Orzeczenie · 2025-11-20

II GSK 464/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-20
NSAtransportoweWysokansa
transportpojazd nienormatywnypilotowaniekara pieniężnaprawo o ruchu drogowymkontrola drogowaodpowiedzialność administracyjnaNSA

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na M. K. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia oraz za brak wymaganej liczby pojazdów pilotujących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję organów obu instancji, uznając, że kara za brak pilotowania nie mogła być nałożona, jeśli skarżący nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, a przepis art. 64 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym nie mógł mieć zastosowania. Sąd I instancji błędnie zinterpretował przepisy, traktując brak pilotowania jako warunek zezwolenia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego, uchylił wyrok WSA. NSA stwierdził, że przepisy dotyczące pilotowania (art. 64 ust. 1 pkt 3 P.r.d. i art. 140aa ust. 1a P.r.d.) stanowią odrębną podstawę odpowiedzialności od braku zezwolenia (art. 140aa ust. 1 P.r.d.). NSA podkreślił, że nowelizacja z 2018 r. wprowadziła odrębne regulacje i sankcje za naruszenia dotyczące pilotowania, niezależnie od kwestii zezwolenia. Sąd uznał, że nawet jeśli skarżący nie mógł uzyskać zezwolenia z powodu podzielności ładunku, to nadal ponosił odpowiedzialność za brak wymaganej liczby pojazdów pilotujących. W związku z tym NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę M. K., zasądzając koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa o ruchu drogowym dotyczących odpowiedzialności za brak pilotowania pojazdów nienormatywnych oraz rozróżnienie tej odpowiedzialności od odpowiedzialności za brak zezwolenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przejazdu pojazdem nienormatywnym, gdzie ładunek jest podzielny i nie można uzyskać zezwolenia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie może stanowić podstawę do nałożenia kary pieniężnej, jeśli podmiot wykonujący przejazd pojazdem nienormatywnym nie posiada zezwolenia na taki przejazd?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie jest odrębnym naruszeniem od braku zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym i może stanowić samodzielną podstawę do nałożenia kary pieniężnej.

Uzasadnienie

NSA uznał, że przepisy dotyczące pilotowania (art. 64 ust. 1 pkt 3 P.r.d. i art. 140aa ust. 1a P.r.d.) zostały wprowadzone jako odrębne od przepisów dotyczących zezwoleń na przejazd pojazdem nienormatywnym (art. 64 ust. 1 pkt 1 P.r.d. i art. 140aa ust. 1 P.r.d.). Nowelizacja z 2018 r. wyraźnie rozdzieliła te kwestie, tworząc odrębne jednostki redakcyjne i delegacje do rozporządzeń wykonawczych. Dlatego naruszenie zasad pilotowania jest odrębnym deliktem administracyjnym, niezależnie od tego, czy zezwolenie na przejazd zostało wydane, czy też nie mogło być wydane.

Czy naruszenie zakazu przewozu ładunków innych niż ładunek niepodzielny przez pojazd nienormatywny (art. 64 ust. 2 P.r.d.) konsumuje naruszenie przepisów dotyczących pilotowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie zakazu przewozu ładunków niepodzielnych nie konsumuje naruszenia przepisów dotyczących pilotowania.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że art. 140ab ust. 2 P.r.d. stanowi, iż w przypadku naruszenia zakazu z art. 64 ust. 2 P.r.d., karę nakłada się jak za przejazd bez zezwolenia. Jednakże, to zachowanie nie pochłania odrębnego deliktu administracyjnego polegającego na naruszeniu przepisów dotyczących pilotowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony w całości, a skarga M. K. została oddalona.

Przepisy (35)

Główne

p.r.d. art. 64 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem pilotowania przejazdu przez wymaganą liczbę pojazdów.

p.r.d. art. 64 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Zabroniony jest przewóz pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny.

p.r.d. art. 140aa § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Kara pieniężna za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami zezwolenia.

p.r.d. art. 140aa § ust. 1a

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Kara pieniężna za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie, wymaganego wyposażenia lub oznakowania pojazdu wykonującego pilotowanie, lub wymaganego szkolenia pilota.

p.r.d. art. 140ab § ust. 3 pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Kara pieniężna w wysokości 3000 zł za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie.

p.r.d. art. 64 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia odpowiedniej kategorii.

p.r.d. art. 64 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu.

p.r.d. art. 64 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem pilotowania przejazdu na warunkach i w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 64i ust. 2, w tym przez wymaganą liczbę pojazdów.

p.r.d. art. 64 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem zachowania szczególnej ostrożności przez kierującego.

p.r.d. art. 140aa § ust. 1a pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Kara pieniężna za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie.

p.r.d. art. 140aa § ust. 1a pkt 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Kara pieniężna za brak wymaganego wyposażenia lub oznakowania pojazdu wykonującego pilotowanie.

p.r.d. art. 140aa § ust. 3a pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Kara pieniężna za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie.

p.r.d. art. 140ab § ust. 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

W przypadku naruszeń zakazu z art. 64 ust. 2 P.r.d., karę nakłada się jak za przejazd bez zezwolenia.

p.r.d. art. 140ab § ust. 3 pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Kara pieniężna w wysokości 3000 zł za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie.

p.r.d. art. 140aa § ust. 1a

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Kara pieniężna za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie.

p.r.d. art. 140aa § ust. 3a pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Kara pieniężna za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie.

p.r.d. art. 140ab § ust. 3 pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Kara pieniężna w wysokości 3000 zł za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie.

Pomocnicze

p.r.d. art. 140ab § ust. 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

W przypadku naruszeń zakazu z art. 64 ust. 2 P.r.d., karę nakłada się jak za przejazd bez zezwolenia.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.r.d. art. 2 § pkt 35a

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Definicja pojazdu nienormatywnego.

p.r.d. art. 62 § ust. 4

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 64d

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. art. 3 § ust. 1 pkt 2

Warunki techniczne pojazdów oraz zakres ich niezbędnego wyposażenia.

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 maja 2012 r. art. 2 § ust. 1 pkt 4

Pilotowanie pojazdów nienormatywnych.

Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r.

Zmiana ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (wprowadzenie przepisów o pilotowaniu).

k.p.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 188

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a

Opłaty za czynności radców prawnych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Opłaty za czynności radców prawnych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. art. 2 § pkt 3

Opłaty za czynności radców prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 64 ust. 1 pkt 3, art. 64 ust. 2, art. 140aa ust. 1, ust. 1a i ust. 3a pkt 1, art. 140ab ust. 2 i ust. 3 pkt 1 P.r.d. przez WSA. • Brak pilotowania jest odrębnym naruszeniem od braku zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. • Przepisy dotyczące pilotowania zostały wprowadzone jako odrębne od przepisów dotyczących zezwoleń.

Odrzucone argumenty

Argument WSA, że brak pilotowania nie może być podstawą kary, jeśli nie ma zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Godne uwagi sformułowania

warunki dotyczące pilotowania nie należą do warunków określonych dla danego zezwolenia • zarówno wykładnia językowa, systemowa jak i funkcjonalna przemawiają za uznaniem naruszenia warunków dotyczących pilotowania pojazdu nienormatywnego za odrębne od warunków określonych dla takiego zezwolenia • nie pochłonęło ono deliktu administracyjnego polegającego na braku wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie

Skład orzekający

Elżbieta Czarny-Drożdżejko

sprawozdawca

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

przewodniczący

Monika Krzyżaniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa o ruchu drogowym dotyczących odpowiedzialności za brak pilotowania pojazdów nienormatywnych oraz rozróżnienie tej odpowiedzialności od odpowiedzialności za brak zezwolenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejazdu pojazdem nienormatywnym, gdzie ładunek jest podzielny i nie można uzyskać zezwolenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa wyjaśnia ważne rozróżnienie między dwoma rodzajami naruszeń przepisów dotyczących pojazdów nienormatywnych, co jest kluczowe dla praktyków prawa transportowego.

Czy brak zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym zwalnia z kary za brak pilotowania? NSA wyjaśnia!

Dane finansowe

WPS: 3000 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst