II GSK 460/17

Naczelny Sąd Administracyjny2019-03-21
NSAtransportoweŚredniansa
transport drogowyczas pracy kierowcówtachografwykresówkakara pieniężnaodpowiedzialność przedsiębiorcyprzepisy unijnerozporządzenie 561/2006rozporządzenie 165/2014

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną przewoźnika drogowego G.W. od wyroku WSA w Gliwicach, utrzymując w mocy karę pieniężną za naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców i tachografach.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej G.W. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jego skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Naruszenia dotyczyły głównie nieprawidłowego rejestrowania czasu pracy kierowców i używania wykresówek tachografu. NSA uznał skargę kasacyjną za bezzasadną, potwierdzając prawidłowość ustaleń organów administracji i Sądu I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 zł. Kara została nałożona za liczne naruszenia przepisów o transporcie drogowym, w tym dotyczące czasu pracy kierowców i prawidłowego używania wykresówek tachografu. Skarżący zarzucał m.in. błędną wykładnię przepisów unijnych dotyczących tachografów oraz naruszenie przepisów postępowania. NSA, związany granicami skargi kasacyjnej, szczegółowo przeanalizował podniesione zarzuty. Stwierdził, że odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów o transporcie drogowym ma charakter obiektywny i nie jest wyłączana przez ewentualne ukaranie kierowcy mandatem. Podkreślił, że przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za działania osób, którymi się posługuje, chyba że wykaże spełnienie przesłanek z art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym, czego w tej sprawie nie uczynił. Sąd uznał, że materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał na stwierdzone naruszenia, a interpretacja przepisów przez Sąd I instancji była prawidłowa. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Odpowiedzialność przedsiębiorcy ma charakter obiektywny i nie jest wyłączana przez ukaranie kierowcy mandatem. Odpowiedzialność kierowcy i przedsiębiorcy są odrębne.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że odpowiedzialność przedsiębiorcy jest obiektywna i ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa. Ukaranie kierowcy na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie wyłącza odpowiedzialności administracyjnej podmiotu wykonującego przewóz.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Ustanawia odpowiedzialność administracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy o charakterze obiektywnym.

u.t.d. art. 92a § ust. 3

Ustawa o transporcie drogowym

Określa sposób ustalania wysokości kary pieniężnej.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd jest związany podstawami skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie 561/2006 art. 19 § ust. 1

Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady

Dotyczy harmonizacji przepisów socjalnych w transporcie drogowym.

Rozporządzenie 165/2014 art. 34

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014

Reguluje obowiązek stosowania wykresówek lub kart kierowcy i ich używania.

Pomocnicze

u.t.d. art. 92b § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Określa przesłanki zwalniające przedsiębiorcę z odpowiedzialności.

u.t.d. art. 92c § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Określa przesłanki zwalniające przedsiębiorcę z odpowiedzialności.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie 165/2014 art. 48

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014

Określa datę wejścia w życie rozporządzenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów o transporcie drogowym ma charakter obiektywny. Ukaranie kierowcy mandatem nie wyłącza odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy. Przedsiębiorca nie wykazał przesłanek zwalniających go z odpowiedzialności (art. 92b, 92c u.t.d.). Materiały dowodowe jednoznacznie wskazywały na stwierdzone naruszenia przepisów dotyczących tachografów i czasu pracy kierowców. Interpretacja przepisów unijnych przez WSA była prawidłowa.

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 19 ust. 1 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Nierozpatrzenie istotnych zarzutów dotyczących błędnego zastosowania art. 19 ust. 1 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 34 Rozporządzenia UE nr 165/2014. Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 §1, 77 §1, 80, 107 § 3 k.p.a.) poprzez nieuzasadnione przyjęcie dowodów i przypisanie naruszeń.

Godne uwagi sformułowania

Odpowiedzialność administracyjna podmiotów wykonujących transport drogowy ma charakter obiektywny. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo. System sankcji przewidzianych przez przepisy ustawy o transporcie drogowym stanowi przejaw interwencjonizmu państwowego.

Skład orzekający

Joanna Kabat-Rembelska

przewodniczący

Cezary Pryca

sprawozdawca

Tomasz Smoleń

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obiektywnego charakteru odpowiedzialności przewoźnika drogowego za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i tachografów, a także brak możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności bez spełnienia konkretnych przesłanek ustawowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dotyczących transportu drogowego i tachografów, ale ogólne zasady odpowiedzialności przedsiębiorcy mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu transportu drogowego – odpowiedzialności przewoźnika za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i tachografów. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla branży.

Przewoźniku, odpowiadasz za błędy kierowcy! NSA potwierdza obiektywną odpowiedzialność.

Dane finansowe

WPS: 15 000 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 460/17 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2019-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-02-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Cezary Pryca /sprawozdawca/
Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący/
Tomasz Smoleń
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Sygn. powiązane
II SA/Gl 785/16 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2016-10-28
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń Protokolant starszy asystent sędziego Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 października 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 785/16 w sprawie ze skargi G. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od G. W. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 28 października 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 785/16 oddalił skargę G. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.
Śląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] listopada 2015 r. powiadomił skarżącego G. W. o przeprowadzeniu kontroli w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego za okres od dnia [...] listopada 2014 r. do dnia [...] listopada 2015 r. Następnie na wniosek skarżącego przesunięto termin rozpoczęcia kontroli na dzień [...] listopada 2015 r., obejmując kontrolą okres od dnia [...] listopada 2014 r. do [...] listopada 2015 r., z której następnie sporządzono protokół w dniu [...] grudnia 2015 r.
W oparciu o protokół pismem z dnia [...] grudnia 2015 r., doręczonym w dniu [...] grudnia 2015 r. powiadomiono przedsiębiorcę o wszczęciu postępowania w zakresie naruszeń z lp. 6.3.1., 6.38., 5.1.1., 5.2.1., 5.2.2., 6.3.3., zał. nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), pouczając go o prawie wniesienia wyjaśnień w ciągu 7 dni.
Śląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 zł z tytułu następujących naruszeń:
1) lp. 6.3.1. zał. nr 3 do ustawy
- 2 przypadki nieuzasadnionego użycia kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu w kwocie 400 zł (200 zł x 2),
2) lp. 6.3.8. zał. nr 3 do ustawy
- 54 przypadków okazania podczas kontroli wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy z powodu niezarejestrowania przebiegu pojazdu w kwocie 16.200 zł (300 zł x 54),
3) lp. 5.1.1. zał. nr 3 do ustawy
- 1 przypadek przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 15 min. do jednej godz. w kwocie 100 zł,
4) lp. 5.2.1. zał. nr 3 do ustawy
- 5 przypadków przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy w kwocie 750 zł (150 zł x 5),
5) lp. 5.2.2. zał. nr 3 do ustawy
- 10 przypadków przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy powyżej 30 min w kwocie 2000 zł (200 zł x 10),
6) lp. 6.3.3. zał. nr 3 do ustawy
- 5 przypadków okazania podczas kontroli brudnej lub uszkodzonej wykresówki, uniemożliwiającej odczytanie danych w kwocie 1.500 zł (300 zł x 5).
W uzasadnieniu organ I instancji opisał stwierdzone zgodnie z protokołem kontroli naruszenia oraz podał, że strona nie wniosła wyjaśnień w toku postępowania administracyjnego. Stąd też organ nie dopatrzył się przesłanek z art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 ustawy. Suma kar wyniosła 20.950 zł, jednakże z uwagi na treść art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy, zdaniem organu należało na przedsiębiorcę nałożyć karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.
Skarżący złożył odwołanie.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w Warszawie decyzją z [...] czerwca 2016 r. orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji i nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł. Organ odwoławczy po ponownym rozpatrzeniu materiału dowodowego uchylił karę z tytułu naruszeń:
1) lp. 6.3.1. zał. nr 3 – w kwocie 200 zł w zakresie użycia drugiej wykresówki w dniu [...] sierpnia 2015 r.
2) lp. 5.2. zał. nr 3 – w kwotach 350 zł w zakresie przejazdu w dniu [...] maja 2015 r. i 1.750 zł w zakresie przejazdu w dniu [...] czerwca 2015 r.
Łączna kara za stwierdzone naruszenia wyniosła 18.650 zł.
W pozostałym zakresie odwołania strony nie uwzględniono. Zdaniem organu II instancji, wyjaśnienia strony nadesłane pismem z [...] stycznia 2016 r. nie miały znaczenia dla wyniku sprawy i nie znajdują poparcia w materiale dowodowym. Zdaniem organu, przedłożone przez stronę faktury nie dowodzą konieczności wykonywania prób drogowych, zwłaszcza przy uwzględnieniu długości przebytej drogi (7, 8 i 21 km). Nadto, strona nie wskazała, która z faktur dotyczy opisanych przypadków z pkt 1, 52, 12 protokołu kontroli.
Organ nie uwzględnił również zarzutów przedsiębiorcy w zakresie naruszeń z lp. 6.2.1. zał. nr 3 do ustawy, wskazując na obowiązki przedsiębiorcy w zakresie należytej organizacji pracy kierowcy. Brak też dowodów, aby dyscyplinował on kierowców, którzy prowadzili pojazdy bez włożonej wykresówki. Stąd też organ odwoławczy uznał za niecelowe przesłuchanie świadków, uważając materiał dowodowy za kompletny i wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy.
Organ zwrócił również uwagę, iż w przypadku naruszeń z lp. 6.3.7. zał. nr 3 do ustawy, to w aktach znajdują się wykresówki dokumentujące wskzane naruszenia, tym samym bezpodstawne jest twierdzenie strony, że wykresówki uległy zagubieniu. Dołączone do odwołania dwie nieczytelne wykresówki, pozostają zaś w sprzeczności z dokumentami, które znajdują się w aktach i są czytelne.
Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji nie naruszył reguł procedury administracyjnej, pouczając stronę o przysługujących jej uprawnieniach. Podzielił też stanowisko tego organu o braku przesłanek z art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 ustawy.
Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z 28 października 2016 r. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.) skargę oddalił.
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż, zasadnie organ odwoławczy stwierdził naruszenia wymogów w zakresie transportu drogowego, uzasadniające nałożenie na skarżącego jako przedsiębiorcę kary pieniężnej w kwocie 15.000 zł.
Zdaniem sądu administracyjnego bezzasadny jest zarzut uniemożliwienia skarżącemu udziału w postępowaniu przed organem I instancji. Jak trafnie zauważył organ odwoławczy, organ ten dwukrotnie umożliwił skarżącemu złożenie wyjaśnień i wniosków dowodowych: pismem z dnia [...] grudnia 2015 r., zawiadamiając go o wszczęciu postępowania w zakresie naruszeń, opisanych w protokole kontroli w przedsiębiorstwie oraz pismem z dnia [...] stycznia 2016 r., zawiadamiającym o zakończeniu postępowania dowodowego.
Skarżący nie zareagował na pierwsze pismo, a przy tym podkreślić należy, że na jego wniosek doszło do przesunięcia terminu kontroli. Dopiero w odpowiedzi na drugie pismo organu skarżący złożył wnioski dowodowe. Pismo w tym zakresie skarżący nadał za pośrednictwem poczty w przedostatnim dniu 7-dniowego terminu, stąd też wpłynęło ono do organu dopiero w dniu [...] stycznia 2016 r., podczas gdy w dniu [...] stycznia została już wydana decyzja. Oznacza to, że organ oczekiwał na stanowisko skarżącego przed wydaniem decyzji przez okres 9 dni, licząc od dnia [...] stycznia 2015 r. jako daty doręczenia zawiadomienia o zakończeniu postępowania dowodowego. Oczywiście, można twierdzić, że z uwagi na terminy doręczenia korespondencji przez pocztę, był to okres zbyt krótki, lecz w żadnym wypadku nie sposób ferować w okolicznościach niniejszej sprawy zarzutu naruszenia art. 10 § 1 kpa, skoro jedynym dowodem w postępowaniu przed organem I instancji był protokół kontroli, doręczony stronie przed wszczęciem postępowania.
W ocenie Sądu Organ odwoławczy nie naruszył również art. 15 kpa i art. 136 kpa, gdyż dokonał oceny stanowiska skarżącego i jego wniosków dowodowych, zawartych w piśmie z daty [...] stycznia 2016 r., przeprowadzając w postępowaniu odwoławczym dowód z przedłożonych przez skarżącego 7 faktur na okoliczność wymiany elementów i napraw eksploatacyjnych i zasadnie stwierdzając zgodnie z regułami swobodnej oceny dowodów z art. 80 kpa, że faktury te nie dowodzą konieczności jazdy próbnej. Stanowisko organu odwoławczego w tym zakresie zostało należycie i logicznie uzasadnione. Organ wyjaśnił bowiem, że pomimo wezwania, strona nie wskazała, która z nadesłanych faktur dotyczy opisanych przypadków naruszeń. Istotne jest też, że nadesłane faktury dotyczą drobnych napraw, bądź wymiany elementów eksploatacyjnych.
Sąd wymienił nadesłane przez skarżącego faktury wraz z określeniem usługi na które zostały wystawione:
1) z dnia [...] sierpnia 2015 r. na kwotę 150 zł za naprawę elektryczną,
2) z dnia [...] lipca 2015 r. na kwotę 98 zł za usługę wulkanizacyjną,
3) z dnia [...] lipca 2015 r. na kwotę 34 zł za lampę kierunkowskaza,
4) z dnia [...] czerwca 2015 r. na kwotę 16 zł za poduszkę stabilizatora,
5) z dnia [...] czerwca 2015 r. na kwotę 73 zł za tarczę tachografu,
6) z dnia [...] maja 2015 r. na kwotę 430 zł za szybę czołową,
7) z dnia [...] maja 2015 r. na kwotę 246 zł za usługę wulkanizacyjną.
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że żadna z faktur nie dowodzi konieczności wykonania próby drogowej, zwłaszcza przy uwzględnieniu długości przebytej drogi, która nie została zarejestrowana (7, 8 i 21 km) - odniesieniu do naruszeń opisanych w pkt 1, 12 i 52 protokołu kontroli.
W związku z powyższym, w ocenie Sądu nie mogło odnieść skutku twierdzenie skarżącego zawarte w skardze, iż faktury nadesłane przez skarżącego są jedynie przykładowe. Sąd wskazał, że to przedsiębiorcę obciąża obowiązek udowodnienia okoliczności, dotyczących kwestii, co do których tylko on może dysponować wiedzą. Zasadnie też organ odwoławczy uznał za niecelowe przesłuchiwanie w charakterze świadków kierowców, którym przypisano poszczególne naruszenia. W rozpoznawanej sprawie są [...] przypadki okazania wykresówek, z których wynikała różnica w przebiegu pojazdu, a więc przejazd odbywał się bez rejestracji aktywności kierowcy. Skala tego zjawiska w obiektywny sposób dowodzi braku jakiejkolwiek kontroli za strony skarżącego jako przedsiębiorcy nad pracą kierowców i przestrzeganiu przez nich norm czasu pracy, przerw i odpoczynków. Gdyby bowiem skarżący na bieżąco kontrolował i analizował dokumentację, doszłoby do wcześniejszego stwierdzenia naruszeń. Uwolnienie się od odpowiedzialności wymagałoby wykazania przesłanek z art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, wyżej powołanej, które to przepisy zacytowały organy obydwu instancji.
Sąd dodał również, iż mimo pouczenia zawartego już w piśmie zawiadamiającym o wszczęciu postępowania, skarżący nie złożył jednak żadnych dokumentów, które potwierdzałyby, że właściwie organizował pracę kierowców, planując zadania przewozowe w ten sposób, aby ich wykonanie było możliwe bez naruszania norm w zakresie czasu pracy, wymaganych przerw i odpoczynków, a w przypadku naruszenia dyscypliny pracy, stosował sankcje z kodeksu pracy wobec pracowników dopuszczających się takich naruszeń, bądź też prowadzących pojazd bez włożonej wykresówki. Nadto skarżący utrzymuje, że prawdopodobnie w określonych przypadkach kierowcy prowadzili pojazd bez włożonej wykresówki, co wymagało ich przesłuchania. Chodzi o 3 przejazdy na dystansach 493 km, 33 km i 67 km. Oczywiste jest, że kontrola pracy kierowców przez skarżącego jako przedsiębiorcę doprowadziłaby do wcześniejszego wyjaśnienia okoliczności tych przejazdów i ukarania dyscyplinarnego pracowników. Dopiero przedłożenie dowodów za zastosowanie środków zapewniających dyscyplinę pracy, mogłoby uwolnić skarżącego od odpowiedzialności administracyjnej z art. 92a ustawy.
WSA wskazał również, że skarżącego obciąża fakt zagubienia wykresówek w przypadkach, gdy osobiście prowadził pojazd, wymienionych w skardze. Sankcji administracyjnej podlegają zaś przypadki przedłożenia nieczytelnych wykresówek, przy czym wysokość kary z tytułu naruszeń z lp. 6.3.8. oraz lp. 6.3.7. zał. nr 3 do ustawy, jest identyczna i wynosi 300 zł za każdy przypadek. Zatem nawet przy przyjęciu, że stan faktyczny podpada pod inny przypadek, niż stwierdzony przez organ odwoławczy, nie wpłynęłoby to na wysokość kary. Natomiast naruszenie z lp. 6.2.1. zał. nr 3 do ustawy, sankcjonowane jest znacznie wyższą karą w kwocie 5 000 zł. Nie jest to też sytuacja nadzwyczajna, której przedsiębiorca nie mógłby przewidzieć w rozumieniu art. 92c ust. 1 ustawy.
Twierdzenie skarżącego, że nie doszło do naruszeń z lp. 6.3.8. zał. nr 3 do ustawy, jest zatem całkowicie gołosłowne. Zresztą, nawet gdyby w wyniku przesłuchania kierowców doszło do uwolnienia skarżącego od odpowiedzialności za opisane w skardze przypadki, nie wpłynęłoby to w żaden sposób na wysokość kary w kwocie 15.000 zł. Skarżący kwestionuje bowiem 10 przypadków, opisanych w pkt 1, 5, 12, 22, 25, 27, 28, 47, 50 i 52 protokołu, za które kara wyniosła 3 tys. zł (10 x 300 zł). Tymczasem suma kar za stwierdzone przez organ odwoławczy wyniosła 18.650 zł. Stąd też w dalszym ciągu kara przekraczałaby kwotę 15 tys. zł, nałożoną na podstawie zaskarżonej decyzji.
Zatem przesłuchanie kierowców nie miałoby żadnego wpływu na wynik sprawy (wysokość nałożonej kary). Stąd też bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 i 78 § 1 kpa.
WSA odnosząc się zaś do dołączonego do skargi wyroku karnego, skazującego kierowcę za naruszenie norm czasu pracy, sąd administracyjny nie podzielił zarzutu naruszenia przepisów unijnych, przytoczonych przez skarżącego, co jego zdaniem doprowadziło do nałożenia dwóch kar za te same czyny. Odpowiedzialność karna kierowcy na podstawie art. 92 ustawy o transporcie drogowym za popełnione wykroczenie, zwalnia przedsiębiorcę od odpowiedzialności administracyjnej jedynie w razie wykazania przez niego przesłanek z art. 92b ust. 1 tej ustawy. Wniosek taki wynika jednoznacznie z treści ust. 2 tego przepisu. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie dowiódł, aby zapewnił właściwą dyscyplinę i organizację pracy oraz stosował prawidłowe zasady wynagradzania, niezachęcające do naruszania przez kierowców norm czasu pracy. Samo odbycie przeszkolenia nie stanowi przesłanki ekskulpującej przedsiębiorcę. Zresztą i w tym wypadku odliczenie kary (5 przypadków x 150 zł), czyli kwoty 750 zł, nie doprowadziłoby do obniżenia wysokości kary w kwocie 18.650 zł poniżej kwoty 15.000 zł.
Skarżący G. W. złożył skargę kasacyjna od wyroku Sądu I instancji wnosząc o jego uchylnie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący za podstawę skargi kasacyjnej przyjął:
I. naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przepisów postępowania tzn. 145 §1 pkt 1 pkt 1, lit. c a także art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 19 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821 i (WE) 2135/98 jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, poprzez faktyczne nierozpatrzenie istotnych zarzutów podniesionych w skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, co spowodowało, iż sprawa nie została rozstrzygnięta w jej całokształcie, a argumenty strony skarżącej dotyczącej błędnego zastosowania przywołanego art. 19 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 pozostały faktycznie niezauważone przez Skład Orzekający i nierozpatrzone,
II. naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przepisu materialnego, tzn. art. 19 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transporty drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821 i (WE) 2135/98 jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, poprzez błędne jego zastosowanie wynikające z niewłaściwej wykładni, przejawiające się na gruncie niniejszej sprawy uznaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że jeden stan faktyczny stanowiący naruszenie przepisów materialnych zapisanych w tym rozporządzeniu może być podstawą nałożenia na kierowcę grzywny za wykroczenia z równoczesnym nałożeniem na kasatora kary pieniężnej za delikt administracyjny,
III. naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przepisu materialnego, tzn. art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji, niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, poprzez błędne jego zastosowanie wynikające z niewłaściwej wykładni, przejawiające się na gruncie niniejszej sprawy uznaniem, iż przedsiębiorca transportowy winien ewidencjonować na wykresówkach całkowity przebieg eksploatowanych pojazdów, a zaniechanie tej czynności podlega sankcji administracyjnej,
IV. naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przepisów postępowania, tzn. art. 145 §1 pkt 1, lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 75 §1, art. 77 §1, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez nieuzasadnione przyjęcie iż w aktach sprawy znajdują się dowody na podstawie których można przypisać nieudokumentowane na żadnej wykresówce przebiegi pojazdów kierowcy R. C. jak i poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że każdy odcinek drogi przejechany pojazdami pozostającymi w dyspozycji kasatora winien być rejestrowany za pomocą tachografu.
Organ nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
Podkreślić więc należy, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie odnosi się do oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że niewadliwe przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały - zdaniem Sądu I instancji - przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie oraz zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny, że zachowanie strony realizowało znamiona deliktów opisanych w treści zaskarżonej decyzji a w konsekwencji uzasadniało podjęcie decyzji o nałożeniu sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Przechodząc do oceny zasadności zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej stwierdzić należy, że zarzuty opisane w punkcie I i II petitum skargi kasacyjnej, choć oparte na dwóch różnych podstawach kasacyjnych, zmierzają w istocie do wykazania, iż w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji dopuścił się błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisu art. 19 ust. 1 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 roku w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, jak również nie rozpatrzył zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą dotyczących wskazanego wyżej przepisu prawa.
Wbrew stanowisku strony skarżącej, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 19 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 w sposób, w jaki przedstawiono to w skardze kasacyjnej.
W rozpatrywanej sprawie - jak wynika to z jej akt - w toku przeprowadzonej kontroli doszło do ujawnienia przywołanych na wstępie naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym, co skutkowało wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, a następnie zakończenia tego postępowania adresowaną do jego strony decyzją o nałożeniu - przy uwzględnieniu konsekwencji wynikających z art. 92a ust. 2 przywołanej ustawy - kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł. W ocenie NSA nie doszło więc do sytuacji, która w związku ze stwierdzonymi naruszeniami miałaby polegać na wszczęciu z udziałem strony skarżącej więcej niż jednego postępowania, czy też na nałożeniu na nią więcej niż jednej kary, a podstaw, aby tak twierdzić nie uzasadnia okoliczność ukarania kierowcy strony skarżącej na podstawie art. 92 ust. 1 przywołanej ustawy. Jego odpowiedzialność - egzekwowana na innych zasadach oraz w innym trybie - nie dość, że nie wyłącza odpowiedzialności administracyjnej podmiotu wykonującego przewóz drogowy, to również nie uzasadnia twierdzenia o naruszeniu zasady ustanowionej w art. 19 ust. 1 przywołanego rozporządzenia unijnego (vide wyrok NSA z dnia 5.12.2018 r. sygn. akt II GSK 4157/16).
W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że to konkretny kierowca nie rejestrował swojej aktywności na wykresówkach, jak i poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że każdy odcinek drogi przejechany pojazdami pozostającymi w dyspozycji przedsiębiorcy winien być rejestrowany za pomocą tachografu. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że z podniesionym zarzutem naruszenia przepisów postępowania koresponduje zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie prawa materialnego tj. art. 34 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego.
W związku z powyższym podkreślić należy, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, Sąd I instancji zasadnie uznał, że przeprowadzone w sprawie postępowanie było prawidłowe, stanowiąc podstawę do nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej.
Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d., stanowiący podstawę wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej, ustanawia odpowiedzialność administracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy, a odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny (vide wyrok NSA z 10.04.2013 r. sygn. akt II GSK 2460/11). Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się bowiem w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Jej celem jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu, zapewnienie wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Z tego punktu widzenia system sankcji przewidzianych przez przepisy ustawy o transporcie drogowym stanowi przejaw interwencjonizmu państwowego w sferę, która została uznana przez ustawodawcę za szczególnie istotną. Nałożona zaskarżoną decyzją sankcja administracyjna ma przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów.
Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (vide wyrok NSA z 6.07.2011 r., sygn. akt II GSK 716/10). Ustawodawca umożliwił przedsiębiorcy obalenie domniemania odpowiedzialności przedsiębiorcy wykonującego przewóz w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92b ust. 1 u.t.d. i art. 92c ust. 1 u.t.d. Biorąc pod uwagę okoliczności rozpoznawanej sprawy i granice skargi kasacyjnej należy uznać, że te przesłanki w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły. W szczególności brak jest podstaw do uznania, że materiał dokumentacyjny zgromadzony w niniejszej sprawie nie dawał podstaw do ustalenia, że przedsiębiorca dopuścił się - w [...] przypadkach - popełnienia deliktu administracyjnego opisanego w punkcie 6.3.8 załącznika numer 3 do ustawy o transporcie drogowym a więc deliktu polegającego na okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy. Zasadnie Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organu, iż materiał dokumentacyjny zgromadzony w aktach sprawy jednoznacznie wskazuje na stwierdzone w [...] przypadkach różnice, między ilością przejechanych kilometrów przez oznaczony pojazd w określonej dacie i godzinie odbywający przejazd na określonej trasie, z danymi zawartymi na wykresówkach dotyczącymi tych konkretnych przejazdów.
Przypomnieć należy także, że stosownie do treści art. 48 rozporządzenia 165/2014 wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Z zastrzeżeniem środków przejściowych, o których mowa w art. 46, niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie od dnia 2 marca 2016 r. Jednakże art. 24, 34 i 45 mają zastosowanie od dnia 2 marca 2015 r. Zgodnie z treścią art. 34 ust. 1 rozporządzenia kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Z akt sprawy nie wynika aby Sąd I instancji dokonywał wykładni art. 34 rozporządzenia nr 165/2014. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do przypisania Sądowi I instancji naruszenia prawa w sposób, o którym mowa w punkcie III petitum skargi kasacyjnej. Jednocześnie zauważyć należy, że powołany w punkcie III petitum skargi kasacyjnej przepis art. 34 rozporządzenia nr 165/2014 posiada siedem jednostek redakcyjnych z licznymi podpunktami. Obowiązkiem autora skargi kasacyjnej było wskazanie precyzyjnie które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem i na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI