II GSK 444/25

II GSK 444/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-08-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Karolina Kisielewicz-Sierakowska /sprawozdawca/
Małgorzata Rysz /przewodniczący/
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Gd 399/24 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2024-11-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 188, art. 207 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1047
art. 130a ust. 10e i 10h
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 listopada 2024 r. sygn. akt III SA/Gd 399/24 w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i zniszczeniem pojazdu 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 28 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 399/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uchylił zaskarżoną przez I.K. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z [...] czerwca 2024 r. (nr [...]) o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia kosztów związanych z usunięciem i zniszczeniem pojazdu.
Ze stanu faktycznego sprawy, przyjętego przez Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia wynika, że Starosta [...] decyzją z 12 grudnia 2017 r. (nr KD.7135.10.2014), wydaną na podstawie art. 130a ust. 10h oraz art. 130a ust. 10ij ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm. dalej jako "P.r.d."), orzekł o zapłacie przez I.K., jako właściciela pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], kosztów w wysokości 21.694,00 zł powstałych w następstwie usunięcia tego samochodu z drogi w dniu 27 czerwca 2013 r. i jego przechowywania, oszacowania i zniszczenia. Organ podał, że pismami z 25 lutego i 25 marca 2014 r., na podstawie art. 130a ust. 10 P.r.d., wezwał skarżącego do odbioru pojazdu, a następnie wystąpił do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz Powiatu [...]. Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z 12 czerwca 2017 r. orzekł przepadek własności pojazdu na rzecz Powiatu [...].
I.K. wnioskiem z 11 lipca 2023 r. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku o stwierdzenie nieważności tej decyzji, na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżący podał, że nie był właścicielem pojazdu w dniu 27 czerwca 2013 r., gdy doszło do kolizji i usunięcia samochodu na parking strzeżony a organ niesłusznie uznał go za stronę postępowania administracyjnego w sprawie zapłaty należności z tytułu usunięcia, przechowywania oszacowania i likwidacji tego pojazdu. Na potwierdzenie powyższego przedstawił umowę kupna sprzedaży z dnia 27 czerwca 2013 r. zawartą o godz. 15:00, w której wskazano, że sprzedał pojazd - samochód osobowy marki [...][...] R.I.
Skarżący wyjaśnił, że decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności nie odebrał, ponieważ nie przebywał pod wskazanym adresem oraz podał, że w 10 lipca 2023 r. otrzymał pismo z Urzędu Skarbowego z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z tytułu pojazdu, którego nie był właścicielem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z 26 czerwca 2024 r., odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z 12 grudnia 2017 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił istotę nadzwyczajnego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji i stwierdził, że decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.), a zatem nie ma podstaw do orzeczenia o jej nieważności.
Organ podał, że stosownie do art. 130a ust. 10h P.r.d., koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. W postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji na podstawie art. 130a ust. 10h P.r.d. organ nie ustala tego, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego - kwestie te są bowiem w świetle art. 130a ust. 10e P.r.d. przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym w sprawie przepadku pojazdu. Decyzja, o której mowa w art. 130a ust. 10h p.r.d. jest decyzją związaną, a zatem w sytuacji ziszczenia się przesłanek jej wydania, organ wydaje ją obligatoryjnie.
Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy Kolegium podało, że okoliczności wskazane w art. 130a ust. 10e P.r.d., w tym ustalenia właściciela pojazdu, którego własność uległa przepadkowi, były przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym, zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] I Wydział Cywilny z dnia 12 czerwca 2017 r. W uzasadnieniu postanowienia sąd stwierdził, że właścicielem pojazdu w dniu kolizji (27 czerwca 2013 r.) był I.K.
Organ dodał, że w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności nie rozpatruje sprawy od nowa, w jej całokształcie, nie ocenia także wiarygodności okoliczności, że skarżący (I.K.) był właścicielem tego samochodu przez jeden dzień (nabył go w dniu 26 czerwca 2013 r., sprzedał w dniu 27 czerwca 2013 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z 28 listopada 2024 r. sygn. akt III SA/Gd 399/24 uwzględnił skargę I.K. i uchylił zaskarżoną decyzję SKO w Gdańsku z 26 czerwca 2024 r.
Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku podał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 K.p.a., stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia - a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum, co do jej istoty, lecz ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w granicach określonych przez ten przepis, a więc bezspornie ustalić zaistnienie przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji.
Dalej Sąd wywiódł, że jeżeli zatem osoba, wobec której wydano decyzję na podstawie art. 130a ust. 10h P.r.d., kwestionuje w trybie stwierdzenia nieważności tę decyzję z powołaniem się na okoliczności faktyczne wskazujące, że w dacie dyspozycji usunięcia pojazdu nie była właścicielem pojazdu, to zadaniem organu orzekającego w tym trybie nadzwyczajnym jest dokonanie ustaleń, czy istotnie osoba ta mogła być stroną postępowania zakończonego decyzją nakładająca koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu. Poczynienie tych ustaleń jest bowiem niezbędne do stwierdzenia, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w tym trybie, wynikające z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
Zdaniem WSA w Gdańsku, w postępowaniu zakończonym decyzją z 26 czerwca 2024 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z 12 grudnia 2017 r. organ administracji nie poczynił dostatecznych ustaleń w zakresie przysługującego skarżącemu statusu strony postępowania zakończonego tą decyzją. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przy ocenie zaistnienia podstawy stwierdzenia nieważności pominęło, że I.K. do wniosku o stwierdzenie nieważności przedłożył umowę kupna zawartą w [...] w dniu 27 czerwca 2013 r., o godz. 15 pomiędzy skarżącym a R.I., z której wynika, że pojazd którego kosztów usunięcia i przechowywania dotyczyła decyzja Starosty z dnia 27 czerwca 2013 r. został nabyty przez R.I. i mu wydany. Nie wziął także pod uwagę, że również do R.I. zostało skierowane w dniu 30 grudnia 2013 r. przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] wezwanie o usunięcie pojazdu z drogi, nie wyjaśnił również, dlaczego pominął ustalenia Komendy Powiatowej w [...], (pismo z 13 stycznia 2014 r.) że R.I. jest właścicielem pojazdu.
Sąd I instancji stwierdził, że wbrew stanowisku Kolegium, wydanie przez Sąd Rejonowy w [...] w dniu 12 czerwca 2017 r. postanowienia o przepadku na rzecz Powiatu [...] samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...] nie zwolniło organu od dokonania własnych ustaleń faktycznych co do tego, czy skarżący był właścicielem tego pojazdu i to w dacie dyspozycji usunięcia pojazdu.
WSA w Gdańsku przytoczył treść art. 130a ust. 10d i ust. 10e P.r.d. i stwierdził, że z zestawienia obu powołanych przepisów wynika, że orzeczenie o przepadku pojazdu może być wydane także wtedy, gdy właściciel tego pojazdu nie zostanie ustalony. Ustalenia faktyczne sądu powszechnego dotyczące właściciela pojazdu, z punktu widzenia skuteczności orzeczenia o przepadku pojazdu, nie determinują zatem takiego orzeczenia, stąd nie mogą być uznane za wiążące w ramach art. 365 § 1 k.p.c. Przedmiotem prawomocności materialnej postanowienia o przepadku pojazdu na rzecz powiatu jest jedynie ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły. Postanowienie to nie ma zatem charakteru ustalającego, dotyczy wyłącznie faktu przejścia własności na rzecz powiatu, a jego celem nie jest wiążące ustalenie pozostałych kwestii właścicielskich, tym bardziej, że zgodnie z art. 130a ust. 10d P.r.d. możliwe jest orzeczenie przepadku także pojazdu, w stosunku do którego nie ustalono właściciela ani osoby uprawnionej.
W konsekwencji motywy uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w [...] dotyczące ustalenia, że skarżący był właścicielem przedmiotowego pojazdu w chwili orzekania o jego przepadku na rzecz Powiatu [...], nie są objęte wiążącą mocą prawną w rozumieniu art. 365 § 1 k.p.c.
Z tych wszystkich względów Sąd I instancji stwierdził, że SKO w Gdańsku naruszyło art. 130a ust. 10e P.r.d. przez jego błędną wykładnię polegająca na uznaniu, że orzeczenie sądu o przepadku pojazdu ustaliło w sposób wiążący, że skarżący był właścicielem pojazdu w dacie dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi, a także przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku złożyło od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 28 listopada 2024 r. sygn. akt III SA/Gd 399/24 skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości. Skarżący kasacyjnie wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ administracji zrzekł się rozprawy.
Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, tj.
a) art. 130a ust. 10e P.r.d. przez błędną jego wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, że wyłącznie organ ustala okoliczności, o których mowa w tym przepisie, a sąd powszechny nie jest uprawniony do ustalenia czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, a nadto że osobą obciążoną kosztami wynikającymi z usunięcia, przechowywania, oszacowania i zniszczenia pojazdu jest jedynie właściciel i tytuł własności powinien wynikać z umowy sprzedaży, gdy tymczasem przepis art. 130a ust. 10i P.r.d. w żaden sposób nie wskazuje, że "sposób władania powinien być w jakiś sposób sformalizowany";
b) art. 130a ust. 10e P.r.d. przez błędną jego wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, że decyzja, o której mowa w tym przepisie nie jest decyzją związaną,
c) art. 130a ust. 10e P.r.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w zw. z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.,
2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 130a ust. 10e P.r.d., "wyrażające się odmienną oceną oraz bezpodstawnym negowaniem przez Sąd pierwszej instancji dokonanej przez Kolegium oceny materiału dowodowego w zakresie wniosku o stwierdzenie nieważności, zgodnie z którym brak jest podstaw w postępowaniu nieważnościowym do ponownego rozpatrzenia sprawy w całości, tym samym gdy zapadło w tym zakresie orzeczenie sądu powszechnego, którym Kolegium było związane";
b) art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a. w zw. z w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 130a ust. 10 e P.r.d. "wyrażające się zobowiązaniem Kolegium do ponownego rozpatrzenia sprawy w całości gdy Kolegium rozpatrywało wniosek o stwierdzenie nieważności i sprawa powinna zostać rozpatrzona w granicach postępowania nieważnościowego";
c) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c oraz art. 135 i 153 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione
uchylenie zaskarżonej decyzji i sformułowanie wytycznych co do rozstrzygnięcia sprawy, które prowadziłyby do naruszenia przepisów art. 365 § 1 k.p.c.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej autor skargi kasacyjnej przedstawił argumentację na poparcie postawionych zarzutów. Podniósł m. in., że w prawomocnym orzeczeniu Sąd Rejonowy w [...] I Wydział Cywilny z 12 czerwca 2017 r. orzekł, że w dniu kolizji tj. 27 czerwca 2013 r. właścicielem pojazdu był I.K. W związku z powyższym ponownie i odmiennie ustalając właściciela pojazdu Kolegium naruszyłoby art. 365 § 1 k.p.c., który stanowi, że orzeczenie prawomocne sądu cywilnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wnoszący skargę kasacyjną dodał, że NSA w wyroku z 25 maja 2017 r., sygn. akt. I OSK 2142/15 wywiódł, że w postępowaniu, w przedmiocie wydania decyzji na podstawie art. 130a ust. 10h P.r.d. organ nie ustala tego, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku pojazdu, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego - kwestie te są bowiem w świetle art. 130a ust. 10e P.r.d. przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym w sprawie przepadku pojazdu. Decyzja, o której mowa w art. 130a ust. 10h p.r.d. jest decyzją związaną.
I.K. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podniósł, że wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że SKO w Gdańsku nie poczyniło dostatecznych ustaleń na okoliczność tego, kto był właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, a w konsekwencji nie ustaliło w sposób prawidłowy zaistnienia przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
Zdaniem I.K., prawidłowe jest również stanowisko Sądu I instancji, że wydanie przez sąd powszechny postanowienia w przedmiocie przepadku pojazdu na rzecz Powiatu [...], nie zwalniało organu od dokonania własnych ustaleń faktycznych co do tego, kto był właścicielem pojazdu w dacie wydania dyspozycji jego usunięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.
Stosownie do przepisu art.176 p.p.s.a skarga kasacyjna powinna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej. Należy jednak zastrzec, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany uzasadnieniem zarzutów skargi kasacyjnej (por. np. wyrok NSA z 29 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 2927/15 i z 14 maja 2025 r., sygn. akt I OSK 1315/22).
Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji SKO w Gdańsku w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z 12 grudnia 2017 r., stwierdził, że decyzja ta jest niezgodna z prawem, co uzasadniało jej uchylenie.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że zdaniem Sądu I instancji, SKO w Gdańsku z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. przyjęło, że skarżący był właścicielem pojazdu w chwili wydania dyspozycji jego usunięcia i w konsekwencji przedwcześnie uznał, że decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności nie jest obarczona wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie.
Sąd argumentował ponadto, że w postępowaniu o przepadek samochodu prowadzonym przez sąd cywilny dochodzi tylko do wiążącego ustalenia, także na użytek dalszego postępowania prowadzonego w trybie art. 130a ust. 10h P.r.d., nowego właściciela – powiatu, a ustalenia odnośnie poprzedniego właściciela nie są objęte art. 365 § 1 k.p.c.
Zarzuty skargi kasacyjnej koncentrują się wokół art. 130a ust. 10e P.r.d., którego błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie zarzucono w skardze kasacyjnej, a który stanowi, że w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego
Autor skargi kasacyjnej zarzucając Sądowi I instancji błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie powołanego przepisu, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej łączy ten zarzut z art. 365 § 1 k.p.c. i podnosi, że nie jest prawidłowe zapatrywanie Sądu I instancji, że w postępowaniu o przepadek samochodu prowadzonym przez sąd cywilny dochodzi tylko do wiążącego ustalenia, także na użytek dalszego postępowania prowadzonego w trybie art. 130a ust. 10h P.r.d. nowego właściciela – powiatu, a ustalenia odnośnie poprzedniego właściciela nie są objęte art. 365 § 1 k.p.c. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, nie jest także prawidłowe stanowisko Sądu I instancji, że moc wiążąca tego orzeczenia odnosi się tylko do treści sentencji, a nie uzasadnienia, a w związku z tym nie są objęte prawomocnością materialną motywy i ustalenia faktyczne zawarte w uzasadnieniu.
NSA zauważa, że w orzecznictwie sądów powszechnych dotyczącym wykładni art. 365 § 1 k.p.c. przyjmuje się jednolicie, że, moc wiążąca orzeczenia odnosi się tylko do jego sentencji (por. np. wyrok SN z 8 czerwca 2005 r., sygn. akt V CK 702/04 i z 15 listopada 2007 r. sygn. akt II CSK 347/07).
Co prawda orzeczenie o przepadku rzeczy w zasadzie nie wymaga wskazania właściciela tej rzeczy (np. art. 44 Kodeksu karnego), ponieważ przepadek orzeka się niezależnie od tego, kto jest właścicielem. Niemniej jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowanym w takich sprawach jak rozpatrywana przyjmuje się, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 3 czerwca 2008 r., sygn. akt P 4/06 (opubl.: OTK-A z 2008 r. z 5, poz. 76), że "(.....) niezależnie od konstytutywnego charakteru tego orzeczenia o przepadku pojazdu bezwzględnie muszą być także poczynione ustalenia co do właściciela, któremu "odejmuje się prawo własności" (por. np. wyroki NSA z: 29 czerwca 2023 r. sygn. akt II GSK 1271/21 i sygn. akt 1236/22, z 30 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 873/23, z 25 czerwca 2024 r. sygn. akt II GSK 2281/23, z 5 grudnia 2024 r. sygn. akt II GSK 1382/24, z 30 stycznia 2024 r. sygn. akt II GSK 463/23, z 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt II GSK 433/24).
Stanowisko to znajduje uzasadnienie w treści przepisów P.r.d. dotyczących postępowania w sprawie orzeczenia przepadku usuniętego pojazdu. Z art. 130a ust. 10e p.r.d. nie wynika bezpośrednio obowiązek ustalenia przez sądu orzekający o przepadku pojazdu właściciela tego pojazdu. W tym postępowaniu sąd zajmuje się jednakże kwestią właściciela pojazdu. Niewątpliwie bada, czy została spełniona określona w art. 130a ust. 10 P.r.d. przesłanka wystąpienia przez starostę z wnioskiem do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu, a więc nieodebranie usuniętego pojazdu przez prawidłowo powiadomionego właściciela lub osobę uprawnioną, w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Ponadto orzekając o przepadku mimo nieustalenia właściciela sąd ocenia, czy w poszukiwaniu właściciela dołożono należytej staranności (art. 130a ust. 10d P.r.d.). A zatem ustalenie właściciela usuniętego pojazdu jest przedmiotem takiej sprawy i należy do kompetencji zarówno starosty wnioskującego o orzeczenie przepadku pojazdu, jak i sądu wydającego takie orzeczenie.
Można również spotkać się z poglądem, że postanowienie o orzeczeniu przepadku pojazdu rozstrzyga wyłącznie o przejściu własności samochodu na rzecz powiatu. W związku z tym ustalenia sądu powszechnego dotyczące właściciela pojazdu, jako nie będące przedmiotem rozstrzygnięcia, a zawarte w uzasadnieniu, nie są objęte wiążącą mocą prawną w rozumieniu art. 365 § 1 k.p.c. (por. np. wyroki NSA z: 29 lutego 2024 r., sygn. akt II GSK 1429/23, z 7 marca 2024 r., sygn. akt II GSK 1540/23, z 24 czerwca 2020 r., sygn. akt II GSK 2158/19, z 12 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 113/24).
Rozstrzygnięcie tej kwestii w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie jest niezbędne, gdy zauważy się, że w sentencji wspomnianego postanowienia z 12 czerwca 2017 r. Sąd Rejonowy w [...] orzekł przepadek pojazdu, którego dotyczy niniejsze postępowanie, wskazując że właścicielem tego pojazdu jest I.K.
W tej sytuacji należy przyjąć, że prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego stwierdzające przepadek pojazdu, wydane na podstawie art. 130a ust. 10 P.r.d., było wiążące także w zakresie wskazania dotychczasowego właściciela pojazdu, dla organu prowadzącego postępowanie na podstawie art. 130a ust. 10h P.r.d. w sprawie kosztów związanych z usunięciem pojazdu i w sprawie o stwierdzenie nieważności tej decyzji administracyjnej.
Z powyższych względów za zasadne należało uznać zarzuty procesowe skargi kasacyjnej, dotyczące naruszenia art. 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 130a ust. 10e P.r.d a także art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a. w zw. z w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 130a ust. 10 e P.r.d. Skoro postanowienie sadu powszechnego z 12 czerwca 2017 r. miało wiążący skutek także w kwestii ustalenia dotychczasowego właściciela pojazdu, to brak było podstaw do zarzucenia organowi, że w toku postępowania nadzwyczajnego nie przeprowadził dostatecznie wnikliwego postępowania na okoliczność ustalenia dotychczasowego właściciela pojazdu, którego dotyczyło postępowanie.
Nie są usprawiedliwione zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji art. 130a ust. 10e w sposób określony w skardze kasacyjnej, ponieważ przepis ten nie miał zastosowania w sprawie, jako że dotyczy postępowania o orzeczenie przepadku pojazdu usuniętego z drogi, a nie postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o kosztach będących konsekwencją usunięcia pojazdu , wydanej na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. Można dodać, że w wyroku zaskarżonym skargą kasacyjną Sąd nie stwierdził, że wyłącznie organ ustala czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, czy usunięcie pojazdu było zasadne oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności; ani też, że sąd powszechny nie jest uprawniony do ustalenia czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Z tych wszystkich powodów NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę, na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.