II GSK 2270/21
Podsumowanie
NSA oddalił skargę kasacyjną syndyka masy upadłości spółki od decyzji KNF nakładającej karę pieniężną za naruszenie przepisów o obrocie instrumentami finansowymi.
Sąd Najwyższy Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną syndyka masy upadłości K. Sp. z o.o. w upadłości od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję KNF o nałożeniu kary pieniężnej. Skarżący zarzucał naruszenie prawa materialnego, w tym uznaniowy charakter decyzji o sankcji i nieuwzględnienie istotnych okoliczności. Sąd uznał, że naruszenia obowiązków informacyjnych były zasadne, a nałożona kara pieniężna była proporcjonalna i realizowała funkcje represyjną oraz prewencyjną, nawet w obliczu upadłości spółki.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną syndyka masy upadłości K. Sp. z o.o. w upadłości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Komisji Nadzoru Finansowego o nałożeniu kary pieniężnej. Kara została nałożona za naruszenie przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, w szczególności obowiązków informacyjnych wynikających z Rozporządzenia MAR. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia prawa materialnego, wskazując na uznaniowy charakter decyzji o nałożeniu sankcji oraz brak uwzględnienia istotnych okoliczności sprawy. Sąd kasacyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał, że zarzuty te nie są zasadne. Stwierdzono, że naruszenia obowiązków informacyjnych przez osobę blisko związaną z osobą pełniącą obowiązki zarządcze w spółce emitenta były faktem, a nałożona kara pieniężna w wysokości 212 500 zł była uzasadniona. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące obowiązków informacyjnych mają charakter bezwzględnie obowiązujący i służą ochronie rynku finansowego. Nawet w sytuacji ogłoszenia upadłości spółki, nałożenie kary jest uzasadnione ze względu na jej funkcje represyjną i prewencyjną. Sąd uznał, że wymiar kary uwzględniał dyrektywy jej ustalania, w tym sytuację finansową strony, i był proporcjonalny.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne i nie uzasadniają uchylenia wyroku WSA.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że naruszenia obowiązków informacyjnych były faktem, a nałożona kara pieniężna była uzasadniona i proporcjonalna, realizując funkcje represyjną i prewencyjną, nawet w obliczu upadłości spółki. Uznaniowy charakter kompetencji organu nie oznacza dowolności, a strona skarżąca nie wykazała konkretnych okoliczności przemawiających za odstąpieniem od nałożenia kary.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
Rozporządzenie MAR art. 19 § ust. 1 i ust. 8
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 596/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku
Obowiązek niezwłocznego powiadamiania emitenta, uczestnika rynku lub KNF o transakcjach zawieranych na własny rachunek przez osoby blisko związane z osobami pełniącymi obowiązki zarządcze, gdy łączna kwota transakcji osiągnie próg 5.000 EUR w ciągu roku kalendarzowego.
u.o.i.f. art. 175 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
Kompetencja KNF do nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 19 ust. 1-7 Rozporządzenia MAR.
Pomocnicze
Rozporządzenie MAR art. 31 § ust. 1 lit. a)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 596/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku
Waga naruszenia i czas jego trwania są istotne przy ustalaniu rodzaju i poziomu sankcji administracyjnych.
u.o.i.f. art. 176
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
u.o.i.f. art. 176f
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
Nakładając sankcję, KNF uwzględnia okoliczności z art. 31 ust. 1 Rozporządzenia MAR.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 pkt a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 ust. 1 pkt a) p.p.s.a. w zw. z art. 175 ust. 1 u.o.i.f. – brak uwzględnienia uznaniowego charakteru decyzji o sankcji i możliwości odstąpienia od jej nałożenia. Naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 ust. 1 pkt a) p.p.s.a. w zw. z art. 176f u.o.i.f. – nieuwzględnienie istotnych okoliczności przy nakładaniu sankcji. Decyzja o nałożeniu kary pieniężnej ma charakter uznaniowy, a organ powinien był rozważyć odstąpienie od jej nałożenia. Ogłoszenie upadłości spółki powinno być uwzględnione jako okoliczność łagodząca lub wyłączająca nałożenie kary, gdyż zapłata uszczupli masę upadłości. Organ nie wykazał, aby ktokolwiek został pokrzywdzony naruszeniem obowiązków przez spółkę.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Kara pieniężna [...] realizuje funkcję represyjną oraz funkcję prewencyjną i to zarówno w wymiarze indywidualnym, jak i w wymiarze generalnym. Sankcja w postaci administracyjnej kary pieniężnej stanowi więc dolegliwość za delikt administracyjny.
Skład orzekający
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
przewodniczący
Wojciech Kręcisz
sprawozdawca
Wojciech Sawczuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych za naruszenie obowiązków informacyjnych na rynku kapitałowym, w tym znaczenie funkcji prewencyjnej i represyjnej kary, a także wpływ upadłości na możliwość jej nałożenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Rozporządzenia MAR oraz ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Ocena uznaniowości nałożenia kary wymaga wykazania konkretnych okoliczności przemawiających za odstąpieniem od sankcji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych obowiązków informacyjnych na rynku kapitałowym i konsekwencji ich naruszenia w postaci kar pieniężnych. Pokazuje, jak sądy interpretują uznaniowość organów i czy upadłość spółki wpływa na nałożenie sankcji.
“Upadłość spółki nie chroni przed karą KNF za naruszenie obowiązków informacyjnych na rynku kapitałowym.”
Dane finansowe
WPS: 479 786,92 PLN
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II GSK 2270/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-04-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-10-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący/ Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/ Wojciech Sawczuk Symbol z opisem 6379 Inne o symbolu podstawowym 637 Hasła tematyczne Kara administracyjna Sygn. powiązane VI SA/Wa 42/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-04-30 Skarżony organ Komisja Nadzoru Finansowego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U.UE.L 2014 nr 173 poz 1 art. 31 ust. 1 lit. a), art. 19 ust. 1 i ust. 8 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 596/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku (rozporządzenie w sprawie nadużyć na rynku) oraz uchylające dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy Komisji 2003/124/WE, 2003/125/WE i 2004/72/WE Dz.U. 2020 poz 89 art. 175 ust. 1, art. 176f Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi - t.j. Dz.U. 2024 poz 935 art. 176, art. 174 pkt 1 i 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant asystent sędziego Barbara Leszczyńska po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Syndyka Masy Upadłości K. Sp. z o.o. w upadłości w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 42/21 w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości K. Sp. z o.o. w upadłości w T. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 29 października 2020 r. nr DPS.456.7.2019.JP w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 42/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę syndyka masy upadłości K. Sp. z o.o. w upadłości w T. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 29 października 2020 r., nr DPS.456.7.2019.JP, w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił syndyk masy upadłości K. Sp. z o.o. w upadłości w T., zaskarżając ten wyrok w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi, bądź w przypadku uznania, że istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona skarżący wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Skarżący wniósł również o zasądzenie od organu kosztów postępowania kasacyjnego na jego rzecz, które poniósł, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 145 § 1 ust. 1 pkt a) p.p.s.a. w zw. z art. 175 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie, że decyzja o nałożeniu sankcji ma uznaniowy charakter, a uznanie administracyjne obejmuje również możliwość odstąpienia od nałożenia sankcji, skutkiem którego to naruszenia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów skargi Skarżącego i nie uwzględnił skargi, 2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 145 § 1 ust. 1 pkt a) p.p.s.a. w zw. z art. 176f ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez jego niezastosowanie i nie uwzględnienie wszelkich istotnych okoliczności, wymaganych do uwzględnienia przy nakładaniu sankcji, skutkiem którego to naruszenia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów skargi Skarżącego i nie uwzględnił skargi. Odpowiadając na skargę kasacyjną organ administracji wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na jego rzecz według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Komisji Nadzoru Finansowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że według Sądu I instancji, przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne – wobec ich prawidłowości – uzasadniały przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny, że strona skarżąca pięciokrotnie naruszyła adresowany do niej obowiązek informacyjny, o którym jest mowa w 19 ust. 1 w związku z art. 19 ust. 8 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 596/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku (rozporządzenie w sprawie nadużyć na rynku) oraz uchylające dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy Komisji 2003/124/WE, 2003/125/WE i 2004/72/WE (Dz. Urz. UE L 173 z 12.6.2014 s.1-61, dalej "rozporządzenie MAR") – a mianowicie obowiązek zawiadomienia, jako osoba blisko związana z osobą pełniącą obowiązki zarządcze w spółce emitenta K. S.A., emitenta i Komisji Nadzoru Finansowego, niezwłocznie i nie później niż w 3 dni robocze od dnia transakcji, o dokonaniu transakcji: kupna 138 800 akcji emitenta o łącznej wartości 479 786,92 zł (26 marca 2018 r.); sprzedaży 542 535 akcji emitenta o łącznej wartości 1 681 858,50 zł (26 marca 2018 r.); kupna 105 000 akcji emitenta o łącznej wartości 303 283,29 (28 marca 2018 r.); sprzedaży 100 000 akcji emitenta o łącznej wartości 266 299,28 zł (14 maja 2018 r.); sprzedaży 117 000 akcji emitenta o łącznej wartości 324 008,29 zł (23 maja 2018 r.) – co wobec wagi tego obowiązku oraz znaczenia jego naruszenia dla prawidłowego funkcjonowania rynku kapitałowego uzasadniało nałożenie na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 212 500 zł, czemu nie sprzeciwiała się jednocześnie okoliczność ogłoszenia jej upadłości, a to z uwagi na funkcje sankcji administracyjnej, w tym zwłaszcza jej funkcję prewencyjną. Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadniają twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. Zwłaszcza, że – co trzeba podkreślić – ocena zasadności, a co za tym idzie skuteczności zarzutów zmierzających do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie można pomijać, nie dość, że znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. oraz określonych tymi przepisami prawa koniecznych wymogów, którym w relacji do celu powinny odpowiadać stawiane na ich podstawie zarzuty oraz – co nie mniej istotne – korespondujące z nimi ich uzasadnienie (por. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15 oraz wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15 oraz wyroki NSA z dnia: 11 października 2022 r., sygn. akt II GSK 581/19; 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt II FSK 187/20; 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18; 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09), to również, że w przypadku skargi kasacyjnej będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia, czytelność formułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także, jeżeli nie przede wszystkim, z jego treścią (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17). W tym też kontekście podkreślenia i zarazem przypomnienia wymaga, że konsekwencją zasady dyspozycyjności, o której mowa była na wstępie jest to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać granic zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, albowiem te wyznaczają zarzuty skargi kasacyjnej, a nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, uzupełnianie, konkretyzowanie, uściślanie lub interpretowanie niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, czy też nadawanie im innego znaczenia niż wynika to z ich treści i towarzyszącej im argumentacji, czy też stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych i domniemywanie tym samym intencji wnoszącego skargę kasacyjną (zob. np. wyroki NSA z dnia: 14 października 2022 r., sygn. akt III OSK 5181/21; 6 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 1542/20; 29 października 2020 r. sygn. akt I GSK 285/18; 16 lipca 2020 r. sygn. akt I GSK 611/20; 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II FSK 2031/18; 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13). Operując w granicach wyznaczonych podstawami kasacyjnymi, tytułem koniecznych uwag wprowadzających i zarazem systematyzujących wymaga przypomnienia, że materialnoprawną podstawę wydania decyzji kontrolowanej przez Sąd I instancji współstanowił przepis art. 175 ust. 1 pkt 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi – z którego wynika, że na każdego kto nie wykonał lub nienależycie wykonał obowiązek, o którym mowa w art. 19 ust. 1 – 7 rozporządzenia 596/2014, Komisja może, w drodze decyzji, nałożyć karę pieniężną do wysokości 4 145 600 zł – oraz przepis art. 19 ust. 1 i ust. 8 rozporządzenia MAR, z którego wynika z kolei, że osoby pełniące obowiązki zarządcze oraz osoby blisko z nimi związane powiadamiają emitenta lub uczestnika rynku uprawnień do emisji oraz właściwy organ, o którym mowa w ust. 2 akapit drugi o każdej transakcji zawieranej na ich własny rachunek w odniesieniu do akcji lub instrumentów dłużnych tego emitenta lub do instrumentów pochodnych bądź innych powiązanych z nimi instrumentów finansowych, którego to powiadomienia dokonuje się niezwłocznie i nie później niż w trzy dni robocze po dniu transakcji, co ma zastosowanie w sytuacji, gdy łączna kwota transakcji osiągnie próg określony w zależności od przypadku w ust. 8 lub 9 w trakcie jednego roku kalendarzowego, to jest do każdej kolejnej transakcji, gdy zostanie osiągnięta łączna kwota 5.000 EUR w trakcie jednego roku kalendarzowego, a próg w wysokości 5.000 EUR oblicza się poprzez dodanie bez kompensowania pozycji wszystkich transakcji, o których mowa w ust. 1. W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne zaktualizowanie się przesłanek przypisania stronie skarżącej odpowiedzialności za naruszenie adresowanego do niej obowiązku, o którym stanowi art. 19 ust. 1 i ust. 8 rozporządzenia MAR. Zwłaszcza, gdy w relacji do niekwestionowanych okoliczności stanu faktycznego sprawy odwołać się w tej mierze również do pojęć "osoby pełniącej obowiązki zarządcze" oraz "osoby blisko związanej", których legalne definicje zostały stworzone dla potrzeb i celów stosowania rozporządzenia MAR (zob. art. 3 pkt 25 i pkt 26). Zgodność z prawem zaskarżonego wyroku – a co za tym idzie również zgodność z prawem decyzji o nałożeniu kary pieniężnej – strona skarżąca podważa natomiast z pozycji argumentu o naruszeniu przez Sąd I instancji przepisów art. 175 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz art. 176f tej ustawy przez ich niewłaściwe zastosowanie, jako wzorców kontroli legalności zaskarżonego działania organu nadzoru, co miałoby – najogólniej rzecz ujmując – polegać na braku dostatecznego uwzględnienia, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej ma charakter uznaniowy i co oznacza możliwość odstąpienia od nałożenia kary, a ponadto na braku uwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności nałożenia sankcji administracyjnej. Odpowiadając na te zarzuty, których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie, trzeba stwierdzić, że z art. 175 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi – który stanowi, że "na każdego kto nie wykonał lub nienależycie wykonał obowiązek, o którym mowa w art. 19 ust. 1 – 7 rozporządzenia 596/2014, Komisja może, w drodze decyzji, nałożyć karę pieniężną [...]" – istotnie wynika, że kształtowane nim kompetencje organu nadzoru zostały oparte na konstrukcji uznania administracyjnego, co prowadzi do wniosku, że organowi administracji publicznej pozostawiono "luz decyzyjny", jak określa się to w opisie wyboru konsekwencji prawnych normy prawa materialnego w decyzyjnym modelu stosowania prawa. Z samego faktu uczynienia użytku z kompetencji do nałożenia kary pieniężnej na podstawie wymienionego przepisu prawa nie sposób jest jednak wywodzić jego naruszenia ograniczając się w istocie rzeczy wyłącznie do argumentacji, że organ administracji publicznej nie odstąpił od nałożenia tej kary. Jakkolwiek za uzasadnione należałoby uznać stanowisko, z którego wynika, że – jak podnosi strona skarżąca – uznaniowy kształt omawianej kompetencji organu nadzoru był z pewnością motywowany potrzebą indywidualizowania każdego rozpoznawanego przypadku oraz sytuacji podmiotu, wobec którego toczy się postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej, co – jak wskazuje strona – miałoby prowadzić do wniosku o potrzebie przeprowadzania oceny odnośnie do zasadności nałożenia kary "[...] ad casum i holistycznie" (s. 3 skargi kasacyjnej), to jednak wobec tego rodzaju argumentacji za nie mniej uzasadnione należałoby uznać oczekiwanie odnośnie do potrzeby wykazania zaistnienia konkretnych okoliczności, które w ustalonym stanie faktycznym i prawnym oraz wobec ich znaczenia przemawiałyby jednak – gdyby nie ich niezasadne pominięcie lub niedostrzeżenie – za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej, co z całą pewnością nie mogłoby być obojętne dla oceny, czy organ administracji publicznej rzeczywiście działał w granicach uznania, czy też je przekroczył, a w rezultacie, czy prawidłowo uzasadnił swój wybór w zakresie odnoszącym się do konsekwencji podejmowanej decyzji (decyzja negatywna, decyzja pozytywna), w tym zwłaszcza w zakresie odnoszącym się do operowania w pełni zobiektywizowanymi, przewidywalnymi i transparentnymi kryteriami wyboru konsekwencji podejmowanej decyzji. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej (zob. s. 2 – 5) nie wynika jednak, aby strona skarżąca uczyniła zadość temu oczekiwaniu, co gdyby rzeczywiście nastąpiło – a należy to podkreślić w korespondencji do argumentów ze znaczenia konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną, o czym była mowa na wstępie – mogłoby prowadzić do podważenia prawidłowość oceny Sądu I instancji, z której wynika, że organ nadzoru nie naruszył art. 175 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Co więcej – i abstrahując już nawet od tego, że ocenie Sądu I instancji osadzonej na gruncie znaczenia konsekwencji wynikających z istoty oraz celu ustanowienia obowiązku notyfikacyjnego, któremu uchybiła strona skarżąca, jako "osoba blisko związana" z "osobą pełniącą obowiązki zarządcze w spółce emitenta" w rozumieniu art. 3 pkt 25 i pkt 26 rozporządzenia MAR, strona nie przeciwstawia jednak żadnych konkretnych argumentów, ani też, co nie mniej istotne, nie podnosi innego jeszcze rodzaju argumentów rysujących na omawianym tle – trzeba również podkreślić, że uzasadnieniu tezy o potrzebie dokonywania "[...] ad casum i holistycznie" oceny o zasadności i celowości nałożenia kary pieniężnej nie służy również – i tym samym nie usuwa wskazanych deficytów skargi kasacyjnej – eksponowanie znaczenia konsekwencji wynikających z art. 176f ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Jeżeli bowiem, z przywołanego przepisu prawa wynika, że nakładając sankcję, o której mowa w art. 173 – 176, Komisja uwzględnia okoliczności, o których mowa w art. 31 ust. 1 rozporządzenia 596/2014, to wobec jego treści oraz funkcji, a ponadto wobec treści przepisu prawa do którego odsyła – który stanowi o ustalaniu rodzaju i poziomu sankcji – za uzasadniony należałoby uznać wniosek, że wymieniony przepis prawa ma zastosowanie na tym etapie postępowania, na którym – wobec uprzednio już dokonanego wyboru konsekwencji stosowania art. 175 ust. 1 przywołanej ustawy materializującego się w ocenie o braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej – organ nadzoru nakłada sankcję administracyjną kierując się dyrektywami jej wymiaru określonymi w art. 31 ust. 1 rozporządzenia MAR. Stanowi on, że przy ustalaniu rodzaju i poziomu sankcji administracyjnych właściwe organy uwzględniają wszelkie istotne okoliczności, w tym w stosownym przypadku: a) wagę naruszenia i czas jego trwania; b) stopień odpowiedzialności osoby odpowiedzialnej za naruszenie; c) sytuację finansową osoby odpowiedzialnej za naruszenie, której wyznacznikiem jest na przykład wysokość całkowitych obrotów osoby prawnej lub roczny dochód osoby fizycznej; d) skalę korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez osobę odpowiedzialną za naruszenie, o ile można ją ustalić; e) gotowość osoby odpowiedzialnej za naruszenie do współpracy z właściwym organem, bez uszczerbku dla potrzeby zapewnienia wyrównania korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez taką osobę; f) uprzednie naruszenia popełnione przez osobę odpowiedzialną za naruszenie; oraz g) środki zastosowane przez osobę odpowiedzialną za naruszenie w celu zapobieżenia powtórnemu naruszeniu. W tym też kontekście trzeba stwierdzić, że nie ma podstaw, aby podważać zgodność z prawem zaskarżonego wyroku – a co za tym idzie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej – z pozycji argumentacji zmierzającej do wykazania pominięcia, czy też nieuwzględnienia w dostatecznym stopniu, tej okoliczności, że wobec ogłoszenia upadłości skarżącej spółki "[...] zapłata nałożonej kary nastąpi z funduszy masy upadłości, co spowoduje pomniejszenie kwot przypadających dla wierzycieli upadłego, w tym także dla Skarbu Państwa [...]", co "[...] może budzić jedynie poczucie niesprawiedliwości i w żaden sposób nie przyczyni się do realizacji celi wymierzania i nakładania kar" zwłaszcza, że "[...] Organ nie ustalił, by jakikolwiek uczestnik rynku faktycznie został pokrzywdzony ewentualnym naruszeniem obowiązków [...]" przez upadłą spółkę, która "nie miała [...] nawet zamiaru pokrzywdzenia tych uczestników, ani też stworzenia zagrożenia dla nich, jak i dla stabilności całego systemu finansowego" (s. 3 – 4 skargi kasacyjnej). W odpowiedzi na tego rodzaju argumentację – i podkreślając przy tym, że przypisane stronie skarżącej naruszenia nie były hipotetyczne, lecz rzeczywiste, co wobec ich charakteru z całą pewnością zakłócało konieczną symetrię w zakresie odnoszącym się do wiedzy inwestorów o dokonywanych transakcjach – trzeba stwierdzić, że w żadnym stopniu, ani też zakresie nie podważa ona prawidłowości oceny Sądu I instancji, z której wynika, że kara pieniężna została nałożona zgodnie z dyrektywami jej wymiaru, a ponadto, że odpowiadając potrzebom ochrony interesów uczestników rynku finansowego we właściwy sposób realizuje funkcję represyjną oraz funkcję prewencyjną i to zarówno w wymiarze indywidualnym, jak i w wymiarze generalnym. Zwłaszcza, gdy w korespondencji do stanowiska Sądu I instancji – w tym wobec treści art. 31 ust. 1 lit. c) rozporządzenia MAR – podkreślić również, że fakt ogłoszenia upadłości skarżącej spółki pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na ocenę odnośnie do zasadności przypisania jej – jako "osobie blisko związanej" z "osobą pełniącą obowiązki zarządcze w spółce emitenta" w rozumieniu art. 3 pkt 25 i pkt 26 wymienionego rozporządzenia – pięciokrotnego naruszenia obowiązku, o którym stanowi art. 19 ust. 1 tego rozporządzenia, a co za tym idzie na ocenę odnośnie do prawidłowości adresowania właśnie wobec niej decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, której wymiar uwzględnia – co a nadto jasno i wyraźnie wynika przy tym z uzasadnienia zaskarżonej decyzji (s. 27 – 28) – aktualną sytuację finansową podmiotu odpowiedzialnego za naruszenie prawa. W tym też kontekście za uprawniony należałoby uznać wniosek – zwłaszcza, że przeciwnego nie uzasadnia, wobec jego deficytów, stanowisko prezentowane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – że nałożona na stronę skarżącą kara pieniężna nie narusza dyrektyw jej wymiaru. Co więcej, za uprawniony należałoby uznać i ten wniosek, że wobec stwierdzonych i przypisanych spółce pięciokrotnych naruszeń prawa oraz wagi naruszonych przez nią obowiązków, nałożenie tej kary było niezbędne i celowe. Zwłaszcza, gdy w tej mierze podkreślić, że w prawie administracyjnym sankcja administracyjna odgrywa ważną rolę, gdyż przez zapowiedź negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w wypadku naruszenia obowiązków wynikających z dyrektyw administracyjnych zapewnia ich poszanowanie i efektywne urzeczywistnianie. Sens kary administracyjnej tkwi w przymuszeniu do respektowania nakazów i zakazów, co powoduje, że tym samym norma sankcjonująca motywuje adresatów norm sankcjonowanych do poszanowania prawa. Sama ustawowa groźba nałożenia kary pieniężnej dyscyplinuje podmioty obowiązane, przez co przyczynia się do realizacji celów, którym służy wykonywanie sankcjonowanych obowiązków, a także wzmacnia poczucie praworządności (zob. wyrok TK z dnia 15 października 2013 r. w sprawie P 26/11). Instytucja kary administracyjnej stanowi więc nieodłączny element przymusu państwowego, który polega na stosowaniu przymusu typu administracyjnego, zwłaszcza w sytuacjach dotyczących wykonywania nakazów – w rozpatrywanej sprawie nakazu (obowiązku) zawiadomienia KNF i emitenta przez osoby pełniące obowiązki zarządcze oraz osoby blisko z nimi związane o każdej transakcji zawieranej na ich własny rachunek w odniesieniu do akcji lub instrumentów dłużnych tego emitenta lub do instrumentów pochodnych bądź innych powiązanych z nimi instrumentów finansowych – bądź przestrzegania zakazów wprost wynikających z przepisów powszechnie obowiązującego prawa albo ustanowionych przez administrację. Aktywność administracji publicznej w omawianej sferze zawsze więc będzie/jest determinowana prawnym obowiązkiem podjęcia skutecznych działań zmierzających do pełnej ich realizacji i doprowadzenia do stanu korespondencji zaistniałych stanów, sytuacji, czy zdarzeń z obowiązującymi aktami normatywnymi Sankcja w postaci administracyjnej kary pieniężnej stanowi więc dolegliwość za delikt administracyjny, a mianowicie za czyn polegający na bezprawnym działaniu lub bezprawnym zaniechaniu podjęcia nakazanego działania skutkujący naruszeniem norm prawa administracyjnego i zagrożony sankcją administracyjną. Wobec funkcji sankcji administracyjnej – wśród których wyróżnia się, zasadniczo, jako podstawową, funkcję represyjną, a ponadto funkcję ochronną polegającą na ochronie wartości realizowanych przez normy prawa administracyjnego oraz funkcję pomiaru wagi chronionego dobra mierzoną stopniem dolegliwości sankcji administracyjnej w relacji do społecznej wagi chronionych wartości, czy też funkcję motywacyjną – nie sposób jest więc twierdzić, że organ nadzoru wadliwie ważył racje i argumenty uzasadniające nałożenie kary pieniężnej w wysokości 212 500 zł, czy też, że nie mniej wadliwie nie odstąpił od jej nałożenia mając takie uprawnienie. Zwłaszcza, gdy w tej mierze podkreślić – albowiem nie jest to bez znaczenia – że przepisy art. 19 ust. 1 i ust. 8 rozporządzenia MAR nie bez powodu mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Realizują istotne z punktu widzenia rynku finansowego funkcje, co siłą rzeczy nie pozostaje bez wpływu na ocenę wagi naruszenia obowiązku adresowanego do strony (art. 31 ust. 1 lit. a) przywołanego rozporządzenia). Jakkolwiek kara pieniężna nałożona na skarżącą spółkę realizuje funkcje represyjną – bo taka jest również jej istota i natura – to jednak nie można zarzucać organowi nadzoru naruszenia prawa tylko z powodu samego nałożenia tej kary, czy też z tego powodu, że nie odstąpił od jej nałożenia. Zwłaszcza, że – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć – jej nałożenie było motywowane prewencyjnym jej oddziaływaniem w wymiarze indywidualnym, jak i generalnym oraz – co nie mniej istotne z punktu widzenia działania w warunkach uznania administracyjnego i potrzeby ważenia interesu indywidualnego w relacji do interesu społecznego – funkcją ochronną. Jeżeli wymiar kary pieniężnej nałożonej na skarżąca spółkę uwzględniał przy tym – co wynika z uzasadnienia decyzji kontrowanej przez Sąd I instancji (s. 23 – 33) – wymienione w art. 31 ust. 1 rozporządzenia MAR dyrektywy jej wymiaru, w tym również okoliczności natury "łagodzącej", jak i "obciążającej", to należałoby stwierdzić, że organ nadzoru we właściwy sposób stosował zasadę indywidualizacji kary administracyjnej, a co za tym idzie również zasadę jej proporcjonalności w tym jej aspekcie, który odnosi się do przesłanki niezbędności. W rekapitulacji przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 207 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę