II GSK 1425/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Lublinie, uznając właściciela lokalu za współurządzającego gry hazardowe na automatach poza kasynem, ze względu na jego aktywne działania wykraczające poza zwykłą umowę dzierżawy.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na A. S. za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. WSA w Lublinie oddalił skargę, uznając, że A. S., jako właściciel lokalu i stroną umowy dzierżawy z operatorem automatów, aktywnie współurządzał gry, wykraczając poza rolę zwykłego wynajmującego. NSA w wyroku z 27 czerwca 2019 r. oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając szeroką wykładnię pojęcia 'urządzającego gry' i uznając, że działania A. S. (np. zobowiązania z umowy dzierżawy dotyczące obsługi, ochrony automatów i postępowania w przypadku kontroli) świadczyły o jego aktywnym udziale w urządzaniu gier.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 czerwca 2019 r. oddalił skargę kasacyjną A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wcześniej oddalił skargę A. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Sprawa dotyczyła kar pieniężnych nałożonych na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy, stwierdzając, że A. S. brał udział w urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry. Sąd I instancji podkreślił, że umowa dzierżawy miejsca pod automaty oraz załączony do niej regulamin postępowania z urządzeniem, a także zeznania A. S., wskazują na jego aktywne zaangażowanie. Obowiązki A. S. wykraczały poza zwykłe obowiązki wynajmującego, obejmując m.in. informowanie o awariach, próbach uszkodzenia automatów, a także specyficzne postępowanie w przypadku kontroli. Sąd I instancji uznał, że te elementy świadczą o współurządzaniu gier. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził szeroką wykładnię pojęcia 'urządzającego gry' na automatach. Sąd podkreślił, że sankcja z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych może być nałożona na więcej niż jeden podmiot, jeśli każdy z nich można uznać za 'urządzającego gry'. NSA uznał, że działania A. S., wynikające z umowy dzierżawy, takie jak zobowiązanie do zawiadamiania właściciela automatów o awariach, próbach niszczenia, włamania lub uszkodzenia, a także określone zachowanie w przypadku kontroli, świadczą o aktywnym udziale w urządzaniu gier. Sąd odrzucił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, uznając, że wskazane przez skarżącego braki dowodowe nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ kluczowe było aktywne zaangażowanie A. S. w urządzanie gier, niezależnie od tego, kto był właścicielem automatów czy kto je serwisował. NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od A. S. koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel lokalu może być uznany za 'urządzającego gry', jeśli jego działania wykraczają poza zwykłe obowiązki wynajmującego i świadczą o aktywnym udziale w organizacji lub prowadzeniu gier hazardowych.
Uzasadnienie
Sąd przyjął szeroką wykładnię pojęcia 'urządzającego gry', obejmującą ogół czynności logistycznych umożliwiających prowadzenie działalności hazardowej. Właściciel lokalu, który na mocy umowy dzierżawy przyjmuje na siebie obowiązki wykraczające poza zwykłe udostępnienie miejsca (np. dotyczące obsługi, ochrony automatów, postępowania w przypadku kontroli), aktywnie współurządza gry.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2
Ustawa o grach hazardowych
Szerokie rozumienie pojęcia 'urządzającego gry', obejmujące także podmioty aktywnie współuczestniczące w organizacji i prowadzeniu gier, wykraczające poza rolę zwykłego wynajmującego lokal.
Pomocnicze
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej, nakładająca na organy obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy.
O.p. art. 180 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia organu, gdy naruszono przepisy postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi, gdy sąd uzna, że zaskarżona decyzja lub postanowienie są zgodne z prawem.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Szeroka wykładnia pojęcia 'urządzającego gry' obejmująca także podmioty aktywnie współuczestniczące w organizacji i prowadzeniu gier. Uznanie, że działania skarżącego (właściciela lokalu) wykraczały poza zwykłe obowiązki wynajmującego, świadcząc o współurządzaniu gier hazardowych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania dowodowego (art. 122, 180, 187 O.p.) przez organy. Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu skarżącego za urządzającego gry hazardowe.
Godne uwagi sformułowania
Szeroki zakres definicji podmiotu 'urządzającego gry na automatach' jaką należy przyjąć na potrzeby tego rodzaju postępowań. Przyjęcie takich obowiązków stanowiło w istocie podjęcie czynności współurządzania gier na automatach poza kasynem gry. Samo urządzanie gier hazardowych to z kolei ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych.
Skład orzekający
Joanna Sieńczyło-Chlabicz
przewodniczący
Krystyna Anna Stec
sprawozdawca
Stanisław Śliwa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu odpowiedzialności podmiotów udostępniających lokale na potrzeby gier hazardowych oraz interpretacja pojęcia 'urządzającego gry' w kontekście ustawy o grach hazardowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji ustawy z 2017 r., choć zasady interpretacji pojęcia 'urządzającego gry' mogą być nadal aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak szeroko sądy interpretują przepisy dotyczące gier hazardowych, rozciągając odpowiedzialność także na osoby, które nie są bezpośrednimi właścicielami automatów, ale aktywnie uczestniczą w organizacji tego procederu.
“Właściciel lokalu ukarany za gry hazardowe? Sąd NSA wyjaśnia, kiedy dzierżawa staje się współurządzaniem.”
Dane finansowe
WPS: 48 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1425/17 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2019-06-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2017-04-19 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący/ Krystyna Anna Stec /sprawozdawca/ Stanisław Śliwa Symbol z opisem 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne Hasła tematyczne Gry losowe Sygn. powiązane III SA/Lu 466/16 - Wyrok WSA w Lublinie z 2017-01-10 Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540 art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Dz.U. 2012 poz 749 art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia del. NSA Stanisław Śliwa Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 stycznia 2017 r. sygn. akt III SA/Lu 466/16 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 466/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę A. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] czerwca 2015 r., o nałożeniu na A. S., na podstawie m.in. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.; dalej: u.g.h.) kary pieniężnej w wysokości 48.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach Hot Slot nr [...], Black Horse nr [...], Hot Spot nr [...] oraz Bullseye nr [...], poza kasynem gry, tj. w lokalu [...] należącym do A.S. Skargę na decyzję organu drugiej instancji wniósł A. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił powyższą skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zdaniem Sądu I instancji organy prawidłowo zastosowały w sprawie art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. wobec ustaleń faktycznych dokonanych w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dowodowym. Sąd stwierdził bowiem, że z niewadliwych ustaleń faktycznych wynika, iż skarżący brał udział w urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry w rozumieniu przepisów u.g.h. Zdaniem WSA, okoliczność tę w sprawie przesądza nie tylko treść umowy dzierżawy miejsca w lokalu [...] w L. zawartej w dniu [...] kwietnia 2014 r. pomiędzy właścicielem automatów A. Sp. z o.o. w O. (jako dzierżawcą) i posiadaczem lokalu A. S. (jako wydzierżawiającym), ale także stanowiący załącznik do tej umowy szczegółowy dokument w postaci "Regulaminu postępowania z urządzeniem", jak również treść zeznań skarżącego przesłuchanego w dniu [...] kwietnia 2015 r. Sąd I instancji miał na uwadze, że przedmiotem umowy była dzierżawa części miejsca w lokalu skarżącego o pow. 3 m2 pod instalację urządzeń do gier. Wydzierżawiający oświadczył, że posiada tytułu prawny do władania lokalem, a dzierżawca miał wykorzystywać przedmiot dzierżawy do zainstalowania i użytkowania urządzeń do gier o numerach: [...],[...],[...] i [...]. W ramach umowy dzierżawca zobowiązał się płacić wydzierżawiającemu miesięcznie czynsz w kwocie 396 zł brutto (obejmującej należny podatek VAT), płatny w oparciu o wystawioną przez wydzierżawiającego fakturę VAT, w terminie do 14 dni od otrzymania jej przez dzierżawcę. Ponadto umowa zawiera zapis, że posiadane informacje o uzyskiwanych przez dzierżawcę przychodach z działalności urządzenia oraz rozliczenia między stronami, wydzierżawiający zobowiązuje się traktować jako poufne i nie rozpowszechniać ich osobom trzecim, pod rygorem odpowiedzialności odszkodowawczej. Załącznik do umowy, zwany jako "Regulamin postępowania z urządzeniem", zawiera zaś dział dotyczący szczegółowych praw i obowiązków wydzierżawiającego. Wskazano w nim obowiązek poinformowania dzierżawcy w przypadku prób zagarnięcia lub zabrania urządzeń oraz konieczności poinformowania dzierżawcy w przypadku zauważenia awarii urządzenia. Dział trzeci dotyczy postępowania obsługi lokalu w przypadku kontroli urządzeń przez pracowników, funkcjonariuszy lub urzędników uprawnionego do tego organu administracji, to jest żądania od osób prowadzących czynności: okazania legitymacji służbowych oraz złożenia do protokołu oświadczenia, że funkcjonariusze ci działają bez formalnego upoważnienia do prowadzenia kontroli, okazania postanowienia właściwego Prokuratora lub Sądu nakazującego lub zatwierdzającego przeszukanie, a w przypadku braku lub nieokazania żadnego z wymienionych dokumentów wezwania i poinformowania Policji o wykonywaniu czynności przez nieznane osoby, które nie chcą okazać żadnych dowodów, ani legitymacji. Zgodnie z dalszymi zapisami tego działu obsługa lokalu ma obowiązek sprzeciwić się przeszukaniu lokalu i odmówić wydania urządzeń w przypadku niewylegitymowania się kontrolujących lub nieposiadania przez nich stosownego upoważnienia lub nakazu, składania jakichkolwiek oświadczeń, odbierania i podpisywania jakichkolwiek dokumentów, udzielania jakichkolwiek informacji dotyczących urządzeń i działalności spółki oraz poinformować o fakcie kontroli przedstawiciela spółki. W świetle powyższych zapisów WSA uznał, że w sprawie zasadnie ustalono, że skarżący umownie przyjął na siebie obowiązki zdecydowanie wykraczające poza obowiązki wynajmującego (wydzierżawiającego) wynikające z umowy najmu (dzierżawy), co skutkowało uznaniem go – poza właścicielem kontrolowanych automatów – za "urządzającego gry". Przyjęcie bowiem takich obowiązków stanowiło w istocie podjęcie czynności współurządzania gier na automatach poza kasynem gry. Dalej, Sąd podkreślił, że zarówno podczas kontroli w lokalu, jak również na etapie prowadzonego postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, skarżący odmówił organowi prowadzącemu postępowanie udzielania wyjaśnień, w tym również takich, które mogłyby uzasadniać uwolnienie go od odpowiedzialności za naruszenie przepisów u.g.h. W dniu [...] kwietnia 2015 r. A. S. stawił się w organie na przesłuchanie. Zeznał jedynie, że prowadzi działalność gospodarczą w postaci usług budowlanych, jako osoba fizyczna i jest jednocześnie właścicielem firmy [...]. Wyjaśnił również, że właścicielem urządzeń, które zostały ujawnione w jego lokalu jest: "Spółka, czyli A., tak jak macie w dokumentach", która wstawiła urządzenia do lokalu w dniu podpisania umowy dzierżawy części lokalu i która zajmowała się serwisem urządzeń. Po udzieleniu tych informacji A. S. odmówił składania dalszych zeznań. W takiej sytuacji WSA uznał, że sam skarżący zaniechał dowodzenia, że jego działania nie były związane z urządzaniem gier na automatach poza kasynem gry, co skutkuje związanymi z tym negatywnymi konsekwencjami. Sąd I instancji podzielił ustalenia organów, zgodnie z którymi skarżący był właścicielem lokalu, w którym eksploatowane były automaty i prowadzono na nich gry losowe i w tym aktywnie uczestniczył. Oprócz udostępnienia miejsca na wstawienie automatów i źródła ich zasilania (energii elektrycznej), skarżący zapewniał odpowiednie warunki do tego, aby gry na zainstalowanych tam urządzeniach mogły być w ogóle prowadzone. Co więcej, przyjął na siebie obowiązki związane z niewadliwym funkcjonowaniem tych automatów, gdyż zobowiązał się do zawiadamiania ich właściciela o każdym przypadku awarii urządzeń, próbach ich niszczenia, włamania lub istotnego uszkodzenia. Jednocześnie przyjął na siebie obowiązek określonego zachowania w przypadku kontroli dotyczącej urządzeń przez pracowników, funkcjonariuszy lub urzędników (opisanych szczegółowo w "Regulaminie postępowania z urządzeniem"). Elementy te nie stanowią obowiązków najemcy (dzierżawcy) lokalu, ale wskazują na aktywne urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Tym samym, zdaniem WSA, w świetle ustalonych w toku postępowania okoliczności faktycznych organy zasadnie przyjęły, że skarżącego należało uznać za podmiot urządzający gry na automatach w rozumieniu przepisów u.g.h. i nałożyć na niego karę w wysokości określonej przepisem art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. W skardze kasacyjnej A. S. zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., skarżący zarzucił naruszenie: a) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.; dalej: p.u.s.a.) w zw. z art. 3 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi mimo naruszenia przez organy przepisów art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy; b) prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie w sprawie polegające na przyjęciu, że skarżący jako osoba udostępniająca lokal jest urządzającym gry hazardowe w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. i podlega karze pieniężnej przewidzianej w tym przepisie. W piśmie procesowym z dnia 4 maja 2017 r. organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty skargi kasacyjnej obejmują zarówno błędną wykładnię przepisu prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w zakresie pojęcia urządzającego gry, oraz błędne zastosowanie tego przepisu do wadliwie - w ocenie skarżącego - ustalonego i zaakceptowanego przez Sąd stanu sprawy. Konstrukcja i treść zarzutów uzasadniają łączne ich rozpoznanie. W pierwszej kolejności należy zatem ocenić prawidłowość odkodowania wskazanej normy prawa materialnego przez Sąd I instancji, celem wskazania okoliczności prawnie istotnych, a dopiero następnie - w przypadku uznania prawidłowości tego procesu - stwierdzić, czy norma ta została prawidłowo zastosowana do niewadliwie - z punktu widzenia zarzutów skargi kasacyjnej - poczynionych ustaleń faktycznych sprawy. I tak, prawnie doniosłą kwestią w świetle możliwości stosowania kary z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., jest ocena prawidłowości wykładni i zastosowania normy wynikającej z literalnego brzmienia treści tego przepisu, w zakresie zwrotu "urządzający gry". W kwestii przypisania skarżącemu odpowiedzialności za urządzanie gier na automatach podkreślenia przede wszystkim wymaga, że stan prawny rozpatrywanej sprawy kształtują przepisy ustawy o grach hazardowych w brzmieniu poprzedzającym wejście w życie ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 88), która wprowadziła do art. 89 ust. 1 ustawy o grach hazardowych osobną podstawę do wymierzenia kary posiadaczowi lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier (art. 89 ust. 1 pkt 3 i 4). Na gruncie omawianej regulacji w brzmieniu poprzedzającym wejście w życie wspomnianej nowelizacji Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie przyjmował, że sankcja z art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie. Wynika to z szerokiego zakresu definicji podmiotu "urządzającego gry na automatach" jaką należy przyjąć na potrzeby tego rodzaju postępowań. Wykładnia tego pojęcia, umożliwiająca nakładanie kar administracyjnych na więcej niż jeden podmiot, jest niezbędna jeżeli system kontroli i skuteczność przewidzianych przez ustawodawcę sankcji ma mieć realny charakter, zwłaszcza zaś jeżeli spojrzy się na to zagadnienie z perspektywy eliminowania sytuacji obejścia bądź nadużycia prawa przez podmioty uczestniczące w działalności hazardowej. Nie do pogodzenia bowiem z zasadą skuteczności stanowionego prawa byłaby taka wykładnia przepisów ustawy hazardowej, która w istocie pozostawiałaby bez kontroli i sankcji np. sytuacje tworzenia pozorów urządzania gier na automatach przez jeden podmiot, a więc też jego nominalnej odpowiedzialności, podczas gdy w rzeczywistości gry na automacie urządzane byłyby również na rachunek innego podmiotu jako element wspólnego przedsięwzięcia. Przy ocenie, czy podmiot nie powinien zostać uznany za urządzającego gry na automacie niezbędne jest odwołanie się do wszystkich elementów stanu faktycznego (zob.: wyrok z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 2736/16, tak też wyrok z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 5233/16, CBOSA). Jak zatem przyjęto w orzecznictwie, przy dokonywaniu wykładni przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym w sprawie, należy przyjąć szeroki zakres definicji podmiotu urządzającego gry. Samo urządzanie gier hazardowych to z kolei ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze. Przy takiej wykładni, która zresztą nie jest kwestionowana skargą kasacyjną, należy uznać, że na etapie postępowania administracyjnego prawidłowo dokonano w sprawie niezbędnych ustaleń faktycznych oraz zastosowano przepisy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew stanowisku strony skarżącej brak jest podstaw aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w sposób, w jaki przedstawiono to w skardze kasacyjnej, zwłaszcza zaś, aby skutkiem zarzucanego ich naruszenia był istotny - w przedstawionym powyżej rozumieniu tego pojęcia - wpływ na wynik sprawy. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania dowodowego nie podważają prawidłowości wnioskowania Sądu I instancji co do uznania skarżącego za urządzającego gry na automatach. Jej autor podniósł zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących postępowania dowodowego (art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1), zaś w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że "organy nie wykazały, a z akt sprawy nie wynika, aby skarżący rzeczywiście dokonywał bezpośrednich czynności faktycznych przy urządzeniach do gier", "nie wykazano również, aby zachodził bezpośredni związek między zyskiem, jaki przynosiły urządzenia oraz wysokością czynszu dzierżawy", "nie wskazano również (...), aby to skarżący był inspiratorem wstawienia urządzeń do lokalu, był właścicielem automatów, zaprogramował je lub też serwisował". Odnosząc się do tak postawionych zarzutów postępowania, trzeba zaznaczyć, że po pierwsze, z zasady prawdy obiektywnej - wyrażonej art. 122 O.p., a skonkretyzowanej w art. 187 § 1 tej ustawy – wynika, że spoczywający na organach obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga uwzględnienia, jakie fakty - z punktu widzenia przepisów prawa materialnego, znajdujących zastosowanie w sprawie - mają znaczenie prawne. Kwestia prawidłowej wykładni objętych podstawami skargi kasacyjnej przepisów prawa materialnego, pozostaje w ścisłym związku z oceną prawidłowości rozłożenia ciężaru dowodu w postępowaniu, w którym kontrolowana jest zasadność nałożonej kary pieniężnej. W tym względzie trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z wyżej dokonaną wykładnią sankcja z art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie. Po drugie, o skuteczności zarzutów opartych na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s.a. nie decyduje każde uchybienie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy bowiem istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. W tej sytuacji, okoliczności przytoczone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej takie jak, powiązanie zysku z urządzania gier na automacie z wysokością czynszu, a także kto był właścicielem automatów, kto je serwisował, kto inicjował wstawienie urządzeń do lokalu, co do których skarżący zarzucił braki postępowania dowodowego, należy uznać za nieistotne z punktu widzenia zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. wobec skarżącego, którego uznano za urządzającego gry z uwagi na inne niezakwestionowane a podejmowane przez niego czynności. Nawet zatem braki postępowania dowodowego co do tego kto automaty serwisował, kto zainicjował ich instalację w lokalu, nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. W pełni można się zgodzić z wywodami skarżącego kasacyjnie, że sam fakt zawarcia umowy dzierżawy powierzchni lokalu nie powoduje uznania, że wydzierżawiający jest "urządzającym gry" w rozumieniu powołanych przepisów. W rozpoznawanej sprawie jednakże Sąd I instancji - podzielając stanowisko organów co do tego, że skarżący gry "urządzał" – nie oparł się wyłącznie na fakcie zawarcia przez skarżącego umowy dzierżawy. W pisemnych motywach wyroku WSA wskazał w szczególności, że skarżący umownie przyjął na siebie obowiązki zdecydowanie wykraczające poza obowiązki wynajmującego (wydzierżawiającego) wynikające z umowy najmu (dzierżawy). Sąd I instancji dokładnie je przytoczył i trafnie stwierdził, że przyjęcie tych obowiązków stanowiło w istocie podjęcie czynności współurządzania gier na automatach poza kasynem gry. Istotnie treść umowy wskazuje, że dotyczy ona wspólnego przedsięwzięcia, a zatem aktywnego działania obu stron. Świadczy o tym zobowiązanie się skarżącego do m.in. zawiadamiania właściciela automatów o każdym przypadku awarii urządzeń, próbach ich niszczenia, włamania lub istotnego uszkodzenia, zobowiązanie do określonego zachowania w przypadku kontroli dotyczącej urządzeń przez pracowników, funkcjonariuszy lub urzędników, poufności w zakresie przychodów z działalności hazardowej. Co równie istotne, i na co także zwrócił uwagę Sąd I instancji, a co uszło uwadze autora skargi kasacyjnej, skarżący w czasie przesłuchania w dniu [...] kwietnia 2015 r. nie podniósł żadnych okoliczności kwestionujących zasadność uznania go za urządzającego gry na automatach poza kasynem gry. Nie kwestionował chociażby okoliczności wynikających z treści umowy. W tej sytuacji należy przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym organ nie uchybił przepisom postępowania wyjaśniającego określonym w ustawie Ordynacja podatkowa. Zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia w tym zakresie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z artykułami 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 O.p. – mającymi odpowiednie zastosowanie w sprawie na mocy art. 8 u.g.h. – nie podważają skutecznie zaakceptowanych przez WSA poczynionych w toku postępowania administracyjnego ustaleń, co do uznania skarżącego za urządzającego gry na automatach. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie - jak wynika z jej akt - oraz treść uzasadnień kontrolowanych decyzji nie popierają twierdzeń, że regułom postępowania uchybiono. Zdaniem NSA Sąd I instancji trafnie również uznał, że ustalenia faktyczne w prawidłowo podciągnięto pod normę prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. Na koniec trzeba też wskazać, że naruszeniem art. 134 § 1 p.p.s.a. - w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - nie można skutecznie podważać należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy, jak próbuje to czynić autor skargi kasacyjnej w zarzucie a). Zasadnie przyjmuje się, że przepis ten mógłby stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy sąd administracyjny I instancji - nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić lub rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym), niż sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem lub rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy lub nie rozpoznał istoty sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 12 października 2018 r. II GSK 3348/16). Zarzut tego typu sformułowany w sprawie nie został. Z kolei zgodnie z art. 1 § 1 p.u.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Brzmienie przytoczonego przepisu wskazuje, że o jego naruszeniu można mówić wyłącznie w sytuacji, gdyby sąd przekroczył zakres kontroli określony w § 1 (kontrola działalności administracyjnej, rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość). Tego typu uchybień Sądowi I instancji w rozpoznawanej sprawie jednak nie zarzucono. Fakt zaś, że strona nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji nie uzasadnia zarzutu naruszenia art. 1 § 1 p.u.s.a. Prawidłowość oceny legalności zaskarżonego aktu nie może być natomiast podważana zarzutem naruszenia wskazanego przepisu (por. np. wyroki NSA: z dnia 19 września 2017 r. II OSK 2590/16, z dnia 13 września 2017r. I GSK 1914/15, z dnia 20 listopada 2014 r. II FSK 2795/12). Uznając, że żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie okazał się skuteczny, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a. z w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI