II GSK 1597/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną przewoźnika drogowego T.D. od wyroku WSA w Kielcach, potwierdzając zasadność nałożenia kary pieniężnej za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, w tym wykonywanie przewozów pojazdem bez aktualnego badania technicznego oraz wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na potrzeby własne przez osoby niebędące pracownikami.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej T.D. od wyroku WSA w Kielcach, który utrzymał w mocy decyzję GITD nakładającą karę pieniężną za naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Główne zarzuty obejmowały wykonywanie przewozu pojazdem bez aktualnego badania technicznego oraz wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne przez osoby niebędące pracownikami przedsiębiorcy. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przedsiębiorca nie wykazał spełnienia przesłanek egzoneracyjnych z art. 92b i 92c u.t.d., a stwierdzone naruszenia świadczą o niewłaściwej organizacji pracy i braku należytej staranności.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Sprawa dotyczyła nałożenia na T.D. kar pieniężnych za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, w tym wykonywanie przewozu pojazdem bez aktualnego badania technicznego oraz wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne przez osoby niebędące pracownikami przedsiębiorcy. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo. T.D. w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z przepisami k.p.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., argumentując, że stan faktyczny nie został należycie ustalony, a organ administracji pominął istotne okoliczności, w szczególności w zakresie przesłanek zastosowania art. 92b i 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. został skonstruowany błędnie, gdyż nie można za jego pomocą kwestionować merytorycznej prawidłowości ocen prawnych sądu. Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., wskazując, że przedsiębiorca nie wykazał, iż spełnione zostały przesłanki egzoneracyjne z art. 92b i 92c u.t.d. Utrwalony jest pogląd, że przedsiębiorca ma obowiązek wprowadzić takie rozwiązania organizacyjne, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem i eliminować naruszenia. Stwierdzone naruszenia świadczą o niewłaściwej organizacji pracy i braku należytej staranności. Sąd uznał, że nie było podstaw do zastosowania art. 92b i 92c u.t.d., a tym samym zarzuty naruszenia art. 7a § 1 k.p.a. i art. 81a § 1 k.p.a. również okazały się niezasadne. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona, a koszty postępowania zasądzono od T.D. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność, jeśli nie wykaże, że dołożył należytej staranności i nie miał wpływu na powstałe naruszenia.
Uzasadnienie
Przedsiębiorca ma obowiązek wprowadzić takie rozwiązania organizacyjne, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem i eliminować naruszenia. Stwierdzone naruszenia świadczą o niewłaściwej organizacji pracy i braku należytej staranności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (22)
Pomocnicze
u.t.d. art. 4 § ust. 4
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92b
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c § ust. 1 pkt 1
Ustawa o transporcie drogowym
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 5
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, nawet jeśli zostały spowodowane przez kierowcę niebędącego jego pracownikiem, jeśli nie wykaże należytej staranności i braku wpływu na naruszenie. Wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne przez osoby niebędące pracownikami przedsiębiorcy stanowi naruszenie przepisów. Naruszenie dotyczące braku aktualnego badania technicznego pojazdu jest przypisywane przedsiębiorcy, jeśli nie wykaże on należytej staranności i braku wpływu na naruszenie. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może być stosowany do kwestionowania merytorycznej oceny prawnej sądu pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Stan faktyczny sprawy nie został należycie ustalony przez organ administracji. Organ administracji pominął istotne okoliczności i zarzuty skarżącego, w szczególności w zakresie przesłanek zastosowania art. 92b i 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Sąd pierwszej instancji nie odniósł się w uzasadnieniu do wszystkich argumentów podnoszonych w skardze. Przedsiębiorca nie ponosi odpowiedzialności za skutki działań osób (kierowców), którymi się posługuje, a naruszenia powstały na skutek zdarzeń, których nie mógł przewidzieć. Spełnione zostały przesłanki z art. 92b i 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., gdyż kierowca pojazdu nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku.
Godne uwagi sformułowania
Przedsiębiorca ma obowiązek wprowadzić takie rozwiązania organizacyjne, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem i eliminować naruszenia. Stwierdzone naruszenia świadczą o niewłaściwej organizacji pracy i braku należytej staranności. Ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w przepisach spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, który musi wykazać, że dołożył należytej staranności i nie miał wpływu na powstałe naruszenia przepisów transportu drogowego, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie, tzn. przedsiębiorca musi podać konkretne okoliczności, a okoliczności te muszą być wsparte dowodami.
Skład orzekający
Dorota Dąbek
przewodniczący sprawozdawca
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
członek
Marcin Kamiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, w tym w zakresie badań technicznych i wykonywania przewozów na potrzeby własne, nawet w przypadku użyczenia pojazdu lub działania osób trzecich. Podkreślenie obowiązku należytej staranności i organizacji pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o transporcie drogowym i może wymagać analizy w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności przewoźnika drogowego za naruszenia przepisów, co jest istotne dla branży transportowej. Podkreśla znaczenie należytej staranności i organizacji pracy, co może być pouczające dla innych przedsiębiorców.
“Przewoźniku, czy wiesz, że odpowiadasz za błędy kierowcy? NSA wyjaśnia zasady odpowiedzialności.”
Dane finansowe
WPS: 14 000 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1597/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-02-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-07-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dorota Dąbek /przewodniczący sprawozdawca/ Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Marcin Kamiński Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane II SA/Ke 973/20 - Wyrok WSA w Kielcach z 2021-01-14 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2140 art. 4 ust. 4, art. 92b, art. 92c ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Ke 973/20 w sprawie ze skargi T.D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 sierpnia 2020 r. nr BP.500.58.2020.1103.KI13.5552 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od T.D. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie I. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji) decyzją z dnia 3 lutego 2020 r., nr WITD.DI.0152.WI/XIII470/3/20/KP, nałożył na T.D. (dalej: skarżący) działającego pod firmą P. karę pieniężną w kwocie 15 000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły naruszenia polegające na: - wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego – za każdy pojazd, - nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z kart kierowcy i tachografu cyfrowego – za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy, - wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji tj. naruszenia określone w lp. 9.1, 6.3.16 i 1.1 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2140; dalej: u.t.d.). Dokonanie powyższych naruszeń stwierdzono podczas kontroli przeprowadzonej w siedzibie przedsiębiorstwa skarżącego na podstawie upoważnienia nr WP.057.71.2019 z dnia 29 października 2019 r. Kontrola obejmowała okres od dnia 18 listopada 2018 r. do dnia 18 listopada 2019 r., zaś jej przedmiotem było przestrzeganie przez stronę obowiązków lub warunków przewozu drogowego. W trakcie kontroli ustalono, że skarżący posiada zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wydane przez Starostę Staszowskiego. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ II instancji lub GITD) decyzją z dnia 14 sierpnia 2020 r., nr BP.500.58.2020.1103.KI13.5552, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256; dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 3, 4 i 22, art. 5 ust. 1, art. 92c u.t.d. oraz lp. 9.1, 6.3.16 i 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia 3 lutego 2020 r. i nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 14 000 zł. W ocenie GITD organ I instancji prawidłowo ustalił, że w sprawie doszło do naruszeń wskazanych w lp. 9.1 oraz 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. W trakcie kontroli stwierdzono bowiem, że pojazd Man o numerze rejestracyjnym [...] posiadał ważne badania techniczne do dnia 31 lipca 2019 r., zaś kolejne badanie techniczne tego pojazdu wykonano w dniu 13 sierpnia 2019 r. Z analizy okazanych przez przedsiębiorcę wykresówek wynikało natomiast, iż w dniach 6, 7 i 8 sierpnia pojazdem tym był wykonywany przewóz drogowy. Tym samym przewóz drogowy był wykonywany pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, za co organ I instancji zasadnie nałożył karę pieniężną w wysokości 2000 zł. Odnosząc się z kolei do naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, GITD wskazał na zeznania skarżącego, zgodnie z którymi w okresie objętym kontrolą tj. w czerwcu, lipcu i sierpniu 2019 r. przewozy na jego rzecz wykonywali również kierowcy niebędący pracownikami jego przedsiębiorstwa. Podkreślając, iż skarżący posiada jedynie zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne stwierdzono, że niedozwolone jest wykonywanie przewozów na potrzeby własne przez osoby, które nie są pracownikami w rozumieniu kodeksu pracy, z racji niespełnienia w takich okolicznościach przesłanki określonej w art. 4 pkt 4 lit. a u.t.d. Ponadto organ II instancji wskazał na konieczność odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w wysokości 1 000 zł za naruszenie określone w lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d., z powodu niemożliwości ustalenia kierowców, którzy prowadzili pojazd w okresach, za który nie udostępniono danych cyfrowych z urządzenia rejestrującego pojazdu. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 14 stycznia 2021 r. o sygn. akt II SA/Ke 973/20, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę T.D. Sąd I instancji uznał, że organy przeprowadziły wszechstronne i wyczerpujące postępowania oraz prawidłowo wyjaśniły i uzasadniły nałożoną karę, odnosząc się do argumentów podniesionych przez skarżącego. Zdaniem Sądu zawarte w skardze twierdzenia skarżącego dotyczące niedostatecznego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz nieprawidłowości proceduralnych w trakcie przeprowadzonej kontroli są ogólnikowe i niepoparte dowodami. W ocenie Sądu, organ II instancji zasadnie stwierdził, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszeń wskazanych w lp. 9.1 oraz 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., gdyż okoliczność użytkowania pojazdu zgłoszonego przez skarżącego na potrzeby własne o nr rejestracyjnym [...] przez kierowców zatrudnionych nie przez skarżącego lecz jego ojca, wynika z zeznań złożonych przez samego skarżącego. Jednoznacznie wynika z nich, że przewozy, które odbywały się w okresie od czerwca do sierpnia 2019 r., nie były wykonywane przez pracowników skarżącego, w związku z czym nie spełniały one wszystkich przesłanek wykonywania przewozu na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 ust. 4 u.t.d. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wskazał, że w sprawie nie mogły znaleźć zastosowania art. 92b i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Sąd wyjaśnił, że art. 92b u.t.d. ma zastosowanie do naruszenia regulacji dotyczących czasu prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw i okresów odpoczynku, a nie do ingerencji w działanie urządzeń rejestrujących i to nawet jeżeli celem tej ingerencji było lub miało być w konsekwencji naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. W odniesieniu do art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Sąd wskazał, że nie organ lecz skarżący powinien udowodnić, że w sprawie zaistniały okoliczności egzoneracyjne, czego w tej sprawie nie zrobił. III. T.D. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach. Jednocześnie skarżący zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a., oraz w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji w której decyzja organu administracji została wydana z naruszeniem szeregu przepisów postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na wynik sprawy i uznaniu przez Sąd I instancji, że organ administracji orzekający w niniejszej sprawie, wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego oddalenia skargi, podczas gdy organ administracji nie zebrał w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, pominął zgłaszane przez skarżącego okoliczności i zarzuty, w szczególności w zakresie przesłanek zastosowania art. 92b ust. 1 i 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., w konsekwencji czego stan faktyczny niniejszej sprawy nie został ustalony należycie, nie wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione, ponadto sporządzone przez organ administracji uzasadnienie nie odnosiło się do podnoszonych przez skarżącego okoliczności przez co pomijało istotne aspekty sprawy; 2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do argumentów podnoszonych w skardze na zaskarżoną decyzję, w konsekwencji przeprowadzenie niedostatecznej kontroli legalności zaskarżonej decyzji i bezzasadne przyjęcie, że w postępowaniu administracyjnym w sposób właściwy zebrano i oceniono materiał dowodowy, podczas gdy zostały pominięte argumenty i dowody skarżącego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń w zakresie odpowiedzialności przedsiębiorcy za stwierdzone podczas kontroli naruszenia. Ponadto poprzez brak odniesienia w uzasadnieniu wyroku, do wszystkich zarzutów skarżącego i jego stanowiska w sprawie przedstawionych w skardze, a także nieuprawnione stwierdzenie o bezsporności stanu faktycznego, mimo że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ administracji i jego wynik do takich wniosków doprowadzić nie mogło, co w konsekwencji uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego orzeczenia; 3. art. 7a § 1 k.p.a. Jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ; 4. art. 81a § 1 k.p.a. Jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. IV. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik GITD wniósł o jej oddalenie, skierowanie sprawy na rozprawę oraz zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. V. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Wobec niestwierdzenia określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania sądowego, jak również podstaw do zastosowania z urzędu art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do weryfikacji zarzutów kasacyjnych. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. podstawami kasacyjnymi są: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zasadny najdalej idący zarzut procesowy, tj. zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do argumentów podnoszonych w skardze, a w konsekwencji przeprowadzenie nienależytej kontroli legalności zaskarżonej decyzji i bezzasadne przyjęcie, że w postępowaniu administracyjnym w sposób właściwy zebrano i oceniono materiał dowodowy (punkt 2 petitum skargi kasacyjnej). Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku. Powinno ono mianowicie zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji – wskazania co do dalszego postępowania. Zdaniem NSA podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu został skonstruowany błędnie, gdyż skarżący kasacyjnie bezpodstawnie oczekuje, że w ramach kontroli spełnienia warunków formalnej prawidłowości uzasadnienia zaskarżonego wyroku NSA będzie badał również prawidłowość dokonanej przez Sąd I instancji oceny legalności proceduralnej zakwestionowanej decyzji, w tym w zakresie stwierdzenia właściwego zebrania i oceny materiału dowodowego oraz stwierdzenia bezsporności stanu faktycznego. Tymczasem, zgodnie z jednolitym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić podstawę skutecznego zarzutu kasacyjnego, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera co najmniej jednego z ustawowych elementów formalnych, stanowiska sądu co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, oceny prawnej sądu co do istoty sprawy, której dotyczy skarga albo dotknięte jest istotnymi wadami konstrukcyjnymi (np. istotnymi sprzecznościami treściowymi, niejasnością, niepełnością lub nielogicznością wywodu), które sprawiają, że orzeczenie nie poddaje się kontroli kasacyjnej. Żadna z tych przesłanek nie zachodzi w niniejszej sprawie. Sąd I instancji zrealizował w stopniu dostatecznym obowiązek sporządzenia prawidłowego formalnie i konstrukcyjnie uzasadnienia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie obligatoryjne elementy składowe, o których mowa w art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a., a w szczególności Sąd wyjaśnił znaczenie i sposób zastosowania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jak również odniósł się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przez skarżony organ przepisów art. 7, art. 6, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 92 b i 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Nie jest natomiast dopuszczalne kwestionowanie za pośrednictwem zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. merytorycznej prawidłowości ocen prawnych lub wytycznych procesowych sądu administracyjnego, albowiem tego rodzaju zarzuty zmierzają do podważenia procesu lub rezultatu sądowoadministracyjnej oceny legalności wykładni lub stosowania prawa przez kontrolowane organy. Odrębnym zagadnieniem jest też szczegółowość i wyczerpujący charakter oceny tych zarzutów, co również nie podlega weryfikacji na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. Za niezasadny uznać też należy podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo że decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, w zw. z art. 80 i w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności w zakresie pominięcia zgłaszanych przez skarżącego okoliczności i zarzutów w zakresie przesłanek zastosowania art. 92b i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. , w konsekwencji czego stan faktyczny nie został należycie ustalony i nie wszystkie okoliczności istotne zostały wyjaśnione (punkt 1 petitum skargi kasacyjnej). W tak skonstruowanym zarzucie skarżący kasacyjnie kwestionuje zatem zaakceptowanie przez Sąd niepełnego ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przez kontrolowane organy, ale zarzut ten nie został prawidłowo skonkretyzowany, w jego uzasadnieniu skarżący ogranicza się bowiem do zakwestionowania poglądu organów i Sądu o niezasadności zastosowania w niniejszej sprawie art. 92b i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. (s. 2 i 3 uzasadnienia skargi kasacyjnej). Formułując zarzut procesowy, skarżący kasacyjnie nie wyjaśnia precyzyjnie w czym konkretnie upatruje naruszenia wskazanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, to znaczy jakie jeszcze dowody powinny być zebrane i rozpatrzone, ograniczając się jedynie do sformułowania poglądu, że w tej sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 92b i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., gdyż nie miał on wpływu na powstałe naruszenia, bo to kierowca pojazdu [...] nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku, a zatem naruszenia powstały na skutek zdarzeń, których skarżący nie mógł przewidzieć. Naczelny Sąd Administracyjny podziela przyjęty w tej sprawie przez organy i zaakceptowany przez Sąd pierwszej instancji pogląd, że stanowisko skarżącego, że nie może on ponosić odpowiedzialności za skutki działań osób (kierowców), którymi w ramach działalności się posługuje i że to kierowca zobowiązany był do kontrolowania terminowości i aktualności badań technicznych powierzonego pojazdu (s. 4 uzasadnienia skargi kasacyjnej) nie jest zasadne. Utrwalony jest w orzecznictwie pogląd, który podziela również Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, że przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, których nie był w stanie przewidzieć doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest wprowadzenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem i eliminować naruszenia. Przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywaniu transportu drogowego m.in. przez bieżącą kontrolę dokumentacji i stosowanie w przypadku stwierdzenia naruszeń właściwych środków dyscyplinujących (por. m. wyrok NSA z 16 października 2024 r., sygn. akt II GSK 768/21). W tej sprawie Sąd pierwszej instancji słusznie przyjął, że stwierdzone przypadki naruszeń świadczą o niewłaściwej organizacji pracy w kontrolowanym przedsiębiorstwie, w tym również o niewłaściwym nadzorze nad pracą kierowcy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zasadny także zarzut dotyczący niezastosowania art. 92c u.t.d. i podniesiona na jego uzasadnienia argumentacja (s. 2-3 uzasadnienia skargi kasacyjnej). Przesłanek wyłączających odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy, o których mowa wart. 92b ust. 1 u.t.d., nie da się wykazać jedynie poprzez powołanie się na standardowe i rutynowe czynności podejmowane przez przedsiębiorcę. Za przesłankę uzasadniającą odstąpienie od nałożenia kary za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym nie można bowiem uznać przeświadczenia skarżącego, że jako przedsiębiorca zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przepisów, a zaistniałe stwierdzone naruszenia należy przypisać kierowcy. Skarżący próbuje ciężarem dowodu w tym zakresie obciążyć organy, co jest niedopuszczalne. To przewoźnik jest zobowiązany do wykazania, że spełnione zostały przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, zarówno określone w art. 92b ust. 1, jak i w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w tych przepisach spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, który musi wykazać, że dołożył należytej staranności i nie miał wpływu na powstałe naruszenia przepisów transportu drogowego, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie, tzn. przedsiębiorca musi podać konkretne okoliczności, a okoliczności te muszą być wsparte dowodami. To przewoźnik jest bowiem zobowiązany do wykazania, że spełnione zostały przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność za naruszenie przepisów o transporcie drogowym określone w art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt II GSK 1597/14). W świetle zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego nie sposób uznać, by przesłanki egzoneracyjne określone w wymienionych przepisach zostały spełnione. Z odpowiedzialności na wskazane delikty administracyjne nie może zwolnić skarżącego także argumentacja dotycząca panującego w jego przedsiębiorstwie zwyczaju co do sposobu wykonywania transportu, w szczególności w zakresie praktyki użyczania pojazdu pomiędzy firmą jego i jego ojca i fakt, że kierujący spornym pojazdem w kontrolowanym dniu był pracownikiem firmy ojca. Skarżący potwierdził zatem to, że kierowca nie był jego pracownikiem. Stwierdzona praktyka działania przedsiębiorstwa skarżącego potwierdza, że w tej sprawie zaistniała podstawa do nałożenia na niego sankcji administracyjnej za naruszenie z l.p.1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Za bezsporny bowiem w tych okolicznościach uznać należy fakt naruszenia ogólnych zasad i warunków wykonywania zasad przewozów na potrzeby własne, tj. wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, gdyż przewozy na potrzeby własne były wykonywane nie przez pracowników skarżącego. Stosowana praktyka świadczy o niewłaściwej organizacji pracy i braku należytej staranności wymaganej od przedsiębiorców w zakresie działalności transportowej. Mając powyższe na uwadze zasadnie zatem uznano w niniejszej sprawie, że nie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 92b i art. 92c u.t.d. W konsekwencji nie są zatem zasadne także podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 7a § 1 k.p.a. (pkt 3 petitum skargi kasacyjnej) oraz art. 81a §1 k.p.a. (pkt 4 petitum skargi kasacyjne), w tej sprawie nie było bowiem niedających się usunąć wątpliwości co do treści normy prawnej i co do stanu faktycznego. Mając powyższe na uwadze, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej (punkt 1 sentencji wyroku). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Zasądzona kwota stanowi wynagrodzenie pełnomocnika organu, który nie reprezentował organu przed sądem pierwszej instancji, za udział w rozprawie przed NSA oraz sporządzenie i wniesienie w terminie przewidzianym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedzi na skargę kasacyjną (por. uchwałę NSA z dnia 19 listopada 2012 r., II FPS 4/12).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI