II GSK 501/22

II GSK 501/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Rysz
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne
Lotnicze prawo
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 544/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-05-26
Skarżony organ
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1183
art. 205b ust. 1, ust. 3, ust. 4
Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 3 § 1 i 2,  art. 46, art. 47, art. 49, art. 57 § 1, art. 106 § 3, art. 133 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c),  art. 151, art. 176 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, art. 30 § 1 i 4, art. 77 § 1, art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2167
art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Dz.U.UE.L 2004 nr 46 poz 1 art. 5, 6, 7, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 i 2
Rozporządzenie (WE) NR 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i  pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie  (EWG) nr 295/91 (Tekst mający znaczenie dla EOG)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Protokolant asystent sędziego Tomasz Dąbrowski po rozpoznaniu w dniu 18 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, E. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 544/21 w sprawie skarg R. M., A. M., J. M., G. B., A. B., A. M. B. i M. B. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 19 listopada 2020 r. nr ULC-KOPP/0263-0125/03/19 w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia i nałożenie obowiązku wypłaty odszkodowania 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. oddala skargi; 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie, sąd I instancji) wyrokiem z 26 maja 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 544/21, po rozpatrzeniu skarg R. M., A. M., J. M., G. B., A. B., A. M. B. i M. B. (dalej: Wnioskujący, Pasażerowie) na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej: Prezes ULC) z 19 listopada 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia i nałożenia obowiązku wypłaty odszkodowania - uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł o zwrocie od Prezesa ULC na rzecz Pasażerów kosztów postępowania.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Pasażerowie zgłosili do ULC skargi dotyczące lotu o oznaczeniu kodowym [...]z [...] maja 2018 r. na trasie K. – B, wykonywanego przez przewoźnika lotniczego E. sp. z o.o. (dalej: Przewoźnik). Podnieśli naruszenie przez ww. Przewoźnika przepisów rozporządzenia WE nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/WE (Dz. Urz. UE L 46 z dnia 17 lutego 2004 r. s. 1 i n.; dalej: rozporządzenie 261/2004).
Prezes ULC nie podzielił żądań Wnioskujących i decyzją z 8 kwietnia 2019 r. stwierdził brak naruszenia przez Przewoźnika przepisów prawa.
Po rozpatrzeniu wniosku Pasażerów o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes ULC zaskarżoną decyzją, uchylił w całości swoją wcześniejszą decyzję i umorzył postępowanie. W podstawie prawnej ww. rozstrzygnięcia powołał: art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.; dalej: k.p.a.); art. 205a ust. 1 i art. 205b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U z 2018 r. poz. 1183; dalej: u.p.l.); art. 5, art. 6, art. 7 rozporządzenia 261/2004; art. 14 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 235; dalej: ustawa zmieniająca). Podkreślił, że Pasażerowie nie wykazali skutecznie złożonej w formie pisemnej na adres Przewoźnika reklamacji, wymaganej przez ogólne warunki przewozu, zaaprobowane przez Pasażerów, będącej warunkiem złożenia skargi do Prezesa ULC, na mocy art. 205b ust. 3 pkt u.p.l., w brzmieniu obowiązującym do 1 kwietnia 2019 r.
Ponadto, w opinii Prezesa ULC, z dokumentacji znajdującej się w aktach wynikało, że między Pasażerami a K. Sp. z o.o. (dalej: Spółka, Cesjonariusz) doszło do zawarcia umowy przelewu wierzytelności i Cesjonariusz wytoczył powództwo przed sądem powszechnym przeciwko Przewoźnikowi o odszkodowanie za ww. lot w odniesieniu do Pasażerów. Mając na uwadze uchwałę Sądu Najwyższego z 7 lutego 2014r., sygn. akt III CZP 113/13, że zachodzi przemienność postępowania przed sądami powszechnymi lub przed Prezesem ULC i niedopuszczalne jest równoległe prowadzenie obu postępowań, to Pasażerowie, przenosząc prawa i obowiązki na Spółkę i składając pozew przed sądem powszechnym, pozbawili się możliwości skutecznego dochodzenia odszkodowania od Przewoźnika lotniczego przed Prezesem ULC. Opisane okoliczności uczyniły prowadzone postępowanie bezprzedmiotowym. Dlatego na mocy art. 138 § 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. organ uchylił wcześniejszą decyzję i umorzył postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargi Pasażerów, reprezentowanych przez zawodowego pełnomocnika, postanowieniem z 26 maja 2021r. na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) połączył sprawy o sygn. VI SA/Wa 544/21, VI SA/Wa 545/21, VI SA/Wa 546/21,
VI SA/Wa 547/21. VI SA/Wa 548/21, VI SA/Wa 549/21, VI SA/Wa 550/21 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz dalszego prowadzenia pod sygn. VI SA/Wa 544/21. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, WSA uznał ją wadliwą, a skargę z kolei uwzględnił i w rezultacie uchylił ww. decyzję, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Sąd I instancji, mając na uwadze, że ww. lot odbył się [...] maja 2018 r., zgodził się z Organem, że należało zastosować art. 205b ust. 3 pkt 1 u.p.l. w brzmieniu obowiązującym przed 1 kwietnia 2019r., z uwagi na art. 14 ustawy zmieniającej.
Kierując się treścią art. 205b ust. 3 u.p.l. w brzmieniu sprzed nowelizacji, a także faktem, że kopia reklamacji skierowanej do Przewoźnika została przedłożona przy skardze, WSA uznał za nieuprawnione stanowisko organu, aby złożenie reklamacji w formie pisemnej do przewoźnika było warunkiem złożenia skargi do Prezesa ULC. Przepis art. 205b ust. 3 u.p.l. w brzmieniu sprzed 1 kwietnia 2019 r. nakazywał jedynie załączyć kopię skierowanej do przewoźnika reklamacji. Zdaniem Sądu wynikał z tego obowiązek warunkujący formalną skuteczność złożenia skargi do organu, w postaci załączenia co najmniej kopii złożonej do przewoźnika reklamacji, ale bez wskazania formy złożenia tego oświadczenia względem Przewoźnika; w szczególności przepis ten nie zakładał formy pisemnej pod rygorem nieważności czynności prawnej wszczęcia postępowania reklamacyjnego u przewoźnika.
W tym stanie rzeczy, Organ w niedopuszczalny sposób naruszający art. 205b ust.3 u.p.l. ograniczył prawo pasażerów do dochodzenia uprawnień z reklamacji poprzez oparcie się na wprowadzonym do ogólnych warunków przewozu Spółki wymogu, aby reklamacja została złożona na adres Przewoźnika w formie pisemnej.
Organ argumentując, że powyższe zastrzeżenie zawarto w ogólnych warunkach przewozu, na które wyrażają zgodę pasażerowie korzystający z usług przewoźnika, poprzestał tylko na analizie ogólnych warunków przewozu. Natomiast, według WSA, przepisy u.p.l. do skutecznego wniesienia skargi przez pasażera wymagają przedłożenia kopii złożonej reklamacji i kopię reklamacji złożonej w formie elektronicznej, tj. reklamacji parafowanej podpisem elektronicznym z certyfikatem kwalifikowanym, złożonym do przewoźnika drogą elektroniczną wraz z potwierdzeniem jej odbioru przez przewoźnika przedłożyli Skarżący.
Zdaniem WSA, co do kwestii formalnej złożenia reklamacji, Organ powinien ograniczyć się do zbadania, czy kopia złożonej do Przewoźnika reklamacji została przedłożona jako załącznik do skargi, tj. czy zostały zachowane warunki formalne określone przez art. 205b ust. 3 pkt 1, 2, 3 oraz 4 u.p.l. w brzmieniu sprzed 1 kwietnia 2019 r. Nie mógł natomiast organ zdyskwalifikować jej jako złożonej bez zachowania odpowiedniej formy.
Sąd I instancji także zauważył, że w aktach sprawy brak jest dowodu, który poparłby twierdzenie organu, że pasażerowie zapoznali się z ogólnymi warunkami przewozu. Prezes podejmując się próby analizy postanowień ogólnych warunków umowy powinien mieć nadto na uwadze, że kreują one umowny stosunek obligacyjny (umowa adhezyjna) i dlatego należałoby ocenić ich całokształt w kontekście zapisów ustawy Kodeks cywilny, w odniesieniu do przeciętnego konsumenta będącego pasażerem oraz uwzględnienia form złożenia oświadczenia woli, tj. formy pisemnej, dokumentowej oraz elektronicznej. Tego rodzaju analizy w decyzji zabrakło, gdyż Organ przyjął koncepcję wadliwej formy złożenia reklamacji i zaniechał dalszych rozważań. Sąd I instancji podkreślił, że Skarżący, dokonując zakupu usługi przewozu, występują w charakterze konsumentów i warunki przewozu, które nie były indywidualnie negocjowane, mogą być uznane za nieuczciwe, jeśli stoją w sprzeczności z wymogami dobrej wiary, powodują znaczącą nierównowagę wynikających z umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta. Ograniczenie możliwości złożenia reklamacji poprzez wskazanie wyłącznej formy złożenia reklamacji ocenił więc WSA negatywnie. Za niedopuszczalne uznał WSA kreowanie stosunku prawnego w przedstawiony przez Przewoźnika sposób, który korzystając z pozycji dominacji związanej z charakterem zawieranych z pasażerami umów adhezyjnych, wykorzystywał nieuzgodnione postanowienia umowne przeciwko konsumentom (tzw. klauzule abuzywne).
Sąd I instancji odwołał się również do art. 15 ust. 1 rozporządzenia 261/2004, które zgodnie z art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ma zasięg ogólny, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich. Oznacza to, że w przypadku kolizji przepisów rozporządzenia Unii Europejskiej z ustawodawstwem krajowym, stosuje się w pierwszej kolejności przepisy rozporządzenia, dokonując takiej wykładni, by była ona zgodna z kierunkiem unormowań przyjętych w prawie wspólnotowym (wykładnia prowspólnotowa). W omawianym przypadku celem nadrzędnym wprowadzonej przez prawo wspólnotowe regulacji jest zagwarantowanie możliwie szerokich praw pasażerów, będących jednocześnie konsumentami oferowanej przez przewoźnika usługi przewozu.
Tym samym, WSA nie uznał za zgodną z art. 16 ust. 2 rozporządzenia 261/2004 interpretację art. 205b ust. 3 pkt 1 u.p.l., uzależniająca możliwość skutecznego złożenia skargi od uprzedniego złożenia reklamacji w formie pisemnej.
Co do kwestii równoległego prowadzenia postępowań WSA zgodził się z uchwałą Sądu Najwyższego z 7 lutego 2014r., sygn. akt III CZP 113/13, ale interpretację dokonaną przez organ, że niedopuszczalne jest równoległe prowadzenie postępowań przed sądem powszechnym oraz przed Prezesem ULC, uznał za nieuprawnioną. Uważał, że w sprawie, w której pasażer domaga się od przewoźnika lotniczego odszkodowania za opóźniony lot na podstawie art. 7 rozporządzenia 261/2004 zachodzi przemienność drogi postępowania przed sądami powszechnymi lub przed Prezesem ULC. Sąd przychylił się, że sprawa wynikająca z tej samej podstawy materialnoprawnej, jak z art. 7 ust. 1 lit. b w zw. z art. 6 rozporządzenia 261/2004 i między tymi samymi stronami, nie może być przedmiotem dwóch rozstrzygnięć wydanych przez organy działające w ramach przemiennej właściwości. Przemienność postępowania ma charakter procesowy, ale dotyczy tej samej materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia, dlatego skutkiem prawnym przemiennej właściwości sądu cywilnego i organu administracji w niniejszej sprawie, w której występują te same strony, tj. skarżący do Sądu I instancji i przewoźnik lotniczy, jest dopuszczalność prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy tylko przez jeden z tych organów, co wynika chociażby z art. 365 § 1 k.p.c. Równorzędność mocy wiążącej ustaw: Prawo lotnicze i Kodeks postępowania cywilnego oznacza, że organem administracji publicznej, w rozumieniu powołanego art. 365 § 1 k.p.c. jest Prezes ULC, będący także związany wspomnianą regulacją. W konsekwencji związania art. 365 § 1 k.p.c. Prezes ULC związany jest także treścią art. 366 k.p.c. Skoro Prezes ULC jest związany prawomocnym wyrokiem sądu cywilnego w sprawie rozstrzyganej na podstawie art. 7 ust. 1 lit. b rozporządzenia 261/2004, niezależnie od motywów tego rozstrzygnięcia, to nie może rozstrzygać sprawy wcześniej prawomocnie rozstrzygniętej przez sąd cywilny między Pasażerami a przewoźnikiem lotniczym.
Odnośnie cesji wierzytelności, w opinii WSA, wobec braku odesłania w u.p.l. do przepisów Kodeksu cywilnego, nie było podstaw do stosowania przepisów odnoszących się do tej kwestii w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego przez Prezesa ULC. Dlatego zbycie roszczenia, wynikające z przepisów materialnego prawa cywilnego, jest bez znaczenia dla postępowania administracyjnego. Cechą materialnego prawa administracyjnego jest brak ogólnej regulacji co do następstwa prawnego. Istniejące wyjątki mają umocowanie w wyraźnym przepisie prawa i dotyczą tzw. stosunków administracyjnoprawnych rzeczowych. Natomiast roszczenie o zryczałtowane odszkodowanie wynikające z przepisów rozporządzenia 261/2004 jest roszczeniem cywilnoprawnym, które z mocy przepisów szczególnych, tj. art. 205a ust. 1 u.p.l. może być dochodzone w drodze postępowania administracyjnego.
Zdaniem WSA. w obecnym stanie prawnym brak jest regulacji kształtujących pozycję prawną podmiotu nabywającego od osoby pokrzywdzonej naruszeniem wspólnotowym w drodze czynności cywilnoprawnej wierzytelność, wynikającą z tego naruszenia. Nabycie przez cesjonariusza od pasażera roszczeń nie pozwala na wszczęcie przez ten podmiot postępowania administracyjnego zamiast lub obok pasażera. Cesjonariusz ochrony swoich praw i roszeń może dochodzić jedynie na drodze postępowania cywilnego.
Niemniej jednak, fakt zbycia roszczeń na rzecz cesjonariusza winien być oceniony przez organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy pod kątem następstwa prawnego uprawniającego do przyjęcia tożsamości spraw podczas analizy przesłanek rei iudicatae i związanej z tym kwestii niedopuszczalności powtórnego orzekania przez organ (art. 365 § 1 i art. 366 k.p.c.).
Wobec powyższych argumentów, w ocenie WSA zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Skoro Wnioskujący udokumentowali fakt złożenia reklamacji w formie elektronicznej, to Prezes ULC nie był uprawniony do dalszego badania skuteczności złożonego oświadczenia woli pod kątem dodatkowych obostrzeń, przewidzianych w ogólnych warunkach przewozu, stosowanych przez Przewoźnika. Ponadto wyciągnięte przez organ wnioski z ww. uchwały Sądu Najwyższego należało ocenić jako zbyt daleko idące, gdyż z jej literalnego brzmienia nie wynika, aby niedopuszczalne było prowadzenie jednocześnie obu postępowań, skoro ich cele co do zasady są odmienne. Przemienność postępowań: cywilnego i administracyjnego, toczących się na gruncie art. 7 rozporządzenia 261/2004, oznacza wyłącznie brak możliwości ponownego rozstrzygania przez Prezesa ULC tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy uprzednio zakończonej prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego. Naruszenie wskazanych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i stanowiło podstawę uwzględnienia skargi na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Sąd I instancji zalecił organowi, aby przy ponownym rozpatrywaniu skargi, szczególnie zbadał spełnienie przez Skarżących warunków formalnych określonych w art. 205b ust. 3 pkt 1, 2, 3 oraz 4 u.l.p. w brzmieniu sprzed 1 kwietnia 2019 r. w ujęciu administracyjnoprawnym oraz przy uwzględnieniu przepisów rozporządzenia 261/2004, w szczególności jego art. 15 oraz 16 i przeprowadził postępowanie w zgodzie z art. 7, 77 § 1 k.p.a. Nie zostało w sposób jednoznaczny ustalone, czy w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji przez organ zapadły wyroki prawomocne w stosunku do poszczególnych Skarżących (bądź ich następcy prawnego).
Powyższy wyrok zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego: Prezes ULC oraz Przewoźnik i zaskarżyli orzeczenie w całości.
Prezes ULC zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. w oparciu o art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie:
1) art. 205b ust. 3 pkt 1 u.l.c., w brzmieniu obowiązującym przed 1 kwietnia 2019r., w zw. z art. 205a ust. 1 i art. 205b ust. 1 pkt 1 i 2 u.l.c. oraz w zw. z art. 14 ustawy zzmieniającej oraz w zw. z art. 5, 6, 7 i art. 16 ust. 1 i 2 rozporządzenia 261/2004, poprzez błędne przyjęcie, że organ nie mógł uzależnić możliwości skutecznego złożenia skargi pasażera od uprzedniego skutecznego złożenia przez niego reklamacji do przewoźnika lotniczego na adres do doręczeń wynikający z obowiązujących go ogólnych warunków przewozu, bądź na adres do doręczeń przewoźnika wynikający z rejestru przedsiębiorców;
2) art. 205b ust. 3 pkt 1 u.p.l., w brzmieniu obowiązującym przed 1 kwietnia 2019r., w zw. z art. 205a ust. 1 i art. 205b ust. 1 pkt 1 i 2 u.l.c. oraz w zw. z art. 5, 6, 7 i art. 16 ust. 1 i 2 rozporządzenia 261/2004 poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie pasażer załączył do skargi kopię reklamacji skierowanej do przewoźnika lotniczego, podczas gdy pasażer załączył do skargi dokument, który nie spełnia wymogów określonych w tym przepisie, z uwagi na fakt, że dokument ten nie został przez niego skutecznie skierowany na właściwy adres do doręczeń przewoźnika;
3) art. 205b ust. 3 pkt 1 u.p.l. w brzmieniu obowiązującym przed 1 kwietnia 2019r. w zw. z art. 205a ust. 1 i art. 205b ust. 1 pkt 1 i 2 u.l.c. oraz w zw. z art. 5, 6, 7 i art. 16 ust. 1 i 2 rozporządzenia 261/2004, poprzez błędne przyjęcie, iż organ na etapie weryfikacji skierowanej do niego skargi powinien ograniczyć się jedynie do zbadania, czy kopia złożonej do przewoźnika reklamacji została przedłożona jako załącznik do skargi pasażera, z pominięciem ustalenia przez Prezesa ULC właściwego adresu przewoźnika do składania reklamacji oraz innych istotnych elementów treści reklamacji;
4) art. 205b ust. 4 u.p.l., w brzmieniu obowiązującym sprzed 1 kwietnia 2019 r., w zw. z art. 205a ust. 1 i art. 205b ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.l. oraz w zw. z art. 5, 6, 7 i art. 16 ust. 1 i 2 rozporządzenia 261/2004 poprzez przyjęcie, że pasażer złożył do organu skutecznie skargę, podczas gdy skargę, można złożyć do organu nie wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia złożenia reklamacji u przewoźnika, chyba że umowa przewozu łub regulamin przewozu określa krótszy termin do rozpatrzenia reklamacji, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
II. w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r, poz. 2167; dalej: p.u.s.a.) w zw. z art. 3 § 1 i 2 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez naruszenie obowiązku kontroli działalności administracji publicznej, które polegało na uchyleniu zaskarżonej decyzji, w sytuacji kiedy decyzja ta została wydana zgodnie z obowiązującym prawem materialnym oraz przy jej wydawaniu została zachowana wymagana przepisami procedura, które to naruszenie również polegało na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy.
W oparciu o ww. zarzuty Prezes ULC wnosił o: uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie na rzecz organu skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych oraz oświadczył, że zrzeka się prawa do rozpoznania skargi kasacyjnej na i rozprawie.
Z kolei Przewoźnik lotniczy w skardze kasacyjnej wnosił o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi Skarżących pasażerów na podstawie art. 188 p.p.s.a. poprzez jej odrzucenie, względnie oddalenie; zasądzenie na rzecz Skarżącej kasacyjnie od skarżących pasażerów kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie zgodnie z art. 176 § 2 p.p.s.a.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. w ramach podstawy skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z uznaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że orzekający w sprawie organ naruszył art. 105 k.p.a. w zw. z art. 205b ust. 1 i 3 u.p.l. poprzez odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego w sytuacji, w której skarżący pasażerowie nie dołączyli do skargi na naruszenie przepisów rozporządzenia 261/2004 skutecznie złożonej reklamacji do przewoźnika, co było warunkiem złożenia skargi do Prezesa ULC, zgodnie z art. 205b ust. 3 pkt 1 u.p.l. w brzmieniu obowiązującym do 1 kwietnia 2019 r. i w konsekwencji błędne uwzględnienie przez WSA skargi wniesionej przez Skarżących pasażerów i uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa ULC mimo braku podstaw ku temu, zamiast odrzucenia, względnie oddalenia skargi;
b) art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z uznaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że orzekający w sprawie organ naruszył art. 30 § 1 i 4 k.p.a. poprzez uwzględnienie przez organ faktu zawarcia pomiędzy skarżącymi pasażerami a K. Sp. z o.o. umowy przelewu wierzytelności i uznanie przez organ, że Skarżący pasażerowie przenosząc prawa i obowiązki w związku ze spornym lotem na cesjonariusza K. sp. z o.o. i składając pozew przed Sądem powszechnym pozbawiali się możliwości skutecznego dochodzenia odszkodowania od Przewoźnika przed Prezesem ULC, co doprowadziło do błędnego uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że zbycie roszczenia przez Skarżących pasażerów na podmiot trzeci pozostaje bez znaczenia na gruncie postępowania administracyjnego i nie wyklucza dalszej możliwości dochodzenia odszkodowania przez pasażerów mimo zbycia roszczenia, gdyż w ocenie Sądu cechą materialnego prawa administracyjnego jest brak ogólnej regulacji co do następstwa prawnego;
c) art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z uznaniem przez WSA, że orzekający w sprawie organ naruszył art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z pominięciem okoliczności, iż przewoźnik nie przedłożył jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego fakt poinformowania skarżących pasażerów o treści ogólnych warunków przewozu przewoźnika oraz zaakceptowania przez skarżących pasażerów tych warunków, co doprowadziło do błędnego uwzględnienia skargi wniesionej przez skarżących pasażerów i uchylenia zaskarżonej decyzji Prezesa ULC;
d) art. 58 § 1 pkt 3) p.p.s.a. poprzez pominięcie przez WSA faktu, że skarga Skarżących pasażerów obarczona była brakami formalnymi, które uniemożliwiały nadanie jej biegu, ponieważ nie została podpisana, do skargi nie dołączono dowodu uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz dowodu uiszczenia wpisu, co doprowadziło do przyjęcia do rozpoznania przez WSA skargi niespełniającej warunków formalnych określonych w art. 46 § 1 pkt 4) i § 3 w zw. 57 § 1 p.p.s.a.;
2. w ramach podstawy skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.: naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 2 rozporządzenia 261/2004 i przyjęcie, że postanowienia Ogólnych Warunków Przewozu E. Sp. z o.o. dotyczące formy złożenia reklamacji ograniczają prawa pasażerów wynikające z w/w rozporządzenia, a więc nie są wiążące wobec pasażerów z uwagi na treść ww. przepisu.
W uzasadnieniach swoich skarg, Skarżący kasacyjnie powołali argumenty na poparcie postawionych zarzutów.
Skarżący Pasażerowie w odpowiedziach na każdą ze skarg kasacyjnych wnosili o ich oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz każdego z Pasażerów kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych oraz oświadczyli, że zrzekają się prawa do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu jawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Dokonując oceny skarg kasacyjnych wniesionych przez Przewoźnika oraz organ– Prezesa ULC według wskazanych kryteriów, należy dojść do konkluzji, że skargi te zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach, choć nie wszystkie ich zarzuty okazały się zasadne, a rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być uchylenie orzeczenia WSA.
Zarzuty skarg kasacyjnych w istotnej części się pokrywają, co uzasadnia - w tej części – łączne ich rozpoznanie.
Pierwszą przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji przez WSA było podważenie stanowiska Prezesa ULC oraz Przewoźnika, że Pasażerowie nie złożyli w prawidłowej formie i na prawidłowy adres kopii reklamacji skierowanej do Przewoźnika, a której dołączenie do skargi kierowanej do organu nakazywał art. 205b ust. 3 pkt 1 u.p.l. Sąd stwierdził, że załączenie kopii do skargi skierowanej do organu, zgodnie z art. 205b ust. 3 u.p.l. warunkowało formalną skuteczność skargi. Jednakże żaden z przepisów ustawy Prawo lotnicze nie określał formy złożenia reklamacji, tym bardziej – jej pisemnej formy mającej być złożoną na adres przewoźnika. Przyjęcie przez organ i Przewoźnika obowiązku złożenia reklamacji przez pasażera w formie pisemnej wyłącznie na adres wynikający z warunków przewozu bądź rejestru przedsiębiorców ograniczało prawo pasażerów dochodzenia ich roszczeń nie tylko w świetle art.205b ust. 3 u.p.l., ale i art. 15 ust.1 (Nie można ograniczyć ani uchylić się od odpowiedzialności w stosunku do pasażerów wynikającej z niniejszego rozporządzenia, szczególnie w drodze klauzuli wyłączającej lub ograniczającej zawartej w umowie przewozu.) oraz art. 16 ust. 2 (nakładającego na państwa członkowskie obowiązek wyznaczenia krajowego organu, odpowiedzialnego za wykonywanie postanowień rozporządzenia, uprawnionego do podejmowania niezbędnych środków w celu zapewnienia przestrzegania praw pasażerów, w tym rozpatrywania skarg pasażerów na naruszenie jego postanowień) rozporządzenia 261/2004. W przypadku, jak oceniany, gdy do skargi dołączono kopię reklamacji, organ powinien zbadać, czy zostały zachowane warunki formalne określone przez art. 205b ust. 3, tj. nie tylko, czy załączono kopię reklamacji skierowanej do przewoźnika (pkt 1); kopię odpowiedzi przewoźnika na reklamację, o której mowa w pkt 1, albo oświadczenie, że nie została ona udzielona w terminie określonym w umowie przewozu lub regulaminie przewozu, z zastrzeżeniem ust. 4 (pkt 2); kopię potwierdzonej rezerwacji na dany lot (pkt 3); oświadczenie o zgodności kopii dokumentów, o których mowa w pkt 1-3, z oryginałami (pkt 4).
Ze stanowiskiem Sądu I instancji należało się zgodzić (por. wyrok NSA z 19 marca 2024 r., sygn. akt II GSK 1649/23; opublikowany jak niżej cytowane orzeczenia: orzeczenia.nsa.gov.pl), gdyż, jak zaznaczył WSA, forma pisemna reklamacji nie wynikała z wyżej powołanych przepisów. Należy jednocześnie podkreślić, że WSA oczekiwał od organu zbadania czy reklamacja spełniała wszystkie warunki formalne określone w art. 205b ust. 3 u.p.l. Przede wszystkim trzeba podnieść, że Prezes ULC rozpatruje skargę na przewoźnika lotniczego dopiero po uprzednim wyczerpaniu przez pasażera postępowania reklamacyjnego przed tym przewoźnikiem. Do tego adresowany do pasażera wymóg dołączenia do wnoszonej skargi dokumentów, o których mowa w art. 205b ust. 3 u.p.l. służy stwierdzeniu braku naruszenia prawa przez przewoźnika lotniczego albo naruszenia prawa przez przewoźnika lotniczego, co innymi słowy oznacza, że realizacja tego wymogu służy postępowaniu dowodowemu, a co za tym idzie, że wymóg ten ma tym samym również walor dowodowy. Wobec takiej właśnie funkcji art. 205b ust. 3 Prawa lotniczego, brak uczynienia zadość omawianemu wymogowi lub uczynienie zadość w stopniu mniejszym, niż wynika z przywołanego przepisu prawa, nie stanowi przeszkody do rozpatrzenia skargi (por. wyrok NSA z 3 lipca 2025 r., sygn. akt II GSK 149/22; 28 września 2023 r., sygn. akt II GSK 1731/22; 25 czerwca 2025 r., sygn. akt II GSK 2612/21).
W świetle powyższego niezasadne okazały się zarzuty zgłoszone w pkt I.ppkt 1), 2), 3) petitum skargi kasacyjnej organu – naruszenia art. 205b ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 205a ust. 1 i art. 205b ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.l. w zw. z art. 14 ustawy zmieniającej w zw. z art. 5, 6, 7, art. 16 ust. 1 i 2 rozporządzenia 261/2005 poprzez błędną ich wykładnię i zastosowanie, gdyż żaden z powołanych przepisów nie wprowadzał wymogu odnośnie do formy i trybu złożenia reklamacji przez pasażera. Sąd I instancji także uważał, że reklamacja powinna być skutecznie złożona, co nie oznaczało, że wyłącznie w formie pisemnej i na właściwy adres do doręczeń przewoźnika; miała bowiem z innymi dokumentami spełniać warunki z art. 205b ust. 3 u.p.l. Przy tym Przewoźnik ani organ nie wykazali, aby w kwestii składania reklamacji obowiązywały Wnioskujących inne warunki przewozu aniżeli te, określone w art. 205b ust. 3 u.p.l.
W opinię prezentowaną przez WSA wpisuje się decyzja Prezesa ULC
z 8 kwietnia 2019 r., poprzedzająca zaskarżoną do WSA decyzję z 19 listopada 2019 r., w której organ stwierdził brak naruszenia prawa przez Przewoźnika. Wydając merytoryczne rozstrzygnięcie na podstawie art. 205b ust. 1 pkt 1 u.p.l., Prezes ULC potwierdzał, że warunki formalne (czyli i te określone w art. 205b ust. 3 u.p.l.) wniesionej przez Pasażerów skargi zostały spełnione. W zaskarżonej do WSA decyzji nie wyjaśnił przyczyn odstąpienia od wcześniej zajętego stanowiska.
Nieskuteczny okazał się też zarzut organu sformułowany w pkt I. ppkt 4) petitum skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia przez WSA art. 205b ust. 4 u.p.l. w zw. z art. 205a ust. 1 i art. 205b ust.1 pkt 1 i 2 u.p.l. w zw. z art. 5, 6, 7 i art. 16 ust. 1 i 2 rozporządzenia 261/2004. Należy wyjaśnić, że kwestia dochowania terminu skutecznego złożenia skargi do organu – nie wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia złożenia reklamacji u przewoźnika, nie była przedmiotem analizy ani przez Prezesa ULC, a tym bardziej przez Sąd I instancji. Prezes ULC próbował wywodzić w skardze kasacyjnej, że wniesienie do niego skargi, po złożeniu reklamacji w nieprawidłowej formie, miało oznaczać, że reklamacja nie została skutecznie skierowana do Przewoźnika, a tym samym nie został dochowany warunek z art. 205b ust. 4 u.p.l. Także i w tym przypadku Prezes ULC nie uzasadnił tego stanowiska, co powinien uczynić w skardze kasacyjnej w myśl art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a wcześniej w zaskarżonej decyzji, gdyż konsekwencją rozstrzygnięcia w decyzji z 8 kwietnia 2019 r. było przyjęcie spełnienia omawianego warunku przez Pasażerów.
Za nietrafne należało także uznać zarzuty zgłoszone w pkt 1. ppkt a) i c) petitum skargi kasacyjnej Przewoźnika. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że kontrolowane przez WSA postępowanie nie zakończyło się odmową jego wszczęcia, ale decyzją Prezesa ULC o uchyleniu w całości jego decyzji, stwierdzającej brak naruszenia prawa przez Przewoźnika i umorzeniu postępowania. Sąd I instancji nie przesądził o skuteczności skierowanej do organu reklamacji, gdyż nakazał organowi zbadanie, czy spełniała wszystkie warunki wymagane dla swej skuteczności przez art. 205b u.p.l., zaznaczając jedynie, że brak złożenia tej reklamacji w formie pisemnej, nie mógł wyłączać jej skuteczności. Co do zarzutu z ppkt c) – naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. dotyczył on braku ustalenia okoliczności związanych z formą reklamacji, która to kwestia nie miała istotnego znaczenia dla wyniku sprawy przy przyjęciu, że reklamacja wniesiona w formie elektronicznej została skierowana do Przewoźnika prawidłowo, a do skargi do Prezesa ULC dołączono jej kopię.
Z zarzutem tym związany był także zarzut zgłoszony w pkt 2.petitum skargi kasacyjnej Przewoźnika. Sąd I instancji przywołał art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 2 rozporządzenia 261/2004 aby uzasadnić stanowisko, że ocena, czy skutecznie wniesiono reklamację winna być przeprowadzana na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących, a nie wprowadzających nieuzasadnione ograniczenia warunków przewozu, co do których pojawiły się także wątpliwości, czy zostały przedstawione Wnioskującym na etapie zawierania umów.
Za niezasadny należało uznać również zarzut zgłoszony w pkt 1.ppkt d) petitum skargi kasacyjnej Przewoźnika. Złożenie skargi obarczonej brakami formalnymi, określonymi w art. 57 § 1 i art. 46, art. 47 p.p.s.a., dającymi się usunąć, np. brak podpisu skarżącego/pełnomocnika, brak wpisu od skargi (ten brak określony w art. 220 § 1 p.p.s.a.), ale nie brak opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (rozpatrywanej na podstawie ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej; opubl.: Dz. U. z 2025r., poz. 1154) skutkuje podjęciem przez sąd z urzędu czynności w trybie uregulowanym w art. 49 p.p.s.a., mających doprowadzić do terminowego uzupełnienia tychże braków, a w przypadku niewywiązania się przez skarżącą stronę z wezwania do ich uzupełnienia (art. 58 § 1 pkt 3, art. 220 § 3 p.p.s.a.) - odrzucenia skargi. Owszem, skargi Wnioskujących złożone do WSA przez zawodowego pełnomocnika zawierały braki formalne, ale na wezwanie Sądu zostały prawidłowo uzupełnione, co skutkowało następnie ich rozpoznaniem przez WSA. Nie było więc podstaw do ich odrzucenia.
Natomiast za zasadne należało przyjąć zarzuty zgłoszone w związku z drugą przyczyną uchylenia przez WSA zaskarżonej decyzji, tj. przyjęciem przemienności drogi przed sądami powszechnymi lub przed Prezesem ULC w sprawie, w której pasażer domaga się od przewoźnika lotniczego odszkodowania za opóźniony lot na podstawie art. 7 rozporządzenia 261/2004, do chwili zakończenia prawomocnym wyrokiem postępowania cywilnego, o czym wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale w sprawie III CZP 113/13, w sytuacji prawomocnego zakończenia postępowań sądowych i wypłaty odszkodowań. W kontrolowanej sprawie doszło do przelewu wierzytelności Pasażerów i Cesjonariusz wystąpił do sądów powszechnych o odszkodowania za opóźnienie lotu, które po zakończeniu tego postępowania otrzymał.
Sąd I instancji jednoznacznie się wypowiedział, że zbycie przez Wnioskujących roszczeń na rzecz cesjonariusza, który wystąpił z powództwem o odszkodowanie przed sądem powszechnym i dopiero zakończenie tych postępowań prawomocnymi wyrokami zasądzającego odszkodowanie zgodnie z art. 7 rozporządzenia 261/2004, prowadzi do niedopuszczalności powtórnego orzekania przez organ, z uwagi na treść art. 365 § 1 i art. 366 k.p.c. (por, wyrok NSA z 23 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2371/20; w sprawie II GSK 149/22). W oparciu o przytoczone argumenty WSA nakazał ustalić, czy w chwili podejmowania przez Prezesa ULC zaskarżonej decyzji zapadły prawomocne wyroki względem Wnioskujących.
Jednakże ani Prezes ULC, ani WSA nie dostrzegli, że w aktach administracyjnych znajdowały się informacje Przewoźnika wraz z kopiami wyroków sądów cywilnych potwierdzające nie tylko wydanie wyroków zasądzających odszkodowania, ale i ich wypłatę. Okoliczności te zostały także przyznane przez Cesjonariusza (pismo z 7 stycznia 2020r. w aktach adm.) oraz w odpowiedziach organu na skargi. Przewoźnik w skardze kasacyjnej ponowił stanowisko o wypłaceniu odszkodowań, czemu pełnomocnik Pasażerów nie zaprzeczył w odpowiedzi na skargę kasacyjną (w ogóle nie wypowiedział się).
Zatem w chwili wydawania zaskarżonej decyzji przez Prezesa, jak i wydawania kwestionowanego wyroku wystąpiła przesłanka, która zdaniem WSA miała przesądzać o braku podstaw do prowadzenia postępowania przed Prezesem ULC
(s. 8 uzasadnienia wyroku).
Wobec powyższego zasadny okazał się zarzut skargi kasacyjnej organu oparty na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i 2 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. (zgłoszony w pkt II. petitum skargi kasacyjnej) podnoszący naruszenie obowiązku kontroli działalności administracji publicznej, w sytuacji gdy decyzja została wydana zgodnie obowiązującym prawem materialnym i została zachowana wymagana procedura, a nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności.
Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. "sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2." Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania sądu jest materiał zgromadzony przez organy w toku całego postępowania przed tymi organami oraz przed sądem. Skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 795/07). Do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. dochodzi zatem wówczas, gdy sąd oddali skargę, mimo niekompletnych akt sprawy, gdy pominie istotną część tych akt, gdy przeprowadzi postępowanie dowodowe z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz gdy oprze orzeczenie na własnych ustaleniach, tzn. dowodach lub faktach, nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika więc nakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy (por. wyrok NSA z 14 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 2565/24).
W niniejszej sprawie WSA nakazał ustalenie okoliczności, które zostały wyjaśnione w postępowaniu administracyjnym, a które miały istotny wpływ na wynik postępowania. Zapadły bowiem prawomocne wyroki sądów cywilnych zasądzające na rzecz Cesjonariusza odszkodowania zaspokajające roszczenia nabyte od Pasażerów i odszkodowania te zostały wypłacone. Jednakże okoliczności te nie zostały uwzględnione przez organ ani przez WSA. Zatem doszło do pominięcia istotnej części akt sprawy. W tej sytuacji doszło także do przekroczenia przez WSA legalnościowego kryterium kontroli działalności administracji, do czego Sąd jest zobowiązany na podstawie art. 1 § i § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a.
Częściowo zasadny okazał się także zarzut z pkt 1.ppkt b) petitum skargi kasacyjnej Przewoźnika, zgłoszony w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 30 § 1 i 4 k.p.a. w powiązaniu z art. 365 § 1 k.p.c. (powołanym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej), że mimo zbycia przez Pasażerów roszczeń i wszczęcia przez Cesjonariusza spraw z powództw cywilnych w ocenie WSA było możliwe dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego. Co do zasady należałoby podzielić stanowisko WSA, ale w niedostrzeżonych okolicznościach faktycznych, gdy zapadły wyroki zasądzające odszkodowania, które już zostały wypłacone i w świetle uchwały SN w sprawie III CZP 113/13 nie było podstaw do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego i stało się bezprzedmiotowe (por. wyrok NSA z 17 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1168/20). Decyzja Prezesa ULC, mimo odmiennej od WSA oceny skutków uchwały SN, w zaskarżonej części dotyczącej przeniesienia przez Pasażerów na Cesjonariusza praw i obowiązków związanych z lotem w dnu 3 maja 32018 r. prawidłowo została oparta na art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Nakazanie więc przez Sąd I instancji organowi dalszego prowadzenia postępowania w celu wyjaśnienia okoliczności, co do których został zgromadzony w aktach materiał dowodowy, nie było uzasadnione.
Wobec powyższego, uznając skargi kasacyjne organu i Przewoźnika za usprawiedliwione w zasadniczej części, przy jednoczesnym stwierdzeniu, że istota sprawy została w tym przypadku dostatecznie uzasadniona, Naczelny Sąd Administracyjny - na mocy art. 188 i art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego od Pasażerów na rzecz skarżących kasacyjnie – Prezesa ULC i Przewoźnika, uznając przypadek za szczególnie uzasadniony.