Orzeczenie · 2025-09-30

II GSK 473/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-30
NSAAdministracyjneWysokansa
alkoholzezwoleniauchwałarada gminyuzasadnieniekontrola sądowaprawo administracyjnesamorząd terytorialnytrzeźwość

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy P. w sprawie maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, uznając brak jej uzasadnienia za istotne naruszenie prawa. Sąd I instancji podkreślił, że choć ustawa nie nakłada wprost obowiązku uzasadniania uchwał rady gminy, to zasada demokratycznego państwa prawnego i wymóg działania na podstawie prawa (art. 2 i 7 Konstytucji RP) nakładają na organy władzy publicznej obowiązek motywowania swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza gdy działają w ramach uznania administracyjnego. Brak uzasadnienia uniemożliwia kontrolę sądową nad legalnością uchwały. Gmina P. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie art. 147 § 1 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie nieważności uchwały, uznając, że uchybienia nie były na tyle istotne, by uzasadniać tak drastyczne rozstrzygnięcie, a także zarzucając błędną wykładnię przepisów materialnych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że brak uzasadnienia uchwały, która została podjęta w ramach uznania administracyjnego, stanowi istotne naruszenie procedury, uniemożliwiające sądowi ocenę jej legalności. NSA uznał, że zarzuty naruszenia prawa materialnego również okazały się niezasadne, a Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące ustalania maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie uchwał organów samorządu terytorialnego, zwłaszcza podejmowanych w ramach uznania administracyjnego, jako warunek legalności i podstawy kontroli sądowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy głównie uchwał podejmowanych w ramach uznania administracyjnego, gdzie brak uzasadnienia jest kluczowy dla oceny legalności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy brak uzasadnienia uchwały rady gminy w sprawie ustalenia maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych stanowi istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak uzasadnienia uchwały podejmowanej w ramach uznania administracyjnego stanowi istotne naruszenie procedury, uniemożliwiające sądowi ocenę jej legalności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zasada demokratycznego państwa prawnego i wymóg działania na podstawie prawa nakładają na organy władzy publicznej obowiązek motywowania swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza w sprawach uznaniowych. Brak uzasadnienia uniemożliwia kontrolę sądową nad zgodnością uchwały z prawem.

Czy uchwała rady gminy ustalająca maksymalną liczbę zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, podjęta bez pisemnego uzasadnienia, jest zgodna z przepisami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała taka narusza przepisy prawa materialnego, ponieważ brak uzasadnienia uniemożliwia ocenę, czy ustalona liczba zezwoleń jest zgodna z celami ustawy i realiami gminy.

Uzasadnienie

Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że ustalenie motywów, jakimi kierowała się gmina przy ustalaniu maksymalnej liczby zezwoleń, jest istotnym elementem kontroli legalności uchwały. Brak możliwości ustalenia tych motywów z powodu braku uzasadnienia stanowi wadę.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Gminy P. od wyroku WSA w Krakowie.

Przepisy (11)

Główne

u.w.w.t. art. 12 § 1, 2 i 3

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Rada gminy ustala, w drodze uchwały, maksymalną liczbę zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na terenie gminy. Działanie to mieści się w ramach uznania administracyjnego, co wymaga uzasadnienia.

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza nieważność aktu prawa miejscowego w całości lub części z powodu istotnego naruszenia prawa.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego nakazuje przestrzeganie przez prawodawcę zasad poprawnej legislacji i motywowania rozstrzygnięć.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Pomocnicze

u.s.g. art. 18 § 2 pkt 15

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 40 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 41 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" art. 12

Projekt uchwały powinien być poprzedzony uzasadnieniem.

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" art. 143

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak uzasadnienia uchwały rady gminy w sprawie ustalenia maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych stanowi istotne naruszenie prawa, uniemożliwiające kontrolę sądową. • Uchwała podjęta w ramach uznania administracyjnego wymaga uzasadnienia, aby zapewnić zgodność z celami ustawy i realiami gminy.

Odrzucone argumenty

Uchybienia stwierdzone w uchwale przez WSA nie powinny stanowić podstawy stwierdzenia jej nieważności, a reakcja Sądu była nieproporcjonalna. • Zasady techniki prawodawczej nie precyzują kryteriów uzasadnienia uchwały, więc jego treść nie może być jedyną przesłanką do stwierdzenia nieważności. • Rada Gminy wypełniła dyspozycje art. 12 ust. 1, 2 i 7 u.w.w.t., ustalając maksymalną liczbę zezwoleń odrębnie dla różnych rodzajów napojów i po zasięgnięciu opinii jednostek pomocniczych. • Uchwała jest zgodna z Gminnym Programem Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.

Godne uwagi sformułowania

brak uzasadnienia uchwały zawsze stanowi naruszenie prawa, to może ono w niektórych przypadkach być istotnym lub nieistotnym naruszeniem prawa • jeżeli organ samorządu działa w zakresie możliwości wyboru różnych sposobów wykonania danego zadania publicznego, wybór konkretnego sposobu załatwiania danych spraw musi wynikać z uzasadnienia • uzasadnienie jest zatem konieczne w przypadku działalności prawotwórczej, w której organ dysponuje władzą dyskrecjonalną • organy władzy publicznej muszą działać tak, by budować zaufanie do władzy publicznej (art. 2 Konstytucji RP), a temu zaufaniu sprzyja przejrzystość ich działania i wymóg motywowania aktów

Skład orzekający

Joanna Sieńczyło - Chlabicz

przewodniczący sprawozdawca

Gabriela Jyż

sędzia

Marek Krawczak

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie uchwał organów samorządu terytorialnego, zwłaszcza podejmowanych w ramach uznania administracyjnego, jako warunek legalności i podstawy kontroli sądowej."

Ograniczenia: Dotyczy głównie uchwał podejmowanych w ramach uznania administracyjnego, gdzie brak uzasadnienia jest kluczowy dla oceny legalności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu praworządności – obowiązku uzasadniania decyzji administracyjnych, nawet na poziomie lokalnym. Pokazuje, jak proceduralne wymogi mogą wpływać na ważność uchwał.

Brak uzasadnienia uchwały o sprzedaży alkoholu? Sąd Najwyższy: nieważna!

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst