II GSK 52/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że spółka A. E. M. miała prawo do wnioskowania o płatność ONW za 2007 r., mimo przeniesienia posiadania gruntów w 2008 r., ponieważ przeniesienie nastąpiło po roku, za który wnioskowano o płatność.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania spółce A. E. M. płatności ONW za 2007 r. mimo złożenia wniosku w 2007 r. i spełnienia warunków. Organ odmówił, ponieważ spółka przeniosła posiadanie gruntów w 2008 r. na inne podmioty. Sąd I instancji uwzględnił skargę spółki, uznając, że przeniesienie posiadania po roku, za który wnioskowano o płatność, nie pozbawia prawa do niej. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że spółka miała prawo do płatności, ponieważ przeniesienie posiadania nastąpiło po roku, za który wnioskowano, a decyzja została wydana z opóźnieniem.
Sprawa rozpatrywana przez NSA dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora ARiMR od wyroku WSA w Warszawie, który uwzględnił skargę spółki A. E. M. Sp. z o.o. na decyzję odmawiającą przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za rok 2007. Spółka złożyła wniosek o płatność ONW w 2007 r. W 2008 r. przeniosła posiadanie wszystkich zadeklarowanych działek rolnych na rzecz ośmiu spółek cywilnych i jednej spółki z o.o. Organ odmówił przyznania płatności spółce A. E. M., powołując się na przepisy rozporządzenia ONW, które stanowiły, że płatność przysługuje podmiotowi przejmującemu, jeśli przeniesienie posiadania nastąpiło nie później niż do dnia wydania decyzji administracyjnej i nowy podmiot złożył wniosek do tego dnia. Sąd I instancji uznał, że spółka A. E. M. spełniała warunki do przyznania płatności w dacie składania wniosku, a przeniesienie posiadania w 2008 r. nie mogło być negatywną przesłanką, gdyż nastąpiło po roku, za który wnioskowano o płatność, a decyzja została wydana z ponad 3-letnim opóźnieniem. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, stwierdzając, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego były bezzasadne, ponieważ stan faktyczny przedstawiony w skardze kasacyjnej nie odpowiadał stanowi rzeczywistemu. Sąd podkreślił, że przeniesienie posiadania wszystkich działek rolnych jest warunkiem koniecznym do przyznania płatności podmiotowi przejmującemu, a w tej sprawie wszystkie działki zostały przejęte. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 106 § 5 p.p.s.a. i przepisów k.p.c., wskazując, że sąd I instancji nie prowadził postępowania dowodowego, a przepis art. 509 k.c. nie miał zastosowania. Sąd uznał również, że spółka A. E. M. miała legitymację do wniesienia skargi, gdyż to do niej skierowana była decyzja odmawiająca przyznania płatności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przeniesienie posiadania nieruchomości rolnych po upływie roku kalendarzowego, za który złożono wniosek o płatność ONW, nie pozbawia pierwotnego wnioskodawcy prawa do tej płatności, jeśli spełnił on warunki w momencie składania wniosku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest spełnienie warunków w momencie składania wniosku. Przeniesienie posiadania w kolejnym roku nie może być negatywną przesłanką, zwłaszcza gdy decyzja jest wydawana z dużym opóźnieniem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
rozporządzenie ONW § § 6 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
Przeniesienie posiadania wszystkich działek rolnych lub ich części zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ONW na rzecz innego podmiotu, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, powoduje, że płatność ONW przysługuje temu podmiotowi, jeżeli przeniesienie posiadania miało miejsce nie później niż do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie przyznania płatności ONW oraz wniosek tego podmiotu złożony został do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie przyznania płatności ONW.
rozporządzenie nr 796/2004 art. 74 § ust. 4
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
Prawa i obowiązki wynikające ze złożonego wniosku o pomoc przechodzą na podmiot przejmujący posiadanie działek rolnych.
Pomocnicze
rozporządzenie ONW § § 5 ust. 1 - 5
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
rozporządzenie ONW § § 12 a
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
p.p.s.a. art. 50
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.c. art. 233 § § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 245
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 509
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
rozporządzenie Rady 1782/2003
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiające wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.g.r.i.p.c.
Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przeniesienie posiadania gruntów rolnych po upływie roku kalendarzowego, za który złożono wniosek o płatność ONW, nie pozbawia prawa do tej płatności. Decyzja administracyjna wydana z ponad 3-letnim opóźnieniem nie może obciążać wnioskodawcy negatywnymi konsekwencjami. Podmiot, do którego skierowano decyzję administracyjną, ma legitymację do jej zaskarżenia.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że przeniesienie posiadania gruntów na inne podmioty pozbawiło spółkę A. E. M. prawa do płatności ONW. Organ zarzucał sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie przepisów dotyczących przeniesienia posiadania i wstąpienia w prawa i obowiązki. Organ zarzucał sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 106 § 5 p.p.s.a. i przepisów k.p.c., poprzez błędne zastosowanie lub niezastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Data wydania decyzji nie mogła być również czynnikiem rozstrzygającym dla sprawy gdyż z jej wydaniem zwlekano ponad 3 lata, a przepisy prawa nie nakładają na rolnika – producent rolnego obowiązku posiadania gruntów rolnych, aż do dnia wydania decyzji przez organ. Wydanie decyzji z uchybieniem ustawowych terminów nie mogło powodować dla skarżącej negatywnych konsekwencji. Przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym jest, bowiem określone orzeczenie Sądu I instancji, od którego została wywiedziona skarga kasacyjna. Z niewyjaśnionych powodów autor skargi kasacyjnej w jej petitum stawiając Sądowi I instancji zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 74 ust.4 rozporządzenia Komisji Nr 796/2004 oraz § 6 ust.1 i 5 rozporządzenia ONW wadliwość wyroku upatruje w pominięciu li tylko przeniesienia posiadania na rzecz jednej ze spółek – "D. A.". W tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku, z czym przepis art. 106 § 5 p.p.s.a. i powołane w omawianych zarzutach przepisy kodeksu postępowania cywilnego nie mogły być stosowane, nie doszło, zatem do ich naruszenia przez "błędne zastosowanie". Pomijając już kwestię wybrania jedynie jednej ze spółek przejmujących posiadanie, a pominięcie pozostałych spółek i nie wskazania jednostki redakcyjnej art. 50 p.p.s.a., zauważyć i wyraźnie podkreślić należy, że kontrolowana przez Sąd I instancji decyzja została skierowana do A. E. M., to tej spółce organ odmówił przyznania płatności ONW.
Skład orzekający
Jan Bała
przewodniczący
Małgorzata Korycińska
sprawozdawca
Janusz Zajda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania płatności rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gruntów, znaczenie terminu wydania decyzji administracyjnej oraz legitymacja procesowa strony."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów rozporządzeń unijnych i krajowych dotyczących płatności ONW i może mieć ograniczoną stosowalność do innych rodzajów pomocy lub sytuacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu pomocy rolnej i interpretacji przepisów w kontekście zmian posiadania gruntów. Pokazuje, jak opóźnienia w postępowaniu administracyjnym mogą wpływać na prawa rolników.
“Opóźnienie urzędu kosztowało rolnika pomoc finansową? NSA wyjaśnia, kto ma rację.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 52/12 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2012-11-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-01-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jan Bała /przewodniczący/ Janusz Zajda Małgorzata Korycińska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane VIII SA/Wa 473/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2011-09-29 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2007 nr 68 poz 448 par. 6 ust. 1, par. 5 ust. 1 - 5, par. 12 a. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 50, art. 106 par. 3 i 5. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 1964 nr 43 poz 296 art. 233, art. 245. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego. Dz.U. 1964 nr 16 poz 93 art. 509. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny. Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 74 ust. 4. Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia NSA Janusz Zajda Protokolant Michał Sikora po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 września 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 473/11 w sprawie ze skargi A. E. M. Spółka z o.o. w B. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie I Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. objętym skargą kasacyjną wyrokiem uwzględnił skargę A. E. M. spółki z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji I Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lutego 2011 r., w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] grudnia 2010 r.. Relacjonując przebieg sprawy Sąd I instancji podał, że w dniu 15 maja 2007 r. wpłynął do organu wniosek skarżącej spółki o przyznanie płatności ONW na 2007 r. do działek położonych na obszarach kilku województw. W dniu 2 czerwca 2008 r. do organu I instancji wpłynęły wnioski spółek cywilnych: K. A., O. K. A., W. A., P. A., P. A., P. A., B. K. A. oraz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A. E. G., a w dniu 9 września 2008 r. spółki cywilnej D. A. o przyznanie m.in. płatności ONW, w których spółki te zawnioskowały o wstąpienie w miejsce spółki z o.o. A. E. M. do toczącego się postępowania w zakresie przyznania płatności bezpośrednich oraz ONW na rok 2007. Na podstawie dołączonych do wniosków dokumentów – porozumienia w sprawie przeniesienia posiadania nieruchomości rolnych z 21 kwietnia 2008 r. oraz oświadczenia przejmującego posiadanie działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW z 30 kwietnia 2008 r. – organ stwierdził przejęcie z dniem 30 kwietnia 2008 r. posiadania nieruchomości rolnych objętych wnioskiem przez spółki cywilne i spółkę z o.o.. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Kierownik Powiatowego Biura ARiMR w B. odmówił przyznania A. E. M. płatności ONW. Decyzja ta została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W.. Wskazując na treść § 6 ust. 1 - 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 448, dalej: rozporządzenie ONW) organ stwierdził, że jeżeli nastąpi przeniesienie posiadania wszystkich położonych na obszarach ONW działek rolnych lub ich części zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ONW na rzecz innego podmiotu, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność ONW przysługuje temu podmiotowi, jeżeli przeniesienie posiadania miało miejsce nie później niż do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie przyznania płatności ONW oraz wniosek tego podmiotu złożony został do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie przyznania płatności ONW. W ocenie organu spełniona została przesłanka złożenia wniosku o przyznanie płatności ONW przejmującemu działki spółki wstępującego w jej miejsce. W przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, w postępowaniu w sprawie przyznania płatności przejmujący wstępuje w miejsce przekazującego. Wszystkie prawa i obowiązki przekazującego wynikające ze stosunku prawnego między przekazującym, a właściwym organem powstałe na skutek złożenia wniosku o pomoc, wszelkie działania niezbędne do przyznania pomocy i wszystkie deklaracje złożone przez przekazującego przed przekazaniem przechodzą na przejmującego. Z tego względu przekazującemu nie przysługuje płatność z tytułu ONW. Uwzględniając skargę Sąd I instancji stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszały prawo w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W ustalonym, a bezspornym stanie faktycznym, do daty przeniesienia posiadania działek, skarżąca spółka ubiegając się o dopłaty ONW za 2007 r. spełniała przesłanki, od których przepisy rozporządzenia ONW, ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. z 2007 r. Nr 35, poz. 217 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001, dalej powołanego, jako rozporządzenie Rady 1782/2003), uzależniały nabycie prawa do pomocy. Sąd zwrócił uwagę, że w dacie wydania pierwszej decyzji w sprawie, skarżąca nie posiadała już gruntów, które wcześniej zadeklarowała we wniosku zaś decyzja dotycząca dopłat wydana została dopiero w dniu 10 grudnia 2010 r. Zmiana stanu fatycznego sprawy zaistniała po upływie roku kalendarzowego, w odniesieniu, do którego skarżąca złożyła wniosek o płatności ONW za 2007 r., oceniana w dniu wydania decyzji nie mogła, według Sądu stanowić negatywnej przesłanki przyznania skarżącej prawa do wnioskowanej płatności. Skarżąca miała prawo, spełniając ustawowe warunki, złożyć wniosek o przyznanie płatności ONW za 2007 rok. Przysługiwało jej także uprawnienie do przeniesienia w 2008 r. posiadania gruntów rolnych na rzecz innych podmiotów. Na stan posiadania zadeklarowanych we wniosku gruntów rolnych nie miało wpływu przeniesienie posiadania tych gruntów, gdyż czynności w tym zakresie podjęte zostały już po upływie roku kalendarzowego, na który wnioskowano o przyznanie płatności. Data wydania decyzji nie mogła być również czynnikiem rozstrzygającym dla sprawy gdyż z jej wydaniem zwlekano ponad 3 lata, a przepisy prawa nie nakładają na rolnika – producent rolnego obowiązku posiadania gruntów rolnych, aż do dnia wydania decyzji przez organ. Wydanie decyzji z uchybieniem ustawowych terminów nie mogło powodować dla skarżącej negatywnych konsekwencji. W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). II Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. zaskarżając skargą kasacyjna wyrok w całości zarzucił mu naruszenie: 1) prawa materialnego art. 74 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004 r., str. 18 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 796/2004), poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało błędnym uznaniem, że prawa i obowiązki nie przeszły z przekazującej spółki A. E. M. na rzecz spółki cywilnej przejmującej D. A.; 2) prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6, 7 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z § 6 ust. 1 rozporządzenia ONW, poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie, co doprowadziło do błędnego wnioski, że stroną w postępowaniu o uzyskanie płatności mimo przeniesienia posiadania na rzecz D. A. s.c. i złożenia wniosku transferowego jest w dalszym ciągu A. E. M. sp. z o.o.; 3) prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, § 6 ust. 5 rozporządzenia ONW, poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie; 4) prawa materialnego, art. 509 ustaw z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej: k.c.), poprzez jego błędną interpretację i w konsekwencji niezastosowanie, co skutkowało wadliwym przyjęciem, że mimo przeniesienia posiadania i złożonego wniosku transferowego nie doszło do przejęcia praw i obowiązków wynikających ze złożonego wniosku; 5) przepisów postępowania, art. 233 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r., Nr 43, poz. 296 ze zm., dalej: k.p.c.) w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na pominięciu istotnego dla sprawy dowodu z dokumentu prywatnego, jakim jest wniosek transferowy złożony przez D. A. s.c. i w konsekwencji pominięcie okoliczności wstąpienia w ogół praw i obowiązków pierwotnego wnioskodawcy A. E. M. sp. z o.o.; 6) przepisów postępowania, art. 245 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji pominięcie dowodu z dokumentu, jakim jest wniosek złożony przez D. A. s.c. i w konsekwencji pominięcie okoliczności wstąpienia w ogół praw i obowiązków pierwotnego wnioskodawcy A. E. M. sp. z o.o.; 7) przepisów postępowania, art. 50 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że mimo cesji praw i obowiązków wskutek przeniesienia posiadania i złożenia wniosku transferowego przez D. A. s.c., A. E. Międzyrzecz sp. z o.o. posiadała legitymację materialną do złożenia skargi; 8) przepisów postępowania, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnie oraz nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego. Podnosząc te zarzuty skarżący organ domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 173 § 1 p.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podstawy skargi kasacyjnej określa art.174 p.p.s.a., a w myśl art. 183 §1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, która w tej sprawie - w ocenie składu orzekającego - nie zachodzi. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami i nie jest uprawniony do ich rozwijania czy też doprecyzowania. W związku z tym, przedmiotem oceny mogą być jedynie te zarzuty kasacyjne, które strona sformułowała i uzasadniła zgodnie z wymogami prawnymi wynikającymi z art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Jeśli zatem strona nie sformułowała zarzutów zgodnie z powołanymi przepisami, to działający na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może dokonać ich merytorycznej oceny. Podkreślić przy tym należy, że budując podstawy skargi kasacyjnej w oparciu o wzorzec ustawowy określony w art.174 p.p.s.a., autor środka zaskarżenia zwalcza konkretne orzeczenie Sądu I instancji w zakresie jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania. Powinien, więc odnieść się do tych ustaleń, które przyjął Sąd I instancji i przedstawić przyczyny odmiennego stanowiska w zakresie ich subsumcji, czy też wykładni przepisu. Przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym jest, bowiem określone orzeczenie Sądu I instancji, od którego została wywiedziona skarga kasacyjna. Z tego powodu adresatem zarzutu naruszenia prawa materialnego, czy też przepisów postępowania może być tylko sąd pierwszej instancji, a zwalczając zarzutami wyrok tegoż sądu należy odnieść się do tych elementów jego uzasadnienia, które, w ocenie kasatora świadczą o naruszeniu prawa. Wskazać nadto należy, że opierając skargę kasacyjną na zarzucie naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie wykazać należy, że rzeczywisty, ustalony w sposób niewątpliwy stan faktyczny nie odpowiada stanowi hipotecznemu, określonemu w zastosowanym przepisie. Przenosząc te ogólne rozważania na grunt, rozpoznawanej w granicach skargi kasacyjnej, sprawy sądowoadministracyjnej skonstatować należy, że przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja odmawiająca skarżącej spółce przyznania pomocy finansowej z tytułu ONW. Przypomnieć także należy, że odmowa przyznania pomocy finansowej na rok 2007 nastąpiła z uwagi na przeniesienie posiadania poszczególnych działek rolnych lub ich części objętych wnioskiem skarżącej spółki na rzecz ośmiu spółek cywilnych i na rzecz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A. E. G.. Każda z tych spółek, co wynika z uzasadnienia zaskarżonej do Sądu I instancji decyzji, złożyła wnioski o przyznanie płatności ONW w stosunku do tych działek rolnych lub ich części, które przejęła. Dodać jeszcze należy, że z niezakwestionowanych ustaleń faktycznych wynika, że nastąpiło przeniesienie wszystkich działek lub ich części objętych wnioskiem ONW skarżącej spółki. Ma to istotne znaczenie prawne, gdyż jednym z warunków koniecznych do przyznania płatności ONW podmiotowi (czy podmiotom), który przejął posiadanie zadeklarowanych pierwotnym wnioskiem działek jest przeniesienie posiadania wszystkich działek zadeklarowanych do tej płatności. Dotyczy to oczywiście działek lub ich części zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ONW (por. wyroki NSA: z dnia 14 lipca 2011 r. sygn. akt II GSK 770/11, z dnia 25 maja 2011 r. sygn. akt II GSK 572/10 i z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt II GSK 665/09). Stosując przepisy rozporządzenia ONW, w tym § 6 ust. 1, którego naruszenie przez "błędną wykładnie i w konsekwencji niezastosowanie" zarzuca autor skargi kasacyjnej nie można pomijać istoty wniosku o przyznanie płatności ONW w związku z przeniesieniem posiadania działek rolnych na rzecz innego podmiotu. Nie wszczyna on nowego postępowania, lecz tylko powoduje podmiotowe przekształcenie nawiązanego już wcześniej stosunku administracyjnoprawnego w następstwie wniosku złożonego przez pierwszego posiadacza działek, odpowiadającego, co do treści i terminu wymogom określonym w § 5 ust. 1-5 rozporządzenia ONW. W rezultacie stroną postępowania administracyjnego staje się nowy posiadacz, a treść uprawnień i obowiązków połączonych z przyznaną płatnością nie ulega zmianie. Odpowiada ona już wyznaczonemu zakresowi przez pierwszego wnioskodawcę i bezwzględnie wymaga przejęcia przez nowego posiadacza wszystkich działek lub ich części położonych na obszarach ONW zadeklarowanych w pierwszym wniosku o przyznanie tej płatności. Ten bezwzględny wymóg jest, zatem istotnym elementem stanu faktycznego mającym podstawowe znaczenie materialnoprawne. Raz jeszcze więc należy podkreślić, że w tej sprawie organ przyjął, a Sąd I instancji tego nie zakwestionował, że wszystkie działki rolne lub ich części położone na obszarach ONW objęte wnioskiem skarżącej spółki zostały przejęte odpowiednio przez osiem spółek cywilnych i jedną spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością stosownie do porozumienia zawartego w dniu 21 kwietnia 2008 r.. Wykaz poszczególnych działek (lub ich części położonych na obszarach ONW) przejętych przez każdą ze spółek organ drugiej instancji zawarł w uzasadnieniu decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że przedstawiony w skardze kasacyjnej stan faktyczny nie jest stanem rzeczywistym, ustalonym w postępowaniu administracyjnym i przyjętym za niewątpliwy przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, a to sprawia, że nie można dokonać merytorycznej oceny tych zarzutów, które obejmują niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego, czy też jego niezastosowanie. Z niewyjaśnionych powodów autor skargi kasacyjnej w jej petitum stawiając Sądowi I instancji zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 74 ust.4 rozporządzenia Komisji Nr 796/2004 oraz § 6 ust.1 i 5 rozporządzenia ONW wadliwość wyroku upatruje w pominięciu li tylko przeniesienia posiadania na rzecz jednej ze spółek – "D. A.". Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że z kilkudziesięciu działek rolnych objętych wnioskiem skarżącej spółki o przyznanie płatności ONW spółka cywilna "D. A." przejęła w posiadanie tylko jedną działkę ewidencyjną o nr 93/1. Wynika to wprost z zawartego porozumienia i uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Z kolei w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wymieniono już spółki "D. A.", natomiast wywodzono, że wadliwość orzeczenie polega na pominięciu faktu, że z wnioskiem transferowym wystąpiła spółka "B. K. A.", która przejęła, co autor skargi wyszczególnia, cztery działki rolne objęte wnioskiem skarżącej spółki. Żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie dotyczy pominięcia przejęcia działek rolnych przez pozostałe spółki. Nadto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wywodzi, że "WSA skupił się jedynie na mniej istotnej kwestii, jaką jest brak wymaganego oświadczenia małżonka i błędnej wykładni dokonanej w tym zakresie przez organ odwoławczy, nie odnosząc się jednakże do istotnego faktu, będącego podstawą faktyczną wydanej decyzji, tj. braku żądania uwzględnienia zwierząt małżonka, który to fakt ma decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W tym miejscu organ pragnie podkreślić, że całkowicie podziela pogląd wyrażony, przez WSA, że wnioskodawca wobec śmierci małżonka nie musiał przekładać stosownego oświadczenia małżonka, co też zostało uregulowane w § 12 a w/w rozporządzenia z 9 marca 2009 r.. Niebudzącym wątpliwości jest, zatem fakt, iż wydając rozstrzygnięcie merytoryczne organ nie zajął stanowiska w oparciu o brak w/w oświadczenia z oczywistych względów". Nie wymaga pogłębionego komentarza stwierdzenie, że w realiach tej sprawy dotyczącej płatności ONW, zacytowane z uzasadnienia zarzutów skargi kasacyjnej, okoliczności nie wystąpiły, jak również nie miały zastosowanie przepisy regulujące płatność zwierzęcą. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej zarzucono nadto Sądowi I instancji naruszenie art. 106 § 5 p.p.s.a. w powiązaniu z przepisami kodeksu postępowania cywilnego – art. 233 § 1 i art. 245. Zarzuty obejmujące naruszenie art. 106 § 5 p.p.s.a. i przepisów k.p.c. są w sposób oczywisty bezzasadne. Zgodnie, bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W myśl natomiast art. 106 § 5 p.p.s.a. do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Z zacytowanej treści przepisów wynika, że przepis art. 106 § 5 p.p.s.a. zawiera odesłanie nie tylko do przepisów k.p.c., ale i do art. 106 § 3 p.p.s.a. ustanawiającego kompetencję do przeprowadzenia ograniczonego postępowania dowodowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym. To zaś oznacza, iż odpowiednie przepisy k.p.c. są wtórne w stosunku do regulacji zawartej w art. 106 § 5 i art. 106 § 3 p.p.s.a.. W tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku, z czym przepis art. 106 § 5 p.p.s.a. i powołane w omawianych zarzutach przepisy kodeksu postępowania cywilnego nie mogły być stosowane, nie doszło, zatem do ich naruszenia przez "błędne zastosowanie". Nieusprawiedliwiony jest także zarzut naruszenia art. 509 k.c. Przepis ten, regulujący przelew wierzytelności, nie miał i nie mógł mieć w sprawie zastosowania, nie mógł go, zatem Sąd I instancji naruszyć "poprzez jego błędną interpretacje i w konsekwencji niezastosowanie". Całkowicie niezrozumiały jest zarzut skargi kasacyjnej obejmujący naruszenia art. 50 p.p.s.a. przez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, "iż mimo cesji praw i obowiązków wskutek posiadania i złożenia wniosku transferowego przez D. A. s.c., A. E. M. sp. z o.o. posiadała legitymacje materialną do złożenia skargi". Pomijając już kwestię wybrania jedynie jednej ze spółek przejmujących posiadanie, a pominięcie pozostałych spółek i nie wskazania jednostki redakcyjnej art. 50 p.p.s.a., zauważyć i wyraźnie podkreślić należy, że kontrolowana przez Sąd I instancji decyzja została skierowana do A. E. M., to tej spółce organ odmówił przyznania płatności ONW. W tej sytuacji nie sposób znaleźć jakichkolwiek argumentów prawnych dla tezy, że podmiot, do którego została skierowana decyzja dotycząca jego praw nie jest uprawniony do żądania, poprzez wniesienie skargi na tę decyzję, przeprowadzenia przez sąd administracyjny kontroli jej zgodności z prawem. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI