II GSK 509/21

II GSK 509/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-03-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas
Artur Adamiec /sprawozdawca/
Cezary Pryca /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 327/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-05-24
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1539
art. 32a, art. 32b ust. 2, art. 32b ust. 5 pkt 2, art. 32f ust. 1, art. 32f ust. 2 pkt 1, art. 39a,
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.)
Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 72 art. 3, art. 5 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 7, art. 7 ust. 2, art. 12 ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do  rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Artur Adamiec (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Cudna po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 327/19 w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 grudnia 2018 r. nr BP.5530.67.2018.0949.BTM.6810 w przedmiocie cofnięcia świadectwa kierowcy i zawieszenia wydawania nowych świadectw kierowców 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. G. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 maja 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 327/19, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) oddalił skargę M. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 grudnia 2018 r., w przedmiocie cofnięcia świadectwa kierowcy i zawieszenia wydawania nowych świadectw kierowców.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył M. G., zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
I. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie art. 151 ww. ustawy oraz odstąpienie od zastosowania art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) i oddalenie skargi pomimo tego, że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (i tym samym zaakceptowanie nieprawidłowej wykładni), tj. naruszenie art. 32f ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1539; powoływanej dalej jako: u.t.d.) poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, tj. zastosowanie tego przepisu pomimo tego, że jest on niezgodny z treścią art. 7 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) z dnia 21 października 2009 r. nr 1072/2009 dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. U. UE. L z 2009 r. 300, s. 72; powoływanego dalej jako: rozporządzenie nr 1072/2009) w zakresie, w jakim pozwala na zastosowanie sankcji zawieszenia wydawania świadectw kierowcy, wobec czego należało bezpośrednio zastosować ww. przepis rozporządzenia i odstąpić od sankcji wydawania świadectw kierowcy;
b) art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie art. 151 ww. ustawy oraz odstąpienie od zastosowania art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) pomimo tego, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (i tym samym zaakceptowanie nieprawidłowej wykładni), tj. naruszenie art. 32f ust. 2 u.t.d. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, tj. zastosowanie tego przepisu pomimo tego, że jest on niezgodny z treścią art. 7 ust. 2 pkt a rozporządzenia nr 1072/2009 w zakresie, w jakim pozwala na stosowanie sankcji w przypadku, w którym nie doszło do zmiany okoliczności pomiędzy momentem wydania świadectwa, a momentem kontroli, wobec czego należało bezpośrednio zastosować ww. przepis rozporządzenia;
c) art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie art. 151 ww. ustawy oraz odstąpienie od zastosowania art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) pomimo tego, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (i tym samym zaakceptowanie nieprawidłowej wykładni), tj. naruszenie art. 32b ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 32f ust. 2 pkt 1 u.t.d. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przewidziane w tym przepisie pojęcie "zaświadczenia" jest równoznaczne z pojęciem "oświadczenia", podczas gdy nie są to pojęcia tożsame, a organy administracji nie mogą kierować się treścią oświadczenia, kiedy przepis nakazywał stronie załączenie do wniosku zaświadczenia.
II. z ostrożności procesowej zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
d) art. 32f ust. 2 u.t.d. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, tj. zastosowanie tego przepisu pomimo tego, że jest on niezgodny z treścią art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1072/2009 w zakresie, w jakim pozwala na zastosowanie sankcji zawieszenia wydawania świadectw kierowcy, wobec czego należało bezpośrednio zastosować ww. przepis rozporządzenia i odstąpić od sankcji wydawania świadectw kierowcy;
e) art. 32f ust. 2 u.t.d. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, tj. zastosowanie tego przepisu pomimo tego, że jest on niezgodny z treścią art. 7 ust. 2 pkt a rozporządzenia nr 1072/2009 w zakresie, w jakim pozwala na stosowanie sankcji w przypadku, w którym nie doszło do zmiany okoliczności pomiędzy momentem wydania świadectwa, a momentem kontroli, wobec czego należało bezpośrednio zastosować ww. przepis rozporządzenia;
f) art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie art. 151 ww. ustawy oraz odstąpienie od zastosowania art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) pomimo tego, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (i tym samym zaakceptowanie nieprawidłowej wykładni), tj. naruszenie art. 32b ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 32f ust. 2 pkt 1 u.t.d. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przewidziane w tym przepisie pojęcie "zaświadczenia" jest równoznaczne z pojęciem "oświadczenia", podczas gdy nie są to pojęcia tożsame, a organy administracji nie mogą kierować się treścią oświadczenia, kiedy przepis nakazywał stronie załączenie do wniosku zaświadczenia.
Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia.
Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczył oceny stanowiska WSA, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie cofnięcia świadectwa kierowcy i zawieszenia wydawania nowych świadectw kierowców stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że przeprowadzone przez organ ustalenia faktyczne uzasadniały – zdaniem Sądu I instancji – przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, jak i zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny, że przeprowadzona przez organ kontrola spełniania przez przedsiębiorcę wymagań do uzyskania świadectwa kierowcy wykazała, iż skarżący nie spełniał warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa kierowcy, naruszając przepis art. 32b ust. 5 u.t.d., a zatem doszło do niewłaściwego wykorzystywania przez niego świadectwa kierowcy, co z kolei musiało skutkować cofnięciem wydanego świadectwa kierowcy oraz zawieszeniem wydawania nowych świadectw.
Zarzuty skargi kasacyjnej nie uzasadniały twierdzenia, że rezultat kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie wyroku WSA, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. Innymi słowy, zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają stanowiska Sądu I instancji, że kontrolowana przez ten Sąd decyzja wydana w przedmiocie cofnięcia świadectwa kierowcy i zawieszenia wydawania nowych świadectw kierowców, nie jest niezgodna z prawem.
Jak już wyżej zasygnalizowano, zdaniem NSA komplementarny charakter zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej uzasadniał ich łączne rozpoznanie, gdyż zarzuty te zostały skierowane wobec faktycznych podstaw materialnych wydanego w sprawie orzeczenia, odnoszących się do zastosowanej przez organ sankcji i oceny prawnej tych ustaleń, prowadzącej do uznania strony za przedsiębiorcę niewłaściwie wykorzystującego świadectwo kierowcy.
W pierwszej kolejności należy podnieść, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się już do analogicznych w istocie problemów prawnych w zbliżonych stanach faktycznych spraw (vide: wyrok NSA z 30 stycznia 2025 r., sygn. akt II GSK 2594/21, wyrok NSA z 7 listopada 2024 r., sygn. akt II GSK 1094/21; wyrok NSA z 14 września 2023 r., sygn. akt II GSK 684/20, wyrok NSA z 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 465/20, wyrok NSA z 10 marca 2023 r. sygn. akt II GSK 1157/19; publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceny przedstawione w uzasadnieniach wskazanych powyżej wyroków NSA, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, a zatem uznał za zasadne odwołanie się do motywów przywołanych rozstrzygnięć.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w skardze kasacyjnej, pomimo określenia części zarzutów jako naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, sposób ich sformułowania nakazywał przyjąć, że zaskarżonemu wyrokowi zarzucono wyłącznie naruszenie prawa materialnego. W petitum skargi kasacyjnej zarzucono zatem nieprawidłowe zastosowanie art. 32f ust. 2 u.t.d., art. 32b ust. 5 pkt 2 u.t.d., art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1072/2009, wskazując na wadliwość stanowiska Sądu I instancji, zgodnie z którym równocześnie z cofnięciem świadectwa kierowcy dopuszczalne jest zastosowanie sankcji zawieszenia wydawania świadectw kierowców, z uwagi na to, iż nie zachodzi niezgodność przepisów krajowych z przywołanym rozporządzeniem unijnym.
Odnosząc się do tak przedstawionej kwestii przypomnieć należy, że zgodnie z art. 32f ust. 2 u.t.d., w przypadku niewłaściwego wykorzystywania przez przedsiębiorcę świadectwa kierowcy polegającego na: 1) niespełnianiu warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa kierowcy lub 2) podaniu nieprawidłowych informacji we wniosku o wydanie świadectwa kierowcy – właściwy organ, o którym mowa w art. 32b, cofa świadectwo kierowcy i zawiesza wydawanie nowych świadectw kierowcy przez okres roku.
W myśl art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1072/2009, właściwe organy cofają licencję wspólnotową lub świadectwo kierowcy, gdy posiadacz: a) przestał spełniać warunki określone w art. 4 ust. 1 lub te, o których mowa w art. 5 ust. 1; lub b) podał nieprawidłowe informacje we wniosku o licencję wspólnotową lub świadectwo kierowcy.
Do zastosowania surowszej sankcji dochodzi w sytuacji, o której mowa w art. 12 ust. 2 rozporządzenia nr 1072/2009. Przepis ten stanowi, że w przypadku poważnego naruszenia, obejmującego wszelkie przypadki niewłaściwego wykorzystywania świadectw kierowców, właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika, który dopuścił się takiego naruszenia, nakładają na niego odpowiednie sankcje, takie jak: a) zawieszenie wydawania świadectw kierowców; b) cofnięcie świadectw kierowców; c) uzależnienie wydania świadectw kierowców od dodatkowych warunków w celu zapobieżenia niewłaściwemu wykorzystaniu; d) czasowe lub trwałe cofnięcie niektórych lub wszystkich uwierzytelnionych wypisów z licencji wspólnotowej; e) czasowe lub trwałe cofnięcie licencji wspólnotowej.
Państwa członkowskie, na mocy pkt 25 preambuły rozporządzenia nr 1072/2009, zostały zobowiązane do podjęcia działań niezbędnych do wykonania niniejszego rozporządzenia, w szczególności w zakresie skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji.
Mając na uwadze powyższe regulacje unijne, wskazać należy, że ryzyko utraty świadectwa kierowcy, które na skutek złożenia nieprawdziwego oświadczenia zostało uzyskane przez przedsiębiorcę nielegalnie, nie oznacza żadnej realnej straty po stronie przedsiębiorcy. Cofnięcie świadectwa kierowcy nie stanowiłoby skutecznej bądź odstraszającej sankcji. Przedsiębiorca na skutek niezgodnego z prawem uzyskania świadectwa kierowcy traci bowiem jedynie ten dokument, który przy założeniu, że przedsiębiorca podałby prawdziwe informacje, nie mógłby w ogóle być wydany.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że stosownie do art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009, wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, świadectwa kierowcy. W myśl zaś art. 5 ust. 1 tego rozporządzenia świadectwo kierowcy jest wydawane przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi, który: a) jest posiadaczem licencji wspólnotowej; oraz b) albo legalnie zatrudnia w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi, albo w sposób legalny korzysta z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy 2003/109/WE, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim: - na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych oraz, w odpowiednich przypadkach, - na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim. Stosownie do treści art. 5 ust. 2 rozporządzenia nr 1072/2009 świadectwo kierowcy jest wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu tej dyrektywy. Każde świadectwo kierowcy poświadcza, że kierowca w nim wskazany jest zatrudniony zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1.
Treść powyższych przepisów koresponduje z pkt 12 preambuły rozporządzenia nr 1072/2009, zgodnie z którym świadectwo kierowcy ustanawia się w celu umożliwienia państwom członkowskim skutecznego sprawdzenia, czy kierowcy z państw trzecich są legalnie zatrudnieni lub pozostają do dyspozycji przewoźnika odpowiedzialnego za dany przewóz.
Zatem zasadnym jest uznanie, że przepis art. 32f ust. 2 u.t.d. realizuje zawarty w art. 5 ust. 7 rozporządzenia nr 1072/2009 nakaz podjęcia przez państwa członkowskie właściwych środków mających na celu zapewnienie niezwłocznego zwrotu przez przewoźnika świadectwa organom wydającym, w przypadku gdy warunki, na których świadectwo zostało wydane nie będą mogły być spełnione. Natomiast zawieszenie wydawania nowych świadectw kierowców przez okres roku jest konsekwencją zobowiązania państw członkowskich do podjęcia działań w zakresie skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji (pkt 25 preambuły rozporządzenia nr 1072/2009).
Nie można się zatem zgodzić ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie co do niezgodności art. 32f ust. 2 u.t.d. z treścią rozporządzenia unijnego dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych, w zakresie w jakim przepis ten zezwala na zastosowanie sankcji zawieszenia wydawania świadectw kierowcy. Jak wywiedziono powyżej, literalne brzmienie art. 12 ust. 2 rozporządzenia nr 1072/2009 wskazuje, że sankcje określone w tym przepisie muszą zostać nałożone w przypadku poważnego naruszenia, przy czym za poważne naruszenie ustawodawca nakazuje uznać wszelkie przypadki niewłaściwego wykorzystywania świadectw kierowców. Pozyskiwanie świadectwa kierowcy w sytuacji niespełnienia warunków stanowiących podstawę jego wydania lub na skutek podania nieprawidłowych informacji we wniosku o wydanie świadectwa kierowcy, stanowi o niewłaściwym wykorzystywaniu przez przedsiębiorcę tego świadectwa. Jak zauważa się w orzecznictwie niewłaściwe wykorzystywanie świadectwa kierowcy poprzez niespełnienie warunków stanowiących podstawę jego wydania, prowadzi do bardzo poważnego naruszenia polegającego na przewozie towarów bez ważnego świadectwa kierowcy.
W odniesieniu zaś do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jakoby stanowisko o braku podstaw do zastosowania sankcji w postaci zawieszenia wydawania świadectw zostało potwierdzone w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym w wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 października 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1044/19, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę autorce skargi kasacyjnej, iż przywołane orzeczenie nie było prawomocne i wyrokiem NSA z dnia 27 czerwca 2023 r. o sygn. akt II GSK 465/20, na skutek skargi kasacyjnej organu, uchylono zaskarżony wyrok Sądu I instancji w całości oraz oddalono skargę spółki.
Za niezasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznał również zarzut naruszenia art. 32b ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 32f ust. 2 pkt 1 u.t.d., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przewidziane w tym przepisie pojęcie "zaświadczenia" jest równoznaczne z pojęciem "oświadczenia". Wymaganie od przedsiębiorcy dołączenia do wniosku o wydanie świadectwa kierowcy zaświadczenia o spełnianiu wymagań przez kierowcę, na mocy art. 32b ust. 5 pkt 2 u.t.d., nie zwalnia strony z posiadania dokumentów potwierdzających spełnianie tychże wymagań już w dacie wystąpienia o świadectwo kierowcy. Dlatego też ustawodawca przewidział tak surowy rygor złożenia fałszywego oświadczenia przez wnioskodawcę, jakim jest odpowiedzialność karna za składanie fałszywych zeznań. Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 32f ust. 1 u.t.d. GITD może w każdym czasie wezwać przedsiębiorcę posiadającego świadectwo kierowcy do przedstawienia dokumentu potwierdzającego spełnianie wymagań, o którym mowa w art. 32b ust. 5 tego aktu (w pkt 1 -5 wymienia: kopię licencji wspólnotowej, zaświadczenie o zatrudnieniu kierowcy oraz spełnieniu przez kierowcę wymagań, o których mowa w art. 39a, kserokopię dokumentu tożsamości, kserokopię prawa jazdy, kserokopię dokumentu potwierdzającego ubezpieczenie społeczne kierowcy). Z kolei art. 39a u.t.d. w ust. 1 wyszczególnia wymagania, jakie musi spełniać kierowca, aby został zatrudniony: musi posiadać odpowiedni wiek i prawo jazdy o określonych kategoriach (pkt 1 i 2), brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 3, stwierdzanych orzeczeniami lekarskimi); brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 4, stwierdzanych orzeczeniami psychologicznymi); uzyskaną kwalifikację wstępną lub kwalifikację wstępną przyśpieszoną (pkt 5), ukończone szkolenie okresowe (pkt 6, potwierdzone świadectwem kwalifikacji zawodowej). W świetle powyższych uregulowań, skoro skarżący przedsiębiorca uzyskał wnioskowane świadectwo kierowcy w dniu 29 czerwca 2017 r., uprawnione było wezwanie go przez organ do przedłożenia wskazanych dokumentów na podstawie art. 32f ust. 1 u.t.d.
W rozpatrywanej sprawie GITD dwukrotnie wzywał skarżącego kasacyjnie do przedłożenia dokumentu potwierdzającego ukończenie przez kierowcę – obywatela [...] szkolenia okresowego, ważnego na dzień złożenia wniosku o świadectwo kierowcy, a zatem potwierdzającego spełnianie przez tego kierowcę wymagań koniecznych do uzyskania świadectwa kierowcy, wynikających z art. 32b ust. 5 u.t.d., których posiadanie strona potwierdziła oświadczeniem z dnia 13 czerwca 2017 r. załączonym do wniosku o wydanie świadectwa kierowcy. Mimo wezwań, przedsiębiorca nie przedłożył dokumentu o ukończeniu przez tego kierowcę szkolenia okresowego, który byłby ważny na dzień złożenia wniosku o wydanie świadectwa kierowcy. Bezsporne jest więc, że pomimo złożenia wraz z wnioskiem o wydanie świadectwa kierowcy oświadczenia o spełnianiu przez tego kierowcę wymagań określonych w art. 39a u.t.d., skarżący nie przedłożył na wezwanie organu wymaganego dokumentu, który miałby wykazywać spełnianie wymagań przez wspomnianego kierowcę w dacie wystąpienia przez przedsiębiorcę o świadectwo kierowcy. Słusznie organ wystąpił do skarżącego o wspomniany dokument w ramach sprawdzania na podstawie art. 32f ust. 1 u.t.d., gdyż obowiązek strony posiadania stosownych dokumentów wynikał nie tylko z art. 32b ust. 2 odczytywanego w zw. z ust. 5 tego przepisu, ale i z art. 39l u.t.d., który w ust. 1 w pkt 1 nakłada na przedsiębiorcę lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązek kierowania kierowców na szkolenia okresowe, badania lekarskie i psychologiczne; w pkt 3 - obowiązek przechowywania przez cały okres zatrudnienia kierowcy kopii wymienionej dokumentacji. Skarżący nie zakwestionował powyższych przepisów określających obowiązki przedsiębiorców występujących o świadectwo kierowcy w trybie art. 32b u.t.d. dla zatrudnianych kierowców niebędących obywatelami państwa członkowskiego UE. W zarzucie kasacyjnym strona usiłuje poniekąd przerzucić odpowiedzialność za nieprzedłożenie stosownego zaświadczenia na organ, który przyjął od przedsiębiorcy oświadczenie z dnia 13 czerwca 2017 r. Skarżący kasacyjnie zdaje się jednak nie dostrzegać, że informacje zawarte w tym oświadczeniu, w tym również co do danych w zakresie spełniania przez kierowcę wymagań określonych w art. 39a u.t.d., zostały przez niego złożone ze świadomością odpowiedzialności karnej za składanie fałszywego oświadczenia. Organ uwzględnił informacje zawarte w złożonym przez wnioskodawcę oświadczeniu, a następnie - korzystając z przysługującego mu mocą art. 32f ust. 1 u.t.d. uprawnienia do skontrolowania spełniania wymagań do uzyskania świadectwa kierowcy - wezwał skarżącego do wykazania, że kierowca na dzień występowania z wnioskiem o wydanie dla niego świadectwa kierowcy, posiadał świadectwo kwalifikacji zawodowej potwierdzające ukończenie szkolenia okresowego.
Stanowisko skarżącego jest niezasadne niezależnie od powołanych uregulowań. Wniosek o wydanie świadectwa kierowcy został złożony przez przedsiębiorcę wykonującego międzynarodowy przewóz rzeczy (art. 32a u.t.d.), od którego należy oczekiwać znajomości uregulowań dotyczących prowadzonej przez niego działalności, w tym u.t.d. i przepisów rozporządzenia nr 1072/2009 dotyczącego zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych. Ponadto we wniosku, pomimo pouczenia o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, skarżący oświadczył, że kierowca spełnia wymagania z art. 39a u.t.d. Należy też zauważyć, że w wydanym świadectwie kierowcy nr [...] zawarte było pouczenie o skutkach wydania tego świadectwa i sytuacjach, w których może być ono cofnięte. Istotne jest również to, że do wniosku o wydanie świadectwa dołączane są tylko dokumenty (art. 32b ust. 5 ut.d.), które winien skompletować przedsiębiorca i posiadać już w chwili składania wniosku. Jednakże wraz z wnioskiem przedsiębiorca nie miał obowiązku złożenia dokumentów określonych w art. 39a u.t.d., a tylko był obowiązany przedstawić zaświadczenie o spełnianiu przez kierowcę tychże wymagań, co rozwiązano w ten sposób, że wnioskodawca składał oświadczenie pod groźbą odpowiedzialności karnej. Jak wspomniano na wstępie tych rozważań, a co należy podkreślić, wymaganie od przedsiębiorcy dołączenia do wniosku o wydanie świadectwa kierowcy zaświadczenia o spełnianiu wymagań przez kierowcę, na mocy art. 32b ust. 5 pkt 2 u.t.d., nie zwalniało strony z posiadania dokumentów potwierdzających spełnianie tychże wymagań już w dacie wystąpienia o świadectwo kierowcy. Dlatego też ustawodawca przewidział tak surowy rygor złożenia oświadczenia przez wnioskodawcę.
W konsekwencji sąd kasacyjny stwierdził, że dokonana przez organ subsumpcja ustalonego w sprawie stanu faktycznego pozwalała na przyjęcie, że skarżący kasacyjnie jako przedsiębiorca niewłaściwie wykorzystywał świadectwo kierowcy, co przejawiało się w niespełnianiu warunków stanowiących podstawę jego wydania, a nadto zostały przez niego podane nieprawidłowe informacje we wniosku o wydanie świadectwa kierowcy. W efekcie organ, na podstawie art. 32f ust. 2 u.t.d., zastosował sankcję przewidzianą w tym przepisie, cofając świadectwo kierowcy oraz zawieszając wydawanie przedsiębiorcy nowych świadectw kierowców przez okres jednego roku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przeprowadzona przez WSA kontrola prawidłowości tego procesu subsumpcji była prawidłowa, a zatem niezasadne okazały się wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, uznając skargę kasacyjną za nieusprawiedliwioną, oddalił ją na podstawie art. 184 p.p.s.a., o czym orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm). Zasądzona kwota stanowi zwrot kosztów pełnomocnika organu, który nie prowadził sprawy w postępowaniu przed Sądem I instancji, z tytułu udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.