II GSK 509/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę banku na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) z dnia 30 kwietnia 2021 r. nakładającą karę pieniężną w wysokości 5.400.000 zł. Kara została nałożona za istotne naruszenie art. 81a ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi (poprzez powierzenie podmiotowi zagranicznemu czynności przekazania zleceń klientów w celu ich wykonania bez zawarcia wymaganej umowy) oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 września 2012 r. (w związku z pobieraniem świadczenia pieniężnego tzw. 'rebate', które nie spełniało kryteriów). Bank kwestionował decyzję KNF, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. W szczególności zarzucał błędną wykładnię przepisów dotyczących outsourcingu, twierdząc, że nie powierzył czynności podmiotowi zagranicznemu, a jedynie korzystał z jego rozwiązań informatycznych. Kwestionował również zastosowanie przepisów dotyczących pobierania świadczeń pieniężnych oraz zarzucał przedawnienie kary. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że bank jako profesjonalny podmiot rynku kapitałowego miał obowiązek prawidłowo zakwalifikować umowę z podmiotem zagranicznym jako umowę outsourcingu regulowanego i przestrzegać związanych z tym obowiązków. Stwierdził, że bank istotnie naruszył art. 81a ust. 1 ustawy o obrocie, powierzając podmiotowi zagranicznemu kluczowe funkcje operacyjne związane z wykonywaniem zleceń klientów. Sąd odrzucił również argumenty dotyczące przedawnienia kary, wskazując na odmienną interpretację przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście kar pieniężnych nakładanych przez KNF. NSA potwierdził, że KNF prawidłowo ustaliła stan faktyczny i zastosowała właściwe przepisy prawa, a nałożona kara pieniężna była adekwatna do wagi naruszeń.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących outsourcingu w sektorze finansowym, obowiązki firm inwestycyjnych w zakresie powierzania czynności podmiotom zagranicznym, zasady nakładania kar pieniężnych przez KNF oraz kwestia przedawnienia tych kar.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w okresie popełnienia naruszeń. Interpretacja przepisów o przedawnieniu może być przedmiotem dalszych sporów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy powierzenie podmiotowi zagranicznemu dostępu do systemu informatycznego umożliwiającego realizację zleceń klientów na rynku OTC stanowi powierzenie czynności przekazania zleceń w celu ich wykonania w rozumieniu art. 81a ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powierzenie podmiotowi zagranicznemu kluczowych funkcji operacyjnych związanych z wykonywaniem zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych na rachunek klientów, nawet poprzez udostępnienie systemu informatycznego, stanowi powierzenie czynności w rozumieniu art. 81a ust. 1 ustawy o obrocie, co wymaga zawarcia umowy outsourcingu regulowanego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że model współpracy z podmiotem zagranicznym, który umożliwiał realizację zleceń klientów na rynku OTC, stanowił powierzenie istotnej funkcji operacyjnej, a tym samym podlegał przepisom o outsourcingu regulowanym. Brak zawarcia wymaganej umowy i dopełnienia obowiązków stanowi istotne naruszenie prawa.
Czy pobieranie przez firmę inwestycyjną świadczenia pieniężnego (tzw. 'rebate') od zagranicznej firmy inwestycyjnej, z którą zawierane są transakcje na rachunek klientów, spełnia kryteria określone w § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 września 2012 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli świadczenie to nie jest związane z faktycznym świadczeniem usług na rzecz klienta i klienci nie są o nim informowani, nie spełnia ono kryteriów określonych w przepisie.
Uzasadnienie
KNF ustaliła, że bank otrzymywał od zagranicznej firmy inwestycyjnej zwrot części prowizji (rebate) z tytułu transakcji klientów, nie informując o tym klientów. Sąd uznał, że takie postępowanie naruszało § 8 ust. 2 rozporządzenia MF, który wymaga, aby świadczenia pieniężne były związane z faktycznym świadczeniem usług na rzecz klienta i były dla niego przejrzyste.
Czy kary pieniężne nakładane przez KNF podlegają przedawnieniu na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 68 § 1?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych, w tym art. 68 § 1, nie znajdują bezpośredniego zastosowania do kar pieniężnych nakładanych przez KNF, ze względu na odmienny charakter tych sankcji.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że administracyjne kary pieniężne są sankcjami za delikty administracyjne, a nie zobowiązaniami podatkowymi. Dlatego też, mimo istnienia przepisów odsyłających do Ordynacji podatkowej, nie można automatycznie stosować trzyletniego terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Sąd wskazał, że bardziej adekwatny byłby pięcioletni termin przedawnienia, jednakże w tej sprawie kara została nałożona przed upływem tego terminu.
Przepisy (30)
Główne
u.o.i.f. art. 81a § 1
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
rozp. MF art. 8 § 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 września 2012 r. w sprawie trybu i warunków postępowania firm inwestycyjnych, banków, o których mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, oraz banków powierniczych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 13 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189g § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.i.f. art. 73 § 1
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
u.o.i.f. art. 73 § 2
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
u.o.i.f. art. 69 § 2
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
u.o.i.f. art. 167 § 1
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
u.o.i.f. art. 167 § 2
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
O.p. art. 68 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 68 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.o.i.f. art. 81b
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
u.o.i.f. art. 81c
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
u.o.i.f. art. 81d
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
rozp. MF art. 9 § 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 września 2012 r. w sprawie trybu i warunków postępowania firm inwestycyjnych, banków, o których mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, oraz banków powierniczych
u.n.r.f. art. 19e § 2
Ustawa z dnia 21 lipca 2006 roku o nadzorze nad rynkiem finansowym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powierzenie podmiotowi zagranicznemu kluczowych funkcji operacyjnych związanych z wykonywaniem zleceń klientów stanowiło naruszenie art. 81a ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. • Pobieranie świadczenia pieniężnego 'rebate' bez informowania klientów i bez spełnienia wymogów rozporządzenia MF stanowiło naruszenie § 8 ust. 2 tego rozporządzenia. • Przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych nie mają bezpośredniego zastosowania do kar pieniężnych nakładanych przez KNF.
Odrzucone argumenty
Argumentacja banku, że korzystał jedynie z rozwiązań informatycznych, a nie powierzał czynności outsourcingowych. • Argumentacja banku o błędnej wykładni przepisów dotyczących wykonywania zleceń przez podmiot niebędący ostatnim ogniwem łańcucha pośredników. • Argumentacja banku o przedawnieniu kary pieniężnej na podstawie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej.
Godne uwagi sformułowania
Bank jako profesjonalny podmiot rynku kapitałowego powinien posiadać odpowiednią wiedzę by prawidłowo zakwalifikować umowę zawartą z [...] jako umowę podlegającą reżimowi określonemu w art. 81a ust. 1 ustawy o obrocie. • Przestrzeganie powszechnie obowiązujących przepisów prawa nie może być bowiem uzależnione od publikacji stanowiska organu nadzoru, nawet jeśli dotyczy złożonej tematyki kwalifikacji określonych czynności jako umów outsourcingowych. • Administracyjna kara pieniężna za naruszenie przepisów ustawy [...] jest sankcją administracyjną za nielegalne zachowania (delikty administracyjne), co wyraźnie odróżnia ją od odpowiedzialności prawnopodatkowej.
Skład orzekający
Marcin Kamiński
przewodniczący sprawozdawca
Gabriela Jyż
sędzia
Monika Krzyżaniak
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących outsourcingu w sektorze finansowym, obowiązki firm inwestycyjnych w zakresie powierzania czynności podmiotom zagranicznym, zasady nakładania kar pieniężnych przez KNF oraz kwestia przedawnienia tych kar."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w okresie popełnienia naruszeń. Interpretacja przepisów o przedawnieniu może być przedmiotem dalszych sporów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii nadzoru finansowego, outsourcingu i kar pieniężnych, które są istotne dla profesjonalistów z branży finansowej i prawniczej. Wyjaśnia złożone zagadnienia prawne związane z działalnością firm inwestycyjnych.
“KNF nakłada ponad 5 mln zł kary na bank za nielegalny outsourcing i ukryte prowizje – NSA potwierdza słuszność decyzji.”
Dane finansowe
WPS: 5 400 000 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.