II GSK 444/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy zawieszenia terminu na złożenie tłumaczenia patentu europejskiego, uznając chorobę pracownika i awarię poczty elektronicznej za niewystarczające przesłanki siły wyższej.
Sprawa dotyczyła odmowy Urzędu Patentowego RP stwierdzenia zawieszenia biegu terminu na złożenie tłumaczenia patentu europejskiego. Skarżąca powoływała się na nadzwyczajne okoliczności: chorobę pracownika i awarię poczty elektronicznej. Sąd I instancji oraz NSA uznały, że te okoliczności nie spełniają kryteriów siły wyższej, a strona nie wykazała, aby uniemożliwiły one terminowe złożenie tłumaczenia. Skarga kasacyjna została oddalona.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną C. T. C. w W., USA od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Urzędu Patentowego RP. Urząd odmówił stwierdzenia, że doszło do zawieszenia biegu terminu na złożenie tłumaczenia patentu europejskiego. Skarżąca argumentowała, że termin został przekroczony z powodu nadzwyczajnych okoliczności, takich jak choroba pracownika (depresja) i awaria poczty elektronicznej. Sąd I instancji oraz NSA uznały, że te zdarzenia nie stanowiły siły wyższej w rozumieniu przepisów, a strona nie wykazała, aby miały one bezpośredni wpływ na niedochowanie terminu. Sąd podkreślił, że przedsiębiorca ponosi ryzyko związane z działalnością, w tym z chorobami pracowników czy awariami systemów, i powinien podjąć odpowiednie środki zapobiegawcze. Skarga kasacyjna została oddalona, a sąd kasacyjny potwierdził prawidłowość wykładni przepisów dotyczących siły wyższej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, takie okoliczności nie stanowią siły wyższej, jeśli strona nie wykazała, że uniemożliwiły one terminowe złożenie tłumaczenia i nie podjęła odpowiednich środków zapobiegawczych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choroba pracownika i awaria poczty elektronicznej nie spełniają definicji siły wyższej, ponieważ nie są zdarzeniami nie do uniknięcia i nieprzewidywalnymi przy zachowaniu należytej staranności. Strona nie wykazała związku przyczynowego między tymi zdarzeniami a niedochowaniem terminu ani nie podjęła działań zaradczych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
p.w.p. art. 243 § ust. 6
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Pomocnicze
k.p.a. art. 8 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 79a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 121 § pkt 4
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Choroba pracownika i awaria poczty elektronicznej jako siła wyższa. Naruszenie przepisów k.p.a. przez Urząd Patentowy RP. Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez WSA.
Godne uwagi sformułowania
nadzwyczajne okoliczności mające charakter siły wyższej (vis maior), to zdarzenia nie do uniknięcia, nad którym człowiek nie panuje i których nie mógł przewidzieć przy zachowaniu należytej staranności. Pojęcie siły wyższej nie obejmuje z kolei sytuacji, która jest znana wnioskodawcy, jak również sytuacji, które można z łatwością przewidzieć i podjąć stosowne środki zaradcze. Przedsiębiorca w realiach prowadzonej działalności gospodarczej zawsze musi brać pod uwagę kwestię ujawnionej lub nieujawnionej przez pracownika choroby (mieści się to w pojęciu ryzyka prowadzonej działalności) i podjąć stosowne działania zapobiegające negatywnym skutkom takich zdarzeń dla swojej działalności, a jeśli takie działania nie okażą się być skuteczne, musi ponieść tego konsekwencje.
Skład orzekający
Gabriela Jyż
sprawozdawca
Marek Sachajko
członek
Zbigniew Czarnik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia siły wyższej w kontekście niedochowania terminów w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w sprawach dotyczących własności przemysłowej. Podkreślenie odpowiedzialności przedsiębiorcy za ryzyko związane z działalnością."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji niedotrzymania terminu złożenia tłumaczenia patentu europejskiego, ale zasady dotyczące siły wyższej są uniwersalne dla postępowań administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje, jak sądy interpretują pojęcie siły wyższej w kontekście biznesowym, co jest istotne dla przedsiębiorców. Pokazuje, że rutynowe problemy (choroba pracownika, awaria systemu) zazwyczaj nie są uznawane za siłę wyższą.
“Czy choroba pracownika i awaria maila usprawiedliwią niedotrzymanie terminu? Sąd NSA wyjaśnia, czym jest siła wyższa.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 444/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-07-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-06-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Gabriela Jyż /sprawozdawca/ Marek Sachajko Zbigniew Czarnik /przewodniczący/ Symbol z opisem 6461 Wynalazki Hasła tematyczne Własność przemysłowa Sygn. powiązane VI SA/Wa 2096/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-12-05 Skarżony organ Urząd Patentowy RP Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 1960 nr 30 poz 168 art. 8 par. 1. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz.U. 2017 poz 776 art. 243 ust. 6. Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej. Dz.U. 1964 nr 16 poz 93 art. 121 pkt 4. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia del. WSA Marek Sachajko Protokolant Anna Zapała po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. T. C. w W., USA od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 2096/19 w sprawie ze skargi C. T. C. w W., USA na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 sierpnia 2019 r. nr DZ-III.EP2480495.5.mwo w przedmiocie stwierdzenia, że nie doszło do zawieszenia biegu terminu do złożenia tłumaczenia patentu europejskiego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2019 r., oddalił skargę C. T. C. w W., U. na postanowienie Urzędu Patentowego RP z dnia 8 sierpnia 2019 r., w przedmiocie stwierdzenia, że nie doszło do zawieszenia biegu terminu do złożenia tłumaczenia patentu europejskiego. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: informacja o udzieleniu patentu europejskiego [...] została opublikowana w Europejskim Biuletynie Patentowym w dniu 14 listopada 2018 r. Pismem z dnia 25 kwietnia strona skarżąca wniosła o uznanie, że termin na złożenie tłumaczenia patentu uległ zawieszeniu z uwagi na zaistnienie nadzwyczajnych okoliczności. Wskazał ponadto, że wniosek o uznanie ważności patentu został złożony 25 kwietnia 2019 r. Strona w ramach nadzwyczajnych okoliczności wskazała, że przyczyną niezłożenia tłumaczenia w ustawowym terminie były nadzwyczajne okoliczności mające charakter siły wyższej, a mianowicie splot niemożliwych do przewidzenia okoliczności dotyczących stanu zdrowia jednej z osób biorących udział w pracach związanych z przedłożeniem tłumaczenia patentu, które nałożyły się na niemożliwą do przewidzenia usterkę w funkcjonowaniu elektronicznego kanału transferu informacji, jakim była poczta elektroniczna. Objętym skargą postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2019 r. Urząd Patentowy RP odmówił stwierdzenia zawieszenia biegu terminu do złożenia tłumaczenia patentu europejskiego [...] na język polski. Organ stwierdził, że choroba pracownika podmiotu działającego w imieniu strony skarżącej, w połączeniu z wadliwością działania systemu korespondencji elektronicznej, nie mógł stanowić nadzwyczajnej okoliczności mającej charakter siły wyższej, pozwalającej na uwzględnienie uchybienia terminu dokonania walidacji patentu europejskiego [...]. Ponadto organ stwierdził, że fakt stosowania skomplikowanych procedur oraz posiadanie licznych certyfikatów w zakresie prawidłowo przeprowadzanych postępowań i prawidłowo poczynionych czynności przez stronę w innych sprawach nie mogły stanowić podstawy do twierdzenia, że wskazane okoliczności miały charakter nadzwyczajny. Sąd I instancji oddalając skargę na to postanowienie wskazał w pierwszej kolejności, że zastosowanie w sprawie miały przepisy art. 243 ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2017 r., poz.776 ze zm., dalej: p.w.p.) oraz art. 6 ust. 2 i art. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r. poz. 2, dalej: ustawa o dokonywaniu zgłoszeń europejskich). W ocenie Sądu I instancji wystąpienie jednoczesnego błędu w systemie informatycznym (błąd poczty elektronicznej) podmiotu zewnętrznego (obsługującego skarżącą) oraz choroby pod postacią depresji pracownika odpowiedzialnego za dochowanie terminu walidacji patentu nie mogły stanowić nadzwyczajnych okoliczności mających charakter siły wyższej, pozwalającej na uwzględnienie uchybienia terminu. Sąd stwierdził również, wskazując na wymóg wynikający z art. 243 ust. 6 zd. drugie p.w.p., że strona skarżąca poza przedstawieniem zaświadczenia lekarskiego pracownika (J. C.) nie uprawdopodobniła wpływu tej okoliczności, jako siły wyższej, na niedokonanie przez wymienionego pracownika w terminie określonej czynności procesowej. Sąd wskazał, że brak było w szczególności dowodu na okoliczność, iż stan chorobowy pracownika (zdiagnozowana depresja) uniemożliwiał mu podejmowanie bieżących czynności służbowych, zwłaszcza w dacie wystąpienia błędu poczty elektronicznej, co mogłoby spowodować w konsekwencji brak dokonania w terminie czynności złożenia przez stronę tłumaczenia patentu europejskiego. Nie wykazano także dlaczego błędu systemu informatycznego, na który powołuje się skarżąca, nie można było w porę zweryfikować, zwłaszcza w sytuacji, gdy zlecenie tłumaczenia pozostawało w tym systemie przez dłuższy czas jako nieaktywne. Nie przedstawiono także dowodów potwierdzających, aby była to sytuacja nadzwyczajna w praktyce obrotu gospodarczego. Podsumowując, Sąd I instancji stwierdził, że organ właściwie ocenił, przy analizie kryteriów zawieszenia biegu przedawnienia, brak wystąpienia w tym przypadku zdarzenia noszącego znamiona "siły wyższej". Stwierdził także, że organ prawidłowo ustalił, iż dowody przedstawione przez stronę skarżącą nie wykazywały, aby wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, które spowodowały niedotrzymanie przez nią wymaganego trzymiesięcznego terminu złożenia tłumaczenia walidacji patentu. W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.). C. T. C. w W., U. skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu: 1. na podstawie art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 243 ust 6 p.w.p., poprzez: a. nieprawidłowe uznanie, iż choroba pod postacią depresji oraz jednocześnie występujący błąd poczty elektronicznej nie mogą stanowić nadzwyczajnej okoliczności pozwalającej na uwzględnienie uchybienia terminu; b. zastosowanie przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej wprost, a nie odpowiednio, tzn. przy uwzględnieniu specyfiki postępowania związanego z uzyskaniem skuteczności patentu europejskiego; 2. na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływa na wynik sprawy, tj.: a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez brak uchylenia postanowienia Urzędu Patentowego RP z dnia 8 sierpnia 2019 r., mimo jego wydania przez organ z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: i. art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia czynności celem ustalenia stanu faktycznego w zakresie, w jakim organ powziął wątpliwości zasygnalizowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, tj. brak możliwości przezwyciężenia przeszkody uniemożliwiającej złożenie tłumaczenia w terminie; ii. art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, iż fakt stosowania skomplikowanych procedur czy też posiadania certyfikatów jakości nie mogą wpłynąć na całokształt oceny dowodowej w sprawie, podczas gdy przy badaniu zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności warunkujących stwierdzenie zawieszenia terminu należy brać pod uwagę działania strony mające na celu uniknięcie omyłki w tym zakresie i tym samym naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego; iii. art. 8 § 1, 10 § 1 oraz 79a § 1 k.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązku pogłębiania zaufania do władzy publicznej, w wyniku zaniechania poinformowania wnoszącego skargę o okolicznościach faktycznych oraz prawnych będących przedmiotem postępowania, niezapewnienie możliwości wnoszącemu skargę czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do przesłanek, które w ocenie organu ostatecznie zostały uznane za niewykazane; iv. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez rażące naruszenie obowiązku pogłębiania zaufania do władzy publicznej i uzasadnienie postanowienia w drodze odwołania się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który w dacie wydania postanowienia był już uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, a argumentacja zawarta w tymże wyroku i przywołana w przedmiotowym postanowieniu, w całości zrewidowana przez Naczelny Sąd Administracyjny; b. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy w węższym zakresie niż jej granice i niezbadanie zarzutów podniesionych w skardze, a w szczególności zarzutów związanych z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 243 ust. 6 p.w.p., w kontekście konieczności stosowania przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia odpowiednio, tzn. z uwzględnieniem odmienności wynikających ze specyfiki danej procedury i przepisów materialnych, także przy ocenie jakie zjawiska mogą zostać zakwalifikowane jako działanie siły wyższej. Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty wraz z ich uzasadnieniem nie podważają prawidłowości wyroku Sądu I instancji. W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują. W skardze kasacyjnej zawarto zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. W konsekwencji ich sformułowania i uargumentowania istnieje konieczność łącznego ich rozpoznania. Odnosząc się do sformułowanych w punkcie 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego i procesowego, stwierdzić trzeba, iż Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów tych nie podzielił. Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie zarówno Urząd Patentowy RP jak i Sąd I instancji dokonały prawidłowej wykładni art. 243 ust.6 p.w.p. w zw. z art. 121 pkt.4 k.c., po prawidłowym ustaleniu i ocenie stanu faktycznego sprawy. Wskazać trzeba, iż kwestia wykładni art. 243 ust 6 p.w.p. w zw. z art. 121 pkt 4 k.c. była już przedmiotem orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego - np. w wyroku z 4 kwietnia 2019 r. sygn. II GSK 1018/20 wskazał, że: "wykładnia przepisu art. 243 pkt 6 p.w.p. dokonana przez organ i następnie rozwinięta przez Sąd I instancji nie jest dotknięta błędem, gdyż uznano, że w nadzwyczajnych okolicznościach mieści się pojęcie siły wyższej, jest rozumowaniem prawidłowym i zgodnym z treścią przepisu art. 243 pkt 6 p.w.p.". W wyroku tym NSA stwierdził też, że omawiany przepis odsyłając do procedury zawieszenia przedawnienia odnosi się również do przesłanek siły wyższej, które stanowią między innymi o zawieszeniu przedawnienia z art. 121 pkt 4 k.c., zaś przy wykładni pojęcia nadzwyczajnych okoliczności z art. 243 pkt 6 p.w.p. niewątpliwie należy stosować pojęcie z procedury zawieszenia przedawnienia, tj. klauzulę siły wyższej. W doktrynie w odniesieniu do art. 243 ust. 6 p.w.p. dominuje pogląd, że nadzwyczajne okoliczności mające charakter siły wyższej (vis maior), to zdarzenia nie do uniknięcia, nad którym człowiek nie panuje i których nie mógł przewidzieć przy zachowaniu należytej staranności. Pojęcie siły wyższej nie obejmuje z kolei sytuacji, która jest znana wnioskodawcy, jak również sytuacji, które można z łatwością przewidzieć i podjąć stosowne środki zaradcze (zob. A. Michalak, Prawo własności przemysłowej. komentarz, art. 243, Warszawa 2016 i powoływane tam orzecznictwo; Z. Miklasiński, Prawo własności przemysłowej, Komentarz Warszawa 2001, s. 270). Takie stanowisko prezentowane jest także w przeważającej liczbie orzeczeń sądowych – np.: w wyrokach NSA: z 12 lipca 2018 r., sygn. akt II GSK 2500/16; z 17 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 249/18; 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 1018/17; z 7 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 585/18; z 5 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 715/20; z 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 1018/17; z 2 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 985/20; z 24 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 89/20). Nadto wskazać można także na wyrok Sądu Najwyższego z 13 maja 2021 r., sygn. akt V CSKP 83/21 (Lex nr 3174818) i przywołane tam orzecznictwo SN oraz na uchwałę SA z 13 grudnia 2007 r., sygn. akt III CZP 100/2007). Podzielając przytoczone poglądy judykatury i doktryny należy stwierdzić, że przyjęta w analizowanej sprawie wykładnia art. 243 ust. 6 p.w.p. odwołująca się przy ocenie okoliczności nadzwyczajnych odpowiednio do przesłanek siły wyższej była prawidłowa. Zatem nie znajdują uzasadnienia zarzuty pomieszczone w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej. Podkreślić bowiem trzeba, że skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje ustalonego przez organ stanu faktycznego, (który nota bene przyjęty został na podstawie twierdzeń i dowodów przedstawionych przez samą skarżącą), tj. tego, że doszło do uchybienia terminowi do złożenia tłumaczenia patentu europejskiego na skutek wystąpienia jednoczesnego błędu w systemie informatycznym (błąd poczty elektronicznej) podmiotu zewnętrznego (obsługującego skarżącego) oraz choroby pod postacią depresji pracownika odpowiedzialnego za dochowanie terminu walidacji patentu, o której to chorobie, jak stwierdził pełnomocnik skarżącej kasacyjnie, nie wiedział pracodawca. W istocie skarżąca kasacyjnie kwestionuje dokonaną przez organ, a zaakceptowaną przez WSA ocenę tych elementów stanu faktycznego. Wprawdzie w punkcie 2 lit. i) petitum skargi kasacyjnej skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez brak uchylenia postanowienia organu mimo naruszenia przez Urząd Patentowy RP: "art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia czynności celem ustalenia stanu faktycznego w zakresie, w jakim organ powziął wątpliwości zasygnalizowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, tj. brak możliwości przezwyciężenia przeszkody uniemożliwiającej złożenie tłumaczenia w terminie" , ale w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy i w treści postanowienia UP RP. Podobnie jako niezasadne należy ocenić pozostałe zarzuty pomieszczone w punkcie 2 petitum analizowanej skargi kasacyjnej., tj. zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 79a § 1 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie organ, co zasadnie ocenił Sąd I instancji, nie naruszył żadnego z tych przepisów procesowych w stopniu istotnym mającym wpływ na wynik sprawy – uwzględniając w pełni specyfikę regulacji zawartych w art. 243 ust. 6 p.w.p. zd. 1 i 2 oraz zasady ogólne unormowane we wskazanych przepisach k.p.a. Urząd Patentowy RP nie naruszył zasady czynnego udziału strony w prowadzonym postępowaniu, wręcz przeciwnie w każdym stadium tego postępowania (wszczętego na wiosek strony) umożliwił wnioskodawcy złożenie dodatkowych dowodów i wyjaśnień. Nadto nie naruszył art. 8 § 1 k.p.a., jak twierdzi skarżąca kasacyjnie: "poprzez rażące naruszenie obowiązku pogłębiania zaufania do władzy publicznej i uzasadnienie postanowienia w drodze odwołania się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który w dacie wydania postanowienia był już uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, a argumentacja zawarta w tymże wyroku i przywołana w przedmiotowym postanowieniu, w całości zrewidowana przez Naczelny Sąd Administracyjny". Przypomnieć należy, iż w Polsce nie mamy do czynienia z systemem prawa precedensowego (tak jak w krajach anglosaskich), a zatem wskazanie nawet niezasadnie lub nieprawidłowo na inne orzeczenie sądu, wydane w innej indywidualnej sprawie administracyjnej, nie ma żadnego znaczenia w analizowanej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutu pomieszczonego w pkt 2 lit. b) analizowanej skargi kasacyjnej, tj. zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji: "art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy w węższym zakresie niż jej granice i niezbadanie zarzutów podniesionych w skardze, a w szczególności zarzutów związanych z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 243 ust. 6 p.w.p., w kontekście konieczności stosowania przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia odpowiednio, tzn. z uwzględnieniem odmienności wynikających ze specyfiki danej procedury i przepisów materialnych, także przy ocenie jakie zjawiska mogą zostać zakwalifikowane jako działanie siły wyższej." Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie takie uchybienie w uzasadnieniu wyroku WSA nie wystąpiło. Jak wskazano wyżej Sąd I instancji odpowiedział w uzasadnieniu swojego wyroku na wskazane zarzuty i uwzględnił odmienności wynikających ze specyfiki stosowanej w tej sprawie procedury i przepisów materialnych, także przy ocenie jakie zjawiska mogą zostać zakwalifikowane jako działanie siły wyższej. Przypomnieć trzeba, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie nie występuje żaden z wymienionych przypadków. Uzasadnienie zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga nie zasługuje na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń Sądu I instancji w kwestionowanym zakresie. To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu, czy też jego ocena, iż uzasadnienie wyroku jest dla niego nieprzekonywujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 470/14). Niewadliwie Sąd I instancji stwierdził, iż skarżący "jako przedsiębiorca samodzielnie dokonuje wyboru pełnomocnika do załatwiania jego spraw przed organami administracyjnymi oraz jako pracodawca ponosi odpowiedzialność za wyznaczanie konkretnych osób do dokonywania określonych czynności i powinien - w celu ochrony swoich interesów czuwać nad prawidłowym i terminowym wypełnianiem ciążących na nim obowiązków, zwłaszcza będąc świadomym negatywnych konsekwencji ich zaniedbania. Dotyczy to także sytuacji dokonywania czynności na rzecz skarżącego przez podmioty zewnętrzne, jak to miało miejsce w tej sprawie. Wystąpienie jednoczesnego błędu w systemie informatycznym (błąd poczty elektronicznej) podmiotu zewnętrznego (obsługującego skarżącego) oraz choroby pod postacią depresji pracownika odpowiedzialnego za dochowanie terminu walidacji patentu, w ocenie Sądu nie oznacza, że stanowią nadzwyczajną okoliczność pozwalającą na uwzględnienie uchybienia przez Skarżącego terminu. Według art. 243 ust. 6 zd. drugie p.w.p., podstawą wydania w tego rodzaju sprawach postanowienia przez Urząd Patentowy jest przedstawienie przez zainteresowanego odpowiednich dowodów. (...). Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie brak jest w szczególności dowodu na okoliczność, iż stan chorobowy pracownika (zdiagnozowana depresja) uniemożliwiał mu podejmowanie bieżących czynności służbowych, zwłaszcza w dacie wystąpienia błędu poczty elektronicznej, co mogłoby spowodować w konsekwencji brak dokonania w terminie czynności złożenia przez Skarżącego tłumaczenia patentu europejskiego. Nie wykazano także dlaczego błędu systemu informatycznego, na który powołuje się Skarżący, nie można było w porę zweryfikować, zwłaszcza w sytuacji, gdy zlecenie tłumaczenia pozostawało w tym systemie przez dłuższy czas jako nieaktywne. Nie przedstawiono także dowodów potwierdzających, aby była to, w realiach niniejszej sprawy, sytuacja nadzwyczajna w praktyce obrotu gospodarczego." (s. 7-8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Nadto dodać trzeba, iż z zaświadczenia lekarskiego znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy wynika, iż Pani J. C. pierwsze badanie stwierdzające dolegliwości z powodu leku i depresji odbyła w dniu 2 stycznia 2019 r., zatem na wiele dni przed upływem terminu do złożenia przedmiotowego tłumaczenia. Fakt iż, jak twierdził pełnomocnik skarżącej kasacyjnie, nie poinformowała o tych problemach zdrowotnych pracodawcy nie może być uznany za "zjawisko mogące zostać zakwalifikowane jako działanie siły wyższej", sytuację nadzwyczajną, a co najwyżej za uchybienie, za które odpowiada pracownik przed pracodawcą. Pracodawca w realiach prowadzonej działalności gospodarczej zawsze musi brać pod uwagę kwestię ujawnionej lub nieujawnionej przez pracownika choroby (mieści się to w pojęciu ryzyka prowadzonej działalności) i podjąć stosowne działania zapobiegające negatywnym skutkom takich zdarzeń dla swojej działalności, a jeśli takie działania nie okażą się być skuteczne, musi ponieść tego konsekwencje. Nie jest także zasadne twierdzenie skarżącej kasacyjnie, iż Sąd I instancji nie zauważył, że organ błędne ustalił, że: "fakt stosowania skomplikowanych procedur czy też posiadania certyfikatów jakości nie mogą wpłynąć na całokształt oceny dowodowej w sprawie, podczas gdy przy badaniu zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności warunkujących stwierdzenie zawieszenia terminu należy brać pod uwagę działania strony mające na celu uniknięcie omyłki" (pkt 2 lit. a) ii) petitum skargi kasacyjnej). Podkreślić trzeba, iż zarówno organ jak i Sąd I instancji te okoliczności zbadały i oceniły w realiach tej sprawy, dochodząc do poprawnych wniosków, a to iż w tej sprawie nie podzieliły wniosków strony skarżącej nie stanowi o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI