II GSK 463/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-09-17
NSAinneWysokansa
wzór przemysłowymaskotkaunieważnienie prawanowośćindywidualny charakterUrząd Patentowy RPprawo własności przemysłowejsąd administracyjnyskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną R. A. od wyroku WSA w Warszawie, potwierdzając unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego "Maskotka" z powodu braku nowości.

Skarżący R. A. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Urzędu Patentowego RP o unieważnieniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego "Maskotka". Wnioskodawca domagał się unieważnienia, twierdząc, że wzór nie spełniał wymogów nowości i indywidualnego charakteru, powołując się na wcześniejsze oferty podobnych maskotek w Internecie. Sąd administracyjny uznał, że Urząd Patentowy prawidłowo stwierdził brak nowości na podstawie dowodów internetowych i oddalił skargę kasacyjną.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP. Urząd Patentowy unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego "Maskotka" (nr Rp 25035) na wniosek konkurenta, .R. S., który wykazał, że podobne maskotki były oferowane w Internecie już w 2017 roku, co niweczyło wymóg nowości wzoru. Wnioskodawca argumentował, że sporny wzór narusza jego swobodę działalności gospodarczej. Urząd Patentowy, opierając się na wydrukach z niemieckich i brytyjskich stron internetowych firmy A., stwierdził, że maskotka przedstawiona w zgłoszeniu nie spełniała wymogu nowości, ponieważ identyczne lub bardzo podobne produkty były dostępne w obrocie przed datą zgłoszenia. Sąd I instancji potwierdził prawidłowość tej oceny, uznając, że dowody internetowe były wystarczające do wykazania braku nowości, a sposób produkcji nie miał znaczenia dla oceny wyglądu. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym kwestionował legitymację wnioskodawcy oraz ocenę nowości wzoru. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty nie spełniają wymogu istotności. Sąd podkreślił, że dowody z Internetu są dopuszczalne i wiarygodne, jeśli nie ma podstaw do kwestionowania ich autentyczności. Potwierdził również, że interes prawny wnioskodawcy jako konkurenta, zwłaszcza w kontekście wysłanego przez skarżącego listu ostrzegawczego, był uzasadniony. Sąd uznał, że brak nowości był wystarczającą przesłanką do unieważnienia wzoru, a zarzuty dotyczące sposobu produkcji czy weryfikacji z perspektywy "zorientowanego użytkownika" były niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, oferta maskotki w Internecie przed datą zgłoszenia wzoru przemysłowego, jeśli jest identyczna lub zawiera nieistotne różnice w stosunku do zgłaszanego wzoru, niweczy jego nowość.

Uzasadnienie

Nowość wzoru przemysłowego ma charakter światowy i jest zniweczona, jeśli identyczny lub różniący się nieistotnymi szczegółami wzór został udostępniony publicznie przed datą zgłoszenia. Dowody z Internetu, takie jak wydruki stron internetowych z datą oferty, są dopuszczalne i wiarygodne do wykazania braku nowości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (23)

Główne

p.w.p. art. 89

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 117 § 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 103 § 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 104 § 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 104 § 2

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 102 § 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Pomocnicze

p.w.p. art. 111

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 224 § 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 227

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 2271

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 256 § 2

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Konstytucja RP art. 20

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.c. art. 98

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Prawo przedsiębiorców art. 2

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

p.w.p. art. 108 § 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 108 § 2

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 103 § 3

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 103 § 3

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Po ujawnieniu wzoru twórca ma jedynie 12 miesięcy na jego zgłoszenie do rejestracji, aby zachować nowość.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak nowości wzoru przemysłowego z uwagi na wcześniejsze oferty podobnych produktów w Internecie. Wiarygodność i dopuszczalność dowodów z wydruków stron internetowych. Istnienie interesu prawnego wnioskodawcy jako konkurenta, zwłaszcza w kontekście wezwania do zaprzestania naruszeń.

Odrzucone argumenty

Kwestionowanie legitymacji wnioskodawcy do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i dowolnych ustaleń. Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, w tym błędnej wykładni przepisów o nowości i indywidualnym charakterze wzoru. Wniosek o przeprowadzenie dowodów w postępowaniu kasacyjnym.

Godne uwagi sformułowania

Nowość wzoru przemysłowego ma charakter światowy. Ocena przesłanek ochrony wzoru dokonuje się przez pryzmat jego wyglądu dostrzegalnego zmysłem wzroku a nie metod produkcji. Sama abstrakcyjna możliwość manipulacji treścią lub datą witryny internetowej nie stanowi wystarczającej podstawy do podważenia wiarygodności dowodu.

Skład orzekający

Elżbieta Czarny-Drożdżejko

przewodniczący

Patrycja Joanna Suwaj

sprawozdawca

Dorota Dziedzic-Chojnacka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie znaczenia dowodów internetowych w sprawach o wzory przemysłowe, ocena interesu prawnego konkurenta, zasady oceny nowości i indywidualnego charakteru wzorów."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki prawa własności przemysłowej i oceny dowodów w postępowaniu administracyjnosądowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ochrony wzorów przemysłowych i wykorzystania dowodów z Internetu, co jest aktualne w erze cyfrowej. Pokazuje, jak łatwo można stracić prawo ochronne z powodu braku nowości.

Czy maskotka z róż może stracić ochronę prawną przez ofertę w Internecie?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 463/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dziedzic-Chojnacka
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący/
Patrycja Joanna Suwaj /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2613/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-07-09
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 286
art. 111 oraz art. 224 ust. 1, art. 227 i art. 2271,art. 89 , art. 117 ust. 1 art. 103 ust. 1 i art. 104 ust. 1 i 2 , art. 256 ust. 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 20 i 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7. art. 77, art. 80 i art 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2020 poz 1575
art. 98
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędzia del. WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Juszyńska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2613/20 w sprawie ze skargi R. A. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lipca 2020 r. nr Sp.227.2019 w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Decyzją z dnia 18 grudnia 2018 r. Urząd Patentowy RP udzielił na rzecz R. A. (dalej przywoływany jako: "Skarżący" "Strona" "Uprawniony"), na podstawie art. 111 oraz art. 224 ust. 1, art. 227 i art. 2271 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 286, dalej przywoływana jako: "p.w.p."), prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Maskotka" pod numerem Rp 25035 (zgłoszonego do rejestracji dnia 9 listopada 2018 r. nr Wp.27101). Przedmiotem wzoru przemysłowego, zgłoszonego do ochrony przez Skarżącego, jest maskotka w postaci siedzącego misia z wyciągniętymi dwoma łapami ku przodowi wykonana z róż z materiału typu pianka, z zawiązaną pod szyją wstążką (kokardą), względnie trzymająca przed sobą utkane z róż serce.
2. W dniu 30 września 2019 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek .R. S. (dalej przywołany jako: "Wnioskodawca" lub "Uczestnik") -
o unieważnienie prawa z rejestracji ww. wzoru przemysłowego. Swój interes prawny Wnioskodawca wywodził z okoliczności, że jest konkurentem Uprawnionego
i wprowadza do obrotu maskotki, w tym maskotki (pluszowe misie) o cechach spornego wzoru przemysłowego. Ponadto, pismem z dnia 21 sierpnia 2019 r. uprawniony wezwał Wnioskodawcę do zaprzestania naruszania jego praw dotyczących ochrony spornego wzoru przemysłowego. W związku z powyższym sporne prawo z rejestracji wzoru przemysłowego ogranicza swobodę działalności gospodarczej Wnioskodawcy zagwarantowaną w art. 20 i 22 Konstytucji R.P. oraz
w art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców. Z kolei, jako podstawę swojego żądania, Wnioskodawca wskazał przepisy art. 102 ust. 1 w zw.
z art. 103 ust. 1 i art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p., podnosząc, że w dacie jego zgłoszenia do rejestracji, sporny wzór nie spełniał wymogów nowości i indywidualnego charakteru
w świetle znanych powszechnie wzorów. Jako dowód braku nowości oraz braku indywidualnego charakteru wnioskodawca przedłożył wydruki internetowe
z obcojęzycznych stron internetowych przedstawiających maskotki w kształcie misia.
3. Skarżący w odpowiedzi na wniosek wskazał, że sporny wzór był nowy
w dacie rejestracji, nadsyłając w toku postępowania także 5 zdjęć misia, według spornego wzoru, wykonanych w lipcu i w sierpniu 2020 r. oraz e-mail opisujący technologię produkcji spornego wzoru stosowaną przez Uprawnionego, na okoliczność, że Uprawniony wykonywał sporny wzór przed jego zgłoszeniem do ochrony.
4. Urząd Patentowy RP, decyzją z dnia 22 lipca 2020 r., nr Sp. 227.2019, działając na podstawie art. 103 w zw. z art. 102 ust. 1 p.w.p. oraz art. 98 ustawy
z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 1575 ze zm., dalej przywoływana jako: "k.p.c.") w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Maskotka" numer Rp 25035 (pkt 1) oraz przyznał Wnioskodawcy kwotę 2680 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie (pkt 2).
Organ zaznaczył, że istnieje interes prawny Wnioskodawcy, zwłaszcza, że Wnioskodawca zainteresowany jest wykorzystywaniem w obrocie spornego wzoru przemysłowego, który, jego zdaniem, nie był nowy w dacie jego zgłoszenia do ochrony. Bezsporne jest, że Wnioskodawca jest producentem i wprowadza do obrotu maskotki, w tym maskotki (pluszowe misie) o cechach spornego wzoru przemysłowego. Ponadto spór między stronami jest realny, o czym świadczy załączone "wezwanie" z dnia 21 sierpnia 2019 r. skierowane do Wnioskodawcy. Wnioskodawca może zatem domagać się unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, skoro prawo to może ingerować w sferę uprawnień Wnioskodawcy
i utrudniać prowadzenie działalności gospodarczej z wykorzystaniem tego wzoru.
Organ przywołał w swej decyzji definicję wzoru przemysłowego, zawartą w art. 102 ust. 1 p.w.p., uznając, że sporny wzór nie cechuje się nowością w świetle wzoru ujawnionego, niezależnie od siebie, w przedłożonych przez Wnioskodawcę materiałach. Organ podkreślił, że zgodnie z dokumentacją rejestrową, cechy istotne spornego wzoru przemysłowego, to postać misia wykonana z pianki a powierzchnia postaci utkana różami wykonanymi z pianki w tym: charakterystyczny i oryginalny kształt wyglądu postaci siedzącego misia z wyciągniętymi dwoma łapami ku przodowi; charakterystyczna głowa z pyskiem i uszami; powierzchnia utkana różami o różnej fakturze barwy (jak przedstawiono na zdjęciach figur na stronie 8 decyzji), postać misia ma zawiązaną wstążkę lub/i kokardę; postać misia w przednich łapach trzyma serce utkane z róż; charakterystyczna proporcja kształtu postaci misia różanego.
Dokument (...) przedstawia maskotkę, będącą w ofercie A. od dnia 20 października 2017 r., która ma postać misia, (którego) powierzchnia postaci utkana (jest) różami, przy czym posiada ona:
- charakterystyczny i oryginalny kształt wyglądu postaci siedzącego misia
z wyciągniętymi dwoma łapami ku przodowi (identyczny jak przedstawiono na fig. 1 do fig. 8 i fig. 1a do 8a spornego wzoru);
- charakterystyczna głowa z pyskiem i uszami (identyczna jak przedstawiono na fig. 1 do fig. 8 i fig. 1a do 8a spornego wzoru);
- postać misia, powierzchnia utkana różami o różnej fakturze barwy, jak przedstawiono na fig. 1 do fig. 8 i fig. 1a do 8a;
- charakterystyczna proporcja kształtu postaci misia różanego (identyczna jak przedstawiono na fig. 1 do fig. 8 i fig. 1a do 8a spornego wzoru).
Organ dodał, że zarówno różne kolory "misia" i dodatkowe, alternatywne elementy dekoracyjne określone jako "postać misia ma zawiązaną wstążkę lub/i kokardę" oraz "postać misia w przednich łapach trzyma serce utkane z róż" także znane są z przedłożonych materiałów.
Dokument (...) przedstawia maskotkę, będącą w ofercie A. od dnia 7 listopada 2017 r., która ma zarówno postać misia, który ma zawiązaną wstążkę lub/i kokardę jak i postać misia, który w przednich łapach trzyma serce utkane z róż, przy czym maskotka ta posiada także pozostałe, wyżej wymienione, cechy istotne spornego wzoru, tj. cechuje ją - charakterystyczny i oryginalny kształt wyglądu postaci siedzącego misia z wyciągniętymi dwoma łapami ku przodowi (identyczny jak przedstawiono na fig. 1 do fig. 8 i fig. 1a do 8a spornego wzoru); - charakterystyczna głowa z pyskiem i uszami (identyczna jak przedstawiono na fig. 1 do fig. 8 i fig. 1a do 8a spornego wzoru); postać misia, powierzchnia utkana różami o różnej fakturze barwy jak przedstawiono na fig. 1 do fig. 8 i fig. 1a do 8a; - charakterystyczna proporcja kształtu postaci misia różanego (identyczna jak przedstawiono na fig. 1 do fig. 8 i fig. 1a do 8a spornego wzoru).
Zdaniem Organu, nie ma przy tym znaczenia dla sprawy powoływana przez Uprawnionego okoliczność, iż kilka miesięcy przed datą zgłoszenia spornego wzoru oferował on tożsame postaciowo maskotki, bowiem podstawą obecnego wniosku jest ujawnienie spornego wzoru przez stosowanie przez inne podmioty, a więc nie ma tu zastosowania instytucja ulgi w nowości. Wobec faktu, że brak nowości jest wystarczającą samodzielną przesłanką do unieważnienia spornego wzoru, UPRP uznał za niecelowe rozpatrywanie zarzutu braku indywidualnego charakteru,
w świetle przedłożonego materiału.
5. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lipca 2020 r.
6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lipca 2021 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2613/20), oddalił skargę R.A. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lipca 2020 r. nr Sp. 227.2019 w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.
W ocenie Sądu I instancji Urząd Patentowy zasadnie uznał, że Wnioskodawca posiada interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Maskotka" pod numerem Rp 25035. Zgodnie z art. 117 ust. 1 p.w.p., do unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego przepisy art. 89 stosuje się odpowiednio. Sąd I instancji uznał, że zasadnie Organ poddał ocenie kwestię legitymowania się przez wnioskodawcę interesem prawnym w żądaniu unieważnienia prawa z rejestracji a ocena ta, przyznająca wspomniany interes prawny Uczestnikowi, zdaniem Sądu, była prawidłowa.
W opinii Sądu I instancji nie zasługuje na uwzględnienie zarzut Skarżącego, iż interes prawny de facto musiałby wiązać się z wytoczeniem powództwa cywilnego
a skoro do sporu sądowego między stronami nie doszło, to nie można mówić
o legitymowaniu się przez Uczestnika interes prawnym. Sąd I instancji wskazał, że strony po pierwsze, są konkurentami na rynku, gdyż Uczestnik także wprowadza do obrotu maskotki o cechach spornego wzoru przemysłowego. Ponadto Skarżący
w skierowanym do Uczestnika postępowania piśmie z dnia 21 sierpnia 2019 r. (załącznik nr 18 do wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji) zatytułowanym: "wezwanie do zaprzestania naruszeń praw własności przemysłowej oraz do zwrotu uzyskanych dochodów czerpanych z korzystania ze wzoru", powołując się właśnie na prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Maskotka" pod numerem Rp 25035, sformułował kierowany pod adresem Uczestnika zakaz korzystania ze wzoru. Nadto Skarżący zażądał zniszczenia produktów wytworzonych na jego podstawie a także wykazania dochodu uzyskanego dotychczas z ich sprzedaży i przelania ww. kwoty na wskazany przez niego rachunek. W piśmie tym Skarżący wyraźnie zaznaczył, że jego niewykonanie przez Uczestnika będzie skutkowało podjęciem dalej idących kroków prawnych na drodze postępowania sądowego. Oczywistym jest zatem,
w ocenie WSA, że istnienie spornego prawa ogranicza Uczestnikowi postępowania swobodę wykonywania działalności gospodarczej w zakresie oferowania w obrocie maskotki o cechach spornego wzoru przemysłowego, a co za tym idzie statuuje po jego stronie interes prawny w postępowaniu dotyczącym unieważnienia wspomnianego spornego prawa z rejestracji. Zdaniem Sądu I instancji, Wnioskodawca przedłożył dowody spełniające powyższe wymogi, w postaci wydruków ze stron internetowych potwierdzających, że maskotka o postaci misia, analogicznej jak oferowana przez Skarżącego, na którą uzyskał prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pod numerem Rp 25035, znajdowała się w chociażby ofercie handlowej firmy A. już w 2017 roku. Tożsamość wyglądu tych maskotek nie budzi przy tym w ocenie Sądu I instancji żadnych wątpliwości a także nie jest przedmiotem sporu między Uczestnikiem a Skarżącym, poza tym Sąd I instancji w pełni zgodził się z dokładną i szeroką analizą podobieństwa między wspomnianymi wytworami, dokonaną przez Organ.
Odnośnie do zarzutu Skarżącego, że przedłożone wydruki A. nie odzwierciedlają sposobu produkcji misia, nie wskazując sposobu wykonania
i struktury wykonania a ponadto, że Organ nie ustalił autentyczności przedkładanych przez Wnioskodawcę wydruków stron internetowych, Sąd I instancji zaznaczył, że przedmiotem oceny mogły być tylko te cechy wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania, czyli dostrzegane w trakcie tego używania zmysłem wzroku. Dlatego oceny przesłanek ochrony wzoru, w tym możliwości przypisania mu cechy nowości dokonuje się przez pryzmat oceny jego wyglądu dostrzegalnego zmysłem wzroku a nie metod produkcji. Stąd też Sąd I instancji uznał, że Organ słusznie ocenił widoczność cech postaciowych spornego wzoru, co w pełni umożliwiał mu przedstawiony przez Wnioskodawcę materiał dowodowy w postaci wydruków ze stron internetowych.
Sąd I instancji nie zgodził się ze Skarżącym, że jedyną okolicznością umożliwiającą zestawienie produktów Skarżącego, na które uzyskał prawo
z rejestracji wzoru przemysłowego i tych rzekomo udostępnianych (jak uważa Skarżący), na stronie A., byłoby przeprowadzenie dowodu rzeczowego
w postaci misia zakupionego w czasie, na który się powołuje w serwisie A., by porównać oba produkty. Sąd I instancji wskazał, że przedłożone przez Wnioskodawcę wydruki ze stron internetowych, które posłużyły Organowi do ustalenia wcześniejszego oferowania wyrobów o wyglądzie analogicznym, jak przyznany prawem z rejestracji Skarżącemu, czyli oferty z portalu A. (niemieckiego i brytyjskiego), zawierały one wprost datę ich pierwszego udostepnienia w ofercie ww. sklepu internetowego, czyli 7 listopada 2017 r. (brytyjska strona A. – (...), k. 32 akt administracyjnych) i 20 października 2017 r. (niemiecka strona A. – (...), k. 26 akt administracyjnych). Przy oczywistym podobieństwie wytworów oferowanych już
w 2017 r. na rynku, do wytworu chronionego kwestionowanym prawem z rejestracji, prawidłowym było jego unieważnienie przez Organ.
7. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Skarżący wnosząc
o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
a. Naruszenie przepisów postępowania:
i. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji tego uznanie, Urząd Patentowy wydając decyzję z dnia 22 lipca 2020 r. nie naruszył art. 7. art. 77, art. 80 i art 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej przywoływana jako: "k.p.a.") w zw. z art 256 ust 1 p.w.p. skutkującą zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego złożonego w sprawie oraz niedokonanie należytej oceny jego całokształtu (w tym całkowite pominięcie
i zaniechanie oceny twierdzeń oraz dowodów zaoferowanych przez Skarżącego),
a także dokonanie ustaleń dowolnych, niezgodnych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym w postaci braku wykazania przez Skarżącego cechy nowości w trakcie zgłoszenia prawa do rejestracji oraz ustalenia autentyczności przedkładanych wydruków stron internetowych przez Uczestnika;
ii. Art. 151 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne zastosowanie skutkujące oddaleniem skargi Skarżącego z dnia 3 listopada 2020 r., w sytuacji gdy treść zarzutów w niej podniesionych, jak i treść jej uzasadnienia była zasadna i implikowała konieczność ich weryfikacji, a finalnie uwzględnienia;
b. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.
i. art. 89 p.w.p. w zw. z art. 117 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż Uczestnik posiada legitymację do występowania z żądaniem o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, w sytuacji, gdy nie jest on konkurentem na rynku w stosunku do Skarżącego, w szczególności z uwagi na fakt, iż nie produkuje on maskotek
w postaci Misia z Róż,
ii. art. 103 ust. 1 p.w.p w związku z art. 102 p.w.p. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwie zastosowanie skutkujące uznaniem, iż wzór przemysłowy
w postaci Maskotki Misia z Róż, co do którego Skarżącemu przysługuje prawo
z rejestracji nie posiada cech nowości i indywidualności pomimo braku weryfikacji produktu sprzedawanego przez Uczestnika i produkowanego przez Skarżącego,
iii. Art 102 ust. 1 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy Maskotka - Miś z Róż spełnia wszystkie wskazane w tym artykule przesłanki, co skutkuje koniecznością uznania go za wzór przemysłowy,
iv. Art 102 ust. 1 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, iż sposób produkcji i szczegółowy wygląd Maskotki - Misia z Róż nie wymaga naocznej weryfikacji wizualnej pomiędzy produktem oferowanym przez Skarżącego a tymi przedstawionymi przez Uczestnika;
v. Art. 104 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu, iż cechy wzoru przemysłowego należy zweryfikować z perspektywy "zorientowanego użytkownika".
Ponadto Skarżący kasacyjnie wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów szczegółowo wskazanych w treści skargi na okoliczności tam wskazane.
8. Uczestnik postepowania złożył odpowiedź na skargę kasacyjną wnosząc o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wywiedziona w tej sprawie skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwiony podstaw, tj. wskazane
w nich naruszenia przepisów przez Sąd I instancji nie spełniają wymogu istotności naruszenia.
9. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej
w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.
10. W analizowanej skardze kasacyjnej sformułowano zarówno zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego. A skoro tak, to w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia prawa procesowego.
11. Wbrew twierdzeniom Skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji nie naruszył art. 151 p.p.s.a. Art. 151 p.p.s.a. jest tzw. przepisem wynikowym, który reguluje sposób rozstrzygnięcia sprawy przez sąd, i który tym samym nie może stanowić samoistnej podstawy skargi kasacyjnej. Zarzutowi naruszenia przepisów wynikowych towarzyszyć bowiem musi powiązanie z konkretnymi przepisami postępowania lub prawa materialnego, w odniesieniu do których zarzucane ich naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny polegałoby na wadliwym przeprowadzeniu przez ten sąd kontroli ich zastosowania lub kontroli ich wykładni przez organ administracji, który wydał zaskarżony akt (por. np.: wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2077/10; wyrok NSA z 26 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1925/12; wyrok NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2458/12.).
12. Nie sposób także przypisać WSA naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7. art. 77, art. 80 i art 107 § 3 k.p.a., w zw. z art 256 ust 1 p.w.p. Skarżący kasacyjnie zarzuca zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego złożonego w sprawie oraz niedokonanie należytej oceny jego całokształtu (w tym całkowite pominięcie i zaniechanie oceny twierdzeń oraz dowodów zaoferowanych przez Skarżącego), a także dokonanie ustaleń dowolnych, niezgodnych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym w postaci braku wykazania przez Skarżącego cechy nowości w trakcie zgłoszenia prawa do rejestracji oraz ustalenia autentyczności przedkładanych wydruków stron internetowych przez Uczestnika.
Podkreślić trzeba, iż skarga kasacyjna jest odrębnym od skargi do Sądu I instancji i dodatkowo wysoce sformalizowanym środkiem prawnym, który musi spełniać ustawowe wymogi, w tym wymogi co do jego poprawnej konstrukcji, wskazane w art. 174-176 p.p.s.a., a nadto skierowanym do Sądu II instancji, a nie do Sądu I instancji. Zaakcentować należy, iż w przeciwieństwie do zarzutów pomieszczonych w skardze do Sądu I instancji, zarzuty i wnioski skargi kasacyjnej są dla Sądu II instancji wiążące i muszą one być skierowane wobec zaskarżonego wyroku WSA, a nie tak jak skarga do WSA wobec decyzji organu. Z tego również powodu ustawodawca wprowadził przymus adwokacko-radcowski (w sprawach
z zakresu własności przemysłowej także rzecznikowski) przy jej sporządzeniu. Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie orzekającym w tej sprawie, podziela pogląd NSA wyrażony w wyroku z 15 stycznia 2020 r. (sygn. akt II FSK 477/18), iż: "każdy zarzut przedstawiony w skardze kasacyjnej powinien być osobno uzasadniony w taki sposób, aby z treści uzasadnienia podstaw kasacyjnych
w sposób nie budzący wątpliwości wynikało, z jakich przyczyn skarżący zarzuca wyrokowi sądu I instancji naruszenie wskazanych przepisów prawa procesowego lub materialnego. Podkreślenia też wymaga, ze Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi kasacyjnej, które zostały wadliwie skonstruowane."
Postępowanie sporne przed UP RP charakteryzuje się tym, że: "zasada działania organu z urzędu w postępowaniu spornym w kwestiach ustalania stanu faktycznego sprawy i jej wszechstronnego wyjaśnienia, zawarta w przepisach art. 7, art. 75, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., podlega odpowiedniej modyfikacji, stosownie do istoty i specyfiki tego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II GSK 849/09). W wyroku z dnia 18 kwietnia 2007 r. (sygn. akt II GSK 350/06) NSA zaakcentował, że w postępowaniu spornym Urząd Patentowy nie może wyjść poza granice wniosku i wskazaną przez wnioskodawcę podstawę prawną, określające na tym etapie sprawę administracyjną. Przy takim unormowaniu nie można przenosić do postępowania spornego przez art. 256 ust. 1 p.w.p., wynikających z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., obowiązków Urzędu Patentowego
w zakresie zbierania dowodów oraz załatwiania spraw z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, ponieważ art. 255 ust. 4 p.w.p. jest przepisem zawierającym objętą nim pełną regulację wykluczającą możliwość uzupełniającego zastosowania w tym zakresie przepisów k.p.a. Ponadto
w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 lipca 2006 r., sygn. (akt II GSK 82/06) NSA stwierdził, że w treści art. 256 ust. 1 p.w.p. odesłano w zakresie postępowania spornego do przepisów k.p.a., stosowanych jednak odpowiednio, gdyż: "Już sama natura postępowania spornego, w którym Urząd Patentowy rozstrzyga spór pomiędzy stronami o przeciwstawnych interesach, bliższa pod wieloma względami kontradyktoryjnemu postępowaniu cywilnemu niż administracyjnemu, nakazuje daleko idącą ostrożność w przenoszeniu zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego do regulowania przebiegu postępowania spornego." Z kolei w wyroku z dnia z dnia 21 czerwca 2016 r. (sygn. akt II GSK 508/15) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie sporne nie stanowi nadzwyczajnego trybu, którego celem jest weryfikacja zgodności z prawem (materialnym i przepisami postępowania, które w sprawie o udzieleniu prawa miały zastosowanie) decyzji o udzieleniu prawa z rejestracji, lecz jest postępowaniem, w którym organ ocenia na podstawie dowodów przedłożonych przez strony tego postępowania czy zaistniała konkretna, wskazana we wniosku przesłanka unieważnienia tego prawa. (por.: Szewc/Sieńczyło-Chlabicz [w:] Prawo własności przemysłowej, Komentarz, red. J. Sieńczyło-Chlabicz, C.H. Beck, Warszawa 2020,s. 1236-1237).
Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony we wskazanych orzeczeniach i literaturze przedmiotu, iż kontradyktoryjność postępowania spornego przed UP RP polega na tym, że wnioskodawca podnosi określone zarzuty i dowody dla poparcia swojego twierdzenia, a uprawniony przy użyciu wybranych przez niego środków i dowodów te zarzuty odpiera. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał w swych orzeczeniach, że wymóg aktywności procesowej dotyczy nie tylko wnioskodawcy lub wnoszącego sprzeciw w postępowaniu o unieważnienie prawa wyłącznego (lub wnoszącego wniosek o unieważnienie), ale także – uprawnionego. (por. np. wyroki NSA: z 15 styczna 2015 r., sygn. akt II GSK 1985/13; z 16 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 2199/15; z 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 1306/17). Podkreślić także trzeba, iż w postępowaniu spornym przed UP RP ograniczenia doznają zasady określone w k.p.a., a zwłaszcza zasada prawdy obiektywnej, zasada oficjalności, czy tez zasada czuwania przez organ administracji nad interesem strony postępowania. Nie oznacza to jednak, że te zasady nie obowiązują, jednakże ulegają znaczącej modyfikacji. Z tej przyczyny w art. 256 ust. 1 p.w.p. przyjęta została w odniesieniu do postępowania spornego zasada odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a., nie zaś zasada stosowania ich wprost.
Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy zauważyć trzeba, iż Skarżący kasacyjnie (Uprawniony) nie przedstawił w toku postępowania żadnych kontr dowodów w stosunku do dowodów dostarczonych przez Wnioskodawcę, a jedynie kwestionował wiarygodność dowodów złożonych przez Wnioskodawcę, polemizując z jego stanowiskiem i stanowiskiem Organu.
13. Odnośnie do zarzutu Skarżącego, że przedłożone wydruki A. nie odzwierciedlają sposobu produkcji misia, nie wskazując sposobu wykonania
i struktury wykonania oraz, że Organ nie ustalił autentyczności przedkładanych przez Wnioskodawcę wydruków stron internetowych, Sąd I instancji słusznie podkreślił, że przedmiotem oceny mogły być tylko te cechy wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania, czyli dostrzegane
w trakcie tego używania zmysłem wzroku. Dlatego oceny przesłanek ochrony wzoru, w tym możliwości przypisania mu cechy nowości dokonuje się przez pryzmat oceny jego wyglądu dostrzegalnego zmysłem wzroku a nie metod produkcji. Stąd też Sąd I instancji prawidłowo ocenił działanie Organu biorącego pod uwagę widoczność cech postaciowych spornego wzoru, co w pełni umożliwiał mu przedstawiony przez Wnioskodawcę materiał dowodowy w postaci wydruków ze stron internetowych.
14. NSA dostrzega, że orzecznictwie sądowo administracyjnym, także dotyczącym praw z p.w.p., opowiedziano się za dopuszczeniem jako dowodu wydruków ze stron internetowych (por.: wyroki NSA z: 8 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1949/14, 6 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2724/14, w którym NSA dopuścił także możliwość wykorzystania materiałów dowodowych, w tym wydruków internetowych, pochodzących z daty późniejszej od daty wniosku o rejestrację, jeżeli będą zawierały informacje o zwyczajach i praktykach handlowych czy okolicznościach obrotu w okresie poprzedzającym wystąpienie z wnioskiem; 12 września 2019 r., sygn. akt II GSK 2370/17), podobnie - w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE).
By dokonać oceny mocy dowodowej należy zweryfikować prawdopodobieństwo
i prawdziwość zawartych w dokumencie informacji, np. jego pochodzenie, okoliczności jego sporządzenia oraz jego adresata, a następnie ocenić, czy wydaje się sensowny i wiarygodny; obowiązuje zasada uznania za dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i wszechstronnego rozważenia dowodów (w polskiej procedurze - wyrażona w art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a); por. wyrok TSUE z 27 lutego 2018 r. w sprawie T-166/15, opubl. curia.europa.eu.
Sama abstrakcyjna możliwość manipulacji treścią lub datą witryny internetowej nie stanowi wystarczającej podstawy do podważenia wiarygodności dowodu
w postaci np. zrzutu ekranu wspomnianej witryny internetowej. Wiarygodność ta może zostać podważona jedynie poprzez powołanie się na fakty, które w sposób konkretny sugerują manipulację. Takie fakty mogą obejmować wyraźne oznaki podrobienia, bezsporne sprzeczności w przedstawionych informacjach lub oczywiste niespójności, które mogą racjonalnie uzasadniać wątpliwości co do autentyczności zrzutów ekranu rozpatrywanych witryn internetowych (por.: wyrok TSUE z 20 października 2021 r., JMS Sports/EUIPO - Inter-Vion (Spiralna gumka do włosów), sygn. T-823/19, pkt 49 i przytoczone tam orzecznictwo).
Natomiast walor dowodowy np. danych pochodzących z portalu internetowego Internet Archive Wayback Machine został potwierdzony m.in. w Wytycznych oraz praktyce Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej dotyczących wzorów wspólnotowych. Wytyczne EUIPO w wersji z roku 2020 r., punkt 5.5.1.4 wskazują: "W tym kontekście datę ujawnienia w Internecie uznaje się za wiarygodną
w szczególności, gdy: [...] informacje dotyczące aktualizacji strony internetowej są dostępne w ramach usługi archiwizacji Internetu, np. "Wayback Machine" (02/07/2015, R 25/2014-3, SOFT DRINK BOTTLE, § 29)".
W wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2021 r. (sygn. akt II GSK 787/18) podkreślono, że co do ujawnienia wzoru przemysłowego poprzez stronę internetową, stwierdzić należy, iż powszechność korzystania z tego rodzaju informacji nakazuje uznać taką możliwość pod warunkiem, że ujawnienie wzoru jest niewątpliwe i czytelne we wszystkich jego istotnych zastrzeżonych cechach.
15. W zakresie zatem twierdzenia Skarżącego kasacyjnie o braku autentyczności przedkładanych przez Uczestnika wydruków stron internetowych warto zauważyć, iż każdy wydruk przedstawiony przez Uczestnika zawierał wskazanie adresu strony internetowej, której dotyczy. Wszelkie daty, na które powoływał się Uczestnik były zamieszczone na stronach przez podmioty je prowadzące. Brak jest podstaw do przyjęcia, że podmioty takie jak A., F.czy I. manipulowały takimi datami na potrzeby tej sprawy. Skarżący nie wskazał jednocześnie, który z wydruków ze stron internetowych miałby nie odpowiadać rzeczywistej zawartości danej strony internetowej - Organ nie miał więc jakichkolwiek podstaw do kwestionowania ich wiarygodności. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów unijnych "Nie można wprawdzie wykluczyć [...] że treść witryny internetowej lub wszelkiego innego dokumentu elektronicznego może być
w każdej chwili zmieniona. Jednakże automatyczne stosowanie tego domniemania bez powzięcia poważnych i sprawdzonych wątpliwości, że w niniejszym wypadku dowody zostały zmienione, uczyniłoby bezskuteczną wspomnianą w pkt 24 powyżej zasadę utrwaloną w orzecznictwie Unii, zgodnie z którą dowody przedstawione przez podmiot wnoszący o unieważnienie prawa do wzoru powinny być rozpatrywane we wzajemnej relacji (zob. podobnie wyrok z dnia 9 marca 2012 r., Wazon, T-450/08, niepublikowany, EU:T:2012:117, pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo)" (tak wyrok Sądu UE z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie T-166/15, Claus Gramberg przeciwko EUIPO, ECLI:EU:T:2018:100, pkt 90). Wydruki ze stron internetowych powinno oceniać się zatem tak samo jak inne dokumenty przedkładane przez strony postępowania - dopóki nie pojawią się rzeczywiste wątpliwości co do ich autentyczności, Organ nie ma podstawy do ich kwestionowania. Należy więc przyjąć, że w tej sprawie Organ dokonał prawidłowej oceny autentyczności przedstawionych wydruków stron internetowych i nie stwierdził podstaw do kwestionowania ich wiarygodności. Podejście i Organu potwierdził i prawidłowo skontrolował Sąd I instancji uznając, że przedłożone przez Wnioskodawcę wydruki ze stron internetowych, posłużyły Organowi do ustalenia wcześniejszego oferowania wyrobów o wyglądzie analogicznym, jak przyznany prawem z rejestracji Skarżącemu. Słusznie wskazał WSA, że "przy oczywistym podobieństwie wytworów oferowanych już w 2017 r. na rynku, do wytworu chronionego kwestionowanym prawem
z rejestracji, prawidłowym było jego unieważnienie przez organ".
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że Skarżący kasacyjnie nie zakwestionował jednoznacznie, że przedstawione przez Wnioskodawcę wydruki nie przedstawiały informacji, które zostały w nich zawarte w dacie ogłoszenia, jedynie zgłaszał wątpliwości. Skarżący kasacyjnie nie podważył zatem skutecznie wyczerpująco i prawidłowo uzasadnionej przez Urząd, a potem zaakceptowanej przez WSA, oceny materiału dowodowego.
16. Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, na wstępie przypomnieć należy, że Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 89 p.w.p.
w z w. z art. 117 ust. 1 p.w.p. w z w. z art. 28 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż Uczestnik posiada legitymację do występowania
z żądaniem o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, w sytuacji, gdy nie jest on konkurentem na rynku w stosunku do Skarżącego, w szczególności
z uwagi na fakt, iż nie produkuje on maskotek w postaci Misia z róż.
Zgodnie z art. 117 ust. 1 p.w.p., do unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego przepisy art. 89 stosuje się odpowiednio. Sąd I instancji prawidłowo zauważył, że w tej sprawie wniosek został złożony w dniu 30 września 2019 r. Zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 89 ust. 1 p.w.p. patent mógł zostać unieważniony w całości lub części wyłącznie na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny. Natomiast zgodnie z art. 1 pkt 14) ustawy z dnia 16 października 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2309, dalej też jako "ustawa zmieniająca") w art. 89 w ust. 1, wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie: "Patent może zostać unieważniony w całości lub części na wniosek każdego, kto wykaże, że:". Ustawa zmieniająca weszła w życie w dniu 27 lutego 2020 r., jednakże w art. 3 wprowadziła regułę, zgonie z którą do postępowań w sprawie sprzeciwu wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej
o udzieleniu patentu, dodatkowego prawa ochronnego, prawa ochronnego na wzór użytkowy, prawa z rejestracji i postępowań, o których mowa w art. 255 ust. 1 pkt 9 ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Sąd I instancji prawidłowo zatem uznał za Organem, że należało poddać ocenie kwestię legitymowania się przez Wnioskodawcę interesem prawnym w żądaniu unieważnienia prawa
z rejestracji i ocena ta, przyznająca wspomniany interes prawny Uczestnikowi, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, była prawidłowa.
Sąd I instancji bardzo szczegółowo, szeroko i wszechstronnie odniósł się do kwestii istnienia interesu prawnego w kontrolowanej sprawie. Sąd stwierdził m.in., iż
"Urząd Patentowy zasadnie uznał, że wnioskodawca posiada interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Maskotka". Otóż strony niniejszego postępowania, po pierwsze, są konkurentami na rynku, gdyż uczestnik także wprowadza do obrotu maskotki o cechach spornego wzoru przemysłowego. Ponadto skarżący w skierowanym do uczestnika postępowania piśmie z dnia 21 sierpnia 2019 r. (załącznik nr 18 do wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji) zatytułowanym: "wezwanie do zaprzestania naruszeń praw własności przemysłowej oraz do zwrotu uzyskanych dochodów czerpanych z korzystania ze wzoru", powołując się właśnie na prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Maskotka" pod numerem Rp.25O35, sformułował kierowany pod adresem uczestnika zakaz korzystania ze wzoru. Nadto skarżący zażądał zniszczenia produktów wytworzonych na jego podstawie a także wykazania dochodu uzyskanego dotychczas z ich sprzedaży i przelania ww. kwoty na wskazany przez niego rachunek. W piśmie tym skarżący wyraźnie zaznaczył, że jego niewykonanie przez uczestnika będzie skutkowało podjęciem dalej idących kroków prawnych na drodze postępowania sądowego. Oczywistym jest zatem, że istnienie spornego prawa ogranicza uczestnikowi postępowania swobodę wykonywania działalności gospodarczej w zakresie oferowania w obrocie maskotki o cechach spornego wzoru przemysłowego, a co za tym idzie statuuje po jego stronie interes prawny w postępowaniu dotyczącym unieważnienia wspomnianego spornego prawa z rejestracji. Co więcej, również w powołanym przez skarżącego na poparcie swojego stanowiska wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2018 r. (co prawda bez sygnatury, ale dotyczy to wyroku VIII SA/Wa 929/17) wyraźnie wskazano, że interes prawny w unieważnieniu patentu (odpowiednio wzoru przemysłowego) ma także konkurent podmiotu gospodarczego (uprawnionego)".
Naczelny Sąd Administracyjny, w ślad za poglądem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2007 r. (sygn. akt II GSK183/07) wskazuje, że sam fakt uzyskania prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, gdy inny producent wprowadził wcześniej na rynek produkt
o cechach podobnych do zarejestrowanego wzoru przemysłowego, stanowi wystarczającą przesłankę do uznania interesu prawnego tego producenta
w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji wzoru. Okoliczność wysłania tzw. listu ostrzegawczego przez uprawnionego do drugiej strony sporu jest także powszechnie uznaną przesłanką do uznania istnienia interesu prawnego
w unieważnienia prawa powołanego w takim liście: "Za osobę mającą interes prawny w żądaniu eliminacji prawa własności przemysłowej uważa się m.in. osobę, wobec której uprawniony z prawa dochodzi roszczeń o naruszenie lub jeszcze ich co prawda nie dochodzi, ale wysłał tzw. pismo ostrzegawcze. Interes prawny będzie także istnieć nawet wówczas, jeśli uprawniony nie podjął żadnych kroków sądowych lub przedsądowych wobec osoby wnioskującej o unieważnienie lub wygaszenie, ale wnioskodawca ten korzysta z chronionego rozwiązania/dobra, względnie wykaże, że ma zamiar z niego korzystać. Można wówczas powiedzieć, że interes prawny ma konkurent uprawnionego, przy czym konkurent ten powinien spełniać cechy tzw. konkurenta realnego" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 1848/15, por. także inne orzeczenia sądów administracyjnych powołane w tym wyroku).
W niniejszej sprawie interes prawny Uczestnika wynika jednak zatem nie tylko
z faktu, że jest on konkurentem Skarżącego, lecz także z okoliczności wystosowania przez Skarżącego kasacyjnie listu ostrzegawczego, w którym domagał się on zaprzestania używania przez Uczestnika korzystania ze spornego wzoru, zapłaty na jego rzecz kwoty odpowiadającej dochodom ze sprzedaży przedmiotowych maskotek, a także zapowiedział wszczęcie postępowania sądowego w przypadku niespełnienia jego żądań. Uwzględniając powołane powyżej orzeczenia nie budzi najmniejszych wątpliwości, że Sąd I instancji i Organ prawidłowo przyjęli istnienie interesu prawnego uznając jednocześnie, że nie ma przesądzającego znaczenia, że Uprawniony nie jest producentem Maskotki Misia z Róż, a jedynie wprowadza tę maskotkę do obrotu.
Zarzuty naruszenia prawa materialnego art. 89 p.w.p. w z w. z art. 117 ust. 1 p.w.p. w z w. z art. 28 k.p.a. nie zasługują zatem na uwzględnienie.
17. Zdaniem Skarżącego kasacyjnie doszło do naruszenia art. 103 ust. 1 p.w.p w związku z art. 102 p.w.p. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwie zastosowanie skutkujące uznaniem, iż wzór przemysłowy w postaci Maskotki Misia
z Róż, co do którego Skarżącemu przysługuje prawo z rejestracji, nie posiada cech nowości i indywidualności pomimo braku weryfikacji produktu sprzedawanego przez Uczestnika i produkowanego przez Skarżącego" (s. 3 skargi kasacyjnej). Zdaniem Skarżącego doszło także do naruszenia art. 102 ust. 1 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, iż sposób produkcji i szczegółowy wygląd Maskotki - Misia z Róż nie wymaga naocznej weryfikacji wizualnej pomiędzy produktem oferowanym przez Skarżącego a tymi przedstawionymi przez Uczestnika (s. 4 skargi kasacyjnej).
Sąd I instancji w powyższym zakresie stwierdził, iż "Nie można nadto zgodzić się ze skarżącym, że jedyną okolicznością umożliwiającą zestawienie produktów skarżącego, na które uzyskał prawo z rejestracji wzoru przemysłowego i tych rzekomo udostępnianych (...), byłoby przeprowadzenie dowodu rzeczowego
w postaci misia zakupionego w czasie, na który się powołuje w serwisie by porównać oba produkty. Taka supozycja, wymagająca dla udokumentowania wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji, każdorazowo przez podmiot je inicjujący, dokonywania uprzednio zakupu wyrobu odpowiadającego postaci chronionej prawem z rejestracji, nie znajduje oparcia w przepisach p.w.p., abstrahując od tego, że w wielu przypadkach czyniłaby całą procedurę unieważnieniową iluzoryczną." Ten pogląd NSA w pełni podziela. Warto także zwrócić uwagę, że w wyroku z 21 maja 2015 r., Sąd UE w sprawach połączonych T- 22/13 i T-23/13, Senz Technologies BV v. OHIM - lmpliva (Parapluies) (Umbrellas) (EU:T:2015:310), wskazał, iż ujawnienie wzoru może być wynikiem użycia w handlu, nawet jeśli nie ma dowodów na to, że produkty, w których zastosowano wcześniejszy wzór, zostały faktycznie wyprodukowane lub wprowadzone na rynek; wystarczająca bowiem pozostaje tutaj okoliczność, że produkty były oferowane do sprzedaży w dystrybuowanych katalogach. Należy także podkreślić, że zgodnie z art. 108 ust. 1 pkt 2 p.w.p. zgłoszenie wzoru przemysłowego w celu uzyskania prawa z rejestracji powinno obejmować także ilustrację wzoru przemysłowego. Ilustrację wzoru przemysłowego stanowią w szczególności rysunki, fotografie lub próbki materiału włókienniczego (ust. 2). Oczywistym jest zatem, że również relewantny dla postępowania toczącego się z wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji materiał dowodowy, winien także obejmować rysunki, czy też fotografie, jeżeli tylko potwierdzają one, że istotnie doszło do wcześniejszego stosowania, wystawienia lub ujawnienia w inny sposób wzoru.
18. Odnosząc się zaś do kwestii braku weryfikacji produktu sprzedawanego przez Uczestnika i produkowanego przez Skarżącego, w ocenie NSA jest to kompletnie nierelewantna dla sprawy okoliczność. Nie ma bowiem obowiązku, aby dowód niweczący nowość wzoru był autorstwa wnioskodawcy. Należy podkreślić, że nowość wzorów, o której mowa w przepisach p.w.p. ma charakter światowy (por. A. Tischner, A. Wojciechowska [w:] System Prawa Prywatnego, t. 14B, Prawo własności przemysłowej, red. R. Skubisz, Warszawa 2017, s. 79 i n.). Oznacza to, że nowość wzoru jest zniweczona, jeżeli gdziekolwiek na świecie, przed datą zgłoszenia wzoru, identyczny lub różniący się nieistotnymi szczegółami wzór został udostępniony przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób. Dlatego UPRP prawidłowo zrekonstruował w oparciu o materiał dowodowy brak nowości spornego wzoru. Rozumienie to potwierdził Sąd I instancji.
19. Odnosząc się końcowo do naruszenia art. 104 p.w.p. "poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu, iż cechy wzoru przemysłowego należy zweryfikować z perspektywy "zorientowanego użytkownika", Sąd II instancji wskazuje, że skoro decyzja podlegająca kontroli Sądu I instancji nie była oparta o art. 104 p.w.p., to nie mogło dojść do naruszenia przepisu, który nie był podstawą rozstrzygnięcia. Sąd I instancji prawidłowo zatem wskazał, iż "wobec faktu, że brak nowości jest wystarczającą samodzielną przesłanką do unieważnienia spornego wzoru, UPRP uznał za niecelowe rozpatrywanie zarzutu braku indywidualnego charakteru, w świetle przedłożonego materiału".
20. Co do wniosków dowodowych zgłoszonych w skardze kasacyjnej, należy wyjaśnić, że wprawdzie w postępowaniu kasacyjnym, jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed NSA, na podstawie art. 193 p.p.s.a., stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed WSA, jednak nie znaczy to, że do tego postępowania stosuje się art. 106 § 3 p.p.s.a. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 lutego 2018 r. (sygn. akt ll OSK 1154/16), "Możliwość przeprowadzenia dowodów jest sytuacją wyjątkową, bo obejmuje tylko dowód z dokumentów i tylko o tyle, o ile jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Wszelkie dowody strona powinna składać we właściwym, merytorycznym postępowaniu, czyli przed organem, bo ten podmiot dokonuje oceny wniosku." Z perspektywy tej sprawy warto jednak zaznaczyć, że oświadczenia wskazane przez Skarżącego mogą wyłącznie potwierdzić brak nowości spornego wzoru. Sama sprzedaż tożsamych Miśków z róż przez Skarżącego na ponad rok przed datą zgłoszenia spornego wzoru do rejestracji zniweczyła nowość tego wzoru. Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p., po ujawnieniu wzoru twórca ma jedynie 12 miesięcy na jego zgłoszenie do rejestracji, aby zachować nowość.
21. Z powyższych względów, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, NSA na mocy art. 184 p.p.s.a ją oddalił.
Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych pochodzą z bazy dostępnej pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; z kolei orzeczenia TSUE pochodzą z bazy dostępnej pod adresem: curia.europa.eu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI