II GSK 506/23

II GSK 506/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek
Izabella Janson /sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Po 250/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-12-07
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 11
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Po 250/22 w sprawie ze skargi S. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2022 r. nr SKO.KM.4030.176.2015 w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 7 grudnia 2022r., sygn. akt III SA/Po 250/22 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r., poz. 329,obecnie Dz.U. z 2023r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę S. L. (dalej też: "strona", "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu (dalej też: "SKO", "Kolegium") z 17 stycznia 2022r., nr SKO.KM.4030. 176.2015 w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy.
W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Oświadczył również, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. Naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku naruszeniem art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy z 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021r., poz 1212, dalej: "u.k.p") w zw. z § 32 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 13 lipca 2012r. (dalej też: "rozporządzenie z 13 lipca 2012r.") oraz art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 1, art. 76 § 3 w zw. z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021r., poz 735, dalej: "k.p.a."), poprzez pominięcie okoliczności iż Marszałek Województwa Wielkopolskiego nie podjął działań mających na celu wyjaśnienie czy egzaminator przyjął korzyść majątkową, mimo iż egzaminator nie został skazany prawomocnym wyrokiem, co tym samym przeczy tezie, iż skarżący wręczył egzaminatorowi przeprowadzającemu egzamin korzyść majątkową "łapówkę";
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a. w związku z naruszeniem art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z § 32 oraz § 34 i § 35 ust. 1. pkt 1) rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 13 lipca 2012r. oraz art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 1, art. 76 § 3 w zw. z art. 77 § 1, 78 § 1 k.p.a., poprzez pominięcie okoliczności, iż Marszałek Województwa Wielkopolskiego nie podjął działań mających na celu wyjaśnienia czy wszystkie egzaminy tego egzaminatora zostały unieważnione przy domniemaniu, iż egzaminator przyjął korzyść materialną ale nie został skazany prawomocnym wyrokiem;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a. w związku z naruszeniem § 34 i § 35 ust.1 pkt 1) rozporządzenia z 13 lipca 2012r. oraz art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 1 i art. 76 § 3 w zw. z art. 77 § 1, 78 § 1 k.p.a., poprzez naruszenie zasad postępowania administracyjnego przejawiające się wybiórczą, a nie swobodną oceną materiału dowodowego poprzez zaniechanie przesłuchania egzaminatora, celem weryfikacji sporządzonych przez egzaminatora dokumentów dotyczących egzaminu.
II. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.; art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 i 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 2, art. 7, art. 8, art. 9, art. 32, art. 87 Konstytucji RP oraz Protokołem 1 art. 1 Europejskiej Konwencji o ochronie Praw Człowieka i podstawowych wolności a także art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o ochronie Praw Człowieka i podstawowych wolności (dalej: "EKPCz") w kontekście naruszenia zasady pewności prawnej, przez błędne przyjęcie, iż brak jest podstawy do rozpoznania skargi z uwagi na art. 11 p.p.s.a., mimo braku skazania egzaminatora przeprowadzającego egzamin.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Na wstępie należy wskazać, że jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego przy czym w obydwu jego podstawach przywołano art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a, ponadto w zarzutach dotyczących naruszenia prawa materialnego wskazano na "pominięcie okoliczności" oraz "wybiorczą ocenę materiału dowodowego", zaś w zarzutach dotyczących naruszenia przepisów procesowych -przepisy Konstytucji.
Uwzględniając istotę sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych uzasadnia, aby rozpatrzeć je łącznie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zaskarżona decyzja trafnie co do zasady przywołała przepisy ustawy z 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami. Weszła ona (generalnie) w życie z dniem 19 stycznia 2013r. (art. 139) i nie zawiera przepisów międzyczasowych w zakresie istotnym dla sprawy, co skutkuje jej bezpośrednim oddziaływaniem w ten zastany stosunek prawny, w niniejszej sprawie przy uwzględnieniu reguł odnoszących się do stanów zamkniętych pod rządami prawa poprzedniego i reguł procesowych stosowanych w takich sytuacjach. Zatem w sprawie należało mieć na uwadze art. 72 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, lecz odnieść go do stanu faktycznego i prawnego istniejącego zarówno w dacie wydawania decyzji w I instancji, jak i w dacie zdarzenia (tu egzaminu). Tym samym w niniejszej sprawie oczywisty i istotny wpływ na określenie zakresu obowiązków organów administracji publicznej w prowadzonym postępowaniu materialnoprawne miały przesłanki zawarte w art. 112 ust. 2 pkt 2 ustawy z 20 czerwca 1997r., Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r., nr 108, poz. 908 ze zm., dalej: "p.r.d."). W konsekwencji stanowiły one punkt odniesienia dla oceny prawidłowości prowadzonego przez te organy postępowania w kontekście wypełnienia obowiązków wynikających z przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a.
Zgodnie z tym przepisem organ sprawujący nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych mógł - w szczególności - przerwać lub unieważnić egzamin państwowy prowadzony niezgodnie z przepisami. W stanie prawnym mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, do przepisów, które miały zastosowanie w omawianej procedurze egzaminacyjnej zaliczały się przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 27 października 2005r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów. Rozporządzenie to wydane zostało na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 115 ust. 1 cyt. ustawy Prawo o ruchu drogowym, stanowi więc źródło powszechnie obowiązującego prawa.
Zgodnie z przepisami tego rozporządzenia, egzaminator, prowadzący egzamin państwowy osoby ubiegającej się o uprawnienia do kierowania pojazdami, ma prawny obowiązek odmowy przeprowadzenia tego egzaminu lub - odpowiednio - jego przerwania, jeżeli osoba zgłaszająca się na egzamin lub instruktor (mający brać udział w egzaminie) zaproponował egzaminatorowi przyjęcie korzyści majątkowej lub osobistej w zamian za uzyskanie pozytywnego wyniku egzaminu (§ 30 ust. 3 pkt 2 lit. b oraz ust. 3 pkt 6), bądź gdy propozycja taka złożona została w trakcie egzaminu (§ 30 ust. 4 pkt 6). Skutkiem wystąpienia zachowań przewidzianych w powyższych przepisach jest nie tylko powstanie obowiązku odmowy przeprowadzenia egzaminu państwowego lub jego przerwania, lecz również wystąpienie z mocy prawa negatywnej przesłanki egzaminacyjnej. Przyjmuje się bowiem, że osoba zdająca uzyskała w takiej sytuacji negatywny wynik egzaminu (§ 30 ust. 4 pkt 6).
Jest zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego oczywiste, że ustalenie wystąpienia opisanych wyżej okoliczności nie daje organowi nadzorującemu innej możliwości prawnej reakcji, niż stwierdzenie negatywnego wyniku egzaminu. Oznacza to, że tego typu nieprawidłowość ma zawsze jednoznaczny wpływ na wynik egzaminu państwowego osoby ubiegającej się o uprawnienia do kierowania pojazdami - stanowiąc negatywną przesłankę zdania tego egzaminu.
W tym kontekście należało ocenić skutki powołanych przez organy prawomocnych wyroków: Sądu Rejonowego w P. Wydział II Karny z 16 marca 2011r.,sygn. akt [...] w którym skarżącego S. L. uznano za winnego tego, że w bliżej nieustalonym dniu w okresie od 25 listopada 2006r. do 14 marca 2007 r. w P., działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu praktycznego na prawo jazdy zakończonego wynikiem pozytywnym 14 marca 2007r., udzielił korzyści majątkowej w kwocie co najmniej 350 zł nieustalonemu egzaminatorowi z Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w P. w zamian za zapewnienie pozytywnego zdania egzaminu na prawo jazdy kat. C w ten sposób, że wymienioną kwotę przekazał pośrednikowi A. B. wiedząc, że część z tych pieniędzy zostanie przekazana wymienionemu egzaminatorowi, tj. przestępstwa z art. 229 § 3 Kodeksu karnego; prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w P. Wydział II Karny z 23 listopada 2010r., sygn. akt [...] w którym A. B. uznano za winnego tego, że w okresie od 10 lutego 2007r. do 11 czerwca 2007r. w P., działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej powołując się na swoje wpływy w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w P., podjął się pośrednictwa w załatwieniu S. L. pozytywnego wyniku egzaminu na prawo jazdy w ten sposób, że 15 lutego 2007r. przyjął od niego pieniądze w kwocie co najmniej 350 zł, z których 300 zł przekazał za pośrednictwem S. K. nieustalonemu egzaminatorowi Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Pile oraz prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w P. Wydział II Karny z 10 lutego 2012r., sygn. akt [...] w którym S. K. uznano za winnego tego, że od sierpnia 2006r. do 11 lipca 2007r., działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej powołując się na swoje wpływy w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Pile, podjął się pośrednictwa w załatwieniu S. L. pozytywnego wyniku egzaminu na prawo jazdy w ten sposób, że 15 lutego 2007r. przyjął od niego za pośrednictwem A. B. pieniądze w kwocie co najmniej 350 zł.
Zgodnie z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą Sąd administracyjny. Przez pojęcie ustalenia prawomocnego wyroku, w ujęciu tego przepisu, należy rozumieć ustalenia wynikające z sentencji wyroku karnego dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa oraz miejsca i czasu jego popełnienia. (np. wyrok NSA z 8 kwietnia 2011r., sygn. akt II FSK 2070/09 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA"). Z treści art. 11 p.p.s.a. wynika, że Sąd administracyjny pozbawiony jest możliwości dokonywania jakichkolwiek ustaleń odnoszących się do sfery faktów dowodowych istotnych dla stwierdzenia popełnienia przestępstwa (por. wyrok NSA z 12 maja 2011r., sygn. akt I GSK 213/10 - dostępny w CBOSA). Zasada wynikająca z tego przepisu pośrednio odnosi się do organów administracji, które dokonują ustaleń faktycznych ocenianych następnie w drodze kontroli sądowoadministracyjnej (por. wyrok NSA z 19 lipca 2017r., sygn. akt I FSK 2204/15 - dostępny w CBOSA).
Podkreślić należy, że wobec związania wyżej powołanymi wyrokami karnymi organy nie były obowiązane do przeprowadzania dalszego postępowania dowodowego. Okoliczności stanowiące podstawę do unieważnienia egzaminu zostały bowiem stwierdzone prawomocnymi wyrokami karnymi. Jak podkreślono w wyroku NSA z 14 lipca 2011r., sygn. akt I OSK 1786/10 (dostępny w CBOSA) "skazanie skarżącego prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo korupcyjne związane z egzaminem na prawo jazdy daje podstawę do twierdzenia, że w trakcie czynności egzaminacyjnych zostały naruszone przepisy prawa i mogły stanowić podstawę do oceny, iż egzamin winien zostać unieważniony. Tej kwalifikacji prawnej nie zmienia okoliczność, iż w zakończonej przeciwko skarżącemu sprawie karnej nie zostali oskarżeni i skazani prawomocnym wyrokiem pośrednik ani egzaminator".
W stanie faktycznym i prawnym Sąd I instancji prawidłowo zatem uznał, że organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów art. 7, art. 7a, art. 8 § 1, art. 11, art. 76 § 3, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. w związku z § 32 oraz § 34 i § 35 ust. 1. pkt 1) rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 13 lipca 2012r.w sposób wskazany w pkt I. ppkt 1.-3. petitum skargi kasacyjnej.
Podkreślić należy, że analiza treści zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego podniesionych w pkt I. ppkt 1.-3. petitum skargi kasacyjnej, w których autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji "pominięcie okoliczności (...)" oraz "wybiórczą ocenę materiału dowodowego (...)" wskazuje, iż jego autor dąży do zakwestionowania stanu faktycznego przyjętego za podstawę orzekania. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może następować przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 29 stycznia 2013r., I OSK 2747/12; wyrok NSA z 6 marca 2013r., II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego ostatecznie stanu faktycznego (zob. wyrok NSA z 6 marca 2013r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z 14 lutego 2013r., II GSK 2173/11).
Podkreślić też należy, że żaden z przepisów Konstytucji wymienionych w pkt II. petitum skargi kasacyjnej wskazujących na naruszenie przepisów postępowania nie jest przepisem prawa procesowego. Są to przepisy statuujące podstawowe zasady ustroju państwa i systemu prawa polskiego. Każdy z nich ma swoje rozwinięcie na gruncie k.p.a i p.p.s.a. Każdy z nich może być skutecznie wskazany jako naruszenie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, lecz w powiązaniu z konkretnie oznaczonymi przepisami p.p.s.a. lub wespół z przepisami k.p.a., które stanowią ich powtórzenie lub rozwinięcie (podobnie: wyrok NSA z 11 maja 2012r., I OSK 70/12; wyrok NSA z 26 lutego 2009r., II FSK 1660/07, wyrok NSA z 11 marca 2009r., II FSK 103/08, wyrok NSA z 23 listopada 2010r., I GSK 445/10; wyrok NSA z 6 lipca 2011r., II GSK 1185/11; wyrok NSA z 24 kwietnia 2008r., FSK 576/07).
Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez Sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na wskazane w przepisie tym akty i czynności. Wskazane przepisy Sąd administracyjny może naruszyć wówczas, gdy zaniecha kontroli skutecznie złożonej skargi, rozpozna sprawę nienależącą do jego kognicji, zastosuje środek kontroli inny niż określony w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bądź zastosuje inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej. W tej sprawie Sąd I instancji rozpoznał skargę na decyzję ostateczną oraz ocenił ją pod kątem legalności w zakresie zastosowanych przepisów.
Jeśli za podstawę naruszenia przepisów postępowania wskazaną w pkt II. petitum skargi kasacyjnej uznać przepis art. 3 § 1 i 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (a to wobec treści zarzutu, dotyczącego naruszenie przepisów art. 2, art. 7, art. 8, art. 9, art. 32 i art. 87 Konstytucji RP oraz Protokołu 1 art. 1 Europejskiej Konwencji o ochronie Praw Człowieka i podstawowych wolności i art. 6 ust 1 Europejskiej Konwencji o ochronie Praw Człowieka i podstawowych wolności w kontekście naruszenia zasady pewności prawnej), to w związku z brakiem podstaw do uznania zarzutu naruszenia tego przepisu, należało przyjąć, iż nie doszło do naruszenia również wskazanych w zarzucie pozostałych przepisów.
Zgodnie z art. 2 Konstytucji RP Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Przez zasadę demokratycznego państwa prawnego rozumie się szereg reguł, które nie zostały wprost wyrażone w tekście Konstytucji, ale można wyprowadzić je zarówno z samego rozumienia terminu "demokratyczne państwo prawne" oraz z aksjologii Konstytucji (por. J. Oniszczuk, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, wyd. Zakamycze 2000, s.43; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 29 kwietnia 1998r., TK K 17/97; publik. ZU z 1998r. Nr 3, poz. 30). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy uznać, iż wbrew zarzutom skargi zastosowanie art. 11 p.p.s.a. nie narusza art. 7 Konstytucji (organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa), art. 8 (Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej i jej przepisy stosuje się bezpośrednio, chyba, że Konstytucja stanowi inaczej, art. 9 (Rzeczpospolita Polska przestrzega wiążącego ją prawa międzynarodowego), art. 32 (wszyscy są wobec prawa równi, mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne (ust. 1) i nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny (ust. 2). Zgodnie zaś z art. 87 Konstytucji RP, źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, a na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Przepisami prawa w rozumieniu art. 6 k.p.a. są również przepisy prawa unijnego, które organy administracji publicznej są obowiązane stosować celem zapewnienia ochrony praw obywateli Unii Europejskiej oraz przepisy prawa proceduralnego unijnego, które regulują postępowanie przed krajowymi organami administracji publicznej. (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el., 2013). Takimi przepisami są przepisy Traktatów, jak też przepisy unijnego prawa wtórnego o różnej mocy wiążącej, tj. m.in. rozporządzenia, dyrektywy, decyzje.
W związku z powołaniem zarzutu naruszenia Europejskiej Konwencji o ochronie Praw Człowieka i podstawowych wolności, podnieść należy, że stosownie do art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o ochronie Praw Człowieka i podstawowych wolności każdy ma prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny Sąd ustanowiony ustawą przy rozstrzyganiu o jego prawach i obowiązkach o charakterze cywilnym albo o zasadności każdego oskarżenia w wytoczonej przeciwko niemu sprawie karnej. Postępowanie przed Sądem jest jawne, jednak prasa i publiczność mogą być wyłączone z całości lub części rozprawy sądowej ze względów obyczajowych, z uwagi na porządek publiczny lub bezpieczeństwo państwowe w społeczeństwie demokratycznym, gdy wymaga tego dobro małoletnich lub gdy służy to ochronie życia prywatnego stron albo też w okolicznościach szczególnych, w granicach uznanych przez Sąd za bezwzględnie konieczne, kiedy jawność mogłaby przynieść szkodę interesom wymiaru sprawiedliwości. Natomiast zgodnie z Protokołem 1 art. 1 Europejskiej Konwencji o ochronie Praw Człowieka i podstawowych wolności każda osoba fizyczna i prawna ma prawo do poszanowania swego mienia. Nikt nie może być pozbawiony swojej własności, chyba że w interesie publicznym i na warunkach przewidzianych przez ustawę oraz zgodnie z ogólnymi zasadami prawa międzynarodowego. Powyższe postanowienia nie będą jednak w żaden sposób naruszać prawa państwa do stosowania takich ustaw, jakie uzna za konieczne do uregulowania sposobu korzystania z własności zgodnie z interesem powszechnym lub w celu zabezpieczenia uiszczania podatków bądź innych należności lub kar pieniężnych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jakkolwiek unieważnienie egzaminu ingeruje w prawa nabyte, to jednak bez uszczerbku dla standardu konstytucyjnego, albowiem zgodnie z nim ochronie podlegają prawa słusznie nabyte, nie zaś prawa nabyte niezgodnie z prawem, co wobec przedmiotu rozpatrywanej sprawy należy odnieść do nabycia uprawnień do kierowania pojazdami danej kategorii w drodze egzaminu przeprowadzonego niezgodnie z przepisami ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2024r., sygn. akt II GSK 858/23 - Wyrok NSA - dostępny w internecie).
W świetle zatem ustaleń powyższych wyroków karnych i wskazanych wyżej przepisów rozporządzenia egzamin przeprowadzono z naruszeniem przepisów ustawy, a ujawniona nieprawidłowość miała wpływ na jego wynik.
Wobec prawidłowego ustalenia przez organy, że egzamin był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik, na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy, a kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest prawidłowa.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.