II GSK 4399/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem, uznając przepisy ustawy hazardowej za skuteczne mimo braku notyfikacji.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na A. A. za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Skarżący argumentował, że przepisy ustawy o grach hazardowych (u.g.h.) nie powinny być stosowane z powodu braku ich notyfikacji Komisji Europejskiej zgodnie z dyrektywą 98/34/WE. Sąd I instancji oddalił skargę, a NSA w wyroku z 16 października 2018 r. utrzymał to rozstrzygnięcie, powołując się na uchwałę NSA z dnia 16 maja 2016 r. (II GPS 1/16), która stwierdziła, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym i może stanowić podstawę do wymierzenia kary.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. A. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Głównym zarzutem skarżącego było naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego poprzez zastosowanie przepisów ustawy o grach hazardowych (u.g.h.), które jego zdaniem nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej zgodnie z dyrektywą 98/34/WE. Skarżący twierdził, że przepisy te mają charakter techniczny i w związku z brakiem notyfikacji powinny być uznane za bezskuteczne. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na własną uchwałę z dnia 16 maja 2016 r. (sygn. akt II GPS 1/16), stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i może stanowić podstawę do wymierzenia kary pieniężnej. Sąd podkreślił, że przepis ten nie służy czystej represji, lecz restytucji niepobranych należności i kompensowaniu strat budżetu państwa. Dodatkowo, NSA odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2015 r. (sygn. akt P 4/14), który uznał art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. za zgodne z Konstytucją. W związku z tym, NSA uznał, że przepisy te były skuteczne i mogły stanowić podstawę nałożenia kary. Skarga kasacyjna została oddalona, a skarżący obciążony kosztami postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy te mogą być stosowane, ponieważ nie mają charakteru technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i mogą stanowić podstawę do wymierzenia kary pieniężnej.
Uzasadnienie
NSA, powołując się na uchwałę II GPS 1/16, stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym, a jego funkcja polega na restytucji należności i kompensowaniu strat budżetu, a nie na czystej represji. Dodatkowo, Trybunał Konstytucyjny uznał przepisy za zgodne z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o grach hazardowych
u.g.h. art. 89 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o grach hazardowych
Pomocnicze
u.g.h. art. 14 § ust. 1
Ustawa o grach hazardowych
u.g.h. art. 269 § § 1
Ustawa o grach hazardowych
Dyrektywa 98/34/WE art. 8 § ust. 1
Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Dyrektywa 98/34/WE art. 1 § pkt 11
Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Dyrektywa 98/34/WE art. 1 § pkt 3
Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Dyrektywa 98/34/WE art. 1 § pkt 4
Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
k.p.a. art. 120
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 120 o.p. stosowanej w zw. z art. 8 u.g.h. poprzez uznanie za odpowiadającą prawu decyzji, która narusza prawo, na skutek błędnego przyjęcia, iż przepisy u.g.h. stanowiące podstawę nałożenia kary pieniężnej mogą być stosowane, mimo braku ich notyfikacji Komisji Europejskiej. Naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a., poprzez dokonanie niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej i oddalenie skargi, gdy tymczasem Sąd, sprawując kontrolę legalności tej działalności, winien był uchylić zaskarżoną decyzję. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 120 o.p., poprzez oddalenie skargi, mimo, iż zasługiwała ona na uwzględnienie, gdyż na skutek niemożności stosowania przepisów u.g.h., brak było podstaw prawnych do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 2, art. 7, art. 21 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez oddalenie skargi i odmowę uchylenia decyzji nakładającej na skarżącego karę pieniężną, w sytuacji gdy nałożenie takiej kary nie znajdowało podstaw w obowiązujących przepisach. Naruszenie art. 8 i art. 9 dyrektywy nr 98/34/WE poprzez ich niezastosowanie i oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na przepisach ustawy hazardowej, której projekt nie został notyfikowany Komisji Europejskiej. Naruszenie art. 14 ust. 1 u.g.h. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że mimo technicznego charakteru pierwszego z wymienionych przepisów, u.g.h. zawiera zakaz urządzania gier na automatach poza kasynem gry, w okolicznościach gdy ze względu na konieczność odmowy stosowania art. 14 ust. 1 u.g.h., kara pieniężna została nałożona przez organ za naruszenie nieobowiązującego zakazu. Naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie są to przepisy o charakterze technicznym, a w konsekwencji mimo braku notyfikacji Komisji Europejskiej nie ma podstaw do odmowy ich zastosowania. Naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 I ust. 2 pkt 2 u.g.h., poprzez ich zastosowanie i nałożenie na tej podstawie na skarżącego kary pieniężnej, mimo że na skutek braku notyfikacji Komisji Europejskiej art. 14 ust. 1 ug.h., Sąd powinien odmówić ich stosowania.
Godne uwagi sformułowania
NSA w uchwale z dnia 16 maja 2016r., sygn. akt II GPS 1/16, stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009r. o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie służy czystej represji, lecz restytucji niepobranych należności i podatku od gier oraz kompensowania w ten sposób strat budżetu Państwa poniesionych w związku z nielegalnym urządzaniem gier hazardowych na automatach. NSA jest związany mocą art. 269 § 1 p.p.s.a. uchwałą składu siedmiu sędziów.
Skład orzekający
Dorota Dąbek
przewodniczący
Ewa Cisowska-Sakrajda
sprawozdawca
Gabriela Jyż
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności przepisów ustawy hazardowej mimo braku notyfikacji, interpretacja pojęcia 'przepis techniczny' w kontekście dyrektywy 98/34/WE oraz zasada związania uchwałami NSA."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dyrektywą 98/34/WE i polską ustawą hazardową. Interpretacja pojęcia 'przepis techniczny' może być różnie stosowana w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z dyrektywą UE i jej wpływem na krajowe przepisy, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i hazardowym.
“Czy polskie prawo hazardowe jest ważne, jeśli nie zostało zgłoszone w UE? NSA odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 24 000 PLN
Sektor
gry hazardowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 4399/16 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2018-10-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2016-09-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dorota Dąbek /przewodniczący/ Ewa Cisowska-Sakrajda /sprawozdawca/ Gabriela Jyż Symbol z opisem 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne Hasła tematyczne Gry losowe Sygn. powiązane II GZ 893/15 - Postanowienie NSA z 2015-12-18 III SA/Lu 1059/15 - Wyrok WSA w Lublinie z 2016-06-09 Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540 art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 14 ust. 1, art. 269 § 1 Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Dz.U.UE.L 1998 nr 204 poz 37 art. 8 ust. 1 Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 16 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Lu 1059/15 w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w A. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. A.na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w A. 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2016r., sygn. akt III SA/Lu 1059/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę A. A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w A. z dnia [...] czerwca 2015r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Przedstawiając przyjęty za podstawę wyroku stan sprawy - Sąd I instancji stwierdził, że funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2015, poz. 612 z późn. zm.), zwanej u.g.h., w lokalu gastronomicznym [B.], przy ul. [...] w A., należącym do M. M.. W wyniku kontroli stwierdzili, że w lokalu był eksploatowane automaty do gier o nazwie [A.] i [C.]. Gry urządzane na kontrolowanym urządzeniu miały charakter losowy i komercyjny. Rozpoczęcie gry było możliwe dopiero po włożeniu do automatów pieniędzy, a wynik gry był niezależny od zręczności grającego. W toku podjętych czynności ustalili, że właścicielem urządzeń [A.] i [C.] jest A. A., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [D.] z siedzibą w [D.] przy ul. [...]. Decyzją z dnia [...] marca 2015r. Naczelnik Urzędu Celnego w A. wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości 24.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach, poza kasynem gry. Utrzymując w mocy tę decyzję Dyrektor Izby Celnej w A. wskazał, że urządzanie gier na automatach dozwolone jest wyłącznie na zasadach określonych w u.g.h. Warunkiem takiej działalności jest posiadanie koncesji na prowadzenie kasyna gry, do czego uprawnione są wyłącznie podmioty działające w formie prawnej spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. W ocenie organu odwoławczego ze zgromadzonych dowodów zgromadzonych wynika, że strona mimo posługiwania się urządzeniem umożliwiającym gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 5 u.g.h., nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna gry lub zezwolenia na prowadzenie salonu gier określonych w art. 6 ust. 2 i 3 oraz w art. 7 ust. 1 u.g.h. W oparciu o wyniki przeprowadzonego eksperymentu w postaci gry kontrolnej, który wykazał, że gry zainstalowane na przedmiotowym automacie mają charakter losowy, organ odwoławczy uznał, że kontrolowane urządzenie umożliwiało przeprowadzanie gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 5 u.g.h. Okoliczność komercyjnego i losowego charakteru gier znalazła potwierdzenie w opinii biegłego i zeznaniach przesłuchanego w sprawie świadka. Dyrektor Izby Celnej, powołując art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie celnej, stwierdził, że w ramach czynności kontrolnych funkcjonariusze celni są upoważnieni do przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach eksperymentów, co oznacza, że eksperyment jest dowodem legalnym. Stwierdził nadto, że eksperyment i czynności przesłuchania świadków zostały przeprowadzone w trybie czynności kontrolnych, na podstawie przepisów ustawy o Służbie celnej, wobec czego nie doszło do naruszenia przepisu art. 190 o.p. Opinia biegłego została wydana na etapie prowadzonego postępowania karno-skarbowego. W ocenie organu przeprowadzony eksperyment w postaci gry kontrolnej potwierdza, że są to gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 5 u.g.h. W okolicznościach sprawy zachodziły zatem podstawy do wymierzenia stronie kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h. Oddalając skargę A. A. na tę decyzję - Sąd I instancji powołał art. 2 ust. 3 i ust. 5, art. 3, art. 6 ust. 1 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., a następnie stwierdził, że w tej sprawie nie było sporne, że skarżący nie legitymował się którymkolwiek z dokumentów legalizujących jego działanie, ani pod rządem poprzednio obowiązującej ustawy o grach i zakładach wzajemnych, ani też obecnie obowiązującej u.g.h., gry na spornych automatach miały losowy i komercyjny charakter. Sąd podzielił również pogląd organów, że skarżący jest urządzającym gry poza kasynem gry. Powołując się na uchwałę NSA z dnia 16 maja 2016r., sygn. akt II GPS 1/16, Sąd I instancji zwrócił uwagę na pośrednio wiążący charakter tej uchwały oraz fakt, że przyjęty przez NSA w tej uchwale pogląd w pełni koresponduje z dotychczasową linią orzeczniczą WSA w Lublinie w analogicznych sprawach. Następnie Sąd I instancji podkreślił, że działanie skarżącego było niezgodne nie tylko z przepisami nowej ustawy, ale też z przepisami dotychczasowymi, które również wymagały zalegalizowania działalności w zakresie gier na automatach poprzez uzyskanie zezwolenia. Urządzanie gier na eksploatowanym automacie było urządzaniem gier na automatach poza kasynem gry, czyli wbrew zakazowi wynikającemu z art. 14 ust. 1 u.g.h. Działanie takie nie może być aprobowane. Odmowa zastosowania przepisów u.g.h. w odniesieniu do skarżącego spowodowałaby uniknięcie przez niego odpowiedzialności za świadome łamanie obowiązującego prawa, co nie jest korzystaniem ze swobód traktatowych i nie ma związku z funkcjonowaniem rynku wewnętrznego, przed zakłóceniem którego chronić ma prewencyjna kontrola, przewidziana w dyrektywie nr 98/34/WE. Okoliczność ta przemawia w konsekwencji za nieuwzględnieniem zarzutu braku skuteczności wobec skarżącego nienotyfikowanych przepisów u.g.h. W ocenie Sądu w tej sprawie nie sposób przyjąć, że wobec skarżącego należałoby odmówić zastosowania art. 14 ust. 1 u.g.h., skoro jego działania nie opierały się na żadnych przepisach obowiązującej u.g.h. W orzecznictwie TSUE ugruntowany jest pogląd, że państwom członkowskim przysługuje szeroki zakres swobody regulacyjnej w określaniu zasad prowadzenia gier hazardowych, uzasadniony specyfiką gier hazardowych, a przede wszystkim wiążącego się z nimi poważnego niebezpieczeństwa zarówno dla podmiotów w nich uczestniczących, jak i je organizujących. TSUE zauważa bowiem, że gry hazardowe stwarzają zagrożenia dla sytuacji ekonomicznej, społecznej i rodzinnej osób biorących w nich udział i mogą prowadzić do uzależnienia. Państwa członkowskie korzystają ze swobody w ustalaniu celów swej polityki w dziedzinie gier losowych, jak również w razie potrzeby szczegółowego określenia poziomu pożądanej ochrony. Niemniej jednak nakładane przez nie ograniczenia muszą spełniać przesłanki wynikające z orzecznictwa Trybunału, w szczególności w zakresie ich proporcjonalności. Ograniczenia oparte na względach porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego, zdrowia publicznego oraz względach ochrony konsumentów, przeciwdziałania oszustwom i nakłanianiu obywateli do nadmiernych wydatków związanych z grą, jak też ogólne względy zapobiegania zakłóceniom porządku publicznego, muszą być odpowiednie do zapewnienia realizacji tych celów. Owe ograniczenia muszą zatem przyczyniać się do ograniczania działalności w zakresie gier hazardowych w sposób spójny i systematyczny. Z uzasadnienia projektu u.g.h. wynika, jak argumentował Sąd I instancji, że głównym celem wprowadzenia nowych rozwiązań w u.g.h. było pilne zwiększenie ochrony społeczeństwa, zwłaszcza osób młodych oraz porządku i bezpieczeństwa publicznego przed negatywnymi skutkami hazardu oraz walka z tzw. szarą strefą w dziedzinie hazardu i przeciwdziałanie m.in. praniu brudnych pieniędzy. Nie ulega więc wątpliwości, że odstąpienie od możliwości urządzania gier na wszelkich automatach z elementami losowości poza kasynami gry jest uzasadnione ważnym interesem publicznym. Przepisy u.g.h. wprowadzają zdaniem Sądu I instancji rozwiązania zmierzające do osiągnięcia celu w postaci ochrony interesu publicznego, a ograniczenie dopuszczalności urządzania gier na automatach do kasyn gry służy realizacji tego celu. Zakaz organizowania gier poza kasynami gry nie jest nadmiernym ograniczeniem, pozostawia bowiem możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie urządzania gier na automatach, ograniczając jedynie liczbę miejsc oraz liczbę automatów i poddając je ściślejszej kontroli. Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł A. A., zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie: 1. przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie: 1) art 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art 120 o.p. stosowanej w zw. z art. 8 u.g.h. poprzez uznanie za odpowiadającą prawu decyzji, która to prawo narusza, na skutek błędnego przyjęcia, iż przepisy u.g.h. stanowiące podstawę nałożenia na skarżącego kary pieniężnej mogą być stosowane, mimo braku ich notyfikacji Komisji Europejskiej; 2) art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a., poprzez dokonanie niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej i oddalenie skargi, gdy tymczasem Sąd, sprawując kontrolę legalności tej działalności, winien był uchylić zaskarżoną decyzję; 3) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 120 o.p., poprzez oddalenie skargi, mimo, iż zasługiwała ona na uwzględnienie, gdyż na skutek niemożności stosowania przepisów u.g.h., brak było podstaw prawnych do nałożenia na skarżącego kary" pieniężnej, co w konsekwencji powodowało, iż organ działał poza granicami prawa; 4) art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 2, art. 7, art. 21 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez oddalenie skargi i odmowę uchylenia decyzji nakładającej na skarżącego karę pieniężną, w sytuacji gdy nałożenie takiej kary nie znajdowało podstaw w obowiązujących przepisach; 5) art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez brak zawieszenia postępowania, mimo, że rozstrzygnięcie w sprawie zależało od wyniku innego toczącego się postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej (sprawa wniosku Sądu Okręgowego w Łodzi, sygn. akt C-303/15, w okolicznościach gdy rozstrzygnięcia tych spraw mogły spowodować uwzględnienie wniesionej w sprawie skargi, zaś wniosek o zawieszenie postępowania został prawidłowo złożony przez skarżącego; 2. prawa materialnego, tj.: 1) art. 8 i art. 9 dyrektywy nr 98/34/WE poprzez ich niezastosowanie i oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na przepisach ustawy hazardowej, której projekt, wbrew obowiązkom przewidzianym w art. 8 art. 9 dyrektywy nr 98/34/WE nie został notyfikowany Komisji Europejskiej; 2) art. 14 ust. 1 u.g.h. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że mimo technicznego charakteru pierwszego z wymienionych przepisów, a w konsekwencji - konieczności odmowy jego stosowania, u.g.h. zawiera zakaz urządzania gier na automatach poza kasynem gry, w okolicznościach gdy ze względu na konieczność odmowy stosowania art. 14 ust. 1 u.g.h., kara pieniężna została nałożona przez organ za naruszenie nieobowiązującego zakazu; 3) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie są to przepisy o charakterze technicznym, a w konsekwencji mimo braku notyfikacji Komisji Europejskiej nie ma podstaw do odmowy ich zastosowania, w okolicznościach gdy przepisy te odpowiadają definicji przepisu technicznego zawartej w dyrektywie nr 98/34/WE, a zatem na skutek braku notyfikacji nie powinny być stosowane; 4) art. 89 ust. 1 pkt 2 I ust. 2 pkt 2 u.g.h., poprzez ich zastosowanie i nałożenie na tej podstawie na skarżącego kary pieniężnej, mimo że na skutek braku notyfikacji Komisji Europejskiej art. 14 ust. 1 ug.h., Sąd powinien odmówić ich stosowania, Wskazując na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o: 1) uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania; 2) zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania niezbędnych dla celowego dochodzenia praw, w tym wynagrodzenia dla adwokata jako pełnocnika według norm przepisanych; 3) zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., gdyż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej 4) przeprowadzenie rozprawy, w celu rozpoznania sprawy (zgodnie z art 176 § 2 p.p.s.a.). W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W toku rozprawy sądowej skarżący kasacyjnie cofnął zarzut pkt 1 pkt 5 petitum skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, wedle art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wobec nie stwierdzenia okoliczności skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną w granicach zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie prawnej, co oznacza, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do kwestii notyfikacji przepisów u.g.h. stosownie do art. 8 i 9 dyrektywy nr 98/34/WE, technicznego charakteru art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 i art. 14 u.g.h. oraz bezskuteczności tych przepisów. W funkcjonalnym związku z zarzutami naruszenia tych przepisów pozostają zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, sprowadzające się do ogólnej tezy o bezpodstawnym oddaleniu skargi pomimo zastosowania w sprawie przepisów, co do których naruszony został obowiązek ich notyfikacji Komisji. Z tego względu wszystkie zarzuty naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego podlegają łącznemu rozpoznaniu. Rozważając tak sformułowane zarzuty kasacyjnie - Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że sporne w tej sprawie kwestie były przedmiotem uchwały NSA z dnia 16 maja 2016r., sygn. akt II GPS 1/16, na którą powołał się w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji. W pkt 1 tej uchwały NSA stwierdził, że "(art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, z późn. zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz.UE. L z 1998r. Nr 204, s. 37, z późn. zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy". W uzasadnieniu do uchwały NSA stwierdził, że przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie można kwalifikować do kategorii przepisów technicznych wymienionej w art. 1 pkt 11 dyrektywy transparentnej, gdyż nie ustanawia żadnego rodzaju zakazu produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu lub zakazu świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług, a ustanowionej w nim sankcji wiążącej się z działaniem polegającym na urządzaniu gier niezgodnie z przyjętymi w tym zakresie zasadami i bezpośrednio ukierunkowanej na zapewnienie respektowania tych zasad, nie sposób byłoby i tak łączyć z "zakazem użytkowania". Z tego mianowicie powodu, że przepis ten, gdy chodzi o ustanowione w nim przesłanki nałożenia kary pieniężnej nie skutkuje tym, aby konsekwencje nałożenia tej kary wyrażały się w ingerowaniu - i to w sposób oczywisty - w same możliwości dopuszczalnego przeznaczenia produktu pozostawiając miejsce jedynie na jego marginalne zastosowanie w stosunku do tego, którego można byłoby rozsądnie oczekiwać. W uzasadnieniu uchwały podkreślono ponadto, że skoro w art. 1 pkt 3 dyrektywy nr 98/34/WE mowa jest o specyfikacji zawartej w dokumencie, który opisuje wymagane cechy produktu, takie jak: poziom jakości, wydajności, bezpieczeństwa lub wymiary, włącznie z wymaganiami mającymi zastosowanie do produktu w zakresie nazwy, pod jaką jest sprzedawany, terminologii, symboli, badań i metod badania, opakowania, oznakowania i etykietowania oraz procedur oceny zgodności, to za oczywiste uznać należy, że tak opisany warunek uznania danego przepisu krajowego za "specyfikację techniczną", nie jest spełniony w odniesieniu do art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Przyjęto także, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie stanowi "innych wymagań", o których mowa w art. 1 pkt 4 dyrektywy transparentnej, gdyż odnosi się do określonego sposobu prowadzenia działalności przez podmioty urządzające gry, a nie do produktów. Nie określa również warunków determinujących w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu. Na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. penalizowane jest zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu tej uchwały stwierdził również, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie "pozostaje w tego rodzaju (funkcjonalnym) związku z technicznym przepisem art. 14 u.g.h., który to związek, zawsze i bezwarunkowo - a więc, bez względu na elementy i okoliczności konkretnych stanów faktycznych obrazowanych przywołanymi powyżej przykładami - uzasadnia odmowę jego zastosowania, jako podstawy nałożenia kary pieniężnej, ilekroć podmiot urządzający gry na automatach czyni to poza kasynem gry. (...) Regulacja prawna zawarta w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie służy więc, gdy chodzi o jej funkcje, czystej represji, co tylko w sytuacji, gdyby jej wiodącą funkcją była istotnie funkcja represyjna, a tak jednak nie jest, mogłoby (...) podważać zasadność stanowiska o braku jej samoistnego charakteru w relacji do art. 14 ust. 1 tej ustawy. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009r., nie penalizuje bowiem, jako przepis sankcjonujący, naruszenia określonych w art. 14 ust. 1 tej ustawy zasad urządzania gier na automatach w takim wymiarze i w takim zakresie, który można i należałoby wiązać z funkcją represyjną, a trywialnie rzecz ujmując z odwetem za naruszenie tychże zasad. Nota bene, musiałoby to znaleźć swoje odzwierciedlenie w samej treści tego przepisu, w zakresie odnoszącym się do określenia relacji między rodzajem i wagą chronionego dobra a stopniem dolegliwości sankcji administracyjnej za jego naruszenie, mierzonej w odniesieniu do administracyjnej kary pieniężnej jej wysokością. (...) funkcje art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, jako przepisu penalizującego naruszenie zasad organizowania i urządzania gier na automatach określonych w technicznym przepisie art. 14 ust. 1, którego projekt nie został notyfikowany Komisji Europejskiej, nie wyrażają się w represji i odwecie, jako reakcji na ich naruszenie, lecz samoistnie zmierzają do restytucji niepobranych należności i podatku od gier oraz kompensowania w ten sposób strat budżetu Państwa poniesionych w związku z nielegalnym urządzaniem gier hazardowych na automatach". Uchwałą tą NSA w składzie orzekającym w tej sprawie jest związany mocą art. 269 § 1 p.p.s.a. W myśl bowiem art. 269 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2014r., sygn. akt II GSK 1518/14). Zważywszy na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w dacie podejmowania decyzji w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej był obowiązującym przepisem prawa powszechnego i mógł stanowić podstawę rozstrzygnięć organów celnych. Wbrew przekonaniu skarżącego kasacyjnie przepis ten nie został pozbawiony skuteczności w konsekwencji braku jego notyfikacji Komisji Europejskiej. Jego skuteczność potwierdził Trybunał Konstytucyjny w przywołanym przez Sąd I instancji wyroku z dnia 14 lipca 2015r. w sprawie o sygn. akt P 4/14. W wyroku tym TK orzekł bowiem, że art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. są zgodne z art. 2 i art. 7 w zw. z art. 9 Konstytucji RP oraz zgodne z art. 20 i art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Nie może być zatem najmniejszej wątpliwości, że sporny w sprawie przepis został poddany kontroli konstytucyjnej, w wyniku którego uznano go za nie naruszający zasad konstytucyjnych. Wobec tego, jak i mając na uwadze treść art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., penalizującego odpowiedzialność każdego podmiotu urządzającego gry na automatach poza kasynem gry niezależnie od jego statusu prawnego, uznać należało, iż Sąd I instancji nie mógł naruszyć tego przepisu w sposób wskazywany w skardze kasacyjnej, tj. poprzez nieuprawnione zaakceptowanie zaskarżonej decyzji pomimo, że została ona oparta na przepisie pozbawionym skuteczności wobec braku jego notyfikacji. W konsekwencji nie są również zasadne zarzuty naruszenia art. 151, art. 145 § 1, art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 120 o.p. oraz art. 2, art. 7, art. 21 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika organu, orzekł zaś na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r. poz. 1804).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI