II GSK 515/23

II GSK 515/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący/
Marek Krawczak /sprawozdawca/
Mirosław Trzecki
Symbol z opisem
6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
II SA/Sz 686/22 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2022-12-01
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1082
art. 10 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 29 ust. 1 pkt 2, art. 63 ust. 1, art. 68 ust. 1 pkt 1, art. 78 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 141 par. 4, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2023 poz 344
art. 43 ust. 2 i ust. 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 195
art. 27 ust. 1
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Powiatu Gryfińskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 686/22 w sprawie ze skargi Powiatu Gryfińskiego na decyzję Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia nieprawidłowości oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 686/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, oddalił skargę Powiatu Gryfińskiego (dalej jako: "skarżący", "Powiat") na decyzję Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia 2 czerwca 2022 r. w przedmiocie nakazania usunięcia nieprawidłowości.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gryfinie (dalej: "PPIS w Gryfinie") przeprowadził czynności kontrolne w Zespole Szkół Ponadpodstawowych w G., w zakresie przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne dotyczących higieny pomieszczeń i wymagań w stosunku do sprzętu używanego w szkołach i innych placówkach oświatowo-wychowawczych, higieny procesów nauczania oraz w aspekcie opracowanych wewnętrznych regulaminów funkcjonowania szkół w czasie epidemii. Ponadto, skontrolowano przestrzeganie obowiązków określonych w przepisach ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 276). Kontrolę udokumentowano stosownym protokołem.
W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono następujące nieprawidłowości:
- od strony wschodniej budynku szkoły brak znacznego fragmentu ogrodzenia, a istniejące ogrodzenie w złym stanie technicznym - metalowe słupki i przęsła siatki zniszczone z licznymi skupiskami korozji oraz w znacznym stopniu z ubytkami farby na swojej powierzchni, natomiast od strony zachodniej frontu budynku szkoły elementy ogrodzenia w znacznej części ułożone poziomo - przewrócone;
- w szatni centralnej dla uczniów zniszczone powierzchnie ścian i sufitu, podłoga z widocznymi licznymi pęknięciami i ubytkami płytek wzdłuż całej linii powierzchni posadzki, brak listew przypodłogowych;
- parter korytarza komunikacyjnego z wyeksploatowanymi, zniszczonymi i brudnymi powierzchniami ścian i sufitu oraz z licznymi pęknięciami, ubytkami tynku i farby w oprawie drzwi, w segmencie przy sali gimnastycznej widoczne zniszczenia i ubytki farby na ścianach;
- wzdłuż korytarza komunikacyjnego, w przedsionku szkoły - zniszczona z ubytkami wykładzina podłogowa;
- w korytarzu komunikacyjnym III piętra, po stronie z otworami okiennymi, widoczny zaciek po zalaniu sufitu i części ściany;
- w pomieszczeniach sal zajęć Nr 3, Nr 4, Nr 7, Nr 8, Nr 9, Nr 14 zniszczone, brudne ściany i sufity z ubytkami farby i tynku oraz ubytkami listew przypodłogowych;
- w sali zajęć Nr 2 brudne, ze śladami pęknięć i ubytków tynku i farby, ściany i sufit;
- w sali zajęć Nr 3 nieczynna umywalka z powodu braku armatury sanitarnej;
- wzdłuż posadzki podłogowej w sali zajęć Nr 7, pozostałości drewnianych elementów po zdemontowaniu katedry;
- wyeksploatowana, zniszczona, ze śladami pęknięć i ubytków płytek powierzchnia podłogowa w pomieszczenia sali zajęć Nr 61;
- w pracowni fizycznej (sala Nr 35 z zapleczem) brudne, że znacznymi śladami po wymianie instalacyjnej, ubytkami farby i tynku powierzchnie części sufitów i ścian oraz zniszczona, z ubytkami i śladami otworów po wymianie instalacji gazowej i ubytkami listew przypodłogowych posadzka;
- w pomieszczeniu sanitarnohigienicznym dla chłopców na II piętrze budynku szkoły glazura zniszczona, wyeksploatowana, zniszczona, z ubytkami, odpryskami i pęknięciami płytek ceramicznych, na suficie widoczne zacieki po zalaniu;
- w salach dydaktycznych podczas trwania zajęć panuje wyczuwalna, podniesiona temperatura powietrza, powodująca uczucie nagrzania pomieszczeń, pomimo stałego ich wietrzenia, wpływająca na odczucie dyskomfortu przebywających w nim osób.
W związku z powyższym, pismem z 6 kwietnia 2022 r., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gryfinie zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzonych nieprawidłowości.
W odpowiedzi skarżący, pismem z dnia 12 kwietnia 2022 r., przedstawił zaproponowane przez Dyrektora Zespołu Szkół Ponadpodstawowych w G. terminy usunięcia nieprawidłowości. Ponadto, w ww. piśmie skarżący poinformował Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gryfinie, iż brak jest możliwości wskazania terminu realizacji zalecenia dotyczące temperatury w pomieszczaniach szkolnych, bowiem nie regulują jej żadne przepisy, a co za tym idzie brak jest konkretnych działań służących poprawie komfortu przebywających w szkole osób.
Uwzględniając powyższe, organ I instancji, decyzją z dnia 20 kwietnia 2022 r., nakazał Powiatowi usunięcie przedmiotowych nieprawidłowości w Zespole Szkół Ponadpodstawowych w G., w terminach uwzględniających stanowisko strony tj. wskazanych w piśmie z dnia [...] kwietnia 2022 r.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r., skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji domagając się jej uchylenia i zarzucając organowi I instancji nieprawidłowe ustalenie Powiatu jako strony postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżanej decyzji.
Decyzją z dnia 2 czerwca 2022 r. Zachodniopomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że kontrolowana nieruchomość znajduje się w trwałym zarządzie Zespołu Szkół Ponadpodstawowych w G.. W praktyce przyjmuje się jednak, że dyrektor szkoły, jako bezpośrednio zarządzający placówką, odpowiada za kwestie organizacyjne związane z remontem budynku szkoły, tj. ustaleniem zakresu niezbędnych prac remontowych, opracowanie kosztorysu oraz terminarza prac remontowych. Z kolei organ prowadzący odpowiada za wykonanie prac remontowych w zakresie zapewnienia środków finansowych, koniecznych do wykonania remontu, po wcześniejszym omówieniu potrzeb remontowych szkoły z jej bezpośrednim zarządcą, czyli dyrektorem. Ponadto, w powyższym przypadku charakter nieprawidłowości stanowi o znacznych nakładach finansowych.
Organ odwoławczy podniósł ponadto, że z art. 10 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 z późn. zm.) wynika obowiązek zachowania przez organ prowadzący szkołę jej budynku w odpowiednim stanie techniczno-sanitarnym, co w rozpatrywanym stanie faktycznym realizowane jest poprzez nałożenie na ten podmiot określonych obowiązków. Bez znaczenia przy tym jest powierzenie zarządzania szkołą jej dyrektorowi, gdyż to organ prowadzący szkołę, niezależnie od innej odpowiedzialności dyrektora szkoły, odpowiada za prawidłową realizację obowiązków określonych w ww. przepisach.
Skarżąca wniosła od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę.
WSA wskazał, iż Powiat nie kwestionuje zaistnienia nieprawidłowości stwierdzonych w toku kontroli oraz określonych w decyzji, a także potrzeby ich usunięcia w terminach określonych w decyzji. Natomiast zakwestionował w skardze dopuszczalność nałożenia obowiązków w powyższym zakresie na Powiat jako organ prowadzący szkołę, w której zaistniały nieprawidłowości. Zdaniem skarżącego, skoro nieruchomość została powierzona w trwały zarząd szkole, decyzja powinna być kierowana do dyrektora szkoły.
Sąd I instancji stwierdził, iż powiat jest zobowiązany zapewnić konieczne środki finansowe na prowadzenie szkół. Szkoły zakładane i prowadzone przez jednostki samorządu terytorialnego są jednostkami budżetowymi. Wydatki na oświatę pochodzą z budżetu jednostki samorządu terytorialnego (art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe). Szkoła nie jest tym samym niezależnym podmiotem i może realizować powierzone jej zadania wówczas, gdy organ prowadzący szkołę wyposaży ją w niezbędne do tego środki.
W ocenie WSA, bez znaczenia jest okoliczność, że szkoła jest wyodrębnioną organizacyjnie jednostką, zarządzaną przez dyrektora szkoły, który kieruje działalnością szkoły oraz reprezentuje ją na zewnątrz (art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe). Zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę. Na zasadzie art. 57 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe organ prowadzący szkołę lub placówkę sprawuje nadzór nad jej działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych, z uwzględnieniem odrębnych przepisów. Stosownie do ust. 2 nadzorowi podlega w szczególności:
1) prawidłowość dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem;
2) przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów;
3) przestrzeganie przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki.
Zatem to jednostka samorządu terytorialnego - jako organ prowadzący szkołę -sprawuje nadzór we wskazanym zakresie nad szkołą, gdyż odpowiada za prawidłową realizację obowiązków z art. 10 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe. Natomiast dyrektor szkoły jest tylko wykonawcą nałożonych na organ prowadzący szkołę zadań, z czego jest rozliczany przez ów organ prowadzący.
Dalej Sąd I instancji wyjaśnił, iż podstaw do nałożenia przez Państwową Inspekcję Sanitarną obowiązków na dyrektora szkoły w miejsce organu prowadzącego szkołę w żadnej mierze nie dają też powoływane przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące zasad gospodarowania powiatowym zasobem nieruchomości (tj. art. 23 ust. 1 w zw. z art. 25b) oraz praw jednostki organizacyjnej, której powierzono trwały zarząd (art. art. 43 ust. 2 i 4). Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, z przepisów tych nie sposób wywodzić, iż Powiat oddając szkole nieruchomość w trwały zarząd przestał być odpowiedzialny za zapewnienie należytego stanu sanitarno - technicznego budynku na podstawie przywołanych na wstępie przepisów.
Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. Wyrokowi temu zarzucił naruszenie:
1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 43 ust. 2 i ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ich niezastosowanie, polegające na przyjęciu, że nieruchomości oddane w trwały zarząd nie zostały wyłączone z gospodarowania przez zarząd powiatu oraz że nieruchomościami oddanymi w trwały zarząd gospodaruje organ prowadzący szkołę, a nie jednostka organizacyjna go sprawująca, czyli dyrektor, a także przyjęcie, że dyrektor szkoły jako bezpośrednio zarządzający placówką odpowiada za kwestie organizacyjne związane z remontem budynku szkoły, zaś organ prowadzący odpowiada za wykonanie prac w zakresie zapewnienia środków finansowych, koniecznych do wykonania remontu, po wcześniejszym omówieniu potrzeb remontowych szkoły z jej bezpośrednim zarządcą, czyli dyrektorem, w konsekwencji stwierdzenie, że z powyższych przepisów nie wynikają żadne obowiązki dotyczące zarządzania nieruchomością;
2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo oświatowe poprzez ich nieprawidłową wykładnię i stwierdzenie, że z przepisów ustawy Prawo oświatowe wynika obowiązek zachowania przez organ prowadzący szkołę jej budynku w odpowiednim stanie techniczno-sanitarnym, a w konsekwencji uznanie, że to organ prowadzący powinien być adresatem decyzji PPIS w Gryfinie;
3) naruszenie prawa materialnego, tj. § 2 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 2002 r. Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach, poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że za stronę postępowania prowadzonego w przedmiotowej sprawie należy uznać Powiat;
4) naruszenie prawa materialnego tj. art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że zaskarżona decyzja może dotyczyć oceny stanu technicznego kontrolowanego obiektu w sytuacji, gdy ww. organ posiada kompetencję do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych uchybień dotyczących wyłącznie wymagań higienicznych i zdrowotnych;
5) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 141 § 4 p.p.s.a w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., polegające na niewyjaśnieniu w treści zaskarżonego wyroku, w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, dlaczego wydając wyrok Sąd nie uwzględnił treści ustawy o gospodarce nieruchomościami, a swoje rozstrzygnięcie oparł jedynie na treści ustawy Prawo oświatowe.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i na podstawie 188 p.p.s.a. rozpoznanie skargi oraz jej uwzględnienie w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym według norm przypisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono rozważania na poparcie wskazanych wyżej zarzutów. Skarżący zrzekł się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wnoszący kasację Powiat zrzekł się rozprawy, a organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Zachodziła zatem podstawa z art. 182 § 2 p.p.s.a., do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania podniesionych we wniesionym środku odwoławczym zarzutów trzeba wyjaśnić, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej. Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Istota wniesionej skargi kasacyjnej sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, kto powinien być adresatem decyzji organów sanitarnych nakładających na określoną szkołę obowiązek doprowadzenie jej pomieszczeń do właściwego stanu sanitarno-higienicznego, czy organ prowadzący szkołę tj. Powiat Gryfiński czy też dyrektor tej szkoły.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew zarzutom i argumentom skargi kasacyjnej, adresat obowiązków nałożonych decyzją PPIS w Gryfinie został w niej określony w sposób prawidłowy.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo oświatowe organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki (pkt 1), i wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie (pkt 3). Jak z kolei stanowi art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego zadania i kompetencje organu prowadzącego, określone w art. 10 ust. 1 pkt 1-5 i 7, art. 62 ust. 2, art. 63 ust. 1, 12-14, 18 i 20, art. 66 ust. 1, art. 68 ust. 7 i 9, art. 91 ust. 8 oraz art. 128 ust. 1 - wykonuje odpowiednio: wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu, zarząd województwa.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że wobec wskazanych w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo oświatowe obowiązków, bez znaczenia pozostaje okoliczność, że szkoła jest wyodrębnioną organizacyjnie jednostką oraz że zarządzanie nią powierzono jej dyrektorowi (art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe), gdyż to organ prowadzący szkołę, niezależnie od innej odpowiedzialności dyrektora szkoły, odpowiada za prawidłową realizację obowiązków określonych w ww. przepisach. Obowiązek dyrektora szkoły zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu w szkole lub placówce, a także bezpiecznych i higienicznych warunków uczestnictwa w zajęciach organizowanych przez szkołę, nie zwalnia organu prowadzącego szkołę z odpowiedzialności za realizację obowiązków nałożonych na niego mocą art. 10 ust. 1 pr.oświat. Wyegzekwowanie obowiązków może być skutecznie dochodzone od podmiotu, który prowadzi szkołę, a nie nią tylko zarządza. Dyrektor szkoły jest tylko wykonawcą nałożonych na organ prowadzący szkołę zadań, z czego jest rozliczany przez organ prowadzący szkołę (por. m.in. wyroki WSA: z 8 sierpnia 2018 r., VII SA/Wa 2625/17; z 13 lutego 2019 r., VII SA/Wa 1709/18; z 9 kwietnia 2019 r., II SA/Ol 168/19, z 30 czerwca 2020 r., II SA/Op 3/20; z 2 października 2020 r., IV SA/Wr 96/20; z 20 stycznia 2023 r., IV SA/Po 728/22 oraz wyrok NSA z 27 lipca 2022 r., II OSK 2362/19).
Naczelny Sąd Administracyjny podziela ww. poglądy prawne oraz argumenty na ich poparcie zawarte w przywołanych orzeczeniach NSA i WSA, obszernie odnoszących się do zagadnień i przepisów, które zostały podniesione również w skardze Powiatu, a które dotyczyły określenia adresata decyzji nakazowej PPIS.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, całkowicie chybione są twierdzenia skarżącego Powiatu, że to dyrektor szkoły powinien zostać zobowiązany do wykonania obowiązków remontowych. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej podstawy do nałożenia na dyrektora szkoły obowiązku przeprowadzenia prac remontowych lub innych prac inwestycyjnych nie mogła stanowić także ogólna reguła ustanowiona w § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1604). Zgodnie z tym przepisem dyrektor zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki pobytu w szkole lub placówce, a także bezpieczne i higieniczne warunki uczestnictwa w zajęciach organizowanych przez szkołę lub placówkę poza obiektami należącymi do tych jednostek. Przywołana wyżej norma rozporządzenia nie zobowiązuje zatem dyrektora szkoły czy placówki do wykonywania prac remontowych lub inwestycyjnych lecz ustanawia jedynie pewną ogólną regułę. Określony w nim obowiązek dyrektora - zapewnienia uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu, jest skorelowany z obowiązkami organu prowadzącego szkołę, o których mowa w art. 5 ust. 7 pkt 1 i pkt 2 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Nie może też budzić wątpliwości, że w sytuacji treściowej kolizji przepisów rozporządzenia oraz ustaw właściwych w sprawie należy stosować przepisy ustawowe. Przepis § 2 ww. rozporządzenia nie może więc być odczytywany jako zwalniający organ prowadzący szkołę z ciążących na nim obowiązków ustawowych i nie może stanowić podstawy prawnej do nałożenia obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na dyrektora szkoły.
Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, utrzymywanie bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki w szkołach i placówkach jest jednym z podstawowych standardów obowiązujących w systemie oświaty. Za działalność szkoły (placówki) odpowiada jej organ prowadzący, którego zadaniem jest w szczególności zapewnienie warunków działania szkoły (placówki), w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki, a także wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie. Prawidłowo zatem organ prowadzący szkołę został zobowiązany do wykonania takich prac o jakich mowa w decyzji PPIS w Gryfinie z dnia 20 kwietnia 2022 r.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej nie można w okolicznościach tej sprawy skutecznie zarzucić Sądowi I instancji, naruszenia art. 43 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościach (t.j. Dz.U. 2021 poz.1899).
Trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną (art. 43 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami), jednostka organizacyjna ma prawo, z zastrzeżeniem ust. 6 tej ustawy, do korzystania z nieruchomości oddanej w trwały zarząd, a w szczególności do wykonywania robót budowlanych zgodnie z przepisami prawa budowlanego na nieruchomości, jednak wyłącznie za zgodą organu nadzorującego, jak stanowi art. 43 ust. 2 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazany przez skarżący Powiat w petitum skargi kasacyjnej art. 43 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami określa, iż jednostka organizacyjna ma prawo wypowiedzenia, za zgodą organu nadzorującego, każdej umowy najmu, dzierżawy i użyczenia nieruchomości lub jej części, obciążających nieruchomość objętą trwałym zarządem, z zachowaniem trzymiesięcznego terminu wypowiedzenia. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym wyroku, iż z przepisów tych nie sposób wywodzić, iż Powiat oddając szkole nieruchomość w trwały zarząd przestał być odpowiedzialny za zapewnienie należytego stanu sanitarno - technicznego budynku na podstawie przywołanych na wstępie przepisów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący kasacyjnie jest niewątpliwie stroną postępowania w niniejszej sprawie i prawidłowo organy sanitarne uczyniły jego adresatem decyzji, zaś wbrew stanowisku skarżącego stroną tego postępowania nie jest dyrektor szkoły skoro żaden z przepisów prawa wskazywanych przez Powiat nie mógł stanowić podstawy nałożenia na tegoż obowiązku wykonania czynności określonych w powołanej wyżej decyzji z dnia 20 kwietnia 2022 r.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej zamieszczone w pkt 1 - 3 jej petitum nie zasługują na uwzględnienie
Nadto, nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 195 z późn. zm.), poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że zaskarżona decyzja może dotyczyć oceny stanu technicznego kontrolowanego obiektu w sytuacji, gdy organ posiada kompetencję do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych uchybień dotyczących wyłącznie wymagań higienicznych i zdrowotnych. Wskazać należy, iż art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej stanowi, iż w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niewątpliwie stan powierzchni ścian, sufitów, podłóg, posadzek czy armatury sanitarnej w budynku szkoły mieści się w zakresie pojęcia "wymagań higienicznych i zdrowotnych". Treść szczegółowych zapisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach wskazuje, iż należy przywołane wyżej pojęcie rozumieć szeroko. Mieszczą się w nim także takie elementy jak ogrodzenie szkoły. Jak wynika bowiem z § 7 ust. 1 rozporządzenia, teren szkoły i placówki ogradza się. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym wyroku, iż wobec stwierdzenia, iż ogrodzenie szkoły nie spełnia swojej roli z uwagi na zaniedbania w jego stanie, w tym z uwagi na jego częściowe przewrócenie, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej były uprawnione do nałożenia stosownych obowiązków na organ prowadzący szkołę co też nastąpiło prawidłowo w pkt 1 i 8 decyzji. Jedynie szczelne, znajdujące się w odpowiednim stanie technicznym ogrodzenie może w należyty sposób zapewnić ochronę terenu szkoły przed dostępem zwierząt oraz osób postronnych co ma niewątpliwe istotne znaczenie również z przyczyn sanitarnych. Jak zasadnie wskazano w zaskarżonym wyroku wymienione w ustawie działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego (art. 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej) zostały wymienione jedynie przykładowo. Wynika to z faktu poprzedzenia wyliczenia szczegółowych zadań Inspekcji zwrotem "w szczególności".
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wyjaśnić trzeba, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Przepis ten odnosi się do formalnych wymogów uzasadnienia wyroku, a nie do prawidłowości wyrażonej w nim oceny skutków prawnych stanu faktycznego występującego w sprawie. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie podniesiony, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (zob. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (zob. np. wyrok NSA z 28 września 2010 r., I OSK 1605/09). W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sytuacja taka w rozpatrywanej sprawie nie ma miejsca, ponieważ uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, przez co respektuje wymagania płynące z art. 141 § 4 p.p.s.a. Ponadto, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji odniósł się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i uznał je bezzasadne. Uzasadnił również swoje stanowisko w tym zakresie. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Reasumując, stwierdzić należy, iż podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieusprawiedliwione. W konsekwencji, skoro skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, to oddalono ją na podstawie art. 184 p.p.s.a.