II GSK 50/23

II GSK 50/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Cezary Pryca /przewodniczący/
Małgorzata Rysz
Marek Krawczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
III SA/Po 350/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-09-22
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1212
art. 4 ust. 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 61 a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 450
art. 100 ab
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 września 2022 r. sygn. akt III SA/Po 350/22 w sprawie ze skargi J. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wykreślenia z centralnej ewidencji kierowców oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 września 2022 r., sygn. akt III SA/Po 350/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę J. T. (dalej także jako: "wnioskodawca", "skarżący") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia 28 lutego 2022 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wykreślenia z centralnej ewidencji kierowców.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Wnioskiem z dnia 9 grudnia 2021 r. skarżący zwrócił się do Starosty Konińskiego o wykreślenie z centralnej ewidencji kierowców oraz przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów, na okoliczność ustalenia, że wnioskodawca przebywa na stałe za granicą, tam prowadzi działalność gospodarczą, za granicą jest zameldowany i ma miejsce zamieszkania oraz nie przebywa na stałe w kraju, jak również na okoliczność, że ma prawo jazdy wydane zgodnie z obowiązującymi w Holandii procedurami. Wniosek został przekazany Prezydentowi Miasta Konina.
Z uzasadnienia wniosku wynika, że wnioskodawca posiadał uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii "B", wydane 8 lipca 1999 r. przez Prezydenta Miasta Konina. Decyzją z dnia 5 stycznia 2005 r. Prezydent Miasta Konina cofnął wnioskodawcy uprawnienia do kierowania pojazdami, z powodu przekroczenia punktów karnych, do czasu zaliczenia egzaminu z wynikiem pozytywnym, albowiem wnioskodawca nie zgłosił się w celu pobrania skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje, co skutkowało wydaniem ww. decyzji. W 2005 r. wnioskodawca wyjechał na stałe do Holandii i tam, od tamtej pory na stałe zamieszkuje, z rodziną. Tam są zameldowani i tam rozliczają się z danin publicznych. Wnioskodawca do Polski przyjeżdża sporadycznie, w odwiedziny.
W 2018 r. wnioskodawca uzyskał uprawnienia do kierowania pojazdami kat. AM i B w Holandii. Posługując się tym dokumentem porusza się na terenie Holandii oraz dojeżdżał do tej pory do kraju.
W dniu 10 lipca 2020 r. wnioskodawca został zatrzymany z powodu przekroczenia prędkości. Podczas kontroli okazał funkcjonariuszom Policji blankiet prawa jazdy uzyskanego w Holandii na kat. AM i B, ważnego do marca 2028 r. Został obwiniony także o kierowanie pojazdem, nie mając uprawnień do kierowania pojazdami.
Wnioskodawca nigdy nie wymieniał prawa jazdy zagranicznego na polskie z powodu braku do tego przesłanek - z uwagi na stały pobyt za granicą. W związku z powyższym wnioskodawca nie ma możliwości ani tym bardziej podstaw prawnych do pobrania skierowania na egzamin i ponownego uzyskania uprawnień na terenie Polski. Zgromadzenie danych wnioskodawcy w centralnym rejestrze pojazdów powoduje jednak nieprzewidziane i niechciane sytuacje. Za każdym razem po przyjeździe wnioskodawcy do kraju, w razie ewentualnej kontroli będzie on widoczny jako osoba, której cofnięto uprawnienia. Z tego może być po raz kolejny wysuwany błędny wniosek o braku uprawnień do kierowania pojazdem na terenie Polski.
Postanowieniem z 4 stycznia 2022 r. Prezydent Miasta Konina, wskazując na art. 61 § 1 oraz 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej także jako: "k.p.a."), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wykreślenia wnioskodawcy z centralnej ewidencji kierowców.
Uzasadniając wskazał, w dniu 24 lipca 2001 r. Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu wystąpił z wnioskiem do Prezydenta Miasta Konina o skierowanie skarżącego na egzamin kontrolny, w związku z przekroczeniem punktów karnych w okresie od 10 marca 2000 r. do 31 stycznia 2001 r. W dniu 25 marca 2002 r. wydano decyzję o skierowaniu na egzamin kontrolny oraz decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. W dniu 8 listopada 2004 r. podczas kontroli drogowej zatrzymano prawo jazdy, w związku z przekroczeniem dozwolonego limitu punktów karnych. Dokument prawa jazdy znajduje się w Wydziale Komunikacji Urzędu Miejskiego w Koninie, jako zatrzymany. Z uwagi na fakt, iż w wyznaczonym terminie wnioskodawca nie podszedł do egzaminu kontrolnego, w dniu 5 stycznia 2005 r. została wydana decyzja nr 2/05 o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii "B".
Dalej organ I instancji zacytował fragment uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach II Wydział Karny z 9 lutego 2021 r., sygn. akt II W 1682/20, którym to wyrokiem Sąd Rejonowy w Kielcach uznał J. T. za winnego popełnienia wykroczenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości oraz uniewinnił J. T. od popełnienia wykroczenia polegającego na kierowaniu pojazdem nie mając uprawnień do kierowania pojazdami (kserokopia wyroku została załączona do wniosku J. T. z 9 grudnia 2021 r.). Sąd Rejonowy ustalił, że J. T. uzyskał holenderskie prawo jazdy, a brak jest informacji, by prawo jazdy to zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto mu uprawnienia.
Dalej organ I instancji wskazał, że w dniu 21 grudnia 2021 r. otrzymał pismo od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z informacją, że na chwilę obecną brak podstaw prawnych do wycofania wniosku o sprawdzenie kwalifikacji J. T. Z uwagi na brak informacji o zdanym egzaminie nie można również dokonać aktualizacji danych w ewidencji ukaranych kierowców.
Prezydent Miasta Konina wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212 z późn. zm., dalej jako: "u.k.p.") kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Organ wydający prawo jazdy w Holandii powinien wystąpić do konińskiego wydziału komunikacji z prośbą o potwierdzenie ważności polskiego prawa jazdy i informację, czy nie ciążą na nim zakazy. Europejski System Informacyjny o Pojazdach i Prawach Jazdy (system EUCARIS) umożliwia państwom Unii Europejskiej wymianę danych na temat praw jazdy. Zgodnie z art. 11 ust. 4 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy "Państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim". W przedmiotowej sprawie nie wpłynęło żadne zapytanie z organu holenderskiego.
Mając powyższe na uwadze organ I instancji ocenił, że brak jest przesłanek do wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a.
Na opisane postanowienie wnioskodawca wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie art. 61 § 1 i art. 61a § 1 k.p.a., poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, kiedy to wnioskodawca wyraźnie zażądał jego wszczęcia i w sytuacji, kiedy wnioskodawca posiadał legitymację do wystąpienia z takim wnioskiem oraz pomimo braku innych przeszkód do prowadzenia postępowania. Nadto zarzucił naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez pozbawienie wnioskodawcy prawa do czynnego udziału stron w postępowaniu i jego wysłuchania w sytuacji kiedy to organ pomimo odmowy wszczęcia postępowania zbierał dowody, dokonywał ich oceny i w uzasadnieniu postanowienia po części merytorycznie odnosił się do złożonego wniosku.
Postanowieniem z 28 lutego 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie, wskazując na art. 61 w związku z art. 144 k.p.a. - utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając SKO wskazało, że należy zgodzić się z argumentem zażalenia, że opierając odmowę wszczęcia postępowania na merytorycznych aspektach sprawy, organ I instancji wyszedł poza dyspozycję art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jednakże, według SKO odmowa wszczęcia przedmiotowego postępowania jest słuszna, choć z innych przyczyn.
Zdaniem SKO, ustawodawca wprawdzie nie dokonał konkretyzacji przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, to należy jednak uznać, że przepis ten odnosi się do takich sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę wszczęcia postępowania administracyjnego. Przesłanka ta zostanie spełniona, gdy np. w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy, gdy w tej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Wyrażenie "nie może być wszczęte" należy odnieść do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania stoi na przeszkodzie przepis prawa, bądź poszczególne jego przepisy, których wykładnia uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenia treści żądania w sposób merytoryczny. Zdaniem SKO taka sytuacja ma miejsce w sprawie.
SKO oceniło, że treść przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (w dacie wydania zaskarżonego postanowienia: Dz. U. z 2021 r. poz. 450 z późn. zm., dalej jako: "Prawo o ruchu drogowym"), wskazuje, że nie prowadzi się postępowania dotyczącego wykreślenia wnioskodawcy z centralnej ewidencji kierowców, bowiem danych zgromadzonych w ewidencji stosownie do art. 100ab tej ustawy nie usuwa się, z wyjątkiem danych wymienionych w tym przepisie. Nie są to dane dotyczące imienia, nazwiska, miejsca zamieszkania. Okoliczność ta świadczy o wystąpieniu w przedmiotowej sprawie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego z powodu innej uzasadnionej przyczyny - braku podstawy prawnej do prowadzenia żądanego postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: "WSA") ww. wyrokiem, po rozpoznaniu skargi wnioskodawcy, uznał, że nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił ją na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.").
Zdaniem Sądu I instancji, SKO słusznie oceniło, że w świetle art. 100ab ust. 1 Prawa o ruchu drogowym nie można prowadzić postępowania w sprawie wykreślenia wnioskodawcy z centralnej ewidencji kierowców, względnie wykreślenia wniosku o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego co do prawa jazdy, na egzaminie kontrolnym. Wniosek o wszczęcie postępowania jest jednoznaczny: wnioskodawca nie chce dłużej figurować w centralnej ewidencji kierowców jako osoba, której cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami, bowiem legitymuje się prawem jazdy wydanym za granicą (w Holandii).
WSA podkreślił, że z ogólnego zakazu usuwania danych zgromadzonych w centralnej ewidencji kierowców, zawartego w art. 100ab ust. 1 Prawa o ruchu drogowym jasno wynika, że brak jest podstawy prawnej do przeprowadzenia żądanego postępowania, zatem należało odmówić wszczęcia postępowania.
WSA zauważył, że usuwanie danych ewidencyjnych dozwolone jest jedynie w konkretnie określonych przypadkach stanowiących odzwierciedlenie zdarzeń prawnych takich jak np. zatarcie skazania. Prawidłowemu wykonywaniu funkcji przez ewidencję służą właśnie takie mechanizmy jak zakaz usuwania danych poza określonymi ustawowo przypadkami.
Sąd I instancji zaznaczył, że legitymowanie się prawem jazdy uzyskanym w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej nie uzasadnia wprowadzenia żądanej zmiany w centralnej ewidencji kierowców. Na marginesie WSA wskazał, że wykluczenie bądź potwierdzenie istnienia kolizji prawnej u skarżącego, któremu w 2005 r. w Polsce cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, po czym w 2018 r. uzyskał uprawnienia do kierowania pojazdami kat. AM i B w innym kraju członkowskim Unii Europejskiej, jest poza granicami wniosku z 9 grudnia 2021 r.
Wnioskodawca nie zgodził się z ww. wyrokiem WSA i wystąpił ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA"). Zaskarżył wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego:
1/ 100ab ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 32 ust. 1 w zw. art. 52 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 2 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że art. 100ab ustawy Prawo o ruchu drogowym tworzy zamknięty katalog przypadków podlegających wykreśleniu z centralnej ewidencji kierowców, w sytuacji, kiedy to wnioskodawca posiadający ważne uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi wydane za granicą powinien zostać usunięty z ewidencji jako osoba wobec której cofnięto uprawnienia z uwagi na fakt iż w świetle art. 32 ust. 1 oraz art. 52 ust. 1 Konstytucji RP wszyscy winni być wobec prawa równi, mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne, i maja prawo do swobodnego przemieszczania się na terenie RP a zgodnie z art. 2 Dyrektywy prawa jazdy wydawane przez państwa członkowskie są wzajemnie uznawane i brak jest merytorycznych podstaw do różnicowania sytuacji wnioskodawcy i innych osób spełniający kryteria określone w art. 100ab ustawy Prawo o ruchu drogowym;
2/ art. 41 Konwencji o ruchu drogowym sporządzonej w Wiedniu z dnia 8 listopada 1968r. ( Dz. U. 1988 nr 5, poz. 40) poprzez jego niezastosowanie w sytuacji kiedy to:
- w świetle art. 41 Konwencji o ruchu drogowym sporządzonej w Wiedniu z dnia 8 listopada 1968r Rzeczpospolita Polska jako strona Konwencji zobowiązała się uznawać:
a) każde krajowe prawo jazdy, sporządzone w ich języku narodowym lub w jednym z ich języków narodowych, a jeżeli nie jest sporządzone w takim języku, to, do którego jest dołączony uwierzytelniony przekład;
b) każde krajowe prawo jazdy zgodne z postanowieniami załącznika 6 do niniejszej konwencji oraz
c) każde międzynarodowe prawo jazdy zgodne z postanowieniami załącznika 7 do niniejszej konwencji, jako uprawniające na ich terytoriach do kierowania pojazdem, który należy do kategorii wymienionych w prawie jazdy, wobec czego skarżący posiada uprawnienia do kierowania pojazdami i powinien zostać usunięty z centralnej ewidencji jako osoba wobec której cofnięto uprawnienia,
3/ art. 4 ust. 1 pkt 2 ppkt b, c u.k.p. poprzez jego nie zastosowanie w sytuacji w której zgodnie z dyspozycją w/w przepisu dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest wydane za granicą krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz.U. z 1988 r. poz. 40 i 44), wobec czego wnioskodawca posiada uprawnienia do kierowania pojazdami i powinien zostać usunięty z centralnej ewidencji jako osoba wobec której cofnięto uprawnienia.
W oparciu o powyższy zarzut skarżący wnosił o uchylenie zaskarżanego wyroku w całości, przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przypisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Ewentualnie skarżący wniósł o zwrócenie się do Trybunał Konstytucyjnego w celu: zbadania zgodności art. 100ab ustawy Prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997 r. ( Dz. U. 98, poz. 602 z póź. zm.) z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 52 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej - zbadania zgodności art. 100ab ustawy Prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997 r. (Dz. U. 98, poz. 602 z póź. zm.) z art. 41 Konwencji o ruchu drogowym sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz.U. z 1988 r. poz. 40 i 44) w zakresie w jakim art. 100ab ustawy Prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997 r. nie przewiduje literalnie możliwości usunięcia z centralnej ewidencji kierowców osoby wobec której cofnięto uprawnienia, a która kolejno uzyskała uprawnienia za granicą.
Argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej przedstawił w jej uzasadnieniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej; bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami (art. 174 p.p.s.a.), którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem legalność wyroku Sądu pierwszej instancji jedynie w zakresie zakwestionowanym przez autora skargi kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie.
Z kolei według art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania stanowi usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli uchybienie wojewódzkiego sądu administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i tylko w takim przypadku skarga kasacyjna oparta na tej podstawie może być uwzględniona. Użyte w omawianym przepisie sformułowanie "wpływ" oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem zachodzi związek przyczynowy, a przy tym naruszenia prawa były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyroki NSA z: 11 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 2103/12; 20 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1933/12). Ponadto w ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania możliwe jest skuteczne kwestionowanie ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy, a nie można powoływać się na uchybienie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie albo niezastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny, związany zarzutami skargi kasacyjnej, nie może zastępować strony i precyzować czy też konkretyzować ani samych zarzutów, ani ich uzasadnienia. Związanie granicami skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że stawiane zarzuty muszą być formułowane i argumentowane precyzyjnie, bowiem NSA nie może domyślać się intencji autora skargi kasacyjnej, wskazywać na podstawie niewyartykułowanego opisu naruszonych przepisów, doprecyzowywać sformułowanych w niej zarzutów czy ich uzasadnienia (por. wyrok NSA z 1 lipca 20221241/21; Lex nr 395391).
W niniejszej sprawie zostały sformułowane wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, którymi miały być 100ab ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 32 ust. 1 w zw. art. 52 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 2 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy, art. 41 Konwencji o ruchu drogowym sporządzonej w Wiedniu z dnia 8 listopada 1968r. ( Dz. U. 1988 nr 5, poz. 40) oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 ppkt b, c u.k.p.
Postawienie tych zarzutów wskazywałby, że w kontrolowanej sprawie doszło do rozpatrzenia wniosku Strony, podczas gdy organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w oparciu o art. 61 § 1 oraz 61a § 1 k.p.a. i SKO to postanowienie utrzymało w mocy, a WSA skargę na te postanowienia oddalił.
Wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zatem art. 61a § 1 k.p.a. jest przepisem prawa procesowego, który określa przesłanki wydania postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego, które to rozstrzygnięcie jest aktem formalnym, a nie merytorycznym. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może zatem formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Dlatego przytoczone powyżej zarzuty naruszenia prawa materialnego, są tutaj nieadekwatne. Ponadto, przepisy art. 41 Konwencji o ruchu drogowym, czy też art. 4 ust. 1 pkt 2 ppkt b i c u.k.p., w ogóle nie znajdowały zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Tym samym, skoro przepisy te nie znajdowały zastosowania w niniejszej sprawie, to nie mogły one zostać naruszone (por. analogicznie NSA w wyroku z dnia 28 września 2010 r., I OSK 1607/09, LEX nr 745099).
Przypomnieć należy, że art. 61a § 1 k.p.a. stanowi - gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Kwestie związane z gromadzeniem danych w centralnej ewidencji kierowców regulują przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 100aa ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, w centralnej ewidencji kierowców gromadzi się dane wymienione w tym ustępie, między innymi dane o osobach posiadających lub którym cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, tramwajami lub motorowerami, osobach posiadających lub którym unieważniono kartę kwalifikacji kierowcy (art. 100aa ust. 1 pkt 1-2). W stosunku do tych osób gromadzi się dane wymienione w art. 100aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym, w tym imię i nazwisko; datę i miejsce urodzenia; numer PESEL, a w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL - serię, numer i nazwę dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz nazwę państwa, które wydało ten dokument; obywatelstwo; adres zamieszkania; datę zgonu; o uprawnieniach; o okresie próbnym i jego przedłużeniu; o skierowaniu na kurs reedukacyjny; o dokumentach stwierdzających uprawnienia; o zastosowaniu zakazu prowadzenia pojazdów; o wykroczeniach lub przestępstwach stanowiących naruszenia przepisów ruchu drogowego i przypisanych im punktach.
WSA słusznie stwierdził, że kluczowe znaczenie dla uznania, że należało odmówić wszczęcia postępowania, ma art. 100ab ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem danych zgromadzonych w centralnej ewidencji kierowców nie usuwa się, z wyjątkami wymienionymi w tym ustępie. Zatem danych zgromadzonych w centralnej ewidencji kierowców co do zasady nie usuwa się, z wyłączeniem danych, o których mowa w:
1) art. 100aa ust. 4 pkt 11 (o zastosowaniu zakazu prowadzenia pojazdów) oraz ust. 5 pkt 18 (dotyczące obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów), które podlegają usunięciu z ewidencji:
a) jeżeli dane o zakazie prowadzenia pojazdów podlegają usunięciu z Krajowego Rejestru Karnego,
b) po 5 latach od daty uprawomocnienia się orzeczenia o zastosowaniu zakazu prowadzenia pojazdów, jeżeli dane o tym zakazie nie podlegają gromadzeniu w Krajowym Rejestrze Karnym;
2) art. 100aa ust. 4 pkt 12-13 (o wykroczeniach lub przestępstwach stanowiących naruszenia przepisów ruchu drogowego i przypisanych im punktach oraz o kierowaniu pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu), które podlegają usunięciu z ewidencji na zasadach określonych w art. 98 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA w Poznaniu zasadnie zaakceptował odmowę wszczęcia postępowania w sprawie, skoro bowiem treść przytoczonych przepisów wskazuje jednoznacznie, że nie prowadzi się postępowania dotyczącego wykreślenia wnioskodawcy z centralnej ewidencji kierowców bowiem danych zgromadzonych w ewidencji stosownie do art. 100ab ww. ustawy nie usuwa się z wyjątkiem danych wymienionych w tym przepisie. Nie są to dane dotyczące imienia, nazwiska, miejsca zamieszkania. Okoliczność ta świadczy o wystąpieniu w przedmiotowej sprawie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego z powodu braku podstawy prawnej do prowadzenia żądanego postępowania. Dlatego wystąpiła inna uzasadniona przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a.
W okolicznościach niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny nie widzi też potrzeby kierowania do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego we wskazanym przez stronę zakresie.
Stosownie do art. 193 Konstytucji RP, każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Z przepisu tego zasadnie wywodzi się, że wyłącznie wątpliwości sądu mogą uzasadniać przedstawienie Trybunałowi pytania prawnego dotyczącego konstytucyjności aktu normatywnego. Instytucja pytania prawnego, przewidziana w art. 193 Konstytucji RP, nie daje zatem stronie postępowania sądowoadministracyjnego uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Warunkiem wystąpienia z pytaniem prawnym jest ponadto zależność rozstrzygnięcia sprawy toczącej się przed sądem od odpowiedzi na to pytanie prawne co do konstytucyjności przepisu. Przesłanki te nie zaistniały w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego, uznając skargę za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw na mocy art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną należało oddalić.