II GSK 483/08

Naczelny Sąd Administracyjny2008-12-12
NSAAdministracyjneWysokansa
wznowienie postępowaniasamorząd gminnyproblemy alkoholowekomisja rozwiązywania problemów alkoholowychinteres prawnylegitymacja skargowazarządzenie wójtaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA uchylił własny wyrok i wyrok WSA, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu ujawnienia nowych dowodów w postępowaniu o wznowienie postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi o wznowienie postępowania od wyroku NSA, który oddalił skargę kasacyjną skarżącego D.R. od wyroku WSA. WSA oddalił skargę na zarządzenie Wójta Gminy powołujące Gminną Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, uznając brak legitymacji skarżącego. NSA w postępowaniu o wznowienie postępowania uznał, że ujawnienie protokołów Gminnej Komisji po wydaniu wyroku WSA stanowi podstawę do wznowienia. NSA uchylił własny wyrok i wyrok WSA, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania WSA, uznając, że nowe dowody mogą wpłynąć na ocenę interesu prawnego skarżącego.

Sprawa rozpoczęła się od skargi D.R. na zarządzenie Wójta Gminy powołujące Gminną Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Skarżący podnosił, że skład komisji był niezgodny z prawem, a wójt, będąc jednocześnie organem wydającym zezwolenia na sprzedaż alkoholu, nie powinien być przewodniczącym komisji opiniującej te zezwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego, a jedynie zagrożenie nim. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku II GSK 255/07 oddalił skargę kasacyjną skarżącego. Następnie D.R. wniósł skargę o wznowienie postępowania, powołując się na późniejsze wykrycie dowodów w postaci protokołów Gminnej Komisji, które miały wykazać, że komisja zajmowała się sprawą cofnięcia zezwoleń na sprzedaż alkoholu skarżącemu, co mogło mieć wpływ na ocenę jego interesu prawnego. NSA uznał, że te protokoły stanowią nowe okoliczności i środki dowodowe uzasadniające wznowienie postępowania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, NSA uchylił swój poprzedni wyrok oraz wyrok WSA, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania WSA. Sąd uznał, że nowe dowody mogą wpłynąć na ocenę legitymacji skargowej skarżącego i jego interesu prawnego, a dotychczasowe rozstrzygnięcie było przedwczesne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli dowody te mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu.

Uzasadnienie

NSA uznał, że ujawnienie protokołów Gminnej Komisji po wydaniu wyroku WSA, które dotyczyły sprawy skarżącego i jego interesu prawnego, stanowiło podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_wyrok

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 273 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 277

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 282 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Określa legitymację do wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy. Skarżącym może być wyłącznie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone zaskarżonym aktem.

u.w.t.p.a. art. 41 § ust. 3 i 4

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 50 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.t.p.a. art. 18 § ust. 10 pkt 1 lit. a

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

u.w.t.p.a. art. 43 § ust. 2

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

k.p.a. art. 24 § § 1 ust. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ujawnienie nowych dowodów (protokołów Gminnej Komisji) po wydaniu wyroku WSA, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy i z których strona nie mogła skorzystać wcześniej.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące merytorycznej zasadności powołania komisji i udziału wójta jako przewodniczącego (nie zostały rozstrzygnięte w tym postępowaniu).

Godne uwagi sformułowania

skarżący nie wykazał, aby zaskarżone przez niego zarządzenie naruszało jego interes prawny do wniesienia skargi nie uprawnia wykazanie stanu zagrożenia naruszeniem protokoły Komisji udostępniono skarżącemu w styczniu 2008 r. treść tych protokołów stanowi nowe okoliczności i nowe środki dowodowe

Skład orzekający

Andrzej Kuba

przewodniczący sprawozdawca

Kazimierz Brzeziński

członek

Stanisław Gronowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wznowienia postępowania w sądownictwie administracyjnym, zwłaszcza w kontekście ujawnienia nowych dowodów po prawomocnym zakończeniu sprawy. Interpretacja przesłanek legitymacji skargowej i interesu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania i ujawnienia nowych dowodów. Ocena interesu prawnego może być różna w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak nowe dowody mogą otworzyć drogę do ponownego rozpoznania sprawy, nawet po jej prawomocnym zakończeniu. Podkreśla znaczenie proceduralnych mechanizmów ochrony prawnej.

Nowe dowody po latach: jak wznowić prawomocnie zakończone postępowanie sądowe?

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 483/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-12-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-04-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Kuba /przewodniczący sprawozdawca/
Kazimierz Brzeziński
Stanisław Gronowski
Symbol z opisem
6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
Hasła tematyczne
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Sygn. powiązane
III SA/Łd 395/06 - Wyrok WSA w Łodzi z 2007-02-27
II GSK 255/07 - Wyrok NSA z 2007-09-20
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
uchylono wyrok NSA, uchylono wyrok WSA i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 50, art. 273 par. 2, art. 277, art. 282 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędziowie Kazimierz Brzeziński NSA Stanisław Gronowski Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi o wznowienie postępowania D. R. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r. sygn. akt II GSK 255/07 w sprawie ze skargi D. R. - P. H.-U. "H." w L. na zarządzenie Wójta Gminy L. z dnia 8 stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie wniosku o uchylenie zarządzenia w przedmiocie powołania Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych 1. uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r. o sygn. akt II GSK 255/07, 2. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 27 lutego 2007 r. o sygn. akt III SA/Łd 395/06 i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania temu sądowi, 3. zasądza od Wójta Gminy L. na rzecz D. R. kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 20 września 2007 r. o sygn. akt II GSK 255/07 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną D. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z 27 lutego 2007 r., sygn. akt III SA/Łd 395/06 w przedmiocie oddalenia skargi D. R. - P.H.U. "H." na zarządzenie Wójta Gminy L. z [...] stycznia 2003 r., nr [...], w przedmiocie wniosku o uchylenie zarządzenia w sprawie powołania Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.
Naczelny Sąd Administracyjny oparł swoje ustalenia na następującym stanie faktycznym:
Zarządzeniem z [...] stycznia 2003 r. Wójt Gminy L., działając na podstawie art. 41 ust. 3 i 4 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231 ze zm.), powołał gminną komisję rozwiązywania problemów alkoholowych, w treści zarządzenia wymieniając imiennie członków komisji, a następnie zarządzeniem z [...] października 2003 r. uzupełnił skład osobowy komisji o jednego członka.
Pismem z [...] czerwca 2006 r. D. R. wezwał Wójta Gminy L. do usunięcia naruszenia prawa powstałego w związku z wydaniem zarządzenia z [...] stycznia 2003 r. Wskazał, że w skład komisji powinny wchodzić osoby przeszkolone w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, a osoby wymienione w zarządzeniu takiego przeszkolenia w momencie powołania nie posiadały. Ponadto podniósł, że w skład komisji wchodzi Wójt Gminy L. jako jej przewodniczący, a jednocześnie do kompetencji wójta należy wydawanie zezwoleń na sprzedaż alkoholi, do czego konieczne jest uzyskanie pozytywnej opinii tej właśnie komisji. D. R. wskazał, że w związku z posiadaniem zezwolenia na sprzedaż alkoholu i przyszłą koniecznością ubiegania się o takie zezwolenie jego interes prawny jest uzasadniony.
W odpowiedzi na powyższe pismo Wójt Gminy L. poinformował skarżącego, że z treści przepisu art. 41 ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie wynika, aby osoby wchodzące w skład komisji musiały być przeszkolone z chwilą powołania. Ponadto ustawodawca nie wskazuje w jakim terminie przeszkolenie to musi nastąpić. Wójt Gminy L. zapewnił, że każdy z członków komisji posiada stosowne przeszkolenie, a ponadto wyjaśnił, że ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie zawiera zakazu, z którego wynikałoby, że wójt nie może być przewodniczącym komisji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. D. R. dodatkowo wskazał, że udział wójta w pracach komisji w charakterze jej przewodniczącego, narusza art. 24 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j..: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy L. wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że do naruszenia art. 24 § 1 ust. 1 k.p.a. nie doszło wobec braku ustawowego zakazu łączenia funkcji wójta i przewodniczącego gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych.
Pełnomocnik organu podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym złożył kopię zarządzenia nr [...] Wójta Gminy L. z [...] listopada 2006 r., uchylającego zaskarżone zarządzenie i zarządzenie z [...] października 2003 r. wraz z załącznikami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. wyrokiem z 27 lutego 2007 r., sygn. akt III SA/Łd 395/06 oddalił skargę D. R.. Sąd wskazał, że uprawnienie do wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy ma nie tylko mieszkaniec tej gminy, której organ podjął kwestionowaną uchwałę lub wydał zarządzenie, ale każdy, czyj interes prawny został naruszony (nie wystarczy samo zagrożenie) aktem organu gminy.
Sąd I instancji podkreślił także, że skarżący wskazał, iż jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność w zakresie sprzedaży alkoholi i w związku z powyższym, aby tę działalność kontynuować będzie musiał wystąpić o ponowne wydanie zezwoleń (po upływie okresu ważności obecnie posiadanych). Ponowny wniosek skarżącego opiniowany będzie przez komisję powołaną niezgodnie z prawem. Jednoznacznie z pism skarżącego wynika, że naruszenia interesu prawnego doszukuje się on w zdarzeniu przyszłym i niepewnym, powołuje się zatem na zagrożenie naruszenia, które może nastąpić, ale nie musi. W ocenie Sądu taka okoliczność wyłącza skarżącego z kręgu osób legitymowanych do złożenia skargi na podstawie art. 101 § 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), a to z kolei uzasadnia oddalenie skargi.
Ponadto Sąd stwierdził, że bez znaczenia dla treści niniejszego rozstrzygnięcia pozostaje fakt, że skarżący jako podstawę wniesienia skargi do Sądu wskazał art. 3 § 2 ust. 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Samo powołanie jako podstawy skargi do sądu przepisów dających szersze uprawnienia w zakresie legitymacji skargowej stronie, nie uzasadnia konieczności ich zastosowania, bowiem to obowiązujące przepisy prawa stanowią podstawę uprawnień procesowych strony postępowania sądowoadministracyjnego. W tym przypadku jest to art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, będący uszczegółowieniem przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w odniesieniu do konkretnej kategorii skarg na akty organów gminy.
Sąd stwierdził, że podnoszona przez skarżącego okoliczność uwzględnienia przy ocenie zaskarżonego zarządzenia jego zmiany wynikającej z zarządzenia z [...] października 2003 r. nie ma znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia, ponieważ Sąd nie oceniał legalności zaskarżonego zarządzenia wobec wykazanego braku legitymacji skarżącego do wniesienia skargi.
W skardze kasacyjnej D. R. - P. H.- U. "H." w L. wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł. do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie sprawy poprzez uwzględnienie skargi, oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
Skargę kasacyjną oparł na następujących podstawach:
naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, polegającą na zawężeniu legitymacji skargowej do sytuacji, w których interes prawny został naruszony w sposób wymierny, podczas gdy właściwa wykładnia art. 101 ust. 1 powołanej ustawy w związku z art. 50 § 1 p.p.s.a. prowadzi do odmiennego wniosku;
niezastosowania art. 50 § 1 p.p.s.a., w sytuacji gdy skarga dotyczy aktu wymienionego w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.;
naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 p.p.s.a., polegającego na niepouczeniu skarżącego działającego bez profesjonalnego pełnomocnika o skutkach niewykazania konkretnego naruszenia interesu prawnego.
W ocenie skarżącego Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 101 ustawy o samorządzie gminnym poprzez nieuzasadnione zawężenie legitymacji skargowej. Wbrew wywodom Sądu, uregulowania zawartego w powołanym przepisie nie można w niniejszej sprawie odnieść wyłącznie do sytuacji, w której musi nastąpić wymierne naruszenie prawem chronionego interesu. Pogląd ten pozostaje w sprzeczności z art. 50 § 1 p.p.s.a., którego zastosowanie w niniejszym stanie faktycznym jest uzasadnione tym, że skarga dotyczy aktu wymienionego w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.
Wnoszący skargę kasacyjną wskazał, że podstawą powołania przez Wójta Gminy L. Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych jest art. 41 ust. 3 i 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, nie zaś ustawa o samorządzie gminnym. Jest to zarządzenie wójta gminy niebędące aktem prawa miejscowego określonego w rozdziale 4 ustawy o samorządzie gminnym. Nie podlega zatem kontroli nadzorczej określonej w rozdziale 10 powołanej ustawy. Skarżący stwierdził również, że w tej konkretnej sytuacji Wójt zobowiązany przepisem ustawy o przeciwdziałaniu alkoholizmowi do powoływania członków GKRPA ma obowiązek powoływania osób przeszkolonych w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych (art. 41 pkt 4). Zobligowany jest też do działania zgodnego z prawem na podstawie art. 83 Konstytucji RP. Wnoszący skargę kasacyjną podkreślił, że osoby wchodzące w skład GKRPA zostały przeszkolone dopiero w trzy lata po powołaniu ich w skład komisji, a szkolenie sfinansowano z opłat za zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Wszelka działalność członków GKRPA, w tym także wypłacane im diety, są finansowane z tego źródła i ma to charakter stały, a zatem związek między działalnością gospodarczą skarżącego a działalnością GKRPA jest trwały i bezpośredni.
W ocenie skarżącego doszło również do naruszenia art. 6 p.p.s.a., bowiem skoro Sąd miał zamiar stosować ograniczającą wykładnię legitymacji procesowej, to skarżący powinien zostać uprzedzony o możliwości oddalenia skargi, jeśli nie udowodni naruszenia interesu prawnego zaskarżonym zarządzeniem Wójta Gminy L..
Wójt Gminy L. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W jego ocenie Sąd I instancji w sposób prawidłowy wywiódł, że skarżący powinien wykazać, iż jest osobą legitymowaną do złożenia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
W ocenie organu nietrafnym jest zaprezentowany w skardze kasacyjnej pogląd, że zarządzenie organu będące przedmiotem sprawy ma swoje "umocowanie" nie w ustawie o samorządzie gminnym, lecz w przepisach ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, a tego typu akty - jako niebędące aktami prawa miejscowego - nie podlegają kontroli nadzorczej. Ustawa z 8 marca 1990 r. daje podstawę organowi do wydawania zarządzeń jako aktów wykonawczych, a te bez względu na fakt czy należą bądź nie do grupy aktów wskazanych w rozdziale 4 tej ustawy podlegają kontroli nadzorczej.
Za nietrafny organ uznał także zarzut naruszenia przepisów postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. na skutek nieudzielenia przez Sąd skarżącemu wskazówek i pouczeń, a tym samym uchybienia przepisowi art. 6 p.p.s.a.
Oddalając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zgłoszony w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 6 p.p.s.a. jest bezzasadny. Stosownie do treści tego przepisu sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Sam skarżący w piśmie z [...] lutego 2007 r. podnosił, że Sąd na rozprawie kilkakrotnie pytał skarżącego o jego interes prawny w rozpatrywanej sprawie i wzywał go do wykazania w jaki sposób jego interes prawny został zaskarżonym zarządzeniem naruszony. W tym stanie rzeczy brak jest uzasadnionych podstaw do stawiania Sądowi zarzutu niezastosowania się do zasady określonej w art. 6 p.p.s.a.
NSA uznał za bezzasadny zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego było zarządzenie Wójta Gminy L. z [...] stycznia 2003 r. nr [...]. W dacie wydania tego zarządzenia obowiązywał przepis art. 101 ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu nadanym przez art. 43 ust. 54 lit. a i lit. b/ ustawy z 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. z 2002 r. Nr 113 poz. 984 ze zm.). Oznacza to, że kwestię legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej reguluje przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Badanie zatem czy podmiot wnoszący do sądu administracyjnego skargę na uchwałę lub zarządzenie organu gminy dotyczące sprawy z zakresu administracji publicznej jest do tego uprawniony następuje w kontekście przesłanek określonych w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a nie na podstawie art. 50 § 1 p.p.s.a. NSA stwierdził, że stanowisko Sądu I instancji wyrażone w zaskarżonym wyroku, a wskazujące, że D. R. nie jest uprawniony do wniesienia skargi na wskazane wyżej zarządzenie, w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, jest zgodne z prawem. Z treści art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że skarżącym może być wyłącznie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone zaskarżonym aktem (uchwałą lub zarządzeniem). W ocenie NSA, Sąd I instancji zasadnie podkreślił, że do wniesienia skargi nie uprawnia wykazanie stanu zagrożenia naruszeniem, a tym samym w skardze należy wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę. Należy więc wykazać, że doszło do naruszenia zindywidualizowanego interesu podmiotu składającego skargę, bowiem obiektywna wadliwość prawna uchwały lub zarządzenia nie może stanowić podstawy do wniesienia skargi w omawianym trybie. Odnosząc przedstawiony wyżej stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy NSA stwierdził, że Sąd I instancji trafnie uznał, że D. R. nie wykazał, aby zaskarżone przez niego zarządzenie naruszało jego interes prawny.
Na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a. D. R. wniósł o wznowienie postępowania i zmianę powyższego wyroku NSA poprzez uchylenie wyroku WSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten Sąd albo zmianę wyroku NSA i orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie z żądaniem zawartym w skardze do WSA.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zostały wykryte środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, a tym samym Sąd nie mógł się do nich ustosunkować. Chodzi o udostępnienie skarżącemu w dniu [...] stycznia 2008 r. przez Wójta Gminy L. T. B. wyciągów z protokołów Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w L. (nr [...] z [...] czerwca 2006 r., nr [...] z [...] grudnia 2006 r., nr [...] z [...] kwietnia 2007 r., nr [...] z [...] października 2007 r.). Skarżący nie mógł znać tych protokołów i podnosić ich treści jako zarzutu przed WSA, ponieważ zapoznał się z nimi dopiero po wyroku Sądu, który zapadł 27 lutego 2007 r. Skarżący przedstawił te wyciągi swojemu pełnomocnikowi w dniu [...] marca 2008 r. w związku z inną sprawą. Po zapoznaniu się z ich treścią pełnomocnik skarżącego uznał, że przeczą one tezie zawartej w uzasadnieniu wyroku WSA mówiącej, że skarżący nie jest legitymowany do wniesienia skargi na zarządzenie Wójta Gminy.
Zdaniem skarżącego, ujawnione dokumenty w sposób niewątpliwy dowodzą, że przed wyrokiem WSA w tej sprawie GKRPA podejmowała niezgodne z prawem działania i wyrażała opinie pomawiające skarżącego o czyny, których nie popełnił (np. w protokole [...] z [...] czerwca 2006 r. sformułowane jest pomówienie, że skarżący dokonał sprzedaży alkoholu nieletnim). Działania te inspirowane są - zdaniem skarżącego - głównie przez Wójta Gminy, który jednocześnie sam siebie powołał na Przewodniczącego GKRPA. Strona wskazała, że kwestia bezprawności łączenia tych funkcji była także podstawą skargi do WSA.
W skardze o wznowienie postępowania podkreślono również, że wbrew pomówieniom wyrokiem Sądu Grodzkiego w Ł. i przed SO w S. w dniu 19 marca 2008 r. skarżący został prawomocnie uniewinniony od zarzutu przestępstwa z art. 43 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Wójt Gminy L. wniósł o oddalenie powyższej skargi i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Organ uznał za chybiony zarzut pomówienia wskazując, że z protokołów z posiedzeń GKRPA w L. wynika jedynie, że Komisji przedstawiono fakty i dowody dotyczące sprzedaży w sklepie przedsiębiorcy napojów alkoholowych nieletnim, co doprowadziło do ich pobytu w ł. szpitalu na oddziale detoksykacji, oraz dowody na okoliczność toczącego się postępowania karnego przeciwko osobom, które dokonały sprzedaży alkoholu, i na tej podstawie wszczęcia postępowania karnego przeciwko osobom, które tej sprzedaży dokonały oraz postępowania administracyjnego z wniosku Prokuratury Rejonowej w Ł. o cofnięcie D. R. zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.
Organ podniósł, że przedstawione przez skarżącego wyciągi z protokołów posiedzeń GKRPA w L. nie stanowią nowych faktów i dowodów w rozumieniu art. 273 § 2 p.p.s.a. Powołanie się na wykrycie okoliczności czy środków dowodowych, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu może być skuteczne, jeśli pozostaje w związku z rozstrzygnięciem, które jest zaskarżone w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania. Zdaniem organu, podstawa wznowienia w ogóle nie występuje, gdyż nie pozostaje w żadnym związku z kwestią żądania uchylenia zarządzenia Wójta Gminy L. z [...] stycznia 2003 r. nr [...] w sprawie powołania GKRPA w L., czy z wykazaniem interesu prawnego skarżącego w uchyleniu ww. aktu. Cofnięcie zezwoleń nastąpiło bowiem nie w wyniku działań organu czy GKRPA w L., lecz przedsiębiorcy, który naruszył art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga o wznowienie postępowania zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 273 § 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
Taką podstawę wznowienia postępowania w niniejszej sprawie stanowiło ujawnienie okoliczności zajmowania się sprawą skarżącego przez Gminną Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w L., zwaną dalej Komisją, na skutek udostępnienia mu protokołów tej Komisji po wydaniu wyroku z dnia 20 listopada 2007 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. sygn. akt II SAB/Łd 60/07.
Protokoły Komisji udostępniono skarżącemu w styczniu 2008 r.
Niewątpliwie treść tych protokołów stanowi nowe okoliczności i nowe środki dowodowe w rozumieniu art. 273 § 2 p.p.s.a.
Z treści tych protokołów wynika, że ewidentnie Komisja zajmowała stanowisko w sprawie cofnięcia skarżącemu zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych i wskazywała, że interes prawny skarżącego w podważeniu zarządzenia o powołaniu tej Komisji ma charakter zindywidualizowany, realny i bezpośredni i gdyby zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., jak i Naczelny Sąd Administracyjny znały powyższe okoliczności, być może wyraziłyby inny pogląd na temat interesu prawnego skarżącego w sprawie ze skargi na zarządzenie Wójta Gminy L. w przedmiocie powołania Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.
Nie może być kwestionowane w tej sprawie, że okoliczności wyrażenia stanowiska w sprawie cofnięcia skarżącemu zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych czy też pociągnięcia go do odpowiedzialności karnej, zawartego w protokołach Komisji udostępnionych skarżącemu w styczniu 2008 r., nie były rozważane przez sądy administracyjne obu instancji z powodu ich późniejszego wykrycia już po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie ze skargi D. R. o uchylenie zarządzenia o powołaniu Komisji.
Dlatego też okoliczności te i protokoły Komisji jako środki dowodowe wypełniają przesłankę wznowienia postępowania z art. 273 § 2 p.p.s.a.
Skoro skarżący dowiedział się 8 stycznia 2008 r. o treści tych protokołów Komisji (dowód: pismo Urzędu Gminy z 8 stycznia 2008 r. przekazujące skarżącemu protokoły), to wniesienie skargi o wznowienie 7 kwietnia 2008 r. nastąpiło w terminie trzymiesięcznym przewidzianym w przepisie art. 277 p.p.s.a.
W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na nowo w granicach jakie zakreśliła podstawa wznowienia zgodna z przepisem art. 282 § 1 p.p.s.a.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy - skargi kasacyjnej skarżącego D. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. w sprawie uchylenia zarządzenia Wójta L. o powołaniu Komisji, Naczelny Sąd Administracyjny rozważył wszechstronnie zarzuty tej skargi dotyczące wykładni przepisów art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) i art. 50 p.p.s.a., polegające na zawężeniu legitymacji skargowej i zakwestionowaniu interesu prawnego skarżącego w tej sprawie i uznał, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, a kwestia interesu prawnego skarżącego winna być szczegółowo przeanalizowana ponownie w świetle wszystkich nowych okoliczności ujawnionych w skardze o wznowienie, potwierdzonych nowymi środkami dowodowymi w postaci protokołów Komisji przekazanych mu 8 stycznia 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny upatrywał okoliczności uzasadniające interes prawny skarżącego (wskazane przez niego) jedynie w fakcie, że jest on przedsiębiorcą prowadzącym działalność w zakresie sprzedaży alkoholu i możliwości występowania w przyszłości o ponowne wydanie zezwoleń, a więc w zdarzeniach przyszłych i niepewnych. Sąd ocenił te okoliczności jako tylko zagrożenie naruszenia interesu prawnego skarżącego, a nie jego faktyczne naruszenie.
Po zapoznaniu się z treścią przedmiotowych protokołów Komisji dotyczących bezpośrednio skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny niewątpliwie winien zweryfikować swoje stanowisko co do charakteru interesu prawnego skarżącego w świetle przepisów art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i art. 50 p.p.s.a.
Pozbawienie możliwości skarżącego w rozpoznaniu jego skargi na przedmiotowe zarządzenie Wójta tylko z powodu zakwestionowania jego interesu prawnego w świetle wszystkich obecnie znanych okoliczności sprawy było przedwczesne i zbyt powierzchowne, bez głębszej analizy wszystkich aspektów tej sprawy.
Skoro skarżący został poddany ocenie przez Komisję, z którą to oceną się nie zgadza, to trudno przyjąć, że nie ma on interesu prawnego w podważeniu legalności powołania tej Komisji bez względu na racje merytoryczne jakie przedstawia.
Zatem uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Ł., oddalającego skargę D. R. na zarządzenie Wójta Gminy o powołaniu Komisji, jedynie z powodu braku interesu prawnego było uzasadnione i zostało oparte na przepisie art. 185 § 1 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu wszystkich okoliczności uzasadniających interes prawny skarżącego w tej sprawie, ze szczególnym uwzględnieniem nowych okoliczności ujawnionych w wyniku wznowienia postępowania, i po ewentualnym pozytywnym zweryfikowaniu tych okoliczności na korzyść skarżącego, przystąpi do merytorycznego rozpoznania sprawy, uwzględniając również sytuację, że przedmiotowe zarządzenie prawdopodobnie już dawno przestało obowiązywać i została powołana nowa Komisja.
Z tych wszystkich względów należało orzec jak w sentencji wyroku na podstawie art. 273 § 2, art. 282 § 1 i 2 i art. 185 § 1 p.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia przepis art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI