty skargi kasacyjnej były nieskonkretyzowane i niezasadne.
Odrzucone argumenty
Brak wymagalności obowiązku szczepienia. • Niewykonalność obowiązku szczepienia. • Prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ. • Tytuł wykonawczy obarczony brakami formalnymi. • Naruszenie przepisów Konstytucji RP (art. 31, 32, 39, 48, 53) poprzez nakazanie szczepień. • Szczepienia jako eksperyment medyczny wymagający zgody. • Naruszenie prawa rodzica do wychowania dziecka zgodnie z własnymi przekonaniami.
Godne uwagi sformułowania
Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika bezpośrednio z mocy przepisów ustawowych. • Procedura poddania się szczepieniu ochronnemu jest działaniem profilaktycznym, realizowanym w podmiocie leczniczym przez personel uprawniony, na którą składają się nierozerwalnie dwie czynności: 1) badanie lekarskie poprzedzające kwalifikację do szczepienia oraz 2) podanie szczepionki doustne lub wykonanie iniekcji u pacjenta. • W stanie faktycznym sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że w tym wypadku mamy do czynienia z eksperymentem medycznym.
Skład orzekający
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
sędzia
Jacek Boratyn
sprawozdawca
Marcin Kamiński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zgodności obowiązku szczepień ochronnych z Konstytucją RP oraz zasadności egzekucji administracyjnej w tym zakresie. Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii interpretacji przepisów dotyczących szczepień i praw pacjenta."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej obowiązku szczepień i postępowania egzekucyjnego w tym zakresie. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów obowiązków administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego i budzącego emocje tematu szczepień, a także konfliktu między prawem rodzicielskim a obowiązkami nałożonymi przez państwo. Analiza zarzutów konstytucyjnych jest istotna dla zrozumienia granic ingerencji państwa w sferę prywatną.
“Czy obowiązek szczepień dziecka narusza Konstytucję? NSA rozstrzyga spór rodzica z państwem.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.