II GSK 483/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję odmawiającą zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi krajowej klasy GP. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy nie ustaliły wyczerpująco, czy zachodzi wyjątkowa sytuacja dopuszczająca zjazd z drogi klasy GP, zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej. Wskazał na potrzebę analizy realizacji zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i możliwości tymczasowego stosowania zjazdów. Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach skargi kasacyjnej, uznał część zarzutów za zasadne. Stwierdził, że zarządca drogi krajowej prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające i skorzystał z uznania administracyjnego. Podkreślił, że zarządca drogi nie jest związany ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie obsługi komunikacyjnej nieruchomości. Niezrealizowanie przez gminę planowanych dróg dojazdowych nie tworzy wyjątkowej sytuacji uzasadniającej zjazd z drogi krajowej klasy GP. Dostęp do nieruchomości powinien być zapewniony przez gminę, a zjazd z drogi krajowej jest dopuszczalny wyjątkowo, gdy brak jest innej możliwości. W tej sprawie istniał dostęp przez drogi gminne wewnętrzne, co wykluczało wyjątkowość sytuacji. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zezwolenia na zjazd z drogi krajowej klasy GP, relacji między planem miejscowym a decyzjami zarządcy drogi, oraz zakresu uznania administracyjnego zarządcy drogi.
Dotyczy specyficznej sytuacji drogi klasy GP i przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji. Nacisk na bezpieczeństwo ruchu drogowego jako priorytet.
Zagadnienia prawne (3)
Czy niezrealizowanie przez gminę zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczących dróg dojazdowych może stanowić podstawę do wydania zezwolenia na zjazd z drogi krajowej klasy GP w sytuacji, gdy zarządca drogi krajowej nie jest związany tym planem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niezrealizowanie przez gminę planowanych połączeń lokalnych oraz zapis planu wskazujący na możliwość lokalizacji zjazdów tymczasowych nie mogą być kwalifikowane jako wystąpienie wyjątkowej sytuacji w rozumieniu § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia technicznego, obligującej zarządcę drogi do wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi krajowej klasy GP.
Uzasadnienie
Zarządca drogi krajowej nie jest związany ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącymi obsługi komunikacyjnej nieruchomości. Gmina jest odpowiedzialna za zapewnienie dostępu do nieruchomości, a jej zaniechania nie przekładają się na obowiązek wydania zezwolenia na zjazd z drogi krajowej klasy GP, która pełni funkcję tranzytową.
Czy zarządca drogi krajowej klasy GP, wydając decyzję o zezwoleniu na lokalizację zjazdu, działa w ramach uznania administracyjnego, czy jest związany ustaleniami planu miejscowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zarządca drogi krajowej działa w ramach uznania administracyjnego, a jego decyzja powinna być oparta na przepisach ustawy o drogach publicznych i rozporządzenia technicznego, a nie na ustaleniach planu miejscowego dotyczących obsługi komunikacyjnej.
Uzasadnienie
Art. 29 ust. 4 ustawy o drogach publicznych stanowi, że zarządca drogi 'może odmówić' wydania zezwolenia, co przesądza o uznaniowym charakterze decyzji. Granice uznania są określane przez interes społeczny, słuszny interes wnioskodawcy oraz obowiązujące przepisy, z naciskiem na bezpieczeństwo ruchu drogowego.
Czy lokalizacja zjazdu z drogi krajowej klasy GP w pobliżu przystanku autobusowego i w miejscu oznaczonym jako koniec obszaru zabudowanego, przy dużym natężeniu ruchu, może być uznana za bezpieczną?
Odpowiedź sądu
Zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, zwłaszcza na drogach klasy GP, mogą ograniczać uprawnienia właściciela nieruchomości w swobodnym korzystaniu ze swojej własności, a ochrona życia i bezpieczeństwa obywateli przeważa nad interesem indywidualnym.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarządca drogi krajowej prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, uwzględniając kwestie bezpieczeństwa związane z lokalizacją zjazdu w pobliżu przystanku autobusowego, końca obszaru zabudowanego i przy wysokim natężeniu ruchu.
Przepisy (15)
Główne
rozporządzenie techniczne art. 9 § 1 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie
Stosowanie na drodze klasy GP zjazdów jest dopuszczalne wyjątkowo, gdy brak jest innej możliwości dojazdu lub nie jest uzasadnione bądź możliwe wykonanie albo wykorzystanie drogi niższej klasy lub dodatkowej jezdni.
u.d.p. art. 29 § ust. 1 i ust. 4
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Budowa lub przebudowa zjazdu wymaga zezwolenia zarządcy drogi. Zarządca może odmówić zezwolenia lub wydać je na czas określony ze względu na warunki techniczne lub zasady wiedzy technicznej.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Generalna zasada ograniczonej kognicji NSA.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna - naruszenie przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna - naruszenie przepisów prawa materialnego.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo budowlane art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
rozporządzenie techniczne art. 8a § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie
rozporządzenie techniczne art. 113 § ust. 7
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie
miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego art. 17 § ust. 2
Uchwała nr IX/45/2015 Rady Gminy Siedlce z dnia 30 kwietnia 2015 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulicy Warszawskiej w miejscowości O.
Do czasu wybudowania dróg KDD-1 i KDD-5 ustala się możliwość tymczasowego stosowania zjazdów z drogi krajowej nr [...], przy czym techniczne warunki zjazdu regulują przepisy oddzielne.
miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego art. 36 § pkt 3
Uchwała nr IX/45/2015 Rady Gminy Siedlce z dnia 30 kwietnia 2015 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulicy Warszawskiej w miejscowości O.
miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego art. 37 § ust. 3 i ust. 4
Uchwała nr IX/45/2015 Rady Gminy Siedlce z dnia 30 kwietnia 2015 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulicy Warszawskiej w miejscowości O.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarządca drogi krajowej nie jest związany ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie obsługi komunikacyjnej nieruchomości. • Niezrealizowanie przez gminę planowanych dróg dojazdowych nie tworzy wyjątkowej sytuacji uzasadniającej zjazd z drogi krajowej klasy GP. • Gmina jest odpowiedzialna za zapewnienie dostępu do nieruchomości, a jej zaniechania nie przekładają się na obowiązek wydania zezwolenia na zjazd z drogi krajowej. • Drogi gminne przewidziane w planie miejscowym stanowią inny dostęp do drogi publicznej (drogi krajowej).
Odrzucone argumenty
Sąd I instancji nie ustalił wyczerpująco, czy zachodzi wyjątkowa sytuacja dopuszczająca zjazd z drogi klasy GP. • Analiza zapisów planu miejscowego nie jest wystarczająca; organy powinny ustalić realną możliwość wykonania dojazdu w inny sposób. • Niezrealizowanie połączeń lokalnych wskazanych w planie miejscowym oraz zapis o możliwości lokalizacji zjazdów tymczasowych powodują wystąpienie wyjątkowej sytuacji.
Godne uwagi sformułowania
stosowanie na drodze klasy GP zjazdów jest dopuszczalne wyjątkowo, gdy brak innej możliwości dojazdu lub nie jest uzasadnione bądź możliwe wykonanie albo wykorzystanie drogi niższej klasy • decyzja w sprawie wyrażenia zgody na budowę lub przebudowę zjazdu, wydawana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego • naczelną zasadą przy wyrażaniu zgody na wykonanie nowego zjazdu z drogi jest zasada bezpieczeństwa w ruchu drogowym • zarządca drogi związany był przepisami art. 29 u.d.p. oraz przepisami rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej [...], nie był natomiast związany ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącymi obsługi komunikacyjnej danej nieruchomości • Organ planistyczny nie może swymi ustaleniami wkraczać w kompetencje zarządcy drogi publicznej w zakresie kształtowania warunków lokalizacji zjazdu z drogi publicznej.
Skład orzekający
Joanna Kabat-Rembelska
przewodniczący
Krzysztof Sobieralski
sprawozdawca
Marcin Kamiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zezwolenia na zjazd z drogi krajowej klasy GP, relacji między planem miejscowym a decyzjami zarządcy drogi, oraz zakresu uznania administracyjnego zarządcy drogi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji drogi klasy GP i przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji. Nacisk na bezpieczeństwo ruchu drogowego jako priorytet.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu dostępu do nieruchomości i konfliktu między planowaniem przestrzennym a przepisami drogowymi. Wyjaśnia, kto ma decydujący głos w kwestii zjazdów z dróg krajowych.
“Kto decyduje o zjeździe z drogi krajowej? NSA rozstrzyga spór między planem gminy a zarządcą drogi.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.