II GSK 528/23

II GSK 528/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż
Wojciech Sawczuk /sprawozdawca/
Zbigniew Czarnik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 506/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-09-07
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 324
art. 132(1) ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 506/22 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 grudnia 2021 r. nr DT-SP.ZS.2019.00309.196.2021.28.kpar w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia znaku towarowego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
I.
Decyzją z 22 grudnia 2020 r. znak DT-IV.ZS.2019.00309.21.kkaf, Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 152²¹ w związku z art. 152¹⁷ ust. 1 oraz art. 132¹ ust. 1 pkt 1, art. 132¹ ust. 1 pkt 3, art. 132¹ ust. 1 pkt 4 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. 2020 poz. 286) oddalił sprzeciw wniesiony przez I. Sp. z o.o. w G. (uczestnik) wobec zgłoszenia znaku towarowego słowno-graficznego "IZOCHEM" pod numerem Z.495365 przez P. Sp. z o.o. w G. (uprawniony).
II.
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez I. Sp. z o.o. w G., Urząd Patentowy decyzją z 22 grudnia 2021 r. znak DT-SP.ZS.2019.00309.196.2021.28.kpar na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 132¹ ust. 1 pkt 3 oraz 152²² i art. 152²³ ust. 2 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. 2021 poz. 324 - dalej jako pwp) uchylił zaskarżoną decyzję własną w całości i w tym zakresie rozstrzygnął co do istoty sprawy, tj. uznał sprzeciw za zasadny w całości.
Organ orzekł także o kosztach postępowania.
Sporny znak towarowy IZOCHEM (Z.495365) przeznaczony jest do oznaczania towarów:
▪ w klasie 1: kleje [klejenie], kleje do płytek ściennych, podłogowych, sufitowych; kleje i preparaty klejące przeznaczone dla przemysłu, kleje kontaktowe; kleje poliuteranowe, kleje do pokryć podłogowych; kleje do powłok sufitowych; kleje do wykańczania i gruntowania; kleje przemysłowe do użytku w budownictwie; kleje do pokryć dachowych nakładane na gorąco; kleje na bozie kauczuku do użytku przemysłowego, preparaty do klejenia, spoiwo (preparaty do impregnacji wodoodpornej), z wyjątkiem farb, produkty chemiczne przeznaczone dla przemysłu;
▪ w klasie 2: farby, pokosty, lakiery; farby bakteriobójcze, farby ceramiczne, lakier asfaltowy, lakier bitumiczny, powłoki;
▪ w klasie 17: kauczuk, gutaperka, gumo, azbest, mika i wyroby z tych materiałów nie ujęte w innych klasach; tworzywa sztuczne wyprofilowane stosowane w produkcji; materiały wypełniające, uszczelniające, pakuły, materiały izolacyjne; rury elastyczne niemetalowe, farby izolacyjne, lakier izolacyjny, oleje izolacyjne, szczeliwa do połączeń, tkaniny izolacyjne, żywice syntetyczne, kauczuk syntetyczny, taśmy izolacyjne, zaprawy izolacyjne, ognioodporne materiały izolacyjne, uszczelnienia wodoodporne, zaprawy budowlane mineralne, zaprawy budowlane uszczelniające, powłoki uszczelniające epoksydowe i poliuretanowe, uszczelniacze poliuretanowe, substancje do izolacji przeciwwilgociowych, zaprawy izolacyjne, związki chemiczne do uszczelniania przecieków, materiały uszczelniające, uszczelnienia wodoodporne, maso bitumiczna kauczukowa, dyspersyjna folia hydroizolacyjna, masy szpachlowe uszczelniające, uszczelki, kity, taśmy uszczelniające; kleje izolacyjne;
▪ w klasie 19: asfalt, bitumiczne powłoki dachowe, bitumiczne wyroby dla budownictwa, materiały budowlane niemetalowe, pokrycia dachowe z gontów, pokrycia ścienne nie z metalu, zaprawy budowlane, powłoki [materiały budowlane], smołowane taśmy do użytku w budownictwie, wykończeniowe elementy dachów, niemetalowe, gonty bitumiczne, dyspersyjna maso asfaltowo-kauczukowa; pokrycia dachowe niemetalowe; konstrukcje niemetalowe; baseny kąpielowe pływackie; materiały do pokryć nawierzchni drogi; materiały wiążące do naprawy drogi; okładziny niemetalowe; zaprawy budowlane; posadzki przemysłowe epoksydowe, elastyczne wyroby wodochłonne grubowarstwowe bitumiczne i dyspersyjne, zabezpieczające przed przenikaniem wilgoci i wody do hydroizolacji.
W sprzeciwie wskazano jako podstawę art. 132¹ ust. 1 pkt 1, 3 i 4 pwp. Wskazano również uprawnienia do wcześniejszych znaków towarowych wnoszącego sprzeciw tj.:
1. słownego IZOHAN R.097602 i słowno-graficznego IZOHAN R.097368 z pierwszeństwami od 27 lipca 1994 r. przeznaczonych do oznaczania towarów w klasach 17, 19 i 37;
2. słownego IZOHAN IZOBUD R.129348 z pierwszeństwem od 23 marca 1998 r. przeznaczonego do oznaczania towarów w klasach 17 i 19;
3. słownego IZOHAN-EKOFOLIA R.132654 z pierwszeństwem od 28 sierpnia 1998 r. przeznaczonego do oznaczania towarów w klasie 17;
4. słownego IZOHAN-EKOLEP R.132714 z pierwszeństwem od 25 sierpnia 1998 r., przeznaczonego do oznaczania towarów w klasie 1;
5. słownego IZOHAN EKOGRUNT R.136395 z pierwszeństwem od 4 lutego 1999 r. przeznczonego do oznaczania towarów w klasach 1 i 17;
6. słownego IZOHAN STYROTEX R.234840 z pierwszeństwem od 13 lipca 2009 r. przeznaczonego do oznaczania towarów w klasach 17 i 19;
7. słowno-graficznego IZOHAN SZCZELNA R.261652 oraz słowno-graficznego IZOHAN SZCZELNY R.261653 z pierwszeństwami od 20 lipca 2012 r. przeznaczonych do oznaczania towarów w klasach 1, 2, 17 i 19
8. słowno-graficznego IZOHAN o nr EUTM.015128432 z pierwszeństwem od 19 lutego 2016 r. przeznaczonego do oznaczania do towarów i usług w klasach 1, 2, 17, 19, 37;
9. słownego IZOHAN DYSPERBIT o nr EUTM 015146079 z pierwszeństwem od 25 lutego 2016 r. przeznaczonego do oznaczania towarów w klasach 1, 2, 17, 19.000
Urząd Patentowy RP odwołując się do art. 152¹⁷ pwp wskazał, że art. 129¹ ust. 2 pkt 6 pwp nie może być podstawą sprzeciwu wobec zgłoszenia spornego oznaczenia i dlatego w sprawie nie badano złej wiary w zgłoszeniu oznaczenia.
W zakresie naruszenia praw uczestnika do firmy "I. sp. z o.o." (art. 132¹ ust. 1 pkt 1 pwp) organ uznał, że uczestnik nie dowiódł, że firma ta - sygnująca jego działalność gospodarczą, była używana w dacie zgłoszenia spornego oznaczenia w zakresie produkcji materiałów budowlanych. Przedstawione dowody - w postaci odpisu z KRS uczestnika aktualnego na dzień 5 lipca 2019 r. oraz wydruk ze strony internetowej z informacjami o nagrodach i certyfikatach bez przedstawienia kopii tych nagród, czy certyfikatów organ uznał za niewystarczające, żeby wykazać używanie firmy w dacie zgłoszenia spornego oznaczenia.
Podobnie w odniesieniu do przesłanek z art. 132¹ ust. 1 pkt 4 pwp Urząd stwierdził, że przedstawione przez uczestnika dowody nie potwierdzają renomy przeciwstawionych znaków w chwili zgłoszenia.
Mając zaś na względzie orzecznictwo sądów administracyjnych i TSUE wskazał, że udowodnienie renomy znaku towarowego z wcześniejszym pierwszeństwem leży wyłącznie po stronie podmiotu powołującego się na powyższe. Wspomniane dowody, w postaci odpisu z KRS uczestnika oraz wydruku ze strony internetowej, a także przedstawione przekształcenia podmiotowe uczestnika na przestrzeni lat, zdaniem organu nie pozwalają na ustalenie w sposób obiektywny okoliczności niezbędnych do ustalenia renomy przeciwstawionych znaków takich jak: intensywność, zasięg geograficzny i okres ich używania oraz związany z tym udział towarów opatrzonych tymi znakami w rynku; wartość oznaczenia w ocenie niezależnych instytucji finansowych; procentowo udowodniona wysoka rozpoznawalność oznaczenia wśród przeciętnych odbiorców; relacja cenowa do usług substytucyjnych; dobra opinia konsumentów o przeciwstawionych znakach; wielkość inwestycji poniesionych przez uczestnika na promocję. Organ wskazał, że w zakresie wykazania renomy w sprawie brak jest zwłaszcza badań opinii publicznej, potwierdzających wysokość rozpoznawalności przeciwstawionych znaków. Tym samym uznano, że sprzeciw w tym zakresie jest niezasadny z uwagi na brak dowiedzenie przez uczestnika wszystkich przesłanek, o których mowa w art. 132¹ ust. 1 pkt 4 pwp.
Urząd Patentowy badając zarzut naruszenia przez zgłoszenie skarżącej art. 132¹ ust. 1 pkt 3 pwp wskazał, że podobieństwo w zakresie towarów i/lub usług wynika nie z dowodów przedstawionych w sprawie, ale z jest rezultatem badania prowadzonego przez sam organ, sprowadzającego się do zestawienia zakresów ochrony poszczególnych znaków. Tym samym organ wskazał, że zarówno sporne oznaczenie, jak i wcześniejsze przeciwstawione znaki zostały przeznaczone do oznaczania towarów budowlanych, w tym uszczelniających, z klas 1, 2, 17, 19, przy czym przeciwstawione znaki dodatkowo dla usług budowlanych lub z nimi związanych z klasy 37.
Porównując wykazy towarów i usług poszczególnych przeciwstawionych znaków i spornego oznaczenia organ stwierdził, że w sprawie zachodzi identyczność towarów w zakresie wszystkich czterech klas, a także komplementarność towarów objętych spornym oznaczeniem do usług, takich jak: murarstwo; blacharstwo budowlane; dekarstwo; murarstwo-posadzkarstwo; tapicerstwo; izolatorstwo; murarstwo-roboty ziemne; instalatorstwo sanitarne; instalatorstwo gazowe; instalatorstwo CO; instalatorstwo elektryczne; murarstwo, blacharstwo budowlane, dekarstwo, murarstwo-posadzkarstwo, tapicerstwo, izolatorstwo, murarstwo-roboty ziemne, instalatorstwo sanitarne, instalatorstwo gazowe, instalatorstwo CO, instalatorstwo elektryczne, sygnowanych przez przeciwstawione znaki nr: EUTM 015128432, R.129348 i R.097602.
W konsekwencji ustalenia powyższej identyczności i komplementarności organ przyjął, że do kręgu odbiorców ww. towarów i usług będą należeć osoby - konsumenci, właściwie poinformowani, dostatecznie uważni i rozsądni, ale o średnim poziomie uwagi. Wśród odbiorców będą bowiem zarówno profesjonaliści w zakresie budowy/remontów (robotnicy, fachowcy budowlani i remontowi, kierownicy budowy, inżynierowie, itp.), jak i osoby prywatne wykonujące remonty we własnym zakresie. Konsumentami będą więc osoby z rożnych grup społecznych i wiekowych, a także rożnej płci.
Przechodząc do kwestii podobieństwo badanych oznaczeń, Urząd Patentowy zauważył, że o podobieństwach decydują podobieństwa, a nie różnice w oznaczeniach, które musza być badane jako całość w trzech płaszczyznach: fonetycznej, wizualne i znaczeniowej.
Przedstawiwszy postaci poszczególnych przeciwstawionych znaków oraz spornego oznaczenia organ stwierdził, że elementy takie jak: IZOCHEM, IZOHAN, IZOBUD i STYROTEX są dominujące, gdyż zajmują one istotne części znaków, mają charakter słowny lub słowno-graficzny i posiadają silną zdolność odróżniającą. Pozostałe elementy słowne lub słowno-graficzne takie jak: EKOFOLIA, EKOLEP, EKOGRUNT, DYSPERBIT, SZCZELNA i SZCZELNY, graficzna litera "O", a także wyłącznie graficzne, są mniej istotne ponieważ mają charakter informacyjny lub dekoracyjny, lub - tak jak graficzna litera "O", pełnią funkcję przypisanej tej literze, a w niektórych przypadkach także zostały umieszczone na drugim miejscu.
Badając warstwy znaczeniowe poszczególnych przeciwstawionych znaków oraz spornego oznaczenia organ uznał, że relewantny odbiorca nie przypisze spornemu oznaczeniu IZOCHEM i grupie przeciwstawionych znaków IZOHAM, jako jednolitym całością, żadnych znaczeń i nie będzie porównywał ich w oparciu o warstwę semantyczną (znaczeniową). W ocenie organu wszystkie porównywane znaki, jako całości, nie posiadają konkretnego znaczenia i są znakami fantazyjnymi.
Niektóre z nich - IZOHAN-EKOFOLIA, IZOHAN-EKOLEP, IZOHAN EKOGRUNT, IZOHAN DYSPERBIT, IZOHAN SZCZELNA oraz IZOHAN SZCZELNY, zawierają przy tym elementy, które mają swój desygnat w rzeczywistości, ale dotyczy on jedynie rodzaju konkretnych towarów lub usług, lub ich właściwości, co oznacza, że znaczenie tych desygnatów sprowadza się jedynie do opisu towarów i usług, i jako takie nie ma wpływu na funkcję odróżniającą samych znaków.
Podsumowując organ stwierdził, że dokonanie oceny na gruncie warstwy semantycznej ww. znaków nie jest możliwe, gdyż są one fantazyjne i nie mają żadnego znaczenia.
W warstwie wizualnej wszystkich przeciwstawionych znaków w odniesieniu do spornego oznaczenia organ przyjął, że badane oznaczenia są podobne w stopniu średnim. Wyjaśnił jednocześnie, że - tak jak w przypadku podobieństwa towarów i/lub usług, podobieństwo oznaczeń nie wynika z dowodów przedstawionych w sprawie, ale z rezultatu badania, które przeprowadza sam, którego kryteria zostały zakreślone przez orzecznictwo i doktrynę.
Organ podał, że sporne oznaczenie jest znakiem słowno-graficznym, składającym się z jednego słowa - "IZOCHEM", na które przypada łącznie 7 małych liter, przy czym funkcję litery "O" w tym słowie pełni grafika chemiczna (wiązanie chemiczne). Zapisane jest ono czcionką o kroju charakterystycznych, ściętych i ostrych zakończeniach. Oznaczenie ma charakter jednolity, a zawarte w nim słowo jest bardzo dobrze widoczne, wyraźne i łatwe do odczytania, słyszalne jako [izohem].
Odnośnie przeciwstawionych znaków organ podał, że:
▪ IZOHAN (R.097602), IZOHAN (R.097368) oraz IZOHAN (EUTM.015128432) są znakami słownymi, przy czym w przypadku IZOHAN (R.097368) oraz IZOHAN (EUTM.015128432) znakami słowno-graficznym, przedstawionym w kolorach czarnym, białym oraz w kolorze czerwonym. Składają się z jednego słowa "IZOHAN", na które przypada łącznie 6 liter, a w przypadku znaków IZOHAN (R.097368) oraz IZOHAN (EUTM.015128432) także z grafiki, na którą składa się czerwony i pogrubiony napis "IZOHAN" oraz nierównomierny element graficzny w kształcie czarnego sześcioboku o białych krawędziach, w który wpisano napis "IZOHAN". Znaki te mają charakter jednolity. Ich warstwa słowna, pomimo zastosowanej w znakach IZOHAN (R.097368) oraz IZOHAN (EUTM.015128432) grafiki, jest bardzo dobrze widoczna, wyraźna i łatwa do odczytania, słyszalna, jako [izohan]. Wykorzystane w nich litery są pisane wielkimi literami;
▪ IZOHAN-EKOFOLIA (R.132654), IZOHAN-EKOLEP (R.132714), IZOHAN EKOGRUNT (R.136395), IZOHAN DYSPERBIT (EUTM.015146079) są znakami słownymi, a IZOHAN SZCZELNA (R.261652) oraz IZOHAN SZCZELNY (R.261653) są znakami słowno-graficznymi. Składają się z dwóch słów "IZOHAN" i "EKOFOLIA", "IZOHAN" i "EKOLEP", "IZOHAN" i "EKOGRUNT". "IZOHAN" i "DYSOERBIT", "IZOHAN" i "SZCZELNA" oraz "IZOHAN" i "SZCZELNY", na które przypada łącznie w przypadku znaku IZOHAN-EKOFOLIA (R.132654) 14 liter, IZOHAN-EKOLEP (R132714) 12 liter, IZOHAN EKOGRUNT (R.136395) 14 liter, IZOHAN DYSPERBIT (EUTM.015146079) 15 liter, IZOHAN SZCZELNA (R.261652) 14 liter oraz IZOHAN SZCZELNY (R.261653) 14 liter, a w przypadku znaków IZOHAN SZCZELNA (R.261652) oraz IZOHAN SZCZELNY (R.261652) również grafiki, na którą składa się dwa - czerwony i niebieski, prostokątny. Warstwa słowna tych znaków jest bardzo dobrze widoczna, wyraźna i łatwa do odczytania; wykorzystane w nich litery są pisane wielkimi literami;
▪ IZOHAN IZOBUD (R.129348) oraz IZOHAN STYROTEX (R.097368) są znakami słownymi, składającymi się z dwóch słów "IZOHAN" i "IZOBUD" oraz "IZOHAN" i "STYROTEX", na które przypada łącznie - w przypadku znaku IZOHAN IZOBUD 12 liter, a w przypadku znaku IZOHAN STYROTEX - 14 liter. Znaki składają się z dwóch elementów oddzielonych od siebie odstępem tak, że pierwszym wyraźnym elementem widocznym w tych znakach jest słowo "IZOHAN". Warstwa słowna tych znaków jest bardzo dobrze widoczna, wyraźna i łatwa do odczytania. Wykorzystane w nich litery są pisane wielkimi literami.
▪ IZOHAN (R.097602), IZOHAN (R.097368) oraz IZOHAN (EUTM.015128432) są oznaczeniami zawierającymi element fonetyczny. Składają się z jednego słowa "IZOHAN", na które przypada łącznie 6 głosek, 3 sylaby. Znaki te mają charakter jednolity. Ich warstwa słowna jest bardzo dobrze słyszalna, jako [izohan];
▪ IZOHAN-EKOFOLIA (R.132654), IZOHAN-EKOLEP (R.132714), IZOHAN EKOGRUNT (R.136395), IZOHAN DYSPERBIT (EUTM.015146079), IZOHAN SZCZELNA (R.261652) oraz IZOHAN SZCZELNY (R.261653) są znakami zawierającymi element fonetyczny. Składają się z dwóch słów "IZOHAN" i "EKOFOLIA", "IZOHAN" i "EKOLEP", "IZOHAN" i "EKOGRUNT", "IZOHAN" i "DYSOERBIT", "IZOHAN" i "SZCZELNA" oraz "IZOHAN" i "SZCZELNY", na które przypada łącznie - w przypadku znaku IZOHAN-EKOFOLIA (R.132654) 14 głosek oraz 7 sylab, IZOHAN-EKOLEP (R.132714) 12 liter i 5 sylab, IZOHAN EKOGRUNT (R.136395) 14 liter i 6 sylab, IZOHAN DYSPERBIT (EUTM.015146079) 15 liter i 6 sylab, IZOHAN SZCZELNA (R.261652) 14 liter i 5 sylab oraz IZOHAN SZCZELNY (R.261653) 14 liter i 5 sylab. Warstwa fonetyczna tych znaków jest bardzo dobrze słyszalna.
▪ IZOHAN IZOBUD (R.129348) oraz IZOHAN STYROTEX (R.097368) są znakami posiadającymi element fonetyczny. Składają się z dwóch słów "IZOHAN" i "IZOBUD" oraz "IZOHAN" i "STYROTEX", na które przypada łącznie - w przypadku znaku IZOHAN IZOBUD (R.129348) 12 liter i 6 sylab, a w przypadku znaku IZOHAN STYROTEX (R.097368) 14 liter i 6 sylab. Znaki te składają się z dwóch elementów oddzielonych od siebie pauzą fonetyczną, tak, że wyraźnie pierwszym elementem w tych znakach jest element "IZOHAN". Warstwa słowna tych znaków jest łatwa do usłyszenia.
Urząd Patentowy, w odniesieniu do wszystkich przeprowadzonych porównań znaków w ich warstwach wizualnych w zestawieniu ze spornym oznaczenie wskazał, że powszechność i opisowość zawartych w nich elementów "IZO" oraz "CHEM" ma wpływ na percepcję relewantnego odbiorcy i dlatego powinna być rozstrzygana w części dotyczącej oceny ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, przy ocenie ogólnego wrażenia znaków.
W zakresie oceny ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd organ ocenił, że charakterystyczne początki "IZO-" oraz "IZO-" w sposób znaczący wpływają na ocenę podobieństwa porównywanych znaków. Obecność liter I, Z, O w tej samej kolejności we wszystkich znakach, taki sam charakter liter CH i H, pewne podobieństwo liter M i N, podobna długość znaków, a także silny charakter odróżniający porównywanych znaków jako całość sprawiają, że ich ogólne wrażenie będzie bardzo podobne w przypadku znaków: IZOCHEM (Z.495365) oraz IZOHAN (R.097602); IZOHAN (R.097368) oraz IZOHAN (EUTM.015128432); IZOCHEM (Z.495365) oraz IZOHAN-EKOFOLIA (R.132654); IZOHAN-EKOLEP (R.132714), IZOHAN EKOGRUNT (R.136395), IZOHAN DYSPERBIT (EUTM.015146079), IZOHAN SZCZELNA (R.261652) oraz IZOHAN SZCZELNY (R.261653), a także podobne w przypadku znaków IZOCHEM (Z.495365) oraz IZOCHEM (Z.495365) oraz IZOHAN IZOBUD (R.129348), IZOHAN STYROTEX (R.097368).
Odnosząc się do elementów "IZO-" i "CHEM" organ stwierdził, że pierwszy z nich nie jest sensu stricto opisowy, ponieważ oznacza pierwszy człon wyrazów złożonych, wskazując na jednakowość jakiejś cechy właściwości, przy czym nie wskazuje on na konkretny towar i/lub usługę, czy bezpośrednio na ich skład i/lub konkretne właściwości. Element ten nie został także w żaden sposób wyeksponowany np. kolorem, czy rozmiarem, myślnikiem, czy odstępem. Zmieniona została natomiast jedynie litera "O", co oznacza, że duża część relewantnych konsumentów nie wyselekcjonuje go, jako elementu stosowanego w branży materiałów budowlanych, instalacyjnych. Podobnie element "CHEM" spornego oznaczenia nie wyróżnia się, gdyż jest pisany tak samo, jak pierwsza litera "I".
W kontekście ww. elementów "IZO-" i "CHEM" organ wskazał, że nawet jeżeli znak wcześniejszy odznacza się jedynie niewielkim charakterem odróżniającym, to nie stoi to na przeszkodzie stwierdzenia występowania prawdopodobieństwa wprowadzenia odbiorców w błąd. Nawet zatem gdy wcześniejszy znak towarowy ma charakter mało odróżniający, prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd może zaistnieć w szczególności z powodu podobieństwa oznaczeń i podobieństwa towarów i/lub usług.
Mając powyższe na uwadze Urząd przyjął, że całościowe wrażenia wywierane przez wszystkie porównywane przeciwstawione znaki ze spornym oznaczeniem powodują ryzyko konfuzji i wprowadzenia odbiorców w błąd, co do pochodzenia oznaczanych nimi towarów. Znaki i oznaczenie są bowiem:
▪ neutralne na gruncie warstwy znaczeniowej,
▪ w warstwie wizualnej są podobne:
- w stopniu średnim w przypadku Spornego oznaczenia IZOCHEM oraz znaków IZOHAN (R.097602), IZOHAN (R.097368), IZOHAN (EUTM.015128432), IZOCHEM (Z.495365), IZOHAN-EKOFOLIA (R.132654), IZOHAN-EKOLEP (R.132714), IZOHAN EKOGRUNT (R.136395), IZOHAN DYSPERBIT (EUTM.015146079), IZOHAN SZCZELNA (R.261652) oraz IZOHAN SZCZELNY (R.261653);
- w stopniu niższym niż średnim w przypadku Spornego oznaczenia IZOCHEM oraz znaków IZOHAN IZOBUD (R.129348), IZOHAN STYROTEX (R.097368);
▪ w warstwie fonetycznej są podobne:
- w stopniu wysokim w przypadku Spornego oznaczenia IZOCHEM oraz znaków IZOHAN (R.097602), IZOHAN (R.097368), IZOHAN (EUTM.015128432), IZOHAN-EKOFOLIA (R.132654), IZOHAN-EKOLEP (R.132714), IZOHAN EKOGRUNT (R.136395), IZOHAN DYSPERBIT (EUTM.015146079), IZOHAN SZCZELNA (R.261652) oraz IZOHAN SZCZELNY (R.261653);
- w stopniu średnim w przypadku Spornego oznaczenia IZOCHEM oraz znaków IZOHAN IZOBUD (R.129348), IZOHAN STYROTEX (R.097368).
W końcowej konkluzji organ uznał, że całościowa ocena znaków i oznaczenia dowodzi, że w sprawie zachodzą między nimi podobieństwa - o wysokim i średnim stopniu w warstwie fonetycznej oraz o średnim lub niższym niż średni stopniu w warstwie wizualnej. Nadto znaki i oznaczenie przeznaczone są do oznaczania tych samych towarów we wszystkich przypadkach lub komplementarnych towarów i usług. To oznacza, że relewantny krąg odbiorców, zachowujących średni stopień uwagi, może zostać wprowadzony w błąd co do pochodzenia towarów i usług sygnowanych porównywanymi znakami i oznaczeniem. Takie ryzyko w sposób istotny powoduje wysoki i średni stopień podobieństwa głównie na gruncie warstwy fonetycznej, który nie zostanie skompensowany poprzez inne czynniki zachodzące w sprawie. Ryzyko wprowadzenia w błąd wzmaga przede wszystkim identyczność towarów sygnowanych porównywanymi znakami i oznaczeniem. Biorąc pod uwagę tożsamość rozpatrywanych towarów, przeciętne podobieństwo wizualne i ponadprzeciętne podobieństwo fonetyczne, a także nie więcej niż przeciętny poziom uwagi właściwego kręgu odbiorców i normalny, samoistny charakter odróżniający wcześniejszych znaków, zdaniem organu zaistnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd właściwego kręgu odbiorców w rozumieniu art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 2017/1001.
W przypadku spornego oznaczenia i wszystkich przeciwstawionych znaków kumulatywnie zostały spełnione przesłanki z art. 132¹ ust. 1 pkt 3 pwp.
III.
Wyrokiem z 7 września 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 506/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. Sp. z o.o. w G.
Wskazując na zasady i standardy badania oznaczeń w rozumieniu art. 132¹ ust. 1 pkt 3 pwp WSA przypomniał, że oceny podobieństwa porównywanych oznaczeń dokonuje się przy uwzględnieniu ogólnego wrażenia, jakie wywierają one na odbiorcy. Konfrontowane znaki porównuje się przy tym w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, biorąc pod uwagę siłę ich oddziaływania. Przyjmuje się, że do potwierdzenia kolizji znaków towarowych może wystarczać ich podobieństwo tylko w jednej z trzech wspomnianych płaszczyzn. Z drugiej strony, różnica pomiędzy znakami w jednej płaszczyźnie może zneutralizować podobieństwo występujące na innych płaszczyznach i w konsekwencji doprowadzić do wyłączenia całościowego podobieństwa oznaczeń.
Sprawdzanie podobieństwa powinno prowadzić do obiektywnego bilansu podobieństw i różnic, a ich sumę należy odnieść do przeciętnej uwagi rozsądnego kupującego. Dla oceny podobieństwa fonetycznego ma znaczenie liczba sylab, ich brzmienie oraz akcent. Podobieństwo wizualne ocenia się z punktu widzenia liczby słów bądź liter w ogóle, liczby słów bądź słów takich samych, ich kształtu, układu jak i koloru. Taka sama liczba sylab, minimalne różnice wizualne i wyraźne współbrzmienie fonetyczne podwyższają ryzyko pomyłki. W przypadku, gdy żaden element nie może być uznany za charakterystyczny, należy brać pod uwagę formę prezentacji jako całość. Ewentualne podobieństwo dwóch porównywanych znaków będzie wówczas wynikiem przeważającej sumy elementów podobnych.
Im więc bardziej podobne są towary/usługi znajdujące się w wykazach porównywanych znaków, tym większa możliwość uznania znaków za podobne. Dla oceny podobieństwa nie jest wymagane rzeczywiste pomylenie znaków, wystarczające jest istnienie takiej możliwości.
W ocenie WSA znak zgłoszony jest podobny do przeciwstawionych mu znaków wnoszącego sprzeciw z uwagi na podobieństwo słów IZOCHEM w spornym znaku i IZOHAN w znakach przeciwstawionych (słownych i słowno-graficznych).
W warstwie fonetycznej porównywanych znaków zdaniem Sądu pierwszej instancji sposób odczytania/wymowy spornego znaku i znaków przeciwstawionych został prawidłowo zrekonstruowany w decyzji i w konsekwencji prawidłowo oceniony przez organ.
Biorąc najpierw pod uwagę znaki jednowyrazowe wskazano, że słowa IZOHAN i IZOCHEM są odpowiednio - sześcio i siedmioliterowe oraz w obu przypadkach - trzysylabowe. Rozpoczynają się identyczną sylabą (izo-). Po niej następuje cząstka w brzmieniu -chem (znak sporny) i -han (znaki przeciwstawione). Dodatkowa litera "c" (przy literze "h") występująca w spornym znaku nie wpływa na całościowy odbiór fonetyczny tego oznaczenia z uwagi na sposób odczytywania zbitki liter "c" i "h" w języku polskim. Zaś końcowe litery obu znaków, tj. głoski "n" i "m", odczytuje się podobnie, gdyż należą do wspólnej kategorii głosek nosowych, tj., wymawianych "w ten sposób, że powietrze z płuc wydostaje się przez jamę nosową lub przez jamę nosową i ustną, otrzymując charakterystyczny dla siebie rezonans" (por. internetowy Słownik Języka Polskiego PWN). Różnica w wymowie może być więc trudna do wychwycenia.
W tej warstwie zasadnicze różnice dotyczą zatem jednej litery, tj. e/a. Co oczywiste, elementy graficzne nie mają znaczenia dla sposobu odczytywania porównywanych znaków. W znakach uczestnika, w których znajduje się więcej niż jeden wyraz, ta dodatkowa warstwa słowna ma charakter opisowy, jest wyraźnie oddzielona od słowa dominującego i zajmuje drugą pozycję, co powoduje, że nie determinuje odbioru przeciwstawionych znaków. Inaczej organ ocenił zaś podobieństwo fonetyczne spornego oznaczenia i dwuwyrazowych znaków uczestnika, w których więcej niż jeden element słowny został uznany za dominujący, tj. IZOHAN IZOBUD i IZOHAN STYROTEX. Organ wyjaśnił dlaczego silne oddziaływanie w ww. znakach drugiego elementu słownego zmienia odbiór fonetyczny całości oznaczeń i jak to wpływa niwelująco na poziom podobieństwa porównywanych znaków towarowych.
Na płaszczyźnie odbioru fonetycznego organ odniósł się również do argumentów skarżącej związanych z sposobem odczytania w spornym znaku charakterystycznej litery "O" występującej w formie mogącej kojarzyć się z elementem (wiązaniem) chemicznym. Organ wskazał, że pomimo specyficznego kształtu element ten wyraźnie nawiązuje do litery "O" i - w związku z tym - będzie pełnił funkcję tej litery. Tym samym Sporny znak nie będzie odczytywany jako "izchem".
WSA uznał ten pogląd za uprawniony w świetle doświadczenia życiowego. Skoro element ten przypomina literę "O", pozostaje w ciągu literowym tworzącym określone - łatwe do odczytania - słowo, co więcej, logicznie uzupełnia ten ciąg - to zasadne jest przyjęcie, że wymowa tego słowa będzie brzmieć jako "izochem" nie zaś "izchem". Pominięcie samogłoski "o" skomplikowałoby strukturę odczytywanego wyrazu. Dlatego wymowa proponowana przez skarżącą nie ma charakteru intuicyjnego.
Taki zaś stan faktyczny uprawniał w ramach swobodnej oceny dowodów do zajęcia przez organ stanowiska o podobieństwie porównywanych znaków i oceny stopnia tego podobieństwa na gruncie omawianej warstwy jako wysoki bądź średni.
Uznanie podobieństwa dominującego elementu słownego porównywanych znaków przekłada się w określonym stopniu na ocenę ich warstwy wizualnej. Również w tej warstwie ma znaczenie, że dominujące słowa w porównywanych znakach posiadają wspólne trzy pierwsze litery, w środku słowa znajduje się wspólna litera "h" i kończą się na literę "n" (wykazującą podobieństwo do litery "m" ze spornego znaku nie tylko w wymowie ale i w wyglądzie). We wszystkich przeciwstawionych znakach element słowny "izohan" jest wyraźnie oddzielony od pozostałych słów o charakterze opisowym. Ma pierwszoplanową pozycję. Jest dobrze widoczny i łatwy do oczytania.
Organ uwzględnił w sprawie wypracowaną na podstawie orzecznictwa sądowego praktykę/metodologię porównywania znaków towarowych uznającą, że w znakach towarowych słowno-graficznych zwykle element słowny ma charakter dominujący, po drugie, że porównując elementy o słownym charakterze należy brać pod uwagę głównie początkowe elementy znaku (bądź elementów największych albo umieszczonych najwyżej lub centralnie). W przypadku takich bowiem znaków odbiorcy przywiązują większą wagę do brzmienia ich początku niż zwracania uwagi na ich zakończenie (por. M. Trzebiatowski [w:] Prawo własności przemysłowej, Komentarz, red. J. Sieńczyło-Chlabicz, Wydawn. C.H. Beck, Warszawa 2020, s. 819-821 i wskazane tam orzeczenia).
Opisowy charakter pozostałych elementów słownych występujących w znakach przeciwstawionych oraz ich wyraźnie oddzielenie od słownego elementu dominującego nie pozwalał na przyjęcie, że determinują one odbiór tych znaków w warstwie wizualnej.
WSA podzielił także pogląd, że w znaku kombinowanym znajduje zastosowanie zasada dominującego znaczenia elementu słownego, a konsument będzie postrzegał element słowny jako znak towarowy i element dominujący znaku, a element graficzny jako element dekoracyjny.
Zdaniem WSA analizując podobieństwo porównywanych znaków na płaszczyźnie wizualnej organ odniósł się również do ich kolorystyki. Zauważył, że cecha ta przemawia raczej za podobieństwem tych znaków ponieważ znaki słowno-graficzne porównywane w sprawie wykorzystują kolor czerwony. Organ wyraził w tym zakresie stanowisko, że znak zgłoszony może zatem tym bardziej nawiązywać do znaków zarejestrowanych z wcześniejszym pierwszeństwem.
Trudno zdaniem WSA z tym poglądem się nie zgodzić. Podobieństwu elementu słownego porównywanych znaków IZOCHEM/IZOHAN towarzyszy wspólny znakom słowno-graficznym uczestnika i skarżącej kolor czerwony czy przypominający ten kolor. Poza tym w spornym znaku litery mają czarny kolor (z wyjątkiem litery/elementu "O"). Ten zaś kolor w połączeniu z kolorem czerwonym jest obecny w znaku przeciwstawionym IZOHAN o nr R.097368 oraz EUTM.015128432.
Sąd pierwszej instancji przyznał rację organowi także w zakresie stanowiska co do braku podobieństwa porównywanych znaków na płaszczyźnie znaczeniowej. Znaki te w zakresie elementów IZOHAN i IZOCHEM nie mają bowiem oczywistych konotacji na poziomie rozpoznawalności znaczeniowej. Występujący w porównywanych znakach element "izo-" nie naprowadza bezpośrednio na związek oznaczenia z towarami/usługami z branży izolacyjnej. Według internetowego słownika (https://pl.wiktionary.org/wiki) "izo-" to pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednakowość, równość. Tak też odczytał ten element organ. W skardze podnosi się, że cząstka "-chem" to skrót od wyrazu "chemia". Zdaniem WSA należy zwrócić uwagę na sposób utworzenia wyrazu "IZOCHEM", tj. bez oddzielenia fizycznego lub graficznego cząstki "-chem" od pozostałej części słowa "IZOCHEM". Ten element nawiązuje wyglądem do pierwszej części wyrazu, tj. liter "iż-". Sama obecność cząstki "-chem" w słowie IZOCHEM nie naprowadza w oczywisty sposób na proponowane przez skarżącą całego spornego znaku.
Porównywane znaki, zdaniem Urzędu, są podobne wizualnie oraz fonetycznie z uwagi na zbieżne trzy pierwsze litery, identyczną ilość sylab, naturalny odruch łączenia litery "c" i "h", a różnice w postaci jednej tylko litery a/e w porównywanych znakach, a także ich grafika, nie różnicują tych znaków i w ogólnym postrzeganiu przez odbiorców. Znaki te będą w dużym stopniu wywoływały podobne wrażenie.
W opinii WSA podobieństwo w warstwie fonetycznej i wizualnej w znacznym stopniu przeważa nad różnicami porównywanych znaków towarowych.
Nie można zatem mówić o dowolności Urzędu w ocenie podobieństwa ww. znaków. Nie zostało zakwestionowane podobieństwo porównywanych oznaczeń w dwóch warstwach, co było wystarczające do akceptacji całościowego ich podobieństwa, zwłaszcza że w płaszczyźnie fonetycznej uznano to podobieństwo za wysokie (por. uwagi co do ustalania podobieństwa oznaczeń [w:] J. Sitko w: T. Demendecki i in., Prawo własności przemysłowej. Komentarz, LEX 2015, komentarz do art. 132).
W sprawie występowała identyczność towarów/usług objętych porównywanymi znakami, co oznacza, że podobieństwo oznaczeń nie musiało być nawet wysokie, aby wystąpiło podobieństwo konfuzyjne w rozumieniu art. 132¹ ust. 1 pkt 3 pwp. Opisane elementy świadczyły, jak słusznie stwierdził organ, że u odbiorcy wystąpi ryzyko wprowadzenia w błąd co do pochodzenia tychże towarów np. że firma skarżącej jest powiązana gospodarczo z przedsiębiorstwem wnoszącego sprzeciw, skoro sporny znak upodobnił się do jego znaków towarowych.
W konsekwencji przy wysokim stopniu podobieństwa towarów/usług z wykazów porównywanych znaków, wobec ryzyka wprowadzenia przeciętnych odbiorców w błąd - prawidłowo określając ich krąg i poziom uwagi jako przeciętny nie zaś wysoki - jak wywodzi skarżąca, Urząd prawidłowo stwierdził, że istnieje ryzyko pomylenia porównywanych znaków towarowych. Ze względu na ich podobieństwo zachodzi realne niebezpieczeństwo, że odbiorca może błędnie uznać sporny znak za odmianę zarejestrowanego wcześniej oznaczenia, pochodzącego od tego samego producenta lub też mylnie przyjmie, że istnieją związki organizacyjno-prawne łączące odrębne przedsiębiorstwa.
Do stwierdzenia podobieństwa oznaczeń wystarczy zdaniem WSA istnienie możliwości pomylenia znaków przez odbiorców. Wobec tego ich rzeczywiste pomylenie nie jest konieczne.
IV.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła P. Sp. z o.o. w G. kwestionując go w całości i zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
a. art. 151 p.p.s.a. i art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 i 107 § 3 k.p.a., poprzez dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego w sposób nieprawidłowy poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, co przejawiło się przyjęciem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że Urząd Patentowy prawidłowo dokonał oceny podobieństwa znaków towarowych oraz istnienia ryzyka wprowadzenia w błąd co do pochodzenia towarów, mających wpływ na decyzję Urzędu Patentowego, w następstwie czego decyzja ta nie została poddana kontroli pod względem jej zgodności z prawem, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do oddalenia skargi Skarżącej przez Sąd I instancji.
b. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, poprzez:
i) brak ustosunkowania się zarówno przez Urząd Patentowy, jak i przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu skarżącej w zakresie braku istnienia ryzyka konfuzji, z uwagi na występowanie w znakach towarowych, do których prawa posiada I. Sp. z o.o. elementu "Izohan" wraz z dodatkowymi określeniami typu EKOGRUNT, IZOBUD, STYROTEX, które uniemożliwiają wprowadzenie w błąd,
ii) brak ustosunkowania się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do zarzutu skarżącej, iż w niniejszej sprawie grupą docelową stanowić będą osoby właściwie poinformowanie;
iii) brak ustosunkowania się przez Urząd Patentowy, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny do zarzutu Skarżącej dotyczącej praktyki rynkowej polegającej na nawiązywaniu w nazwach produktów i marek do rodzaju oferowanych towarów, szczególnie widoczne w związku z elementem "izo-" wykorzystanym w obu oznaczeniach,
a gdyby okoliczności te nie zostały pominięte, to rozstrzygnięcie w sprawie byłoby odmienne, a ponadto nie jest możliwe pełne zweryfikowanie motywów i stanowiska Sądu I instancji.
c. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo że zaskarżona decyzja organu naruszała przepisy prawa materialnego, tj. art 132¹ ust. 1 pkt 3 pwp, przez ich błędną wykładnię w zakresie metodologii badania podobieństwa, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 132¹ ust. 1 pkt 3 pwp, przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, mogące mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji, polegające na błędnym ustaleniu kręgu odbiorców towarów, błędnej ocenie podobieństwa przeciwstawionych znaków i w konsekwencji przyjęcie błędnej oceny ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów.
Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz o orzeczenie o kosztach postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
V.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego przeprowadzonego przez WSA, które ustawodawca enumeratywnie wylicza w art. 183 § 2 p.p.s.a.
VI.
Chybiony jest zarzut nr 1 lit. b) podnoszący naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się przez WSA do zarzutów skargi w zakresie:
- braku ryzyka konfuzji, z uwagi na występowanie w znakach przeciwstawionych elementu "Izohan" wraz z dodatkowymi określeniami typu EKOGRUNT, IZOBUD, STYROTEX, które uniemożliwiają wprowadzenie w błąd,
- grupą docelową stanowią osoby właściwie poinformowanie;
- praktyki rynkowej polegającej na nawiązywaniu w nazwach produktów i marek do rodzaju oferowanych towarów, szczególnie widoczne w związku z elementem "izo-" wykorzystanym w obu oznaczeniach.
Odnosząc się do tego najdalej idącego zarzutu wyjaśnić przede wszystkim należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest jednolity pogląd, który od lat uchodzi za utrwalony i niekwestionowany, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jedynie w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia. Treść uzasadnienia powinna zatem umożliwiać zarówno stronom postępowania, jak i Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, który jest jego pośrednim adresatem, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Tworzy to tym samym po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia tak, aby nie było wątpliwości co do gruntowności dokonanej analizy sprawy przez WSA. Realizacja tego obowiązku może przy tym nastąpić w różny sposób, nie zawsze poprzez omawianie krok po kroku każdego z zarzutów bądź poprzez cytowanie w całości wypowiedzi organów sformułowanych w zaskarżonych aktach, czy stanowisk sformułowanych w pismach stron biorących udział w postępowaniu.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku, wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie, realizuje wymagania prawne z art. 141 § 4 p.p.s.a. Wynika z niego przede wszystkim jaki stan faktyczny został w sprawie przyjęty za podstawę orzekania (w jakiej sprawie Sąd ten rozstrzygał), dokonano również jego oceny, a także odniesiono się, wbrew zastrzeżeniom strony, do wszystkich istotnych elementów sprawy mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, wyjaśniając dlaczego uznanie sprzeciwu za zasadny było prawidłowe.
Przypomnieć należy, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest możliwe zwalczanie merytorycznej strony kontrolowanego wyroku WSA, a do tego w istocie zmierza strona skarżąca kasacyjnie, nie dostrzegając stanowiska wyrażonego w zaskarżonym orzeczeniu.
W szczególności nie jest trafne twierdzenie, że nie rozważano w sprawie braku ryzyka konfuzji znaku spornego z dwuczłonowymi znakami przeciwstawionymi o silnie dystynktywnym drugim elemencie słownym. Jak wynika z samej decyzji oraz zaskarżonego wyroku, wyraźnie znaki te badano, poddając szczegółowej analizie wszystkie elementy i we wszystkich warstwach. Nie jest więc trafne stanowisko, że nie oceniono dodatkowych elementów słownych przeciwstawionych znaków dwuczłonowych. Wręcz przeciwnie, zarówno organ jak i WSA zwróciły uwagę na silne w swej wymowie określenia IZOBUD i STYROTEX poddając znaki odrębnej analizie i oceniając je przy uwzględnieniu silnego charakteru dystynktywnego tych elementów, co znalazło wyraz również w obniżeniu oceny dotyczącej podobieństwa. Nie doprowadziło to jednak do wniosku, że ich użycie w przeciwstawionych znakach świadczy o braku konfuzyjnego charakteru. Z kolei element EKOGRUNT został uznany za informacyjny, przez co mało dystynktywny, z czym należy się zgodzić.
Podobnie rzecz wygląda w odniesieniu do prawidłowego określenia grupy docelowej. Organ i WSA wyraźnie wskazały, że odbiorcą towarów/usług są zarówno podmioty profesjonalne jak i podmioty nieprofesjonalne, kupujące towary czasami instynktownie, bez większego rozeznania. W kontekście powyższego zrekonstruowano w sprawie wzorzec klienta przy uwzględnieniu wytycznych ukształtowanych orzecznictwem sądów administracyjnych i TSUE. Przyjęto przy tym model dobrze zorientowanej i uważnej osoby, o średniej uwadze, co wynika z jasnych wskazań wyroku.
W tym miejscu przypomnieć należy, że przy ustalaniu relewantnego odbiorcy towaru/usługi znaczenie ma przyjęty w unijnym orzecznictwie model przeciętnego konsumenta, który jest osobą rozsądną, dobrze (należycie) poinformowaną, ostrożną i spostrzegawczą. Tak też widzi ją WSA.
W obrocie krąg odbiorców towarów oznaczanych spornymi znakami tworzą w większości przypadków konsumenci, chociaż jak wskazano w wyroku WSA i zaskarżonej decyzji, odbiorcami docelowymi niektórych towarów lub usług mogą być także odbiorcy profesjonalni. Poziom uwagi właściwego kręgu odbiorców jest jednak w takiej sytuacji zróżnicowany w zależności od rodzaju lub wartości danego towaru/usługi. W wypadku towarów i usług specyficznych lub drogich, poziom uwagi przeciętnych odbiorców jest na ogół wyższy niż w przypadku towarów/usług bieżącej konsumpcji, ogólnie dostępnych, codziennych (zob. wyrok Sądu Pierwszej Instancji z 13 czerwca 2007 r. sygn. akt T-441/05). Trudno więc z tym stanowiskiem polemizować, a także uznać, że WSA w tym zakresie się nie wypowiada.
Za oczywiste w orzecznictwie przyjmuje się przy tym, że jeżeli pewna kategoria towarów lub usług może być oferowana zarówno profesjonalistom, jak i konsumentom tzw. przeciętnym, to przy ocenie ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd należy przyjąć poziom uwagi właściwy dla konsumentów przeciętnych, tj. grupy przykładającej mniejszą wagę do decyzji zakupowych niż profesjonaliści [por. wyrok Sądu (dawniej: Sądu Pierwszej Instancji) z 15 lipca 2011 r. sygn. akt T-220/09 w sprawie Ergo Versicherungsgruppe przeciwko OHIM - Société de développement et de recherche industrielle (ERGO)].
Nie jest wreszcie trafne twierdzenie, że nie oceniono w sprawie należycie członu "IZO-", użytego w obu spornych znakach. Strona zarzut w tym zakresie opiera na przekonaniu, że istnieje praktyka rynkowa polegająca na nawiązywaniu w nazwach produktów i marek do rodzaju oferowanych towarów, co szczególnie widoczne jest w związku z elementem "IZO-". W zasadzie całość twierdzeń strony bazuje na tym przekonaniu.
Jakkolwiek jest to kwestia oceny merytorycznej, to jednak należy w tym miejscu wskazać, że organ i WSA dokonały wyraźnej oceny omawianego członu.
WSA, analizując właśnie warstwę znaczeniową oznaczeń wskazał, że element "IZO-" nie naprowadza bezpośrednio na związek oznaczenia z towarami/usługami z branży izolacyjnej, odwołując się przy tym do powszechnego rozumienia owego członu (jest to pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednakowość, równość). Dywagacje, że istnieje jakakolwiek praktyka rynkowa wskazująca na kojarzenie elementu "IZO-" z izolacją jest przede wszystkim twierdzeniem na gruncie sprawy nieudowodnionym i oderwanym od skrótu tworzonego od słowa izolacja, którym jest "IZOL.".
Brak jest zatem podstaw, by uznać że naruszono art. 141 § 4 p.p.s.a.
VII.
Niezasadny jest zarzut procesowy nr 1 lit. a) i c) oraz zarzut naruszenia prawa materialnego nr 2, które z uwagi na ich komplementarny charakter, w istocie wynikający z zarysowanej przez stronę kwestii wykładni i zastosowania art. 132¹ ust. 1 pkt 3 pwp, należało ocenić łącznie.
Strona w podniesionych uchybieniach wskazuje na wadliwą kontrolę decyzji Urzędu Patentowego i w efekcie tego błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem WSA przyjął, że Urząd prawidłowo dokonał oceny podobieństwa znaków towarowych oraz istnienia ryzyka wprowadzenia w błąd co do pochodzenia towarów. W ocenie skarżącej spółki w sprawie doszło także do błędnej wykładni art. 132¹ ust. 1 pkt 3 pwp w zakresie metodologii badania podobieństwa oraz do błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania tego przepisu, gdyż w sposób niewłaściwy ustalono krąg odbiorców towarów, jak również błędnie oceniono podobieństwo przeciwstawionych znaków co w konsekwencji doprowadziło do błędnej oceny ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, co do pochodzenia towarów.
Do kwestii relewantnego kręgu odbiorców towarów/usług odniesiono się w ramach zarzuconego uchybienia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Przypomnieć jedynie w tym miejscu należy, że grupę docelową klientów określono w sprawie prawidłowo, bowiem odbiorcą towarów/usług są zarówno profesjonaliści (specjaliści z branży budowlanej) jak i osoby, które nie są w swych działaniach profesjonalne. W konsekwencji w sprawie nie zakwestionowano skutecznie takiego ustalenia organu, które zaakceptował WSA. Towary objęte klasami znaków ocenianych w sprawie kierowane są rzeczywiście i do profesjonalistów, których jako wyłącznych odbiorców chce widzieć skarżąca, i do nieprofesjonalistów, co trafnie wskazuje organ i WSA. Taka sytuacja uzasadniała więc przyjęcie, jako wzorca, świadomości osoby nieprofesjonalnej. Skoro bowiem w obrocie krąg odbiorców spornych towarów tworzą w większości zwykli konsumenci, których jest znacząco więcej niż profesjonalistów, co zrozumiałe, to poziom uwagi właściwego kręgu odbiorców jest zróżnicowany.
W tej sytuacji przyjęcie jako wzorca osoby stanowiącej tzw. słabsze ogniwo w łańcuchu klientów, do których kierowane są towary oznaczane znakami, jest działaniem prawidłowym, co potwierdza powołany wyrok Sądu z 15 lipca 2011 r. sygn. akt T-220/09.
Kontynuując rozważania wskazać należy, że WSA, a wcześniej organ, prawidłowo wyłożyły i następnie zastosowały art. 132¹ ust. 1 pkt 3 pwp, w niepodważonym skutecznie przez stronę stanie faktycznym.
W sprawie, wbrew mającym charakter polemiczny uwagom strony skarżącej kasacyjnie, art. 132¹ ust. 1 pkt 3 pwp został więc prawidłowo zrekonstruowany pod względem tak warunków, jakie muszą zostać spełnione, aby go zastosować oraz tych warstw ocenianych znaków, jakie muszą zostać uprzednio zbadane, aby stwierdzić, że końcowo zachodzi ryzyko konfuzji oznaczeń.
Urząd Patentowy dokonał tym samym prawidłowej oceny niebezpieczeństwa wprowadzenia odbiorców w błąd z uwagi na ustalenie istnienia identyczności towarów i ich komplementarności z usługami, co zaostrza kryteria oceny ryzyka konfuzyjnego pomylenia oznaczeń. Ten fakt słusznie został więc uznany za podwyższający poziom możliwego wprowadzenia w błąd, gdyż skoro towary są identyczne, a nie tylko podobne, to łatwiej o pomyłkę przy postrzeganiu oznaczeń.
Słuszne jest także stanowisko co do podobieństwa oznaczeń w zbadanych płaszczyznach wizualnej i fonetycznej, czego wbrew oczekiwaniom strony nie neutralizują różnice np. w zakresie użytej kolorystyki, czy w szczególności koncepcyjnego wpisania litery "O" znaku spornego w schemat wiązania chemicznego.
Do uznania sprzeciwu za zasadny wymagane było ustalenie, że istnieje już samo ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, a nie że do pomyłki z pewnością dojdzie. Słusznie więc ustalono w sprawie identyczność na linii towar-towar i komplementarność na linii towar-usługa, co miało istotny wpływ na ocenę ryzyka błędu. Ustalono również i w sposób przekonujący wyjaśniono, że zachodzi podobieństwo znaku spornego i przeciwstawionych mu oznaczeń we wszystkich trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, przy czym ta ostatnia słusznie została uznana, wobec braku jasnego znaczenia w języku polskim, za mającą mniejsze znaczenie w sprawie.
Ustaleń tych oraz ocen skarga kasacyjna skutecznie nie podważyła w rzeczywistości stanowiąc polemikę z przyjętym najpierw przez organ a następnie przez Sąd pierwszej instancji, stanowiskiem.
Podzielić należy także twierdzenie WSA i organu, że element słowny "IZO-" nie mógł zostać uznany za wskazujący wyłącznie na pochodzenie towarów jako służących do izolacji (pomijając brak udowodnienia takiej tezy przez stronę). WSA wyraźnie zauważył, że cząstka "IZO-" nie jest odrębnym wyrazem i może stanowić w związku z tym pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednakowość, równość. Należy jedynie dodać, że w języku polskim znane są wyraz zawierające ten element np. izofona, izobara, izohieta, izobata czy izoterma. Strona uważa natomiast, że "IZO-" oznacza izolację i tak będzie odczytywane. Wskazać więc należy, że tego rodzaju twierdzenie mogłoby być rozważane, gdyby w sprawie występowała cząstka "IZOL-", bardziej zbliżona do skrótu słowa izolacja. Sposób jej postrzegania mógłby więc być inny, czego nie należy jednak traktować, że w ten właśnie sposób zostałoby to ocenione. Tymczasem w sprawie niniejszej mamy do czynienia z elementem znaku w postaci "IZO-", który może i jest postrzegany w sposób, jaki prezentuje Sąd pierwszej instancji. Podkreślić przy tym należy, że rzadko kiedy klient rozważa i zastanawia się nad znakiem stojąc przy konkretnych materiałach i mając do dyspozycji oba znaki (sporny i przeciwstawiony). Raczej, co jest w orzecznictwie niekwestionowane, ma pewien ogólny obraz oznaczenia i względem niego dokonuje własnych ocen i porównań.
Podane przez stronę przykłady wyrazów stworzonych w wyniku zestawienia dwóch innych wyrazów lub ich części, nie mają większego znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Strona nie dostrzega bowiem, że użyte przez nią wyrazy, tj. "zapisać" (za + pisać), "ultradźwięki" (ultra + dźwięki), "subkultura" (sub + kultura), czy "termometr" (termo + metr) są po pierwsze utworzone z zestawienia dwóch innych wyrazów lub przedrostka i wyrazu, po drugie zaś, mają własne znaczenie i desygnaty, funkcjonujące w języku polskim, czego nie można powiedzieć ani o wyrażeniu "IZOHAN" oraz "IZOCHEM", które słusznie uznano za fantazyjne.
Nie podważono w sprawie również tego, że to pierwsza część obu wyrazów w analizowanych znakach, a więc cząstka "IZO-" ma charakter dominujący. Wbrew ocenie strony, nie jest to element nieistotny, bez znaczenia, wręcz niedostrzegalny. Słuszne jest stanowisko WSA, że cząstka "IZO-" użyta na początku każdego ze znaków ma charakter swoiście narzucający dalsze odczytanie i postrzeganie oznaczenia, zbliżając je do siebie. Nie świadczy ona o tym, że chodzi o powszechne w obrocie materiały izolacyjne, co omówiono już wyżej.
To samo dotyczy cząstki "-HAN" i "-CHEM", które pomimo dostrzeżonych różnić, są do siebie zbliżone w wymowie i postrzeganiu, gdyż odczytywać je należy w powiązaniu z cząstką "IZO-" a oba elementy figurują w zbliżonym brzmieniu.
Pomimo przedstawianej argumentacji co do sposobu wymowy poszczególnych głosek, nie jest to w stanie podważyć twierdzenia o podobieństwie, które nie oznacza identyczności. Strona musiałaby wykazać, że cząstki "-HAN" oraz "-CHEM" są całkowicie różne, co w sprawie nie ma miejsca. Stąd twierdzenie WSA, że różnica w wymowie tych elementów może być trudna do wychwycenia, jest prawidłowe, tym bardziej, że co do zasady klient odczytuje całe znaki, a nie ich wybrane części, które w tym przypadku nie są eksponowane, aby taki sposób ich odczytywania przyjąć.
Nie są również zasadne twierdzenia skargi kasacyjnej, że sposób prezentacji oznaczeń pozwala bezproblemowo ustalić, że w słowie IZOCHEM występuje litera "M", zaś w oznaczeniu IZOHAN litera "N" i nie ma ryzyka jakiejkolwiek pomyłki. O różnicy wizualnej mają dodatkowo decydować zdaniem strony głoski CH i H.
Jakkolwiek częściowo jest to stwierdzenie prawdziwe, to jednak nadal nie przełamuje stanowiska WSA, o podobieństwie wizualnym oznaczeń widzianych jako całość. Skuteczność twierdzenia skargi kasacyjnej o braku podobieństwa cząstek HAN i CHEM jest wprost powiązana z cząstką IZO, której nie można traktować w tej sprawie jako wyłącznie informacyjnej.
WSA ani organ nie pominęły także warstwy graficznej znaków. Wręcz przeciwnie. Dostrzeżono tak kolorystkę, jak również wkomponowaną literę "O" w postaci wiązania chemicznego. Słuszne jest jednak stanowisko, że warstwa graficzna nie narzuca na tyle dużej odrębności znaków, aby można było mówić o braku podobieństwa.
To przy tym strona, a nie organ czy WSA, proponuje w istocie wyrywkowe analizowanie poszczególnych elementów i warstw znaków. WSA, wyraźnie dostrzegając podobieństwa i różnice oznaczeń, przedstawił całościową ocenę oznaczeń, co jest zgodne z zasadami ich oceny wynikającymi z art. 132¹ ust. 1 pkt 3 pwp.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.