II GSK 1503/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej wyniku egzaminu adwokackiego, uznając, że zarzuty skarżącego dotyczyły oceny pracy przez komisję egzaminacyjną, a nie legalności wyroku WSA.
Skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA, który uchylił uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości dotyczącą wyniku egzaminu adwokackiego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, kwestionując ocenę jego pracy egzaminacyjnej przez organ. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty skarżącego nie były skierowane przeciwko wyrokowi WSA, lecz przeciwko aktowi kontrolowanemu przez sąd, czyli uchwale komisji egzaminacyjnej. Sąd podkreślił, że nie jest "komisją egzaminacyjną trzeciej instancji" i nie dokonuje ponownej merytorycznej oceny pracy egzaminacyjnej.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez W. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości dotyczącą wyniku egzaminu adwokackiego. Skarżący zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności poprzez niedokonanie prawidłowej kontroli legalności uchwały organu i jej uchylenie jedynie w oparciu o częściowo prawidłową ocenę prawną. Głównym argumentem skarżącego było to, że Sąd I instancji nie zakwestionował stanowiska organu co do nieprawidłowego sformułowania wniosków apelacyjnych i kosztowych w jego pracy egzaminacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za niezasadną. Sąd wyjaśnił, że skarga kasacyjna powinna być skierowana przeciwko orzeczeniu sądu administracyjnego, a nie przeciwko aktowi kontrolowanemu przez ten sąd. W tym przypadku zarzuty skarżącego dotyczyły w istocie oceny pracy egzaminacyjnej przez komisję, a nie legalności wyroku WSA. NSA podkreślił, że nie pełni roli "komisji egzaminacyjnej trzeciej instancji" i nie dokonuje ponownej merytorycznej oceny pracy egzaminacyjnej. Sąd wskazał również na cel egzaminu adwokackiego, jakim jest sprawdzenie przygotowania do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu, podkreślając wagę ochrony interesu publicznego poprzez zapewnienie, że zawód zaufania publicznego wykonują osoby należycie przygotowane.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty skargi kasacyjnej muszą być skierowane przeciwko orzeczeniu sądu administracyjnego, a nie przeciwko aktowi kontrolowanemu przez ten sąd.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny nie jest "komisją egzaminacyjną trzeciej instancji" i nie dokonuje ponownej merytorycznej oceny pracy egzaminacyjnej. Skarga kasacyjna ma na celu weryfikację zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego i postępowania, które doprowadziło do jego wydania, a nie ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o adwokaturze art. 78d § ust. 1
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo o adwokaturze art. 78e § ust. 2
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze
Prawo o adwokaturze art. 76 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 684
Kodeks cywilny
k.c. art. 1039 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 1035
Kodeks cywilny
k.c. art. 212
Kodeks cywilny
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA, które w istocie dotyczyły oceny pracy egzaminacyjnej przez organ administracji. Naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego przez organ administracji, które miało skutkować wadliwym ustaleniem wyniku egzaminu adwokackiego.
Godne uwagi sformułowania
sąd administracyjny nie pełni roli "komisji egzaminacyjnej trzeciej instancji" skarga kasacyjna stanowi środek służący podjęciu merytorycznej polemiki z zaskarżanym nią orzeczeniem wojewódzkiego sądu administracyjnego skarga kasacyjna nie jest adresowana wobec wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, lecz wobec aktu kontrolowanego przez ten sąd
Skład orzekający
Joanna Sieńczyło-Chlabicz
sędzia
Wojciech Kręcisz
sprawozdawca
Zbigniew Czarnik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kontroli sądowoadministracyjnej nad oceną pracy egzaminacyjnej przez organy administracji oraz prawidłowego formułowania zarzutów skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury egzaminu adwokackiego i kontroli orzeczeń WSA w tym zakresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje kluczowe zasady postępowania przed NSA, w tym ograniczenia kontroli sądowej nad oceną merytoryczną pracy egzaminacyjnej i znaczenie prawidłowego formułowania zarzutów skargi kasacyjnej. Jest to istotne dla prawników zajmujących się sprawami administracyjnymi i egzaminacyjnymi.
“NSA: Sąd nie jest "trzecią instancją" egzaminacyjną – kluczowe zasady kontroli wyników egzaminów prawniczych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1503/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-04-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Joanna Sieńczyło - Chlabicz Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/ Zbigniew Czarnik /przewodniczący/ Symbol z opisem 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy Hasła tematyczne Zawody prawnicze Sygn. powiązane VI SA/Wa 1417/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-04-14 Skarżony organ Minister Sprawiedliwości Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 183 § 1 i 2, art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 1184 art. 78d ust. 1, art. 78e ust. 2 Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 1417/23 w sprawie ze skargi W. P. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia 24 listopada 2022 r. nr DZP-II.604.190.2022 w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 1417/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku rozpoznania sprawy ze skargi W. P. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia 24 listopada 2022 r. nr DZP-II.604.190.2022 w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego: uchylił zaskarżoną uchwałę oraz zasądził od Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego na rzecz skarżącego W. P. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił Skarżący zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz uchylenie zaskarżonej uchwały w całości i zasądzenie od organu na jego rzecz kwoty 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (to jest tak jak w pkt 1 i 2 zaskarżonego wyroku), ale z częściowo odmiennym uzasadnieniem. Nadto wniósł o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania w postępowaniu kasacyjnym, obejmującym wpis sądowy i koszty zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Kierując się daleko idącą ostrożnością procesową, na wypadek oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej, Skarżący wniósł o umieszczenie w uzasadnieniu wyroku stwierdzenia, że wyrok WSA w Warszawie mimo częściowego błędnego uzasadnienia odpowiada prawu (przy zastosowaniu art. 184 in fine p.p.s.a.). W takim przypadku Skarżący wniósł o umieszczenie w uzasadnieniu wyroku częściowo odmiennej niż w uzasadnieniu wyroku I instancji oceny prawnej, mianowicie, że nietrafne jest stanowisko organu co do nieprawidłowego sformułowania wniosków apelacyjnych, ujęte jako odrębny i niezależny błąd od postawienia zarzutu niedopuszczenia dowodu z opinii biegłego oraz błędnego ustalenia wartości składnika masy spadkowej. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenia: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także w związku z art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze przez niedokonanie prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej uchwały i jej uchylenie jedynie w oparciu o częściowo prawidłową ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku zamiast jej uchylenia także w związku z kwestiami dotyczącymi wniosków apelacyjnych zawartych w pracy Skarżącego, to jest zaaprobowanie przez Sąd I instancji poglądu organu (wynikającego z niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, dowolnej oceny materiału dowodowego, a także nieprawidłowego zastosowania kryteriów oceny pracy), że Skarżący powinien żądać wydania orzeczenia reformatoryjnego, podczas gdy podniesione w pracy wnioski apelacji powinny być oceniane z uwzględnieniem zgodności z treścią apelacji, w szczególności z postawionym zarzutem naruszenia art. 684 k.p.c. i błędnego ustalenia wartości składnika masy spadkowej, co wymuszało żądanie uchyleni zaskarżonego orzeczenia i co uszło uwadze organu oraz Sądu I instancji; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze przez niedokonanie prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej uchwały i jej uchylenie jedynie w oparciu o częściowo prawidłową ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku zamiast jej uchylenia także w związku z kwestiami dotyczącymi wniosków apelacyjnych i wniosków kosztowych zawartych w pracy Skarżącego w zakresie przyjęcia przez Sąd I instancji za prawidłowe rozbieżnych kryteriów oceny zastosowanych przez organ przy ocenie wniosków apelacji oraz wniosków kosztowych, podczas gdy przyjęcie przez organ, że wnioski apelacji powinny wynikać z modelowego rozwiązania pracy egzaminacyjnej, a z kolei wnioski o zasądzenie kosztów postępowania powinny być spójne z rzeczywistą treścią pracy egzaminacyjnej, co powinno zostać ocenione przez Sąd I instancji jako działanie nieprawidłowe. Powyższe naruszenia skutkowały zdaniem Skarżącego niezasadnym ustaleniem, że wnioski apelacji oraz wnioski kosztowe są w całości nieprawidłowe i skutkują znacznym obniżeniem oceny, co ma wpływ na wynik sprawy, gdyż organ byłby wtedy uprawniony do podwójnego, czy nawet wielokrotnego (i to znaczącego) obniżenia oceny pracy w oparciu o ten sam, jeden tylko błąd Skarżącego i wynikłe z niego konsekwencje. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem uchwały Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego podjętej w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego stwierdził, że uchwała ta nie jest zgodna z prawem, co uzasadniało jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z tym, że organ administracji tylko częściowo – jak podkreślił Sąd – zastosował się do ocen prawnych oraz wytycznych co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 maja 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 237/22, którym uchylono pierwotnie podjętą w sprawie uchwałę. W tym względzie, za istotne uchybienia nie pozostające bez wpływu na wynik sprawy Sąd I instancji uznał posłużenie się w kontrolowanej uchwale określeniem "o co najmniej jeden stopień", które wobec braku precyzji zawiera element niepewności co do ostatecznej oceny pracy, a ponadto bezpodstawne obniżenie oceny pracy egzaminacyjnej z uwagi na niepowołanie w apelacji sporządzonej przez egzaminowanego art. 56 ust. 5 ustawy Prawo bankowe mimo, że w opisie istotnych zagadnień egzaminacyjnych za dopuszczalne i wystarczające uznano ewentualne powołanie się na art. 1039 § 1 k.c., co skarżący uczynił. Jednocześnie – jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – Sąd I instancji nie podzielił zasadności zarzutów skargi w pozostałym zakresie podnosząc, że – wbrew stanowisku strony – organ administracji uwzględnił zachowanie wymogów apelacji oraz prawidłowość ustalenia wysokości opłaty, a ponadto, że nie mniej zasadnie wskazał na mankamenty pracy egzaminacyjnej w zakresie odnoszącym się do niewystarczającego sformułowania zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c., a ponadto w zakresie dotyczącym braku odniesienia się do naruszenia art. 212 w związku z art. 1035 k.c., błędnego eksponowania naruszenia art. 684 k.p.c. oraz nieprawidłowego sformułowania wniosków apelacji oraz – złożonego ramach wniosku kasatoryjnego – wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania za drugą instancję. Tego też aspektu stanowiska Sądu I instancji – a więc innymi słowy, rezultatu sądowoadministracyjnej kontroli legalności zaskarżonej uchwały podjętej w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego – dotyczy istota spornej w sprawie kwestii. Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadnia jednak twierdzenia, że jej rezultat powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie, czy też – jak wynika to z wniosków zawartych we wniesionym środku zaskarżenia – stwierdzenie przy uwzględnieniu art. 184 in fine p.p.s.a., że zaskarżony wyrok odpowiada prawu mimo częściowo błędnego uzasadnienia, co miałoby się wyrażać w przyjęciu, że "[...] nietrafne jest stanowisko Organu co do nieprawidłowego sformułowania wniosków apelacyjnych, ujęte jako odrębny i niezależny błąd od postawienia zarzutu niedopuszczenia dowodu z opinii biegłego oraz błędnego ustalenia wartości składnika masy spadkowej". Odnosząc się do wniesionej w rozpatrywanej sprawie skargi kasacyjnej oraz stawianych w niej zarzutów, w punkcie wyjścia wymaga przypomnienia, że skarga kasacyjna stanowi środek służący – albowiem tak właśnie i trywialnie rzecz ujmując należałoby do tego podejść – podjęciu merytorycznej polemiki z zaskarżanym nią orzeczeniem wojewódzkiego sądu administracyjnego. Uwzględniając istotę oraz funkcje skargi kasacyjnej za uzasadnione należałoby więc uznać oczekiwanie odnośnie do czytelność formułowanego w niej komunikatu, co jest istotne z tego powodu, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także z jego treścią (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17), a w tym kontekście, aby zarzuty skargi kasacyjnej oraz podejmowana na ich gruncie polemika odnosiły się do orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego i zawartego w nim rozstrzygnięcia, co stanowi konieczny warunek oceny ich zasadności, a co za tym idzie skuteczności, co nie jest jednak możliwe w sytuacji przeciwnej. Mianowicie, gdy skarga kasacyjna oraz stawiane w niej zarzuty nie są adresowane wobec kwestionowanego nią orzeczenia sądowego i wyrażonego w nim stanowiska, a więc innymi słowy w sytuacji, gdy merytoryczna polemika jest podejmowana na innym polu dialogu, niż być powinna. Z tej też perspektywy należało stwierdzić, że skarga kasacyjna oraz stawiane w niej zarzuty – których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie – nie mogą odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą. Wobec konstrukcji zarzutów kasacyjnych oraz argumentacji prezentowanej w ich uzasadnieniu za uzasadniony należy bowiem uznać wniosek, że zmierzają one nie do podważenia zgodności z prawem wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, lecz do zakwestionowania aktu kontrolowanego przez ten sąd, a mianowicie uchwały Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego podjętej w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego, w zakresie w jakim miałoby się to do odnosić do poglądu organu "[...] (wynikającego z niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, dowolnej oceny materiału dowodowego, a także nieprawidłowego zastosowania kryteriów oceny pracy), że Skarżący powinien żądać wydania orzeczenia reformatoryjnego, podczas gdy podniesione w pracy wnioski apelacji powinny być oceniane z uwzględnieniem zgodności z treścią apelacji, w szczególności z postawionym zarzutem naruszenia art. 684 k.p.c. i błędnego ustalenia wartości składnika masy spadkowej, co wymuszało żądanie uchyleni zaskarżonego orzeczenia i co uszło uwadze organu oraz Sądu I instancji" (pkt 1) petitum skargi kasacyjnej) oraz "[...] rozbieżnych kryteriów oceny zastosowanych przez organ przy ocenie wniosków apelacji oraz wniosków kosztowych, podczas gdy przyjęcie przez organ, że wnioski apelacji powinny wynikać z modelowego rozwiązania pracy egzaminacyjnej, a z kolei wnioski o zasądzenie kosztów postępowania powinny być spójne z rzeczywistą treścią pracy egzaminacyjnej, co powinno zostać ocenione przez Sąd I instancji jako działanie nieprawidłowe" (pkt 2) petitum skargi kasacyjnej). Zwłaszcza, gdy w tej mierze podkreślić – jak podniesiono powyżej – że ze wskazaną konstrukcją zarzutów skargi kasacyjnej koresponduje również argumentacja prezentowana w uzasadnieniu tychże zarzutów. Jakkolwiek bowiem – jak wynika to z przyjmowanej konwencji – strona skarżąca zdaje się podważać prawidłowość oceny Sądu I instancji w kwestionowanym skargą kasacyjną zakresie – a mianowicie w zakresie, w jakim zarzuty skargi Sąd ten uznał za niezasadne – to jednak nie może budzić wątpliwości, że w istocie rzeczy kwestionuje prawidłowość działania Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w odniesieniu do ocen pracy egzaminacyjnej zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały w tej części, w której – jak wynika to z wniosków kasacyjnych – strona za nietrafne uznaje stanowisko organu "[...] co do nieprawidłowego sformułowania wniosków apelacyjnych, ujęte jako odrębny i niezależny błąd od postawienia zarzutu niedopuszczenia dowodu z opinii biegłego oraz błędnego ustalenia wartości składnika masy spadkowej". Jest to szczególnie wyraźnie widoczne, gdy w tym względzie odwołać się do szczegółowej argumentacji skargi kasacyjnej, która została oparta na analizie pracy egzaminacyjnej – w tym eksponowania pozytywnych, zdaniem strony, jej aspektów, czy też aspektów, które nie powinny podlegać ocenie negatywnej – w relacji do przeciwnych wniosków zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały (zob. s. 5 – 7 skargi kasacyjnej). Jeżeli w tym też kontekście – a co za tym idzie w korespondencji do przedstawionych argumentów – odwołać się do twierdzeń zawartych w rekapitulacji stanowiska prezentowanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (s. 8 – 9), które wprost odwołują się do pracy egzaminacyjnej stanowiącej przedmiot oceny Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości – o czym, gdy chodzi o istotę postępowania w rozpatrywanej sprawie mowa jeszcze dalej – to wniosek, że skarga kasacyjna nie jest adresowana wobec wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, lecz wobec aktu kontrolowanego przez ten sąd, a mianowicie wobec uchwały Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego należy uznać za tym bardziej uzasadniony. Z twierdzeń strony skarżącej oraz uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika więc, że naruszenie przepisów prawa materialnego w zakresie odnoszącym się do konkretyzowania na ich podstawie sytuacji prawej adresata wymienionej uchwały (art. 78e ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze) oraz naruszenie przepisów prawa procesowego w zakresie, w jakim stanowiły one podstawę prowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.) – a w konsekwencji wadliwe ustalenie wyniku egzaminu adwokackiego – strona przypisuje organowi administracji publicznej, nie zaś Sądowi I instancji, który kontrolował prawidłowość rozumienia oraz zastosowania w sprawie przez organ administracji tych przepisów prawa, co prowadzi do wniosku, że polemika podjęta na gruncie zarzutów naruszenia wymienionych przepisów prawa odnosi się do ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego, a więc, że została podjęta na innym polu dialogu, niż być powinna. Jeżeli w tym też kontekście podkreślić – co wymaga przypomnienia, albowiem jest nie mniej istotne – że sąd administracyjny nie pełni roli "komisji egzaminacyjnej trzeciej instancji" dokonującej kolejnej merytorycznej oceny pracy egzaminacyjnej w celu ostatecznego ustalenia jej wyniku (zob. np. wyroki NSA z dnia: 22 listopada 2022 r. sygn. akt II GSK 950/19; akt 24 listopada 2021 r., sygn. akt 12 II GSK 411/18; sierpnia 2021 r., sygn. akt II GSK 1478/18; 10 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 1201/18) – to zarzuty skargi kasacyjnej oraz formułowane na ich gruncie oczekiwania odnośnie do potrzeby oraz zasadności – jak podnosi strona – weryfikacji merytorycznej oceny pracy egzaminacyjnej przeprowadzonej przez Komisję Egzaminacyjną II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego, a co za tym idzie odnośnie do weryfikacji ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego, należy uznać za tym bardziej nieuzasadnione. Zwłaszcza, gdy w korespondencji do powyższego – oraz w odpowiedzi na argumentację zawartą w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w tym także w zakresie odnoszącym się do sugerowanego braku spójności oceny egzaminacyjnej odnoszącej się do zawartych w pracy wniosków apelacji w relacji do wniosków o zwrot kosztów (s. 6 – 7 skargi kasacyjnej) – podnieść należy również, że w relacji do celów aplikacji adwokackiej – a mianowicie przygotowania aplikanta do należytego i samodzielnego wykonywania zawodu adwokata, w szczególności wykształcenia umiejętności z zakresu zastępstwa procesowego, sporządzania pism, umów i opinii prawnych oraz przyswojenie zasad wykonywania zawodu (art. 76 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze) – celem egzaminu adwokackiego wieńczącego proces szkolenia aplikanta jest sprawdzenie przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego do – co szczególnie należy zaakcentować – samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata (art. 78d ust. 1 przywołanej ustawy), zasady zaś tego egzaminu oraz warunki, od spełnienia których uzależniony jest jego pozytywny wynik zostały szczegółowo określone przez ustawodawcę. Uwzględniając konsekwencje wynikające z art. 78d ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze w relacji do ust. 2 oraz ust. 5 – 8a tego przepisu, a w tym kontekście, że egzamin adwokacki jest ostatnim etapem sprawdzenia umiejętności i przydatności kandydata do wykonywania zawodu adwokata, trzeba również podkreślić, że jakość świadczonej pomocy prawnej – a w tej mierze za usprawiedliwione należałoby uznać oczekiwanie, że powinna być ona jak najwyższa, a to z uwagi na funkcje i role towarzyszące wykonywaniu zawodu adwokata – stanowi wartość, która ma kluczowe znaczenie dla każdego, kto korzysta z tej pomocy. Od kandydata do zawodu adwokata należy więc wymagać takich kwalifikacji, aby mógł sprostać wymaganiom świadczenia pomocy prawnej, o jak najwyższej jakości. Kwalifikacje te winny – co do zasady – gwarantować prawidłowe wykonywanie zawodu, a więc realizację ustawowego zobowiązania sumiennego i zgodnego z przepisami prawa wypełniania przez niego obowiązków. W korespondencji do aksjologicznych założeń ustawy Prawo o adwokaturze za uprawniony należałoby więc uznać wniosek, że niewątpliwie znacznie wyższą wartością, która powinna być brana pod uwagę w pierwszej kolejności przez komisję egzaminacyjną, jest wzgląd na to, aby wynik egzaminu adwokackiego odpowiadał poziomowi przygotowania prawniczego do wykonywania wspomnianego zawodu, nie zaś, co ma drugorzędne znaczenie, interesowi osoby przystępującej do tego egzaminu, zainteresowanej uzyskaniem wyniku pozytywnego. Zwłaszcza, że w postępowaniu dotyczącym ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego – które ma szczególny, bo swoisty charakter, a jego celem jest przede wszystkim sprawdzenie przygotowania prawniczego osoby przystępującej do tego egzaminu pod względem zdolności do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania – obowiązkiem organów administracji jest ochrona interesu publicznego, który w tym wypadku należy rozumieć, jako zapewnienie możliwości wykonywania zawodu zaufania publicznego przez osoby do tego należycie przygotowane (por. np. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1929/12). W rekapitulacji wszystkich przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna, której zarzuty nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach podlegała oddaleniu, jako niezasadna. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI