II GSK 529/25

II GSK 529/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Ostrowska
Grzegorz Dudar /sprawozdawca/
Małgorzata Korycińska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Uzasadnienie
Transport
Sygn. powiązane
III SA/Łd 774/24 - Wyrok WSA w Łodzi z 2024-12-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 141 par. 4, art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2017 poz 128
art. 130a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 94 ust. 3, art. 95 ust. 4
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1 par. 1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Anna Ostrowska Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 grudnia 2024 r. sygn. akt III SA/Łd 774/24 w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 31 stycznia 2023 r. nr SKO.4141.10.2023 w przedmiocie ustalenia obowiązku zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz I. S. kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 11 grudnia 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 774/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w wyniku rozpoznania skargi I. S. (dalej także jako skarżący) uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi (dalej także jako SKO, organ odwoławczy) z 31 stycznia 2023 roku nr SKO.4141.10.2023 i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 15 grudnia 2022 roku nr ZDiT-IU.40081.459.1.2020 w przedmiocie ustalenia obowiązku zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu oraz orzekł o kosztach postępowania sądowego.
Zaskarżony wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z 15 grudnia 2022 r. Prezydent Miasta Łodzi orzekł o ustaleniu względem skarżącego obowiązku zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, w łącznej wysokości 49.947 zł. W wyniku rozpoznania odwołania skarżącego SKO decyzją z 31 stycznia 2023 r. utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta Łodzi.
Organ odwoławczy podniósł, że w świetle art. 130a ust. 10h i 10i ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (p.r.d.), nakładany w drodze decyzji administracyjnej obowiązek poniesienia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ciąży na właścicielu pojazdu. W art. 130a ust. 10h p.r.d. określono zakres przedmiotowy kosztów obciążających właściciela usuniętego pojazdu (z zastrzeżeniem ust. 10i) oraz ramy czasowe ich powstania. Organ uznał, że unormowania ustawy Prawo o ruchu drogowym nie określają terminu do wystąpienia przez starostę do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Czynność ta nie może być podjęta przed upływem 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu (art. 130a ust. 10), a dodatkowo przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu (art. 130a ust. 10a). Organ dodał, że starosta nie jest związany żadnym terminem w zakresie wystąpienia do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu, mając w szczególności na względzie, że w świetle obowiązującego prawa czynność ta musi być poprzedzona powiadomieniem właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu i skutkach prawnych jego nieodebrania, co oznacza, że osoby te mają pełną świadomość swojej sytuacji prawnej. Zdaniem organu, w zakresie terminu wydania decyzji w sprawie zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ustawodawca zastosował rozwiązanie, o którym mowa w art. 130a ust. 10k p.r.d. Postępowanie wyjaśniające w sprawie administracyjnej zapłaty kosztów nie obejmuje w ocenie organu okoliczności, o których mowa w art. 130a ust. 10e p.r.d. Zdaniem SKO, te i wszystkie inne kwestie poprzedzające orzeczenie o przepadku pojazdu, bada sąd w odrębnym postępowaniu cywilnym. Według organu oznacza to, że prawomocne postanowienie sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu jest wiążące dla organów administracji publicznej nie tylko w zakresie wynikającym wprost z treści rozstrzygnięcia, ale również w zakresie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę jego wydania, a w konsekwencji postępowanie dowodowe przeprowadzane w ramach postępowania administracyjnego powinno skupiać się na kwestiach określonych w art. 130a ust. 10h i 10i p.r.d., tzn. ustaleniu osoby albo osób zobowiązanych do pokrycia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu oraz sprecyzowaniu kosztów objętych tym obowiązkiem i określeniu ich wysokości.
Organ odwoławczy podniósł, że dnia 2 kwietnia 2019 r. wydana została dyspozycja usunięcia z drogi publicznej pojazdu marki Nissan Primera o nr rejestracyjnym [...] oraz umieszczenia go na parkingu strzeżonym. Kierującym pojazdem był skarżący, który 25 lipca 2022 r. odebrał pojazd z parkingu strzeżonego. Organ pierwszej instancji 13 września 2022 r. poinformował skarżącego w wszczęciu postępowania, a 15 grudnia 2022 r. wydał zaskarżoną decyzję. Organ zaznaczył, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 5 grudnia 2018 r., sygn. akt K 6/17 uznał art. 130a ust. 5c p.r.d. w zakresie, w jakim przewiduje, że pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 i 2 p.r.d. pozostaje na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez starostę do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie za niezgodny z Konstytucją RP. A zatem skoro Trybunał Konstytucyjny negatywnie ocenił kwestię zatrzymania pojazdu do czasu uregulowania należności za usunięcie i parkowanie pojazdu, to zdaniem organu w istocie pojawiła się luka w postaci braku procedury dla egzekwowania opłaty za usunięcie i przechowywanie (parkowanie) pojazdu na parkingu strzeżonym, w przypadku gdy usunięty z drogi pojazd został odebrany z parkingu strzeżonego, ale bez uiszczenia tej opłaty. Organ podniósł, że system prawa nie został dostosowany do wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Zdaniem SKO, w celu wypełnienia powstałej luki uznać należy za zasadne zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy, regulacji z art. 130a ust. 10h oraz art. 130a ust. 10j p.r.d. Organ odwoławczy podniósł, że postępowanie zostało wszczęte dnia 13 września 2022 r., tj. już po odebraniu przez skarżącego pojazdu, które miało miejsce 25 lipca 2022 r.
Wyrokiem z 4 października 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 210/23, WSA w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi, oraz zasądził od organu odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej SKO, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 12 lipca 2024 r. sygn. akt II GSK 49/24 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia NSA podniósł, iż nie jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw argumentacja skarżącego kasacyjnie organu, że kontrolowany sąd wojewódzki przedstawił niespójną w płaszczyźnie materialnoprawnej ocenę prawną sprawy, której dotyczy skarga, jak również zawarł w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku częściowo niepełne wskazania procesowe co do dalszego postępowania. Tego rodzaju wady konstrukcyjne uzasadnienia uniemożliwiły NSA przeprowadzenie efektywnej kontroli kasacyjnej kwestionowanego orzeczenia, natomiast w odniesieniu do skarżonego organu stanowią relewantną prawnie przeszkodę do prawidłowego wykonania wiążących wytycznych sądu. Analizując uzasadnienie prawne zaskarżonego wyroku, w tym zawarte w nim wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, NSA dostrzegł, że sąd wojewódzki ograniczył się do przytoczenia treści przepisów prawa, które potencjalnie wyznaczają materialnoprawne podstawy wydania kontrolowanych decyzji, natomiast pominął proces weryfikacyjnej wykładni tych przepisów, nie ustalając ostatecznie zakresu i treści norm, które mają zostać prawidłowo zastosowane przez skarżony organ. Zagadnienie prawidłowej oceny legalności wyboru i rekonstrukcji podstawy materialnoprawnej w przedmiotowej sprawie jest zaś istotne, gdyż wykładnia regulacji normatywnej w rozważanym zakresie może budzić wątpliwości w związku z koniecznością współstosowania przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (u.t.d.) oraz ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (p.r.d.).
W przedmiotowej sprawie kontrolowane organy wydały decyzję w przedmiocie ustalenia względem podmiotu zagranicznego obowiązku zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, działając na podstawie art. 95 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 94 ust. 3 u.t.d. oraz w zw. z art. 130a ust. 6-6a i ust. 10h-10j p.r.d. Wykładnia art. 95 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 94 ust. 2 i 3 u.t.d. była kluczowa w przedmiotowej sprawie, natomiast sąd wojewódzki zaniechał w tym zakresie wyrażenia własnej oceny prawnej. NSA zgodził się przy tym z sądem wojewódzkim, że "z akt sprawy i uzasadnień wydanych decyzji nie wynika (...), w jakim trybie i na jakiej konkretnie podstawie pojazd został usunięty na parking strzeżony przez Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego. Nie ustalono, czy w sprawie została na skarżącego nałożona kara pieniężna w sytuacji, o której stanowi art. 94 ust. 3 u.t.d., a jeżeli tak to, czy nie zachodziła podstawa do zastosowania art. 95 ust. 4 u.t.d. z uwagi na to, że pojazd nie został odebrany z parkingu w ciągu 30 dni od dnia nałożenia kary pieniężnej. Ze stanu faktycznego przedstawionego przez sąd wojewódzki wynika ponadto, że skarżący po upływie ponad dwóch lat (25 lipca 2022 r.) od dnia wydania dyspozycji usunięcia z drogi publicznej pojazdu (2 kwietnia 2019 r.) ostatecznie odebrał pojazd z parkingu strzeżonego. Powstaje zatem zasadnicze pytanie, czy i kiedy zostało wszczęte lub zakończone postępowanie egzekucyjne dotyczące decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, skoro sporny pojazd został ostatecznie wydany skarżącemu (ustalenia wymagają okoliczności wydania pojazdu), a z treści art. 95 ust. 4 u.t.d. bezpośrednio wynika, że jeżeli pojazd nie zostanie odebrany (m.in. w związku z nieprzekazaniem kaucji – zob. art. 95 ust. 3 pkt 1 u.t.d.) z parkingu w ciągu 30 dni od dnia nałożenia kary pieniężnej, właściwy organ ma obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie z art. 95 ust. 3 i 4 oraz art. 130a ust. 10h p.r.d. w zw. z art. 95 ust. 2 u.t.d. wynika, że końcową granicę temporalną obowiązku zapłaty kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 10h p.r.d., wyznacza moment zakończenia postępowania egzekucyjnego wskazanego w art. 95 ust. 4 u.t.d. albo – co już stwierdzono – moment zwrotu pojazdu z parkingu strzeżonego w związku z przekazaniem kaucji na zasadach określonych w art. 94 ust. 4 i 5 u.t.d. Tylko w ten sposób można wypełnić racjonalną treścią odesłanie do odpowiedniego stosowania art. 130a p.r.d. na tle art. 95 ust. 1-4 w zw. z art. 94 ust. 3-8 u.t.d.
Ponownie rozpoznając sprawę, wskazanym na wstępie wyrokiem, WSA w Łodzi ponownie uchylił zaskarżoną decyzję SKO i poprzedzającą jej wydanie decyzję organu pierwszej instancji.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w świetle art. 190 p.p.s.a. był obowiązany uwzględnić ocenę prawną przedstawioną w powołanym powyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 49/24. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny, w powołanym powyżej wyroku, przesądził o konieczności dokonania przez sąd wojewódzki wykładni art. 95 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 94 ust. 3 u.t.d. oraz w zw. z art. 130a ust. 6-6a i ust. 10h-10j p.r.d., na podstawie których w przedmiotowej sprawie kontrolowane organy wydały decyzje w przedmiocie ustalenia względem podmiotu zagranicznego obowiązku zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu.
Zdaniem WSA w Łodzi, dla właściwego kierunku interpretacji ww. przepisów prawa materialnego należy przyjąć, iż zawarty w treści art. 95 ust. 2 u.t.d. zwrot "postępowanie w związku z usuwaniem pojazdu" jest zbyt wąski znaczeniowo i na gruncie wykładni językowej może obejmować tylko czynności związane z materialno-techniczną procedurą usunięcia pojazdu. Pozajęzykowo można go jednak rozumieć szerzej, jako obejmujący także postępowanie w sprawie ustalenia obowiązku ponoszenia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu. Ponadto dla pełnej rekonstrukcji podstawy materialnoprawnej sprawy konieczne jest uwzględnienie treści art. 95 ust. 3 i 4 u.t.d., które mają bezpośrednie zastosowanie w sprawie dotyczącej podmiotu zagranicznego, o którym mowa w art. 94 ust. 3 u.t.d. i zawierają regulację częściowo modyfikującą unormowania wynikające z art. 130a ust. 10h-10j p.r.d. W szczególności podnieść trzeba, że w sprawie, o której mowa w art. 95 w zw. z art. 94 ust. 3-8 u.t.d., nie może mieć wprost zastosowania art. 130a ust. 10h p.r.d., ponieważ obowiązek podmiotu zagranicznego, o którym mowa w art. 94 ust. 3 u.t.d., w zakresie ponoszenia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, nie może trwać "do zakończenia postępowania", o którym mowa w art. 130a ust. 10-10e p.r.d., gdyż art. 95 u.t.d. ma w niniejszym przypadku charakter lex specialis. Kluczowe znaczenie w spornej sprawie należy zatem przypisać właśnie przepisom art. 95 ust. 3 i 4 u.t.d., które stanowią, że niezależnie od przyczyny niemożności wydania (zwrotu) pojazdu zatrzymanego na parkingu strzeżonym (brak przekazania kaucji przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, na zasadach, o których mowa w art. 94 ust. 4 i 5, lub brak usunięcia przyczyny umieszczenia pojazdu na parkingu – zob. art. 95 ust. 3 pkt 1 i ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 95 ust. 1 pkt 2-3 u.t.d.), upływ terminu 30 dni na odebranie pojazdu, liczony od dnia nałożenia kary pieniężnej, skutkuje koniecznością wszczęcia postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnych wynikających z nałożonej kary pieniężnej w celu zastosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji ruchomości, tj. z pojazdu. Przyjąć więc trzeba, że wynikający z art. 130a ust. 10h p.r.d. w zw. z art. 95 ust. 2 u.t.d. zwrot "do zakończenia postępowania" powinien być rozumiany przede wszystkim jako moment zakończenia ww. postępowania egzekucyjnego. Trzeba mieć jednak na względzie, że ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) zawiera odrębną regulację dotyczącą zasad zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór zajętej ruchomości (zob. art. 102 § 2-5 u.p.e.a.), co wymaga dodatkowego uwzględnienia na tle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy. Oznacza to dalej, że decyzja ustalająca obowiązek ponoszenia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu (art. 130a ust. 10h p.r.d. w zw. z art. 95 ust. 2 u.t.d.) może zostać wydana dopiero po zakończeniu postępowania egzekucyjnego dotyczącego decyzji o nałożeniu kary pieniężnej albo – jeżeli postępowanie nie zostało wszczęte – po skutecznym przekazaniu kaucji przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, na zasadach, o których mowa w art. 94 ust. 4 i 5, oraz zwrocie pojazdu z parkingu strzeżonego (art. 95 ust. 3 pkt 1 u.t.d.).
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy, na co wskazano w toku pierwszego postępowania przed tut. sądem i z czym zgodził się również NSA, nie wynika ani z akt sprawy ani też z uzasadnień wydanych w jego toku decyzji, w jakim trybie i na jakiej konkretnie podstawie pojazd został usunięty na parking strzeżony przez Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego. Nie ustalono również, czy w sprawie została na skarżącego nałożona kara pieniężna w sytuacji, o której stanowi art. 94 ust. 3 u.t.d., a jeżeli tak to, czy nie zachodziła podstawa do zastosowania art. 95 ust. 4 u.t.d. z uwagi na to, że pojazd nie został odebrany z parkingu w ciągu 30 dni od dnia nałożenia kary pieniężnej. Wiadomo przy tym, że skarżący po upływie ponad dwóch lat (25 lipca 2022 r.) od dnia wydania dyspozycji usunięcia z drogi publicznej pojazdu (2 kwietnia 2019 r.) ostatecznie odebrał pojazd z parkingu strzeżonego. W świetle tych okoliczności powstaje zatem pytanie, czy i kiedy zostało wszczęte lub zakończone postępowanie egzekucyjne dotyczące decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, skoro sporny pojazd został ostatecznie wydany skarżącemu (ustalenia wymagają okoliczności wydania pojazdu), a z treści art. 95 ust. 4 u.t.d. bezpośrednio wynika, że jeżeli pojazd nie zostanie odebrany (m.in. w związku z nieprzekazaniem kaucji – zob. art. 95 ust. 3 pkt 1 u.t.d.) z parkingu w ciągu 30 dni od dnia nałożenia kary pieniężnej, właściwy organ ma obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Kwestie powyższe muszą więc zostać wyjaśnione, bowiem jak stwierdził w swoim wyroku NSA, tylko w ten sposób można wypełnić racjonalną treścią odesłanie do odpowiedniego stosowania art. 130a p.r.d. na tle art. 95 ust. 1-4 w zw. z art. 94 ust. 3-8 u.t.d. Zdaniem sądu pierwszej instancji powyższych ustaleń nie sposób jednak dokonać w postępowaniu odwoławczym, bowiem wykraczają one poza granice uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 136 § 1 k.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło SKO, zaskarżając powyższy wyrok w całości.
1. Wskazując na art. 173 i 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, ze zm., dalej: p.p.s.a.) organ odwoławczy zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż dokonano oceny dowolnej, która to nie przystaje do stanu prawnego i zebranego materiału dowodowego i wykroczono poza granice określone tą normą, co w konsekwencji doprowadziło do błędnej wykładni art. 190 p.p.s.a.
b) art. 95 ust. 4 u.t.d. w zw. z art. 130a ust. 10h p.r.d. przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż organy powinny zbadać czy w niniejszej sytuacji zachodziły przesłanki zastosowania tego przepisu, w sytuacji gdy przepis ten odnosi się do egzekucji administracyjnej kary pieniężnej nałożonej zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym, która to kara nie jest tożsama z opłatą za przechowanie pojazdu na parkingu nałożoną w trybie art. 130a ust. 10h p.r.d.
c) art. 95 ust. 4 u.t.d. przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż organy powinny zbadać czy w niniejszej sytuacji zachodziły przesłanki zastosowania tego przepisu, w sytuacji gdy przepis ten odnosi się do egzekucji administracyjnej kary pieniężnej nałożonej zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym, która to kara nie jest tożsama z opłatą za przechowanie pojazdu na parkingu nałożoną w trybie art. 130a ust. 10h p.r.d.
d) art. 94 ust. 3 u.t.d. przez jego błędną wykładnię polegająca na uznaniu, iż ewentualne nałożenie kary w trybie tego przepisu czynni opłatę przechowanie pojazdu bezzasadną w sytuacji gdy kara pieniężna wynikająca z tegoż przepisu jest niezależna od opłaty za przechowanie parkingu nałożonej w trybie art. 130a ust. 10h p.r.d.
e) art. 130a ust. 10h p.r.d. przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż w stanie faktycznym ustalonym w przedmiotowej sprawie nie istnieje podstawa do nałożenia na skarżącego, jako właściciela pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, obowiązku poniesienia kosztów związanych z usunięciem i przechowywaniem pojazdu.
f) § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 roku w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2285), poprzez błędną wykładnię polegającą na braku odróżnienia organu administracji występującego w niniejszym postępowaniu od podmiotu, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu i który to podmiot powinien zawiadomić skarżącego o konsekwencjach nieodebrania pojazdu z parkingu.
2. Nadto organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania:
a) art. 190 p.p.s.a. poprzez niedokonanie przez Sąd pierwszej instancji nakazanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 49/24, własnej i należycie uzasadnionej oceny relacji art. 130a ust. 10h-10j p.r.d. z art. 95 w zw. z art. 94 ust. 3-8 u.t.d.,
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 190, art. 153 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedokonanie przez Sąd pierwszej instancji nakazanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 49/24, własnej i należycie uzasadnionej oceny relacji art. 130a ust. 10h-10j p.r.d. z art. 95 w zw. z art. 94 ust. 3-8 u.t.d.,
c) art. 153 w zw. z art. 170 w zw. z art. 190 p.p.s.a., poprzez niedokonanie przez Sąd pierwszej instancji nakazanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 49/24, własnej i należycie uzasadnionej oceny relacji art. 130a ust. 10h-10j p.r.d. z art. 95 w zw. z art. 94 ust. 3-8 u.t.d.,
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 95 ust. 4 u.t.d. w zw. z art. 130a ust. 10h p.r.d. bowiem istota niniejszej sprawy sprowadza się do ich błędnej wykładni.
e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 572) przez błędne przyjęcie, że miało miejsce naruszenie norm procesowych w stopniu uzasadniającym uchylenie ostatecznej decyzji, bowiem materiał dowodowy jest pełny i zebrany w sposób prawidłowy, jak i dokonano jego prawidłowej oceny, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniach podjętych rozstrzygnięć, natomiast istota sprowadza się do błędnego zastosowania norm prawa materialnego.
f) art. 141 § 4 w związku z art. 153 p.p.s.a. przez przedstawienie oceny prawnej lakonicznej w zakresie własnych rozważań i ograniczenie się do powtórzenie stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zamiast dokonania własnej i należycie uzasadnionej oceny relacji art. 130a ust. 10h-10j p.r.d. z art. 95 w zw. z art. 94 ust. 3-8 u.t.d.
Wskazując na powyższe, SKO wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, a w przypadku gdyby wniosek powyższy nie zasługiwał na uwzględnienie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. SKO wniosło również o orzeczenie o kosztach postępowania i rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, skarżący wniósł o jej oddalenie w całości, nieprzeprowadzanie rozprawy oraz zasądzenie od SKO na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, zatem nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez NSA, który w odróżnieniu od Sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny zasadniczo w pierwszej kolejności rozpoznaje podniesione w tej skardze zarzuty procesowe. Konieczność zachowania tej kolejności oceny zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że prawidłowe odniesienie się do zarzutów związanych z naruszeniem prawa materialnego jest możliwe tylko w sytuacji, gdy w postępowaniu kasacyjnym zostanie stwierdzone, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości albo, że nie został skutecznie zakwestionowany w skardze kasacyjnej. W pierwszej kolejności należy zatem odnieść się do zarzutów procesowych podniesionych w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej.
Zarzuty procesowe koncentrują się na dwóch zasadniczych kwestiach – niedokonaniu przez Sąd pierwszej instancji nakazanej przez NSA w wyroku z dnia 12 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 49/24, własnej i należycie uzasadnionej oceny relacji art. 130a ust. 10h-10j p.r.d. z art. 95 w zw. z art. 94 ust. 3-8 u.t.d. oraz błędnego przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji, że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem norm procesowych.
Przede wszystkim wskazać należy, że niniejsza sprawa była rozpoznawana w warunkach wynikających ze związania na podstawie art. 190 p.p.s.a. wyrokiem NSA z 12 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 49/24 uchylającego wyrok WSA w Łodzi z dnia 4 października 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 210/23 i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi.
Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania. W związku z powyższym, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez WSA, granice sprawy podlegają zawężeniu do granic w jakich rozpoznał skargę NSA i wydał orzeczenie.
Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie organu, WSA w Łodzi ponownie rozpoznając sprawę, nie naruszył art. 190 p.p.s.a. w powiązaniu ze wskazanymi w pkt 2a-c petitum skargi kasacyjnej przepisami procesowymi. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazuje, że WSA uwzględnił wytyczne zawarte we wskazanym wyroku NSA z 12 lipca 2024 r., dokonując wykładni przepisów art. 95 ust. 2 oraz art. 94 ust. 3 - 8 u.t.d. w zw. w konkretnymi przepisami p.r.d. odnoszącymi się do usuwania pojazdów. Okoliczność, że dokonana przez sąd pierwszej instancji wykładnia tychże przepisów jest zbieżna z tą zaproponowaną przez NSA we wskazanym powyżej wyroku z 12 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 49/24 nie oznacza, że nie była ona samodzielna czy też nieprawidłowo uzasadniona. Przyjęcie przez sąd pierwszej instancji, że odesłanie z art. 95 ust. 2 u.t.d. do odpowiedniego stosowania przepisów art. 130a p.r.d. powinno odnosić się również do obowiązku ponoszenia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem czy też oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu z uwzględnieniem treści przepisów art. 95 ust. 3 i 4 u.t.d. modyfikujących zasady zwrotu pojazdu oraz okres za jaki może być naliczona opłata za jego przechowywanie nie narusza prawa. Co więcej jest zbieżna z poglądem wyrażonym w prawomocnym wyroku NSA z 12 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 49/24, którym to poglądem jest związany również NSA w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., wskazanego w pkt 2b i f petitum skargi kasacyjnej, przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia wyroku, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach. Po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sadu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010 nr 3 poz. 39). W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z żadnym z tych przypadków.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w powołanym przepisie prawa. WSA zawarł w nim opis przebiegu postępowania przed organami oraz sądami administracyjnymi oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn i na podstawie jakich przepisów prawa uwzględnił skargę, co umożliwiło przeprowadzenie kontroli instancyjnej. Natomiast okoliczność, że stanowisko zajęte przez sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez skarżący kasacyjnie organ nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, nie poddaje się kontroli kasacyjnej, czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.
Nie można przy tym zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie organem, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest lakoniczne w zakresie własnych rozważań i stanowi jedynie powtórzenie poglądu wyrażonego we wcześniejszym wyroku NSA. Sąd pierwszej instancji, ponownie rozpoznając sprawę dokonał samodzielnej wykładni przepisów u.t.d. mogących mieć znaczenie w sprawie i przyjął, mając na uwadze odesłanie do odpowiedniego stosowania art. 130a p.r.d., w jaki sposób należy zmodyfikować regulacje odnoszące się do usuwania pojazdów w sytuacji, gdy jego usunięcie wynika z nieuiszczenia przez zobowiązanego kaucji, o której mowa w art. 94 ust. 3 u.t.d.
Nie można również uznać za zasadne zarzutów podniesionych w pkt 2d i e petitum skargi kasacyjnej. Wbrew stanowisku SKO, w niniejszej sprawie sąd pierwszej instancji trafnie, co zresztą zaaprobował NSA we wcześniejszym wyroku, dostrzegł, że z akt sprawy jak i uzasadnień zaskarżonych decyzji nie wynika w jakim trybie i na jakiej podstawie pojazd został usunięty z drogi, czy na skarżącego została nałożona kara pieniężna, a jeżeli tak to, czy nie zachodziła podstawa do zastosowania art. 95 ust. 4 u.t.d. z uwagi na to, że pojazd nie został odebrany z parkingu w ciągu 30 dni od dnia nałożenia kary pieniężnej. Podkreślić wręcz należy, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji w ogóle nie wynika, aby organ odwoławczy analizował jakiekolwiek przepisy u.t.d. mogące mieć zastosowanie w sprawie, ograniczając się do przytoczenia przepisów p.r.d. oraz skutków prawnych wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 5 grudnia 2018 r., sygn. akt K 6/17. Tym samym, prawidłowo sąd pierwszej instancji zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie m.in. art. 107 § 3 k.p.a. regulującego elementy jakie powinno zawierać uzasadnienie decyzji administracyjnej.
Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, za nieskuteczny należało uznać zarzut podniesiony w pkt 1a petitum skargi kasacyjnej - naruszenia art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, bowiem sąd pierwszej instancji dokonał dowolnej oceny, nieprzystającej do stanu prawnego i zebranego materiału dowodowego, co doprowadziło zadaniem organu do błędnej wykładni art. 190 p.p.s.a. W tym zakresie wskazać przede wszystkim należy, że art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. ma charakter ustrojowy, określający jedynie zakres i kryterium sądowej kontroli działalności organów administracji i jako taki co do zasady nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Może być on skutecznie wskazany jako naruszenie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej w powiązaniu z konkretnie oznaczonymi przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wyrok NSA z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 70/12; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 1660/07, wyrok NSA z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 103/08, wyrok NSA z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 445/10; wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 1185/11; wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt FSK 576/07). Zatem do naruszenia tego przepisu mogłoby dojść jedynie w sytuacji, gdyby sąd pierwszej instancji nie dokonał kontroli stanowiącego przedmiot skargi aktu, zastosowałby inny rodzaj oceny niż zgodność z prawem odwołując się np. do zasad słuszności czy współżycia społecznego względnie wyszedłby poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego rozpoznając skargę na akt lub czynność niepoddane jego kognicji, ewentualnie zastosował środki ustawie nieznane (por. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 2014/19). W niniejszej sprawie żadna z takich sytuacji nie zaistniała. Dodatkowo autor skargi kasacyjnej powiązał naruszenie wskazanych przepisów z pierwszą podstawą kasacyjną – naruszeniem przepisów prawa materialnego, a nie naruszeniem przepisów postępowania, co dodatkowo dyskwalifikuje postawiony zarzut kasacyjny.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów naruszenia prawa materialnego, wskazać należy, o czym była już mowa na wstępie uzasadnienia, że zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji został wydany w ramach związania wynikającego z art. 190 p.p.s.a., zaś dokonana wykładnia spornych przepisów u.t.d., w szczególności art. 94 ust. 3 i art. 95 ust. 4 u.t.d. w zw. z art. 130a ust. 10h p.r.d. była zgodna z tą zaproponowaną przez NSA w wyroku z 12 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 49/24. Tym samym, wbrew stanowisku SKO nie można przyjąć, jakoby wskazana wykładnia ww. przepisów naruszała prawo, w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zgodzić się należy z SKO, że kara pieniężna nakładana na podstawie u.t.d. nie jest tożsama z opłatą za przechowywanie pojazdu na parkingu nałożoną w trybie art. 130a ust. 10h p.r.d., jednakże art. 95 ust. 4 u.t.d. wprost wskazuje jak ma postąpić organ administracji publicznej, w sytuacji usunięcia pojazdu z drogi m.in. na podstawie art. 95 ust. 1 pkt 1 u.t.d. i jego nieodebrania z parkingu w terminie 30 dni od dnia nałożenia kary pieniężnej – ma obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Przepis ten w istotny sposób modyfikuje zatem obowiązki ciążące na właściwym organie w związku z usunięciem pojazdu z drogi, bowiem u.t.d., w sytuacji nieodebrania pojazdu z parkingu strzeżonego, w ogóle nie przewiduje trybu przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Zatem kwestia czy i kiedy zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania nałożonej kary pieniężnej oraz kiedy ewentualnie zostało zakończone, w świetle stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawie – ostatecznego wydania spornego pojazdu skarżącemu – może mieć istotne znaczenie dla przypisania zobowiązanemu obowiązku uiszczenia opłaty związanej z usunięciem i przechowywaniem pojazdu na parkingu strzeżonym, w szczególności okresu za jaki taka opłata mogła zostać nałożona. W świetle powyższego niezasadne okazały się zarzuty podniesione w pkt 1b i 1c petitum skargi kasacyjnej.
Podobnie należało również ocenić zarzuty z pkt 1d - 1e petitum skargi kasacyjnej – naruszenia art. 94 ust. 3 u.t.d. i art. 130a ust. 10h p.r.d. - poprzez ich błędną wykładnię. Wbrew stanowisku SKO, w żadnym fragmencie uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji nie stwierdził, że nałożenie kary pieniężnej w trybie u.t.d. czyni bezzasadną opłatę za przechowywanie pojazdu ani też nie przyjął, że w stanie faktycznym w niniejszej sprawie nie istnieje podstawa do nałożenia na skarżącego, jako właściciela pojazdu, obowiązku poniesienia kosztów związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdu. Autor skargi kasacyjnej podnosząc powyższe zarzuty podjął polemikę z podglądem nieistniejącym, co nie pozostaje bez wpływu na wniosek, że zarzut ten nie jest skuteczny.
Końcowo odnosząc się do zarzutu podniesionego w pkt 1f petitum skargi kasacyjnej – naruszenia § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2285 z późn. zm.) - podkreślić należy, że SKO w ogóle nie dostrzega, że usunięcie pojazdu w niniejszej sprawie nastąpiło na podstawie art. 95 ust. 1 pkt 1 u.t.d. a nie na podstawie p.r.d. dlatego też powyższy przepis mógł mieć jedynie odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie (na zasadzie odesłania z art. 95 ust. 2 u.t.d.). Usunięcie pojazdu z drogi na podstawie art. 95 ust. 1 pkt 1 u.t.d. następuje za wiedzą podmiotu wykonującego przewóz drogowy, połączone jest z zatrzymaniem dokumentów podlegających kontroli, a zatem już w chwili usunięcia pojazdu z drogi podmiot wykonujący przewóz drogowy powinien być poinformowany na jakich zasadach będzie mógł odebrać pojazd z parkingu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, uznając że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 1800 zł obejmujących wynagrodzenie adwokata reprezentującego skarżącego w postępowaniu kasacyjnym za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964).