II GSK 527/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-10-09
NSAtransportoweWysokansa
diagnostabadania techniczne pojazdówprawo o ruchu drogowymcofnięcie uprawnieńodpowiedzialność diagnostybezpieczeństwo ruchu drogowegoNSAskarga kasacyjnazasada proporcjonalności

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną diagnosty, potwierdzając zasadność cofnięcia mu uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów z powodu wielokrotnego stwierdzenia nieprawidłowości.

Skarga kasacyjna dotyczyła cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. Diagnosta zarzucał błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym naruszenie zasady proporcjonalności. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty za nieuzasadnione, podkreślając, że przepis art. 84 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a odpowiedzialność diagnosty jest zobiektywizowana. Sąd stwierdził, że wielokrotne stwierdzenie nieprawidłowości w badaniach technicznych uzasadniało cofnięcie uprawnień, a sankcja nie była nieproporcjonalna.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez diagnostę W. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu o cofnięciu uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. Diagnosta zarzucał sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa o ruchu drogowym oraz rozporządzenia w sprawie badań technicznych, a także naruszenie przepisów postępowania. Kwestionował uznanie jego czynu za wypełniający znamiona przeprowadzenia badania niezgodnie z przepisami i wydania zaświadczenia niezgodnie ze stanem faktycznym. Podnosił również zarzut naruszenia zasady proporcjonalności wynikającej z Konstytucji RP, argumentując, że przepis przewidujący cofnięcie uprawnień nie uwzględnia gradacji kar i prowadzi do nieproporcjonalnie surowej sankcji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że jest związany granicami skargi kasacyjnej i bada jedynie zgodność z prawem orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz postępowania. Stwierdził, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a.) nie są uzasadnione, ponieważ sąd pierwszej instancji orzekał na podstawie akt sprawy i jego uzasadnienie spełniało wymogi formalne. NSA uznał również za niezasadne zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym zasady proporcjonalności. Sąd podkreślił, że art. 84 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a celem przepisu jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów. Odpowiedzialność diagnosty ma charakter zobiektywizowany i nie jest uzależniona od stopnia zawinienia. NSA powołał się na utrwaloną linię orzeczniczą, zgodnie z którą przepis ten nie narusza zasady proporcjonalności ani zasady państwa prawnego, a cofnięcie uprawnień jest adekwatne do stwierdzonych uchybień, które mogą mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Sąd wskazał, że diagnosta pełni funkcję publiczną i wymaga się od niego szczególnej staranności. W analizowanej sprawie diagnosta wielokrotnie przeprowadzał badania techniczne pojazdu z pozytywnym wynikiem, mimo że akta sprawy wskazywały na nieprawidłowości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie narusza zasady proporcjonalności. Odpowiedzialność diagnosty ma charakter zobiektywizowany, a sankcja cofnięcia uprawnień jest adekwatna do wagi stwierdzonych uchybień, które mogą mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że art. 84 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym ma charakter bezwzględnie obowiązujący i stanowi sankcję za naruszenia mające wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Odpowiedzialność diagnosty jest zobiektywizowana, a sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że w analizowanej sprawie wielokrotne stwierdzenie nieprawidłowości uzasadniało cofnięcie uprawnień, a sankcja nie była nieproporcjonalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.r.d. art. 84 § 3 pkt 1 i 2

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

Przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący i stanowi podstawę do cofnięcia uprawnień diagnosty w przypadku stwierdzenia przeprowadzenia badania technicznego niezgodnie z zakresem i sposobem wykonania lub wydania zaświadczenia niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.

p.r.d. art. 84 § 4

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

Określa, że ponowne uprawnienie diagnosty nie może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna.

rozporządzenie art. 9 § pkt 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r.

Określa zakres i sposób przeprowadzania badań technicznych pojazdów.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka na podstawie akt sprawy.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd jest związany granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada proporcjonalności przy ograniczaniu praw i wolności.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. w zw. z § 9 pkt 1 i 2 rozporządzenia. Niewłaściwe zakwalifikowanie czynu diagnosty jako wypełniającego normę art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 4 p.r.d., bez rozważenia istotności uchybienia i możliwości miarkowania konsekwencji. Naruszenie art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 4 p.r.d. w związku z art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji RP (zasada proporcjonalności). Naruszenie przepisów postępowania (art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez wydanie wyroku bez dokładnego zbadania sprawy i oceny zachowania diagnosty w kontekście jego skutków i przyczyn.

Godne uwagi sformułowania

diagnosta swoim postępowaniem wypełnił znamiona przeprowadzenia badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania odpowiedzialność diagnosty za stwierdzone naruszenia ma charakter zobiektywizowany nie można mówić o nieproporcjonalności skutków przewidzianych przez art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d., albowiem ustawodawca ustalając wymieniony skutek stwierdzenia deliktu diagnosty wyraził pogląd - co do zasady - o doniosłości prawidłowości kontroli technicznej dla bezpieczeństwa drogowego

Skład orzekający

Andrzej Skoczylas

sprawozdawca

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

przewodniczący

Izabella Janson

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska NSA w zakresie interpretacji art. 84 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, zasady proporcjonalności w kontekście cofania uprawnień diagnostom oraz charakteru odpowiedzialności diagnosty."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia uprawnień diagnosty, ale jego argumentacja dotycząca proporcjonalności i zobiektywizowanej odpowiedzialności może mieć szersze zastosowanie w sprawach administracyjnych dotyczących sankcji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa ruchu drogowego i odpowiedzialności zawodowej diagnostów. Interpretacja przepisów dotyczących cofania uprawnień i zasady proporcjonalności jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego.

Diagnosta stracił uprawnienia. NSA potwierdza: brak miejsca na pobłażliwość przy błędach w badaniu technicznym.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 527/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /sprawozdawca/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący/
Izabella Janson
Symbol z opisem
6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Sygn. powiązane
III SA/Kr 567/21 - Wyrok WSA w Krakowie z 2021-10-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant asystent sędziego Barbara Leszczyńska po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 października 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 567/21 w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 30 grudnia 2020 r. nr SKO-RD-4120-35/20 w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 11 października 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 567/21, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) oddalił skargę W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 30 grudnia 2020 r., w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył W. W., zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów poniesionych przed Sądem I instancji.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1. prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:
a) art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.r.d.) w zw. z § 9 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2015 r., poz. 776 ze zm.; powoływanego dalej jako: rozporządzenie), a tym samym nieprawidłowe uznanie, że diagnosta swoim postępowaniem wypełnił znamiona przeprowadzenia badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania jak również wydania zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami w przypadku zastosowania przez niego przepisów § 9 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia i sprostowania oczywistej omyłki w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu lub dowodzie rejestracyjnym;
b) art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 4 p.r.d., poprzez nieprawidłowe zakwalifikowanie czynu diagnosty jako wypełniającego tę normę co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że diagnosta swoim postępowaniem wypełnił znamiona ww. przepisów prawa poprzez umyślne przeprowadzenie badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania oraz wydania zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, zastosowanie ww. przepisów prawa, w sytuacji gdy w postępowaniu nie doszło do rozważenia, czy ciężar ewentualnie popełnionego przez diagnostę uchybienia jest na tyle istotny, że daje podstawę do wydania orzeczenia o cofnięciu uprawnień na okres 5 lat (albowiem zgodnie z art. 84 ust. 4 p.r.d.: "w przypadku cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, ponowne uprawnienie nie może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna"), przy braku rozważenia, czy w przedmiotowej sprawie istnieje możliwość zastosowania miarkowania konsekwencji wynikających z naruszeń prawa przez diagnostę (albowiem istnieje "określony zakres i sposób wykonania" badania technicznego pojazdu, który to sposób i zakres może być różny w zależności od sytuacji i realiów konkretnej sprawy), co skutkowało wadliwym utrzymaniem w mocy poprzednio zapadłej decyzji;
2. art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 4 p.r.d. w przypadku niezgodności tego uregulowania z wyrażoną w art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji RP (Dz. U. z 1997 r., nr 78, poz. 483 ze zm.) zasadą proporcjonalności, albowiem przepis ten jako unormowanie o charakterze sankcyjnym, nie określa gradacji kar ze względu na stopień winy, co prowadzi do karania diagnosty cofnięciem uprawnień, w każdym przypadku naruszenia przez niego procedury badania albo wydania zaświadczenia z niego, bez względu na charakter, stopień zawinienia i skutki jego czynu, co w konsekwencji prowadzi do powstania sytuacji uniemożliwiającej ubieganie się o ponowne uprawnienia diagnosty wcześniej niż po upływie pięciu lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu uprawnienia stała się ostateczna (art. 84 ust. 4 p.r.d.);
3. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wydanie zaskarżonego wyroku nie na podstawie całokształtu akt sprawy, lecz w wyniku niedokładnego jej zbadania i braku oceny zachowania diagnosty w kontekście zakresu i pełnego zbadania sposobu przeprowadzenia badania technicznego, w tym wskazanego powyżej § 9 pkt 1 i 2 rozporządzenia, skutków i przyczyn naruszenia przepisów prawa przez diagnostę, a tym samym braku rozważenia, czy ciężar popełnionego przez diagnostę uchybienia jest na tyle istotny, że daje podstawę do wydania orzeczenia o cofnięciu uprawnień na okres 5 lat, a także wydanie wyroku oddalającego skargę z pominięciem konieczności tłumaczenia istniejących wątpliwości na korzyść Skarżącego.
Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia.
Na wstępie za nieuzasadnione należy uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 141 § 4 p.p.s.a. Z art. 133 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, rozpatrując ją na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy - rozumiany, jako oparcie rozstrzygnięcia na istotnych w sprawie faktach udokumentowanych w aktach sprawy - oznacza orzekanie na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy i stanowiącego podstawę faktyczną wydania zaskarżonego aktu oraz zakaz wykraczania poza ten materiał. Konsekwencją powyższego, jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracynym, jest to, że naruszenie zasady określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. może stanowić, w ramach art. 174 pkt 2 p.p.s.a., usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli polega w szczególności na: 1) oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy, 2) pominięciu istotnej części tych akt, 3) przeprowadzeniu postępowania dowodowego z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. i 4) oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. (por. np. wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 497/09 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a. będzie więc takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu, które doprowadzi do przedstawienia przez sąd administracyjny I instancji stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym, przy jednoczesnym niekwestionowaniu tych ustaleń (por. np. wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1645/09, dostępny na stronie internetowej pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując więc - do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść, gdyby Sąd pominął dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, czy też dokonał własnych. Na takie naruszenia skarga kasacyjna jednak nie wskazuje. Sąd wydając zaskarżony wyrok oparł się na materiale zgromadzonym przez organy administracji, nie pominął żadnych dowodów, nie orzekał na podstawie dowodów nieistniejących. Podnieść przy tym należy, że przyjęcie w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Rzeczą Sądu - kontrolującego legalność zaskarżonej decyzji - jest więc ocenić, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, jaki stan faktyczny sprawy wynika z akt sprawy i czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie sprawy jest zgodne z obowiązującym prawem. Jednakże, jak trafnie podkreśla się w orzecznictwie NSA, zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego (por. wyroki NSA z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt II GSK 858/10, LEX nr 1151731, z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1749/11 LEX nr 1145067, z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2374/11 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), co próbowano czynić w skardze kasacyjnej w niniejszej sprawie.
Omawiane zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw także w odniesieniu do art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z dyspozycją art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Taka sytuacja nie ma miejsca w okolicznościach sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymagane od wyroku. Przedstawia bowiem stan sprawy, zarzuty podniesione w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Natomiast, czego nie bierze pod uwagę skarga kasacyjna, ta część uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego nie powinna łączyć się z oceną pod względem zgodności z prawem rozstrzygnięcia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 119/09; Lex nr 590810, dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 412/12, Lex nr 1374780). Zatem zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest usprawiedliwioną podstawą dla czynienia zaskarżonemu wyrokowi zarzutu dokonania błędnych ustaleń faktycznych, czy też błędnego rozstrzygnięcia sprawy.
W dalszej kolejności należy podnieść, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się już do analogicznych w istocie problemów prawnych w zbliżonych stanach faktycznych spraw dotyczących cofnięcia diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów (por. np. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2025 r., II GSK 2147/21; wyrok NSA z 30 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 1378/21; wyrok NSA z 12 sierpnia 2021 r., sygn. akt II GSK 1391/18, wyrok NSA z 25 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1214/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceny przedstawione w uzasadnieniach wskazanych powyżej wyroków NSA, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, a zatem uznał za zasadne odwołanie się do motywów przywołanych rozstrzygnięć.
W ocenie NSA, brak jest też podstaw do stwierdzenia naruszenia przez Sąd I instancji art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. w zw. z art. 84 ust. 4 p.r.d. oraz § 9 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach, przez jego błędną wykładnię, a w rezultacie także zastosowanie. Wspomniany przepis stanowi, że starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1, stwierdzono przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania (pkt 1), wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami (pkt 2).
Art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d., stanowiący w tej sprawie podstawę prawną cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co - literalnie odczytując powołany przepis - należy przyjąć, że stwierdzenie wskazanych w nim naruszeń prawa skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji.
Należy mieć na uwadze, że celem art. 84 ust. 3 p.r.d. jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów (por. wyroki NSA z: 13 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 1239/15; 21 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3537/15; 8 września 2022 r., sygn. akt II GSK 698/19; 1 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1450/07; 3 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1251/12 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dlatego, uwzględniając ciężar popełnionego deliktu administracyjnego, okoliczności jego popełnienia oraz skutki zastosowania sankcji określonej w art. 84 ust. 3 w zw. z art. 84 ust. 4 p.r.d. (W przypadku cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, ponowne uprawnienie nie może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna), należy indywidualizować ocenę stwierdzonych w działaniu diagnosty nieprawidłowości, czy wymagane w sprawie jest cofnięcie uprawnień do wykonywania badań technicznych.
Zdaniem NSA, Sąd I instancji uczynił zadość wskazanym wymogom, wszechstronnie oceniając powody cofnięcia skarżącemu omawianych uprawnień i dochodząc do usprawiedliwionego, znajdującego oparcie w ustaleniach faktycznych, wniosku, że nie mogły wystąpić szczególne okoliczności uprawniające do odstąpienia od wyznaczonej sztywno przez ustawodawcę sankcji.
Trafnie wskazał też WSA, że analiza treści art. 84 ust. 3 p.r.d. prowadzi do wniosku, że odpowiedzialność diagnosty za stwierdzone naruszenia ma charakter zobiektywizowany, co oznacza, że poniesienie przez niego odpowiedzialności oparte jest tylko i wyłącznie na przypisaniu sprawcy naruszeń określonych w tym przepisie prawa. Poniesienie tej sankcji nie jest natomiast uzależnione od stopienia zawinienia diagnosty, czy też innych okoliczności towarzyszących dokonywanemu badaniu.
WSA zauważył też, że żaden przepis p.r.d. nie upoważnia organów do miarkowania odpowiedzialności diagnosty za powstałe uchybienia (nie przewidziano za nie żadnej innej, mniej dolegliwej sankcji niż cofnięcie uprawnień). Decyzja o cofnięciu uprawnień, z uwagi na niebudzącą wątpliwości treść art. 84 ust. 3 p.r.d., ma wszelkie znamiona decyzji związanej, a więc sytuacji prawnej, w której organ nie ma żadnego luzu decyzyjnego i nie może podjąć innego rozstrzygnięcia niż wprost wskazane w przepisie prawa, co potwierdza utrwalona już linia orzecznicza sądów administracyjnych.
W świetle powyższych uwag, należy przyjąć, że Sąd I instancji nie dopuścił się również naruszenia art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 i art. 84 ust. 4 p.r.d. w zw. z art. 2 Konstytucji RP, przez dokonanie niezgodnej z konstytucyjną zasadą proporcjonalności wykładni ww. przepisów ustawowych oraz ich wadliwe zastosowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznał zatem również zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP przez nieproporcjonalność orzeczenia do stanu faktycznego. Zgodnie z tym przepisem Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Z klauzuli tej jest wywodzona m.in. zasada proporcjonalności, której rozwinięcie znaleźć można w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Zgodnie z tą zasadą przy wprowadzaniu ograniczeń praw i wolności jednostki, spośród możliwych środków działania należy wybierać możliwie najmniej uciążliwe dla podmiotów, wobec których mają być zastosowane, lub dolegliwe w stopniu nie większym niż jest to niezbędne dla osiągnięcia założonego celu (zob. powołany w skardze kasacyjnej wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 1 czerwca 1999 r. o sygn. akt SK 20/98).
Podkreślenia wymaga, że decyzja o cofnięciu Skarżącemu uprawnień diagnosty została wydana na podstawie przepisu ustawy, którego domniemanie zgodności z Konstytucją nie zostało podważone przez Trybunał Konstytucyjny. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie nie podziela stanowiska Skarżącego, że art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. (który stanowił podstawę materialnoprawną decyzji o cofnięciu Skarżącemu uprawnień diagnosty) narusza zasadę proporcjonalności.
O zgodności z Konstytucją RP art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, który w swoim orzecznictwie podkreślał, że przepis ten nie narusza ani konstytucyjnej zasady proporcjonalności, ani zasady państwa prawnego (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1460/12; 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 928/13; 26 maja 2015 r., sygn. akt II GSK 1213/14; 30 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1231/14; 16 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1664/16; 26 maja 2021 r., sygn. akt II GSK 987/18- publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną podziela poglądy zaprezentowane w wymienionych orzeczeniach. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można mówić o nieproporcjonalności skutków przewidzianych przez art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d., albowiem ustawodawca ustalając wymieniony skutek stwierdzenia deliktu diagnosty wyraził pogląd - co do zasady - o doniosłości prawidłowości kontroli technicznej dla bezpieczeństwa drogowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 września 2020 r., sygn. akt II GSK 187/20).
Podkreślić jednak należy potrzebę ścisłej wykładni tego przepisu i wynikających z niego przesłanek nałożenia sankcji administracyjnej, na co także zwracał uwagę Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt P 16/16 (opubl.: OTK-A 2017, nr 88). Trybunał Konstytucyjny w ww. postanowieniu wskazał, że w sensie ogólnym nie można twierdzić, że przepis art. 84 ust. 3 p.r.d. narusza konstytucyjne zasady państwa prawa i proporcjonalności (por. wyroki NSA z: 3 października 2023 r., sygn. akt II GSK 884/20; 31 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 1791/18; 25 maja 2015 r., sygn. akt II GSK 1213/14; 16 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1664/16- publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ale dostrzegał równocześnie potrzebę oceny legalności decyzji o cofnięciu uprawnień diagnostycznych w świetle wymogu wnikliwego i starannego badania każdej tego rodzaju sprawy przez organy administracji publicznej oraz z uwzględnieniem wszelkich jej okoliczności (por. wyroki NSA w sprawie II GSK 884/20; 7 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 1329/19 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wówczas proporcjonalność i adekwatność sankcji z art. 84 ust. 3 p.r.d. pozostaje w ścisłym oraz bezpośrednim związku ze stanem faktycznym ustalonym w sprawie cofnięcia uprawnień diagnosty.
W tym kontekście trafnie podkreślił WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że wydanie przez diagnostę zaświadczenia, czy też dokonanie wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Skarżący jako diagnosta pełni funkcję publiczną, w związku z czym wymagana jest od niego szczególna staranność w wykonywaniu swoich czynności oraz przestrzeganie obowiązujących w tym zakresie przepisów. Tymczasem jak wynika z akt sprawy diagnosta w dniu 4 lutego 2012 r. przeprowadził badania techniczne pojazdu marki [...] oraz wydał zaświadczenie z pozytywnym wynikiem z badania, a następnie kilkukrotnie - w dniach 28 maja 2014 r., 10 maja 2017 r. oraz 8 maja 2018 r. skarżący diagnosta przeprowadzał okresowe badania techniczne wyżej opisanego pojazdu, wydając zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym z pozytywnym wynikiem.
W zawiązku z powyższym wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji słusznie przyjął, że w rozpatrywanym przypadku brak było podstaw by przyjąć, że w indywidualnych okolicznościach tej sprawy - kilkukrotnego stwierdzenia naruszenia przez diagnostę ww. obowiązków - zastosowanie sankcji z art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. byłoby nieadekwatne i niewspółmierne do stwierdzonych uchybień.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA dokonał zatem zindywidualizowanej oceny naruszeń przypisanych skarżącemu, uwzględniając w istocie ich wagę i znaczenie. Nie można zarzucić WSA ani błędnej wykładni, ani też wadliwego zastosowania przepisów prawa materialnego powołanych w zarzutach sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI