II GSK 442/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną pasażerów, uznając, że nie posiadali oni potwierdzonej rezerwacji lotu ani nie można było uznać przewoźnika za obsługującego dany rejs, który nigdy nie został zaplanowany.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej pasażerów A. G. i J. G. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargi na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Pasażerowie domagali się odszkodowania od przewoźnika lotniczego na podstawie rozporządzenia WE nr 261/2004, twierdząc, że ich lot z K. do D. w dniu 10 lipca 2014 r. został odwołany. Sąd pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznali, że pasażerowie nie posiadali wymaganej "potwierdzonej rezerwacji", ponieważ dokument wystawiony przez biuro podróży był tymczasowy i nie zawierał wszystkich niezbędnych danych, a przewoźnik lotniczy nigdy nie zaplanował wskazanego lotu.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. G. i J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ich skargi na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Sprawa dotyczyła roszczeń pasażerów o odszkodowanie na podstawie rozporządzenia (WE) nr 261/2004 w związku z rzekomym odwołaniem lotu z K. do D. w dniu 10 lipca 2014 r. Kluczowym elementem sporu było ustalenie, czy pasażerowie posiadali "potwierdzoną rezerwację" oraz czy przewoźnik lotniczy E. Sp. z o.o. był "obsługującym przewoźnikiem" w rozumieniu rozporządzenia. Sąd pierwszej instancji, a następnie NSA, uznały, że dokument "Potwierdzenie podróży – Rachunek" wystawiony przez biuro podróży T. Sp. z o.o. nie spełniał wymogów "potwierdzenia rezerwacji", ponieważ był tymczasowy, nie zawierał wszystkich niezbędnych danych (jak pełny numer lotu, godziny odlotu i przylotu) i zawierał klauzulę o możliwości zmian. Ponadto, NSA podkreślił, powołując się na orzecznictwo TSUE, że przewoźnik lotniczy nie może być uznany za "obsługującego" w sytuacji, gdy nigdy nie zaplanował danego lotu. W tej sprawie E. Sp. z o.o. zaprzeczyło wykonywaniu lotu nr [...] w dniu 10 lipca 2014 r. na trasie K. - D. i nie wykazało, aby miało cokolwiek wspólnego z tym rejssem. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, taki dokument nie spełnia wymogów "potwierdzonej rezerwacji", ponieważ musi zawierać precyzyjne dane dotyczące miejsca i czasu odlotu i przylotu oraz numeru lotu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dokument biura podróży był tymczasowy, nie zawierał wszystkich niezbędnych danych (numer lotu, dokładne godziny) i zawierał klauzulę o możliwości zmian, co wykluczało uznanie go za "potwierdzoną rezerwację" zgodnie z wytycznymi TSUE.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
rozporządzenie nr 261/2004 art. 2 § lit. b), g) i h)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 261/2004
Definicje "rezerwacja", "obsługujący przewoźnik lotniczy" oraz "potwierdzona rezerwacja" mają kluczowe znaczenie dla ustalenia praw pasażerów.
rozporządzenie nr 261/2004 art. 3 § ust. 2 lit. a)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 261/2004
Określa warunki posiadania "potwierdzonej rezerwacji" przez pasażera.
rozporządzenie nr 261/2004 art. 5 § ust. 1 lit. c)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 261/2004
Dotyczy planowanego czasu przylotu jako elementu decydującego o prawach pasażerów.
rozporządzenie nr 261/2004 art. 7 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 261/2004
Reguluje prawo do odszkodowania dla pasażerów w przypadku odwołania lub dużego opóźnienia lotu.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymogi formalne uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pasażerowie nie posiadali "potwierdzonej rezerwacji" w rozumieniu rozporządzenia nr 261/2004. Przewoźnik lotniczy nie był "obsługującym przewoźnikiem" w rozumieniu rozporządzenia nr 261/2004, ponieważ nigdy nie zaplanował wskazanego lotu. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie wykazały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżących dotyczące błędnej interpretacji przepisów rozporządzenia nr 261/2004 przez sądy niższych instancji. Argumenty dotyczące naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. Argumenty dotyczące abuzywności klauzul w umowie z biurem podróży.
Godne uwagi sformułowania
"Potwierdzenie podróży – Rachunek" nie spełnia wymogów "potwierdzenia rezerwacji", bo nie określa "czasu odlotu", "czasu przylotu", czy "planowanego czasu przylotu" i niewystarczające jest zastosowanie daty dziennej. Przewoźnik lotniczy nie może być uznany za "obsługującego przewoźnika", jeżeli nigdy nie zaplanował lotu o danym numerze i w danym terminie. O skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skład orzekający
Andrzej Skoczylas
przewodniczący
Małgorzata Bejgerowska
sprawozdawca
Małgorzata Rysz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie ścisłych wymogów \"potwierdzonej rezerwacji\" i definicji \"obsługującego przewoźnika\" na gruncie rozporządzenia nr 261/2004, zwłaszcza w kontekście umów z organizatorami turystyki."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku zaplanowanego lotu przez przewoźnika i tymczasowego charakteru dokumentu rezerwacyjnego. Interpretacja przepisów prawa procesowego może być stosowana szerzej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu praw pasażerów w transporcie lotniczym i interpretacji kluczowych przepisów rozporządzenia WE 261/2004, co jest interesujące dla szerokiego grona prawników i podróżujących.
“Czy dokument z biura podróży to zawsze "potwierdzona rezerwacja"? NSA wyjaśnia, kiedy przysługuje odszkodowanie za lot.”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 442/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-01-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-03-13 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Skoczylas /przewodniczący/ Małgorzata Bejgerowska /sprawozdawca/ Małgorzata Rysz Symbol z opisem 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603 Hasła tematyczne Inne Lotnicze prawo Sygn. powiązane VI SA/Wa 1242/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-09-16 Skarżony organ Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U.UE.L 2004 nr 46 poz 1 art. 2 lit. b), g) i h), art. 3 ust. 2 lit. a), art. 5 ust. 1 lit. c), art. 7 ust. 1 i 2 Rozporządzenie (WE) NR 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie (EWG) nr 295/91 (Tekst mający znaczenie dla EOG) Dz.U. 2023 poz 1634 art. 134 § 1, art. 141 § 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. G. i J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 1242/22 w sprawie ze skargi A. G. i J. G. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 11 lutego 2022 r. nr ULC-KOPP/0262-6587/07/19 w przedmiocie stwierdzenia braku naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. G. i J. G. solidarnie na rzecz Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego kwotę 240,- (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 września 2022 r., o sygn. akt VI SA/Wa 1242/22, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – dalej w skrócie: "P.p.s.a."), oddalił skargi A. Gł. i J. G. (dalej jako: "Strony", "Pasażerowie" lub "Skarżący") na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 11 lutego 2022 r., nr ULC-KOPP/0262-6587/07/19, w przedmiocie stwierdzenia braku naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku i innych powołanych poniżej dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. Sąd pierwszej instancji przedstawił w powyższym wyroku następujący stan faktyczny. 1.1. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z dnia 11 lutego 2022 r. stwierdził brak naruszenia przez E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: "Przewoźnik") postanowień rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenia (EWG) nr 295/91 (Dz.U.L.46 z 17 lutego 2004 r. str. 1 – dalej w skrócie: "rozporządzenie nr 261/2004"). W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że skarga Stron dotycząca lotu nr [...] na trasie K. – D. w dniu 10 lipca 2014 r. jest niezasadna, gdyż Pasażerowie nie dysponowali wymaganą potwierdzoną rezerwacją, tylko dokumentem "Potwierdzenie podróży – Rachunek" z dnia 27 stycznia 2014 r. z biura podróży T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. W toku postępowania ustalono, że Przewoźnik nie wykonywał wskazanego powyżej lotu nr [...] w dniu 10 lipca 2014 r. i w ogóle tego dnia nie wykonywał żadnego lotu na trasie K. - D. Zdaniem organu, w tej sytuacji nie mogło dojść do naruszenia przepisów rozporządzenia nr 261/2004, gdyż sporny rejs nie został odwołany i w ogóle nie był przez przewoźnika planowany. 1.2. Sąd pierwszej instancji w powołanym na wstępie wyroku z dnia 16 września 2022 r., o sygn. akt VI SA/Wa 1242/22, oddalając skargi Stron, zaakceptował ustalenia organu, z których wynika, iż Skarżący nie posiadali potwierdzonej rezerwacji lotu o nr [...] na trasie K. – D. w dniu 10 lipca 2014 r., w rozumieniu przepisów rozporządzenia nr 261/2004. Z przedstawionego dokumentu "Potwierdzenia podróży – Rachunku" z dnia 27 stycznia 2014 r., wystawionego blisko pół roku przed planowaną podróżą przez T. Sp. z o.o., nie wynikały godziny podróży w dniu 10 lipca 2014 r. WSA zwrócił uwagę, że sporny rejs nie był w ogóle planowany przez Przewoźnika w powyższym terminie, w związku z czym nie mógł on dojść do skutku. Powołano się na przepisy rozporządzenia nr 261/2004 oraz wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 grudnia 2021 r., w sprawie C-146/20 (...) uznając, że wystawiony przez T. sp. z o.o. dokument "Potwierdzenie podróży – Rachunek", nie spełnia wymogów "potwierdzenia rezerwacji", bo nie określa "czasu odlotu", "czasu przylotu", czy "planowanego czasu przylotu" i niewystarczające jest zastosowanie daty dziennej. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że powyższy dokument ma charakter tymczasowy, gdyż biuro podróży zastrzegło możliwość zmiany zarówno linii lotniczych, numeru lotu, jak i godzin przelotu, zaś sama rezerwacja miała przejść w stałą dopiero kilka dni później. Zdaniem WSA w niniejszej sprawie Przewoźnik mógłby zostać uznany za "obsługującego przewoźnika lotniczego", w rozumieniu art. 2 lit. b) rozporządzenia nr 261/2004 w odniesieniu do danego pasażera, gdyby pasażer ten zawarł umowę z organizatorem wycieczek na konkretny lot obsługiwany przez tego przewoźnika lotniczego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Brak posiadania przez Skarżących potwierdzonej rezerwacji i brak możliwości uznania Przewoźnika za obsługującego sporny lot, oznacza brak podstaw do stwierdzenia naruszenia przez Przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia. 2.1. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Strony, reprezentowane przez adwokata, zaskarżyły powyższy wyrok w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, a mianowicie: 1) naruszenie art. 2 lit. b) w zw. z art. 3 pkt 5 w zw. z art. 3 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 261/2004 poprzez błędne ustalenie, że od zawarcia wiążącego kontraktu na linii biuro podróży - przewoźnik lotniczy, uzależnione jest istnienie uprawnień odszkodowawczych pasażera, w sytuacji, gdy pasażer nie ma wglądu w ustalenia pomiędzy powyższymi podmiotami i może się posiłkować jedynie treścią otrzymanego od organizatora turystyki potwierdzenia rezerwacji. Zdaniem autora skargi kasacyjnej powyższa interpretacja rażąco narusza wymóg wysokiej ochrony konsumenta oraz treść wyroku TSUE z dnia 21 grudnia 2021 r., w sprawie C-146/20 (...); 2) naruszenie art. 2 lit g) rozporządzenia nr 261/2004 poprzez jego błędne zastosowanie polegające na "niezdanym" (prawdopodobnie chodziło o "niezasadnym") ustaleniu, że wydane potwierdzenie rezerwacji na rejs przez organizatora turystyki nie wiąże przewoźnika lotniczego z uwagi na brak skonkretyzowanych godzin rejsu, co jest sprzeczne z: a) treścią potwierdzenia rezerwacji przedłożonej do Urzędu Lotnictwa Cywilnego przy piśmie z dnia 17 października 2017 r., wskazującego na planowaną godzinę rozpoczęcia rejsu nr [...] z dnia 10 lipca 2014 r., tj. 14:12, b) wykładnią zaprezentowaną w treści wyroku TSUE z dnia 21 grudnia 2021 r., w sprawie C-146/20 (...) oraz treścią art. 2 lit. g) rozporządzenia nr 261/2004, który to uprawnia organizatora wycieczek do wydania wiążącego przewoźnika potwierdzenia rezerwacji na rejs; 3) naruszenie art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na: a) błędnym zastosowaniu przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 lit. g) rozporządzenia nr 261/2004 poprzez pominięcie uprawnienia organizatora turystyki do wydania więżącego przewoźnika lotniczego potwierdzenia rezerwacji na rejs, co doprowadziło do błędnego wniosku, że pasażerowie nie dysponowali treścią potwierdzenia rezerwacji na rejs liniami E. Sp. z o.o., b) pominięciu treści dokumentów przedłożonych do akt sprawy prowadzonej przed Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego przy piśmie datowanym na 3 października 2017 r., wskazującym na planowaną godzinę rozpoczęcia rejsu nr [...] z dnia 10 lipca 2014 r., tj. 14:12, c) zaaprobowanie klauzuli o charakterze abuzywnym stosowanej przez organizatora turystyki T. Sp. z o.o., na mocy której biuro to mogłoby jednostronnie modyfikować rozkład lotów, co stoi w sprzeczności z treścią art. 15 rozporządzenia nr 261/2004, wskazującego na niedopuszczalność stosowania klauzul ograniczających stosowanie przedmiotowego rozporządzenia. W ocenie autora skargi kasacyjnej powyższe uchybienia doprowadziły do błędnego wniosku, iż T. Sp. z o.o. nie wydało Skarżącym potwierdzenia rezerwacji na rejs, będący źródłem sporu. W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 11 lutego 2022 r., alternatywnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. 2.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: 3. Skarga kasacyjna z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu. Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz żadna z przesłanek, przewidziana w art. 189 P.p.s.a., które podlegają rozważeniu z urzędu, dokonując kontroli zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę jedynie zakres wyznaczony podstawami skargi kasacyjnej określonymi w art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., które dotyczą naruszenia prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny, a nie jakikolwiek, wpływ na wynik sprawy. 3.1. Oś sporu w niniejszej sprawie koncentruje się wokół dokumentu znajdującego się w aktach sprawy o nazwie "Potwierdzenie podróży – Rachunek" z dnia 27 stycznia 2014 r., wystawionego przez biuro podróży T. Sp. z o.o., który Skarżący uznają za "potwierdzenie rezerwacji" oraz wokół określenia, czy wskazany Przewoźnik jest "obsługującym przewoźnikiem", w rozumieniu przepisów rozporządzenia nr 261/2004. Stosownie do art. 2 lit. g) rozporządzenia nr 261/2004 "rezerwacja" oznacza fakt posiadania przez pasażera biletu lub innego dowodu potwierdzającego, że rezerwacja została przyjęta i zarejestrowana przez przewoźnika lotniczego lub organizatora turystyki. W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma wyrok TSUE z dnia 21 grudnia 2021 r. w połączonych sprawach C-146/20 (...), w którym stwierdzono m.in., że: 1) art. 3 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 261/2004 należy interpretować w ten sposób, że pasażer posiada "potwierdzoną rezerwację" w rozumieniu tego przepisu, jeżeli organizator wycieczek przekazuje temu pasażerowi, z którym jest związany umową, "inny dowód", w rozumieniu art. 2 lit. g) tego rozporządzenia, który zawiera przyrzeczenie przewozu tego pasażera określonym lotem, zidentyfikowanym poprzez wskazanie miejsca i czasu odlotu i przylotu oraz numeru lotu, nawet jeżeli ten organizator wycieczek nie otrzymał od danego przewoźnika lotniczego potwierdzenia czasu odlotu i przylotu dotyczących tego lotu; 2) art. 2 lit. b) rozporządzenia nr 261/2004 należy interpretować w ten sposób, że przewoźnik lotniczy może zostać uznany za "obsługującego przewoźnika lotniczego" w rozumieniu tego przepisu w odniesieniu do danego pasażera, gdy ów pasażer zawarł umowę z organizatorem wycieczek na konkretny lot obsługiwany przez tego przewoźnika lotniczego, przy czym przewoźnik lotniczy nie potwierdził rozkładu godzin lotu ani organizator wycieczek nie dokonał rezerwacji dla tego pasażera u owego przewoźnika lotniczego; 3) art. 2 lit. h), art. 5 ust. 1 lit. c), art. 7 ust. 1 zdanie drugie i art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004 należy interpretować w ten sposób, że planowy czas przylotu danego lotu w rozumieniu tych przepisów może, dla celów odszkodowania należnego na podstawie art. 7 tego rozporządzenia, wynikać z "innych dowodów", w rozumieniu art. 2 lit. g) tego rozporządzenia, które zostały przekazane pasażerowi przez organizatora wycieczek. 3.2. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że Skarżący nie posiadali dokumentu spełniającego wszystkie opisane powyżej wymogi "potwierdzenia rezerwacji". Załączona do pisma z dnia 3 października 2017 r., powołanego w skardze kasacyjnej, umowa o świadczenie usług turystycznych zawarta w dniu 2 lutego 2014 r. zawiera wprawdzie zapis "przewidywane godziny przelotu [...] – K. 14:12 15:14 [...] [...] – K. 16:15 19:17 [...]". Jednak te zapisy nie są wystarczająco precyzyjne, aby przyjąć, że doszło do pełnego "potwierdzenia rezerwacji". Wnikliwa analiza powyższych zapisów wskazuje bowiem na brak pełnego numeru rejsu, którym miałaby odbyć się przedmiotowa podroż. Z zestawienia cyfr "[...]" oraz "[...]", bez oznaczeń literowych, nie sposób dojść, jaki przewoźnik miał obsługiwać sporny lot. Z kolei wskazanie w powyższej umowie dwa razy miejsca: "[...] – K." może oznaczać alternatywne wyloty z K., ale brak jest miejsca przylotu, a w drodze powrotnej brak jest miejsca wylotu. Z analizowanego przez organ i Sąd pierwszej instancji dokumentu o nazwie "Potwierdzenie podróży – Rachunek", wystawionego przez T. sp. z o.o. opatrzonego datą 27 stycznia 2014 r., wynika precyzyjniej oznaczony numer lotu, mianowicie: [...] na trasie K. – D. w dniu 10 lipca 2014 r. oraz lot nr [...] na trasie D. – K. w dniu 17 lipca 2014 r. Przy czym w tym dokumencie nie wskazano żadnych godzin wylotu i przylotu. Co istotniejsze w dokumencie tym biuro podróży zamieściło zapis, że rezerwacja przejdzie w stałą 6 lutego 2014 r., o godz. 20:00 oraz, że organizator zastrzega sobie możliwość zmiany linii lotniczych, numeru lotu, godzin przelotu i rezerwacji miejsc w samolocie. Na podstawie powyższych danych uprawniony jest zatem wniosek, że rezerwacja miała charakter tymczasowy. Uwzględniając zatem całokształt powyższych danych, nie sposób przyjąć stanowiska Skarżących, aby powyższe dokumenty mogły stanowić "potwierdzoną rezerwację", zawierającą kompletne i spójne dane niezbędne do skonkretyzowania "określonego lotu, zidentyfikowanego poprzez wskazanie miejsca i czasu odlotu i przylotu oraz numeru lotu", jak wynika to z wyroku TSUE z dnia 21 grudnia 2021 r. w połączonych sprawach C-146/20 (...) 3.3. W kwestii odpowiedzialności przewoźnika, przypomnieć należy wspomniany wyrok TSUE z dnia 21 grudnia 2021 r., w sprawie C-146/20 (...), z którego wynika, że: przewoźnik lotniczy może zostać uznany za "obsługującego przewoźnika lotniczego" w rozumieniu art. 2 lit. b) rozporządzenia nr 261/2004 w odniesieniu do danego pasażera, gdy ów pasażer zawarł umowę z organizatorem wycieczek na konkretny lot obsługiwany przez tego przewoźnika lotniczego. Pojęcie "obsługującego przewoźnika", w rozumieniu rozporządzenia nr 261/2004, zostało również wyjaśnione przez TSUE w postanowieniu z dnia 10 marca 2023 r., w sprawie C-607/22. Mianowicie przepis art. 2 lit. b) rozporządzenia nr 261/2004 należy interpretować w ten sposób, że przewoźnika lotniczego nie można uznać za "obsługującego przewoźnika" w rozumieniu tego przepisu, w sytuacji gdy pasażer zawarł z organizatorem wycieczek umowę dotyczącą konkretnego lotu oznaczonego numerem lotu i datą, który to lot miał być obsługiwany przez tego przewoźnika lotniczego, jednak ten ostatni nigdy nie zaplanował lotu o tym numerze i w tym terminie, lecz można go uznać za "obsługującego przewoźnika" w rozumieniu wspomnianego przepisu, jeżeli przewoźnik ten stworzył ofertę, którą następnie ewentualnie zmienił. Odnosząc powyższe orzeczenia TSUE na grunt niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że Przewoźnik zaprzeczył, aby wykonywał wskazany powyżej lot nr [...] w dniu 10 lipca 2014 r. i w ogóle tego dnia nie wykonywał żadnego lotu na trasie K. - D. Z akt niniejszej sprawy nie wynika też, aby doszło do zawarcia stosownej umowy między T. Sp. z o.o. ze skutkiem dla Przewoźnika, gdyż nie był on obsługującym przewoźnikiem spornego rejsu oraz aby Przewoźnik stworzył jakąkolwiek ofertę w tym zakresie. W skardze kasacyjnej nie podważono jednoznacznych ustaleń, że E. Sp. z o.o. w ogóle nie planowało rejsu nr [...] w powyższym terminie, na spornej trasie, w związku z czym lot nie mógł dojść do skutku. Autor skargi kasacyjnej pomija nieprecyzyjność zapisów umowy o świadczenie usług turystycznych podpisanej w dniu 2 lutego 2014 r., oczekując odpowiedzialności Przewoźnika, pomimo, że z akt sprawy nie wynika, aby przewoźnikiem tym była spółka E. Akcentowana w skardze kasacyjnej kwestia klauzul o charakterze abuzywnym dotyczyć może umowy z biurem podróży i może być ewentualnie badana w postępowaniu cywilnym, ale pozostaje poza zakresem niniejszej sprawy, której przedmiotem jest stwierdzenie naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia nr 261/2004. W tym stanie rzeczy w skardze kasacyjnej nie zdołano podważyć trafnego stanowiska Sądu pierwszej instancji o braku przesłanek do odpowiedzialności E. Sp. z o.o., który nie miał nic wspólnego z lotem oznaczonym nr [...] w dniu 10 lipca 2014 r. Wobec powyższego nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczące przepisów rozporządzenia nr 261/2004. 3.4. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa procesowego Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. W rozpatrywanej skardze kasacyjnej nie wykazano, aby zarzucane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stąd zarzut ten nie może zostać uznany za skuteczny. Do uchybienia przepisom postępowania nie mogło także dojść poprzez "błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego". Taka postać naruszenia została bowiem wskazana w postawach kasacyjnych sformułowanych w art. 174 pkt 1 P.p.s.a., czyli naruszeniu prawa materialnego poprzez "niewłaściwe zastosowanie". Podważenie prawidłowości zastosowania konkretnych regulacji prawa materialnego, co do zasady, pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń, czy też dowiedzenia ich wadliwości (por. wyroki NSA z dnia: 5 września 2014 r., o sygn. akt I OSK 1119/13 i 15 czerwca 2021 r., o sygn. akt III OSK 181/21), co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. 3.5. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji miał obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia również z punktu widzenia aspektów, na które strona nie zwróciła uwagi w skardze, a które mają istotne znaczenie dla dokonania takiej oceny. Co jednak istotne, wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w takim zakresie tylko w granicach sprawy, a autor skargi kasacyjnej nie wykazał, aby WSA uczynił przedmiotem rozpoznania inną sprawę administracyjną niż ta, w której wniesiono skargę. Kontroli została poddana zaskarżona decyzja stwierdzenia braku naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia, w możliwie szerokim aspekcie. Wobec powyższego nie sposób przypisać Sądowi pierwszej instancji uchybienia art. 134 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten określa formalne warunki, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku sądowego. Na podstawie tego przepisu można zatem kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną. Z powyższego przepisu wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z dnia: 12 października 2010 r., o sygn. akt II OSK 1620/10 i 15 marca 2018 r., o sygn. akt II GSK 4005/16). Wbrew wywodom przedstawionym w skardze kasacyjnej sporządzone w niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia odpowiada wymogom wynikającym z art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji wskazał w motywach orzeczenia, jaki stan faktyczny przyjmuje za podstawę rozstrzygnięcia (przepisy P.p.s.a. i rozporządzenia nr nr 261/2004) oraz uzasadnił swoje stanowisko co do przedmiotu postępowania, oceniając materiał dowodowy jako wystarczający do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia braku naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok zawiera wszystkie elementy określone w art. 141 § 4 P.p.s.a. i poddaje się kontroli instancyjnej. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji nie uchybił powyższej regulacji i odniósł się do najistotniejszych zarzutów skargi związanych z istotą sporu, a okoliczność, że w skardze kasacyjnej nie zgodzono się z oceną wyrażoną przez WSA, nie mogła być skuteczną podstawą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. 3.6. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną Stron jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, po uprzednim rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie art. 182 § 2 P.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na rzecz organu, na podstawie art. 209, art. 204 pkt 1 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). M. Bejgerowska A. Skoczylas M. Rysz
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI