II GSK 50/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną kierowcy korzystającego z aplikacji Bolt, uznając jego działalność za transport drogowy wymagający licencji, mimo braku formalnego statusu przedsiębiorcy.
Kierowca korzystający z aplikacji Bolt do przewozu osób został ukarany karą pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego. Sąd pierwszej instancji oddalił jego skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał to rozstrzygnięcie, uznając działalność kierowcy za transport drogowy w rozumieniu ustawy, niezależnie od braku formalnego statusu przedsiębiorcy i sposobu płatności.
Sprawa dotyczyła kierowcy, który korzystając z aplikacji Bolt, wykonywał odpłatne przewozy osób. Został ukarany karą pieniężną za brak licencji na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz za użycie pojazdu niespełniającego wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę kierowcy, uznając jego działalność za odpłatny transport drogowy, mimo że płatność następowała automatycznie przez aplikację. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że działalność polegająca na pośrednictwie w przewozie osób za pomocą aplikacji mobilnej, nawet jeśli nie jest prowadzona w sposób zorganizowany i ciągły, a kierowca nie posiada formalnego statusu przedsiębiorcy, może być uznana za transport drogowy w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, wymagający odpowiednich uprawnień. NSA odrzucił zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, wskazując na prawidłową wykładnię przepisów przez sądy niższych instancji oraz zgodność z orzecznictwem TSUE.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, taka działalność jest uznawana za krajowy transport drogowy, nawet jeśli nie jest prowadzona w sposób zorganizowany i ciągły, a płatność odbywa się za pośrednictwem aplikacji.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa TSUE (sprawa C-434/15 Elite Taxi), uznając usługę pośrednictwa za nierozerwalnie związaną z usługą przewozową i wchodzącą w zakres usług transportowych. Podkreślono, że istotne jest faktyczne wykonywanie przewozu, a nie formalny status przedsiębiorcy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.t.d. art. 4 § pkt 1
Ustawa o transporcie drogowym
Definicja krajowego transportu drogowego, obejmująca przewóz osób taksówką.
u.t.d. art. 5b § ust. 1 pkt 3
Ustawa o transporcie drogowym
Kwalifikacja działalności jako krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką.
u.t.d. art. 18 § ust. 4a
Ustawa o transporcie drogowym
Definicja przewozu okazjonalnego – wymóg konstrukcyjnego przystosowania pojazdu do przewozu powyżej 7 osób.
u.t.d. art. 92a § ust. 1 i 6
Ustawa o transporcie drogowym
Podstawa nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Pomocnicze
u.t.d. art. 92a § ust. 7
Ustawa o transporcie drogowym
Odesłanie do załącznika nr 3 w zakresie wykazu naruszeń i wysokości kar.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
Wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
Podstawy uwzględnienia skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 174
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
Podstawy skargi kasacyjnej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Czynności skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, gdyż nie nosiły znamion działalności gospodarczej. Czynności skarżącego nie wyczerpywały definicji przewozu okazjonalnego. Naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez organy i WSA (niepełne ustalenie stanu faktycznego, brak weryfikacji statusu przedsiębiorcy, sposobu płatności, zasad działania aplikacji). Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez WSA (brak pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej, brak odniesienia do zarzutów skargi).
Godne uwagi sformułowania
usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE nie jest dopuszczalne kwestionowanie za pośrednictwem zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. merytorycznej prawidłowości ocen prawnych lub wytycznych procesowych sądu administracyjnego
Skład orzekający
Zbigniew Czarnik
przewodniczący
Marcin Kamiński
sprawozdawca
Marek Krawczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja działalności wykonywanej za pośrednictwem aplikacji mobilnych jako transport drogowy wymagający licencji, niezależnie od formalnego statusu przedsiębiorcy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki aplikacji Bolt, ale zasady mogą być stosowane do innych podobnych platform.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnej aplikacji transportowej (Bolt) i kwestii, czy jej użytkownicy podlegają tym samym regulacjom co tradycyjni przewoźnicy. Ma to duże znaczenie praktyczne dla wielu osób.
“Czy jeździsz dla Bolta? Uważaj, możesz potrzebować licencji!”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 50/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-03-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Marcin Kamiński /sprawozdawca/ Marek Krawczak Zbigniew Czarnik /przewodniczący/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane II SA/Ol 608/20 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2020-10-15 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 58 art. 4 pkt 1 w zw. z art. 5b w zw. z poz. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d., art. 4 pkt 11 oraz art. 18 ust. 4 a b w zw. z poz. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d., art. 92a ust. 1 i art. 92a ust. 6 u.t.d. w zw. z poz. 1.1. i 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. i Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) sędzia del. WSA Marek Krawczak Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 października 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 608/20 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. K. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 15 października 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 608/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę M. K. (skarżący, strona) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (organ odwoławczy, organ II instancji, organ) z dnia [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy. W dniu [...] sierpnia 2019 r. w O., został zatrzymany do kontroli samochód osobowy marki Toyota Prius. Stwierdzono, że kierowca (strona) przewoził zarobkowo pasażerkę z ulicy S. na ulicę P. w O. Pasażerka zamówiła usługę przewozu za pośrednictwem aplikacji B. Po dojechaniu na miejsce aplikacja wskazała kwotę za wykonany kurs. Pasażerka dokonała płatności, nie otrzymując paragonu (faktura elektroniczna została przesłana na emaila). W toku kontroli drogowej kierujący okazał dowód osobisty i prawo jazdy, natomiast nie okazał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji na przewóz osób wydanych na jego rzecz. W związku z powyższym, stwierdzono wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, tj. naruszenie lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (u.t.d). Ponadto ustalono, że kontrolowany pojazd był przystosowany do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, a zatem kierowca wykonywał usługę przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. (naruszenie lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.). Z przeprowadzonej kontroli drogowej sporządzono protokół kontroli, który został podpisany przez stronę bez żadnych uwag. Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (WITD, organ I instancji), działając na podstawie: 1) art. 92a ust. 1, 6, 7 u.t.d. w zw. z lp.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. – nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji; 2) art. 92a ust. 1, 6, 7 u.t.d. w zw. z lp.2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. – nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 8.000 zł za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d., przy czym na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. nałożoną karę łączną ograniczono do wysokości 12.000 zł. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpoznaniu odwołania strony, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że strona, korzystając z aplikacji B. przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizowała zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób oraz uzyskiwała wynagrodzenie za wykonany przewóz. Ponadto strona, wykonując usługi w zakresie transportu drogowego, realizowała je we własnym imieniu i na swoją rzecz. Z ogólnych warunków przewozu pasażerów zamieszczonych m.in. na stronie internetowej poświęconej aplikacji B. wynika, że firma właścicielska i jej partnerzy nie świadczą usług transportowych, lecz usługi te są świadczone są przez kierowców w ramach umowy z klientem dotyczącej przewozu pasażerów. Kierowcy świadczący usługi transportowe w sposób niezależny (osobiście lub za pośrednictwem firmy), jako dostawcy usług gospodarczych i profesjonalnych, ponoszą więc odpowiedzialność za zrealizowane przewozy osób niezgodnie z przepisami prawa, a zatem muszą oni posiadać wszystkie licencje (w tym ważne prawo jazdy), zezwolenia, ubezpieczenie samochodu, ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej, itp. Obowiązkiem kierowcy jest utrzymanie ważności wszystkich wyżej wymienionych dokumentów. W ocenie organu, realizując przewóz osób w oparciu o aplikację na inteligentny telefon, kierowca podejmuje się samodzielnego świadczenia usługi przewozowej i to on jest zobowiązany do dysponowania w chwili kontroli stosownymi uprawnieniami pozwalającymi na wykonywanie usługi transportowej zgodnie z przepisami prawa. Organ odwoławczy uznał również, że przewóz wykonywany przez stronę w dniu kontroli nie spełniał wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Ustalono, że pojazd, którym strona wykonywała przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Pojazd strony tego warunku nie spełniał. Przewóz wykonywany przez stronę nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. Organ podkreślił również, że obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.o.t.d., nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Podkreślono, że całe przedsięwzięcie skarżącego, polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez platformę B., ma charakter zorganizowany i ciągły, a zatem działalność ta nosiła znamiona działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę strony, uznając ją za niezasadną. Sąd Wojewódzki stwierdził, że okoliczności faktyczne sprawy nie budzą wątpliwości i zostały ustalone na podstawie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego, podkreślając, że przepisy u.t.d. znajdują zastosowanie także wobec podmiotów niebędących przedsiębiorcami, które dokonują przewozów drogowych w rozumieniu tej ustawy. W przedmiotowej sprawie wykonywany przez skarżącego przewóz miał charakter odpłatny. Nie był więc przewozem niezarobkowym na potrzeby własne. To, że płatności nie dokonano bezpośrednio na rzecz kierowcy, lecz zrealizowana ona została w trybie automatycznym poprzez obciążenie rachunku bankowego pasażerki na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji Bolt, nie ma dla sprawy istotnego znaczenia. Sam przewóz nosił bowiem znamiona odpłatnego i został wykonany na zlecenie pasażerki. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażerkę i skarżącego (kierującego) z aplikacji telefonicznej Bolt, służącej do organizowania usług przewozu. Aplikacja ta jest sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi. W ocenie WSA przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację Bolt ma przy tym charakter zorganizowany i ciągły, a przedmiotowa usługa była świadczona we własnym imieniu przez skarżącego jako wykonawcę przewozu. Skarżący pełnił rolę przewoźnika drogowego osób w rozumieniu przepisów u.t.d., a działanie skarżącego mieściło się w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, niezależnie od tego, ile razy skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. Usługa, realizowana przy wykorzystaniu aplikacji B., która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzeniu kierującego i pasażera, winna być uznana za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu. Zdaniem Sądu I instancji, skarżący wykonywał przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa pod poz. 1.1 i 2.11. załączniku nr 3 do u.t.d., a zatem podlegał karze pieniężnej na podstawie przepisów art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z art. 92a ust. 3 u.t.d. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości oraz zarzucając mu naruszenie: I. prawa materialnego w postaci: 1) niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 1 oraz art. 5 b u.t.d. w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ww. ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego kasacyjnie nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. (głównie ze względu na to, że czynności skarżącego kasacyjnie nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej); 2) niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 11 oraz art. 18 ust 4 a b u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do w/w ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego kasacyjnie wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie B./T., świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy; 3) niewłaściwego zastosowania art. 92 a ust 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy w zw. z 4 pkt. 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego; II. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 4) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi, przejawiający się w braku wyczerpującego ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu naruszenia art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. w kontekście niepodjęcia wszelkich niezbędnych czynności oraz braku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności: a) zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej; b) braku zweryfikowania przez organ, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli; c) zaniechania ustalenia, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, oraz w jaki sposób odbyła się płatność; d) braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu; e) poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer; jednocześnie wskazano, że w/w naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż WSA w Olsztynie pominął podczas rozpoznawania sprawy podniesione wyżej okoliczności, zaś gdyby okoliczności te nie zostały pominięte, rozstrzygnięcie wydane w sprawie mogło być odmienne; 5) art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego przepisów art. 7, 77 § 1 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszelkich niezbędnych czynności oraz braku zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności: a) zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej; b) braku zweryfikowania przez organ, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli; c) zaniechania ustalenia, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, oraz w jaki sposób odbyła się płatność; d) braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu; e) poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer. W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz o orzeczenie o kosztach postępowania. Strona wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Organ odwoławczy nie skorzystał z uprawnienia do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna została oddalona jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – a więc niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego, jak również nie zaistniały podstawy do zastosowania z urzędu art. 189 p.p.s.a. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej do weryfikacji zarzutów kasacyjnych. Wynik przeprowadzonej weryfikacji kasacyjnej zaskarżonego wyroku okazał się negatywny, albowiem podniesione zarzuty – z przyczyn formalnych lub materialnych – nie zasługiwały na uwzględnienie. Po pierwsze, jako bezzasadny oceniono zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez "brak pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz brak odniesienia się do wszystkich wskazanych zarzutów skargi", w tym do zarzutów naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Powyższy zarzut został w warstwie opisowej skonstruowany błędnie. Autor skargi kasacyjnej oczekiwał od Sądu kasacyjnego, aby ten – w ramach kontroli spełnienia warunków formalnej prawidłowości uzasadnienia zaskarżonego wyroku – badał również prawidłowość dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny legalności proceduralnej zakwestionowanej decyzji, w tym w zakresie oceny zachowania wymogów wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz prawidłowości zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Tymczasem zgodnie z jednolitym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest dopuszczalne kwestionowanie za pośrednictwem zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. merytorycznej prawidłowości ocen prawnych lub wytycznych procesowych sądu administracyjnego, albowiem tego rodzaju zarzuty zmierzają do podważenia procesu lub rezultatu sądowoadministracyjnej oceny legalności wykładni lub stosowania prawa przez kontrolowane organy. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może być natomiast wskazywany jako przedmiot zarzutu kasacyjnego, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego: 1) nie zawiera co najmniej jednego z ustawowych elementów formalnych; 2) nie zawiera stanowiska sądu co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia; 3) nie zawiera oceny prawnej sądu co do istoty sprawy, której dotyczy skarga; 4) zawiera istotne wady konstrukcyjne (np. istotne sprzeczności treściowe, niejasność, niepełność lub nielogiczność wywodu), które sprawiają, że orzeczenie nie poddaje się kontroli kasacyjnej. W sprawie, której dotyczy skarga kasacyjna, Sąd pierwszej instancji zrealizował w stopniu dostatecznym obowiązek sporządzenia prawidłowego formalnie i konstrukcyjnie uzasadnienia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie obligatoryjne elementy składowe, o których mowa w art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a., a w szczególności w sposób wystarczający wyjaśnia znaczenie i sposób zastosowania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jak również odnosi się do zarzutów naruszenia przez skarżony organ przepisów art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Odrębnym zagadnieniem jest natomiast szczegółowość i wyczerpujący charakter oceny tych zarzutów lub jej siła argumentacyjna. Problemy te nie podlegają jednak weryfikacji na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. Po drugie, w sposób oczywisty nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia "art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)" p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez "nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia" powyższych przepisów przez skarżony organ, polegającego na "niepodjęciu wszelkich niezbędnych czynności oraz braku zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego" w zakresie istotnych w sprawie okoliczności faktycznych. Pomijając w tym miejscu oczywisty błąd konkretyzacji podstawy kasacyjnej (w zakresie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wskazano również "lit. a", co jest sprzeczne z treścią opisową zarzutu), należy stwierdzić, że ocena legalności proceduralnej zaskarżonej decyzji oraz prawidłowości ustalenia jej podstawy faktycznej została dokonana przez Sąd Wojewódzki w sposób zgodny z prawem, a podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty kwestionujące niepełność wyjaśnienia lub ustalenia stanu faktycznego sprawy przez kontrolowane organy sprowadzają się do pozbawionej racjonalnego uzasadnienia polemiki z ustaleniami organów oraz Sądu pierwszej instancji. Przede wszystkim Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarówno skarżony organ, jak i Sąd pierwszej instancji, odwołując się m.in. do miarodajnego orzecznictwa sądów administracyjnych oraz Trybunału Sprawiedliwości UE (TSUE), wyjaśniły w sposób dostatecznie przekonujący przesłanki, na podstawie których przyjęto, że ustalenia faktyczne w sprawie są wystarczające do przyjęcia, że skarżący, realizując osobowy przewóz taksówkowy przy wykorzystaniu aplikacji mobilnej Bolt (w zakresie pozyskania klientów oraz obsługi płatności), faktycznie wykonywał działalność gospodarczą w zakresie krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 4 pkt 1 u.t.d., a dla tego rodzaju kwalifikacji prawnej nie miały prawnego znaczenia okoliczności związane z trwałym, ciągłym lub zorganizowanym charakterem tej działalności lub uzyskaniem odpowiedniego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej lub rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08, LEX nr 478526), albo zasadami działania aplikacji mobilnej, która została wykorzystana do złożenia i przyjęcia oferty przewozu oraz przekazania skarżącemu kasacyjnie odpłatności za dokonany przewóz. Na tle rozważanego zarzutu należy również przypomnieć, że TSUE w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r. w sprawie C-434/15, Asociación Profesional Elite Taxi przeciwko Uber Systems Spain SL, ECLI:EU:C:2017:981 (pkt. 33-48), przyjął m.in., że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE (por. także: wyrok z dnia 15 października 2015 r., Grupo Itevelesa i in., C‑168/14, EU:C:2015:685, pkt 45-46; opinia 2/15 – dot. umowy o wolnym handlu z Singapurem z dnia 16 maja 2017 r., EU:C:2017:376, pkt 61). Po trzecie, pozbawione uzasadnionych podstaw są wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego. Zarzuty niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 1 w zw. z art. 5b u.t.d. w zw. z poz. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d., art. 4 pkt 11 oraz art. 18 ust. "4 a b" u.t.d. w zw. z poz. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d., art. 92a ust. 1 i art. 92a ust. 6 u.t.d. w zw. z poz. 1.1. i 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. i w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d. podlegały – po przeprowadzeniu ich łącznej oceny – oddaleniu. Autor skargi kasacyjnej nie podważył skutecznie pozytywnej oceny legalności ustalonej w postępowaniu administracyjnym podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji, jak również nie zakwestionował prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego wskazanych powyżej jako wzorce kontroli. W tej sytuacji – na tle stanu faktycznego sprawy oraz przyjętej przez Sąd pierwszej instancji prawidłowej wykładni prawa materialnego w zakresie art. 4 pkt 1 w zw. z art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d. (w skardze kasacyjnej nie dookreślono jednak przedmiotu zarzutu w zakresie art. 5b u.t.d.) – oczywiście bezzasadny jest zarzut błędnej kwalifikacji czynności skarżącego kasacyjnie jako wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, w ramach prowadzonej faktycznie działalności gospodarczej. Z przyczyn formalnych oddaleniu podlega również zarzut naruszenia art. 4 pkt 11 w zw. z art. 18 ust. "4 a b" u.t.d. przez uznanie prawidłowości kwalifikacji działalności skarżącego jako przewozu okazjonalnego. W skardze kasacyjnej, poza zanegowaniem tej kwalifikacji, nie przedstawiono stosownej argumentacji prawnej na rzecz stanowiska przeciwnego, podczas gdy zestawienie art. 4 pkt. 11 u.t.d. z treścią art. 4 pkt. 7-10 u.t.d. prowadzi do ogólnego wniosku, że przewóz osób, który nie ma cech przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego, może być kwalifikowany w rozumieniu u.t.d. jako "przewóz okazjonalny". Nie mógł zostać poddany analizie merytorycznej zarzut naruszenia art. 18 ust. "4 a b" u.t.d., ponieważ w rozważanym tekście prawnym nie ma tego rodzaju jednostki redakcyjnej. Związek z art. 4 pkt 11 u.t.d. wykazują w przedmiotowej sprawie przepisy art. 18 ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 18 ust. 4a u.t.d. Odmienną sprawą są natomiast wnioski wynikające z zestawienia art. 5b ust. 1 pkt 3 z przepisami art. 18 ust. 1, 3, 4a, 4b i 5 u.t.d. Wadliwie skonstruowany i pozbawiony w zasadniczej części prawnej relewancji w przedmiotowej sprawie jest zarzut niewłaściwego zastosowania art. 92a ust. 1 i art. 92a ust. 6 u.t.d. w zw. z poz. 1.1. i 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. i w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d. Autor skargi kasacyjnej błędnie powiązał przepis art. 92a ust. 1 z art. 92a ust. 6 u.t.d., podczas gdy ten pierwszy przepis – w zakresie podstawy nałożenia kary pieniężnej na skarżącego – jest powiązany z przepisem art. 92a ust. 7 u.t.d. oraz załącznikiem nr 3 do u.t.d. W tym zakresie podniesiony zarzut podlega więc formalnemu oddaleniu. Nie znajduje również żadnego uzasadnienia próba podważenia kwalifikacji spornej działalności skarżącego jako przewozu drogowego w rozumieniu art. 4 pkt 6a u.t.d. W ujęciu u.t.d. pojęcie przewozu drogowego (jako szersze znaczeniowo – zob. art. 4 pkt 6a) obejmuje m.in. transport drogowy, a zgodnie z art. 4 pkt 3 u.t.d. w zakresie pojęcia transportu drogowego zawiera się również pojęcie krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. W przedmiotowej sprawie prawidłowość uznania działalności skarżącego za krajowy transport drogowy została już natomiast pozytywnie zweryfikowana. Naczelny Sąd Administracyjny uznał ponadto za stosowne, aby odnieść się końcowo do podniesionego pośrednio w opisie i uzasadnieniu rozważanego zarzutu kasacyjnego zagadnienia kwalifikacji strony skarżącej w świetle art. 92a ust. 1 u.t.d. Uwzględniając treść art. 92a ust. 1 u.t.d. na tle art. 4 pkt 6a w zw. z art. 4 pkt 3 i art. 4 pkt 1 u.t.d., należy przyjąć, że skarżący kasacyjnie został ukarany z jednej strony jako podmiot wykonujący przewóz drogowy (kwalifikacja ogólna), z drugiej zaś (art. 92a ust. 1 pkt 2 u.t.d.) – jako przedsiębiorca wykonujący krajowy transport drogowy, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d. (krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób taksówką), co stanowi kwalifikację szczególną. Z ujęciem tym koresponduje art. 92a ust. 7 u.t.d., który, odsyłając – w zakresie wykazu naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia lub – w przypadku niektórych naruszeń – numeru grupy naruszeń oraz wagi naruszeń wskazanych w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 – do załącznika nr 3 do u.t.d., wyraźnie wskazuje, że powyższe naruszenia popełnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określają punkty 1-9 tego załącznika (poz. 1.1. z pkt. 1. oraz poz. 2.11. z pkt. 2. w niniejszej sprawie). W tym stanie rzeczy, mając na względzie całość podniesionej argumentacji oraz działając na podstawie art. 184, art. 204 pkt 1 oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. a) i w zw. z § 2 ust. 1 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej (punkt pierwszy wyroku) oraz zasądzeniu od strony skarżącej kasacyjnie na rzecz skarżonego organu kwoty 1.800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego (punkt drugi wyroku).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI