II GSK 433/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że czterokrotne przeprowadzenie egzaminu na prawo jazdy niezgodnie z przepisami nie stanowi podstawy do skreślenia egzaminatora z ewidencji, jeśli jest to sporadyczne w kontekście jego długiego stażu pracy i dużej liczby przeprowadzonych egzaminów.
Sprawa dotyczyła skreślenia egzaminatora J.K. z ewidencji egzaminatorów z powodu wielokrotnego przeprowadzania egzaminów niezgodnie z przepisami. Sąd I instancji uchylił decyzję o skreśleniu, uznając, że czterokrotne naruszenie przepisów w ciągu kilkunastu lat pracy i przy ponad 33 tysiącach przeprowadzonych egzaminów nie jest 'wielokrotne' w rozumieniu ustawy i narusza zasadę proporcjonalności. NSA oddalił skargę kasacyjną SKO, podzielając wykładnię Sądu I instancji, że pojęcie 'wielokrotnie' wymaga indywidualnej oceny uwzględniającej staż pracy i liczbę egzaminów, a sporadyczne błędy nie uzasadniają tak surowej sankcji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Łodzi, który uchylił decyzję o skreśleniu egzaminatora J.K. z ewidencji egzaminatorów. Decyzja o skreśleniu została wydana na podstawie art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, z powodu dopuszczenia się rażącego naruszenia przepisów poprzez wielokrotne przeprowadzenie egzaminu państwowego w sposób niezgodny z przepisami. Sąd I instancji uznał, że czterokrotne naruszenie przepisów w ciągu kilkunastu lat pracy, przy dużej liczbie przeprowadzonych egzaminów, nie może być uznane za 'wielokrotne' w rozumieniu ustawy. Sąd podkreślił, że ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia, co nakłada na organy obowiązek indywidualnej oceny każdego przypadku, a interpretacja organów była zbyt restrykcyjna i naruszała zasadę proporcjonalności. NSA oddalił skargę kasacyjną SKO, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że pojęcie 'wielokrotne' jest klauzulą generalną, która wymaga indywidualnej interpretacji uwzględniającej staż pracy egzaminatora i liczbę przeprowadzonych egzaminów. Analiza danych ogólnopolskich wykazała, że decyzje o skreśleniu są wydawane sporadycznie, a inne organy nie wszczynają postępowań w podobnych przypadkach. NSA uznał, że wyrok WSA jest zgodny z prawem i nie narusza przepisów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, takie działanie nie stanowi podstawy do skreślenia, jeśli jest sporadyczne i nie nosi znamion nagminności, a jego ocena wymaga uwzględnienia indywidualnych okoliczności, takich jak staż pracy i liczba przeprowadzonych egzaminów.
Uzasadnienie
Pojęcie 'wielokrotnie' w art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o kierujących pojazdami jest klauzulą generalną wymagającą indywidualnej interpretacji. Czterokrotne naruszenie przepisów w ciągu kilkunastu lat i przy ponad 33 tysiącach przeprowadzonych egzaminów nie jest 'wielokrotne' w rozumieniu ustawy, a jego ocena musi uwzględniać staż pracy i liczbę egzaminów. Restrykcyjna interpretacja naruszałaby zasadę proporcjonalności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (17)
Główne
u.k.p. art. 71 § ust. 1 pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Skreślenie egzaminatora z ewidencji następuje m.in. w przypadku dopuszczenia się rażącego naruszenia przepisów poprzez wielokrotne przeprowadzenie egzaminu państwowego w sposób niezgodny z przepisami ustawy. Pojęcie 'wielokrotne' wymaga indywidualnej interpretacji uwzględniającej staż pracy i liczbę przeprowadzonych egzaminów, a sporadyczne naruszenia nie uzasadniają skreślenia.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą organy i sądy.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności.
u.k.p. art. 58 § ust. 1 pkt 8
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
p.r.d. art. 84 § ust. 3
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
Przykład przepisu, gdzie jedno naruszenie prowadzi do cofnięcia uprawnień (w odniesieniu do diagnostów).
u.k.p. art. 46 § ust. 1 pkt 4a
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Przykład przepisu dotyczącego nieprawidłowego wielokrotnego przeprowadzenia szkolenia przez instruktora.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" art. 155 § ust. 1
Dopuszcza posługiwanie się określeniami nieostrymi lub klauzulami generalnymi, jeżeli zachodzi potrzeba zapewnienia elastyczności tekstu aktu normatywnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt lit. c
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czterokrotne naruszenie przepisów przez egzaminatora w ciągu kilkunastu lat pracy i przy dużej liczbie przeprowadzonych egzaminów nie jest 'wielokrotne' w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a u.k.p. Interpretacja pojęcia 'wielokrotne' wymaga indywidualnej oceny uwzględniającej staż pracy i liczbę egzaminów. Restrykcyjna interpretacja pojęcia 'wielokrotne' narusza zasadę proporcjonalności. Uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i zawierało wiążącą ocenę prawną.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a u.k.p. (SKO). Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a. (SKO).
Godne uwagi sformułowania
racjonalny pracodawca celowo nie wprowadził do u.k.p. definicji pojęcia 'wielokrotne' nałożył na organy administracji obowiązek indywidualnego traktowania każdego egzaminatora czterokrotne przeprowadzenie przez skarżącego egzaminu w sposób niezgodny z przepisami ustawy, w okresie kilkunastoletniego pełnienia tej funkcji, nie może zostać uznane jako częste, nagminne. Stwierdzone naruszenia były sporadyczne, miały charakter wyjątkowy. pojęcie 'wielokrotne' jest tzw. klauzulą generalną, która dość często jest stosowana przez ustawodawcę mechanizm stosowania klauzul generalnych zwiększa ryzyko sporów i wątpliwości interpretacyjnych, to jest to jednak kwestią stosowania prawa
Skład orzekający
Anna Ostrowska
sprawozdawca
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
przewodniczący
Karolina Kisielewicz-Sierakowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'wielokrotne' w kontekście sankcji administracyjnych, zasada proporcjonalności w prawie administracyjnym, stosowanie klauzul generalnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego przepisu ustawy o kierujących pojazdami, ale jego wykładnia pojęcia 'wielokrotne' może mieć zastosowanie w innych kontekstach prawnych wymagających indywidualnej oceny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia prawa jazdy i pracy egzaminatorów, a kluczowe jest tu rozstrzygnięcie dotyczące interpretacji nieostrego pojęcia 'wielokrotnie' w kontekście sankcji administracyjnej.
“Czy 4 błędy w 15 lat to 'wielokrotnie'? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy egzaminator traci pracę.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 433/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-09-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-03-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Ostrowska /sprawozdawca/ Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący/ Karolina Kisielewicz-Sierakowska Symbol z opisem 6038 Inne uprawnienia do wykonywania czynności i zajęć w sprawach objętych symbolem 603 Hasła tematyczne Ruch drogowy Sygn. powiązane III SA/Łd 554/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2021-11-24 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1268 art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia NSA Anna Ostrowska (spr.) Sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska Protokolant asystent sędziego Magdalena Czyżewska po rozpoznaniu w dniu 9 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 listopada 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 554/21 w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 marca 2021 r. nr SKO.4121.43.2021 w przedmiocie skreślenia z ewidencji egzaminatorów 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz J.K. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie I. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 24 listopada 2021 r. o sygn. akt III SA/Łd 554/21, w sprawie ze skargi J.K. (dalej: skarżący), uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 marca 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa Łódzkiego z dnia 25 lutego 2021 r. w przedmiocie skreślenia z ewidencji egzaminatorów. Sąd I instancji orzekał w następujących okolicznościach sprawy: Marszałek Województwa Łódzkiego (dalej: Marszałek, organ I instancji) decyzją z dnia 25 lutego 2021 r., działając na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 6 i art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm.; dalej: u.k.p.), orzekł o skreśleniu z ewidencji egzaminatorów prowadzonej przez Marszałka Województwa Łódzkiego egzaminatora J.K. numer ewidencyjny [...] z powodu dopuszczenia się rażącego naruszenia przepisów poprzez wielokrotne przeprowadzenie egzaminu państwowego w sposób niezgodny z przepisami ustawy. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (SKO, Kolegium, organ II instancji, skarżąca kasacyjnie) decyzją z dnia 30 marca 2021 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 256 ze zm.; dalej: k.p.a.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 24 listopada 2021 r. o sygn. akt III SA/Łd 554/21, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka. W uzasadnieniu wyroku Sąd w pierwszej kolejności wskazał, iż skarżący cztery razy przeprowadził egzamin państwowy w sposób niezgodny z przepisami ustawy. W trzech przypadkach decyzje o unieważnieniu egzaminów zostały utrzymane wyrokami sądu, zaś w ostatnim przypadku decyzja o unieważnieniu egzaminu jest ostateczna. Następnie Sąd dokonał wykładni pojęcia "wielokrotnie" zawartego w treści art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a u.k.p. wskazując, iż w jego ocenie racjonalny pracodawca celowo nie wprowadził do ustawy o kierujących pojazdami definicji pojęcia "wielokrotne", przez co nałożył na organy administracji obowiązek indywidualnego traktowania każdego egzaminatora, wobec którego wszczęto postępowanie. Wobec tego zdaniem Sądu I instancji dokonana przez organy administracji interpretacja przepisu art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a u.k.p., zgodnie z którą przez wielokrotne przeprowadzenie egzaminu państwowego niezgodnie z przepisami ustawy należy rozumieć co najmniej trzykrotne przeprowadzenie egzaminu w taki sposób, nie jest prawidłowa. W ocenie Sądu niesłusznie organy przeniosły do niniejszej sprawy rozwiązania przyjęte w orzecznictwie w zakresie innych instytucji prawnych, nie uwzględniając specyfiki odrębnego przepisu ustawy, dotyczącego skreślenia egzaminatora z listy egzaminatorów. Wskazano na definicję pojęcia słowa "wielokrotnie" zgodnie ze słownikiem języka polskiego, którą powołały organy, a zgodnie z którą "wielokrotnie" to wiele razy powtórzony, powtarzający się wiele lub kilka razy. W ocenie Sądu I instancji istotne dla sprawy jest odwołanie się do słownika wyrazów bliskoznacznych, zgodnie z którym synonimami pojęcia "wielokrotnie" są słowa licznie, nagminnie, częstokrotnie, co dnia, często, co krok, bez przerwy, na okrągło, systematycznie, bezustannie, non stop, tysiąckroć. W konsekwencji Sąd stwierdził, że czterokrotne przeprowadzenie przez skarżącego egzaminu w sposób niezgodny z przepisami ustawy, w okresie kilkunastoletniego pełnienia tej funkcji, nie może zostać uznane jako częste, nagminne. Stwierdzone naruszenia były, w ocenie Sądu, sporadyczne, miały charakter wyjątkowy. Zdaniem Sądu I instancji naruszenie przepisów ustawy w czterech przypadkach nie uzasadnia zatem zastosowania, określonej w art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a u.k.p., sankcji w postaci skreślenia strony z ewidencji egzaminatorów. Ponadto Sąd stwierdził, że skreślenie skarżącego w tym trybie naruszałoby zasadę proporcjonalności, wynikającą z art. 2 Konstytucji RP, szczególnie w sytuacji, gdy daje on rękojmię należytego wykonywania obowiązków w rozumieniu art. 58 ust. 1 pkt 8 u.k.p. III. Kolegium złożyło skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Łodzi do ponownego rozpatrzenia, a w każdym przypadku orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego. Jednocześnie Kolegium wniosło o rozważenie możliwości zastosowania art. 187 § 1 p.p.s.a., tj. przedstawienia zagadnienia do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów z uwagi na to, że wykładnia pojęcia "wielokrotnie" na gruncie art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. 1 u.k.p. budzi rozbieżności Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. naruszenie prawa materialnego: a) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137; dalej: p.u.s.a.) przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż dokonano oceny dowolnej, która to nie przystaje do stanu prawnego i zebranego materiału dowodowego i wykroczono poza granice określone tą normą, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia norm prawa materialnego w postaci art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a u.k.p.; b) art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a u.k.p., poprzez błędną wykładnię pojęcia "wielokrotnie" polegającą na przyjęciu, że czterokrotne przeprowadzenie egzaminu państwowego w sposób niezgodny z przepisami ustawy nie stanowi podstawy do skreślenia egzaminatora z ewidencji egzaminatorów. 2. naruszenie przepisów postępowania: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że miało miejsce naruszenie norm prawa materialnego w postaci art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a u.k.p., b) art. 141 § 4 w związku z art. 153 p.p.s.a. przez brak konkretnych wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania, zwłaszcza w odniesieniu do interpretacji pojęcia "wielokrotnie". Argumentację na poparcie powyższych zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. IV. Skarżący w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości, zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego oraz przeprowadzenie rozprawy. Jednocześnie wniesiono o rozważenie możliwości zwrócenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 193 Konstytucji RP z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 05 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021, poz. 121.2 ze zm.) z Konstytucją w szczególności jej art. 2 i 65 ust. 1. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty nie podważają prawidłowości wyroku Sądu I instancji. Wstępnie należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Należy także podkreślić, iż Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany jest granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Wobec powyższego, wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz zawiera się wyłącznie w tych jej aspektach, które wynikają z zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. W niniejszej sprawie, kontroli instancyjnej sprawowanej w jej granicach poddany został wyrok, którym Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 marca 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa Łódzkiego w przedmiocie skreślenia skarżącego z ewidencji egzaminatorów. Wniesiona na powyższy wyrok skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. W sytuacji podniesienia obu podstaw kasacyjnych, zasadą jest w pierwszej kolejności rozpoznanie zarzutów procesowych, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd I instancji przepis prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r. sygn. akt FSK 618/04, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej CBOSA). Ze względu na to, iż zarzut procesowy sformułowany w pkt 2 lit. a petitum skargi kasacyjnej nawiązuje do aspektu właściwej wykładni art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a u.k.p. zostanie on rozpatrzony w dalszej kolejności łącznie z zarzutami naruszenia prawa materialnego, które także opierają się na aspekcie właściwej wykładni powyższego przepisu. W odniesieniu natomiast do zarzutu procesowego sformułowanego w pkt 2 lit. b petitum skargi kasacyjnej tj. naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. – należy wskazać, iż wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku (por. wyrok NSA z 17 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1683/17). W rozpatrywanej sprawie, skarżące kasacyjnie SKO zarzuciło Sądowi I instancji naruszenie powyższych przepisów proceduralnych "przez brak konkretnych wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania, zwłaszcza w odniesieniu do interpretacji pojęcia "wielokrotnie"". Zgodnie z normą art. 153 p.p.s.a. (przywołaną przez skarżące kasacyjnie SKO) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie NSA, związanie oceną prawną (o którym mowa w art. 153 p.p.s.a.) powinno być rozumiane jako wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie, co oznacza zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego zastosowanie danej normy przez organ, który wydał ten akt, zostało uznane za błędne. Przedmiotem takiej oceny mogą być zarówno przepisy prawa materialnego, jak i postępowania (por. wyrok NSA z 18 maja 2026 r., sygn. akt I OSK 2003/14; a także: M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz, Komentarz do art. 153, w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2023, s. 822). Wbrew zarzutowi skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji w uzasadnieniu kontrolowanego wyroku dokonał wiążącej oceny prawnej przepisów mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, w tym art. 71 ust. 1 pkt 4 u.k.p. posługującego się pojęciem "wielokrotne". W uzasadnieniu tym Sąd I instancji stwierdził m.in., iż "racjonalny pracodawca celowo nie wprowadził do u.k.p. definicji pojęcia "wielokrotne". Tym samym nałożył na organy administracji obowiązek indywidualnego traktowania każdego egzaminatora, wobec którego wszczęto postępowanie. Ustawodawca mógł określić jednoznacznie ilość zdarzeń, które obligują organ do skreślenia konkretnej osoby z ewidencji. Tak uczynił np. w przypadku diagnostów, którym cofane są uprawnienia jeżeli tylko jeden raz wadliwie przeprowadzili badanie techniczne pojazdu (art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 1251 z późn. zm.). Nie można także (jak uczyniono w niniejszej sprawie) utożsamiać nieprawidłowego wielokrotnego przeprowadzenia szkolenia przez instruktora (art. 46 ust. 1 pkt 4a u.k.p.) z wielokrotnym przeprowadzeniem egzaminu państwowego przez egzaminatora z naruszeniem przepisów ustawy. Instruktor bez trudu może zaplanować i prawidłowo przeprowadzić szkolenie. Natomiast ocena osoby zdającej egzamin praktyczny na prawo jazdy dokonywana jest w sytuacji dynamicznej. Istnieje wówczas ryzyko popełnienia błędu przez egzaminatora nawet w przypadku wykonywania przez niego obowiązków zawodowych w sposób staranny." W dalszej części uzasadnienia kontrolowanego wyroku, Sąd przywołał kolejne argumenty na przyjętą wykładnię art. 71 ust. 1 pkt 4 u.k.p., którą Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za słuszną. W odniesieniu do pozostałych zarzutów rozpatrywanej skargi kasacyjnej, w tym dwóch zarzutów naruszenia prawa materialnego, należy stwierdzić, iż ich przedmiot, jak i kierunek argumentacji pozostają w ścisłym związku, koncentrując się również na wykładni pojęcia "wielokrotne" zastosowanego w art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a u.k.p. Mając zatem na względzie powyższy związek treściowy, zarzuty te poddane zostaną kontroli kasacyjnej łącznie, w kontekście naruszenia prawa materialnego. Jak stanowi z art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a u.k.p. marszałek województwa skreśla egzaminatora z ewidencji egzaminatorów, w przypadku dopuszczenia się rażącego naruszenia przepisów poprzez m.in. wielokrotne przeprowadzenie egzaminu państwowego w sposób niezgodny z przepisami ustawy. W rozpatrywanej sprawie skarżący cztery razy przeprowadził egzamin państwowy w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a decyzje o unieważnieniu egzaminów zostały utrzymane wyrokami sądu administracyjnego. We wszystkich czterech przypadkach egzamin zakończył się wynikiem negatywnym w części praktycznej, zaś ich przebieg i wynik był kwestionowany przez egzaminowanych. Sąd I instancji zasadnie przyjął podstawowe założenie interpretacyjne, iż wydanie decyzji w przedmiocie skreślenia egzaminatora z ewidencji egzaminatorów, na podstawie art. 71 ust. 1 pkt 4 a u.k.p., wymagało dokonania właściwej wykładni pojęcia "wielokrotne" zawartego w treści tego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie wskazuje, iż zastosowane w powyższym przepisie pojęcie "wielokrotne" jest tzw. klauzulą generalną, która dość często jest stosowana przez ustawodawcę, również w przypadku regulowania obowiązków i uprawnień jednostki. Niewątpliwie ustawodawca powinien unikać stosowania w przepisach prawa klauzul generalnych i zwrotów niedookreślonych, gdyż prawie zawsze wywołują one wątpliwości interpretacyjne. Trybunał Konstytucyjny w swym orzecznictwie generalnie nie neguje stosowania w przepisach prawa zwrotów niedookreślonych. W jednym z wyroków TK uznał posługiwanie się zwrotami niedookreślonymi za tradycyjną technikę prawodawczą, niebudzącą zastrzeżeń z punktu widzenia konstytucyjnej zasady rzetelnej legislacji (art. 2 Konstytucji RP), o ile tylko zachowane są gwarancje proceduralne dotyczące interpretacji zwrotów niedookreślonych. W innym wyroku TK stwierdził, iż wprawdzie mechanizm stosowania klauzul generalnych zwiększa ryzyko sporów i wątpliwości interpretacyjnych, to jest to jednak kwestią stosowania prawa, a sam zakres konstytucyjnej swobody regulacyjnej ustawodawcy nie zostaje przekroczony (zob. wyroki TK z: 8 maja 2006 r., P 18/05, OTK-A 2006/5, poz. 53; 17 października 2000 r., SK 5/99, OTK 2000/7; 30 października 2001 r., K 33/00, OTK 2001/7; 29 października 2003 r., K 53/02, M.P. poz. 797). Należy także wspomnieć, iż § 155 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. z 2016 r. poz. 283) dopuszcza możliwość posługiwania się określeniami nieostrymi lub klauzulami generalnymi, ale tylko jeżeli zachodzi potrzeba zapewnienia elastyczności tekstu aktu normatywnego. W analizie zastosowania klauzuli generalnej (zwrotu nieostrego) w danym akcie normatywnym istotne jest więc rozstrzygnięcie czy klauzula ta została zastosowana przez ustawodawcę w celu zapewnienia elastyczności tekstu aktu normatywnego, czy też w celu przekazania kompetencji decyzyjnych w tym zakresie organom. W rozpatrywanym przypadku niewątpliwie ustawodawca zastosował pojęcie "wielokrotne" w art. 71 ust. 1 pkt 4 a u.k.p. w celu pozostawienia jego interpretacji organowi administracji samorządowej (marszałkowi województwa), co potwierdził także Sąd I instancji w uzasadnieniu kontrolowanego wyroku. Dokonywana przez organy administracji interpretacja klauzul generalnych podlega z kolei kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 1 p.u.s.a. (przywołanego w rozpatrywanej skardze kasacyjnej). Sąd administracyjny natomiast dokonuje powyższej interpretacji uwzględniając całościowo akta przedmiotowego postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego. W rozpatrywanej sprawie słusznie więc Sąd I instancji stwierdził, iż "czterokrotne przeprowadzenie przez skarżącego egzaminu w sposób niezgodny z przepisami ustawy, w okresie kilkunastoletniego pełnienia tej funkcji, nie może zostać uznane jako częste, nagminne. Stwierdzone naruszenia były sporadyczne, miały charakter wyjątkowy.". Z akt sprawy wynika, że skarżący pozostaje zatrudniony w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego [...] od 26 listopada 2007 r. Niemal wszystkie egzaminy przeprowadzone zostały przez skarżącego w sposób zgodny z przepisami ustawy. Od daty zatrudnienia do 1 października 2020 r. przeprowadził 11 548 egzaminów teoretycznych i 22 425 egzaminów praktycznych na rożne kategorie praw jazdy. Łącznie przeprowadził 33 973 egzaminów. Od początku roku 2020 do chwili złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną (10 marca 2022 r.) przeprowadził kolejne 4 152 egzaminy, w tym 2 096 praktyczne (odpowiedź na skargę kasacyjną, s. 3). Zastosowana w art. 71 ust. 1 pkt 4 a u.k.p. przesłanka podjęcia przez marszałka województwa decyzji o skreśleniu egzaminatora z ewidencji egzaminatorów w postaci "wielokrotnego przeprowadzenia egzaminu państwowego w sposób niezgodny z przepisami ustawy" powinna być interpretowana z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności danego przypadku, takich jak staż pracy danego egzaminatora oraz liczba przeprowadzonych przez niego egzaminów. Jest to bowiem przesłanka mająca zadecydować o pozbawieniu danej osoby możliwości wykonywania pracy i kontynuowania zatrudnienia na danym stanowisku, stąd też nie może być interpretowana restrykcyjnie. W przyjętej przez Sąd I instancji i uznanej za słuszną przez NSA, interpretacji pojęcia "wielokrotne" zastosowanego w art. 71 ust. 1 pkt 4 a u.k.p., nie bez znaczenia są również dane ogólnopolskie w zakresie wydawania przez marszałków województw decyzji o skreśleniu egzaminatora z ewidencji egzaminatorów na podstawie art. 71 ust. 1 pkt 4 a u.k.p. Z przedłożonego w toku postępowania sądowoadministracyjnego pisma skarżącego z dnia 7 lutego 2022 r. wraz z 16 załącznikami stanowiącymi odpowiedzi marszałków województw udzielonych skarżącemu w trybie dostępu do informacji publicznej wynika, iż decyzje te są wydawane sporadycznie. W ewidencjach prowadzonych przez niektórych marszałków województw figurują nawet egzaminatorzy, którym unieważniono co najmniej trzy z przeprowadzonych egzaminów państwowych, jednakże wobec żadnego z nich nie toczyło się postępowanie w przedmiocie skreślenia z ewidencji na podstawie art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a u.k.p. Jeden z marszałków w udzielonej odpowiedzi wskazał również, że "aby wszcząć postępowanie w przedmiocie skreślenia egzaminatora z ewidencji musi on trzykrotnie w okresie jednego roku przeprowadzić egzamin w sposób niezgodny z przepisami" (pismo skarżącego, k. 261. Powyższa wykładnia pojęcia "wielokrotne" zastosowanego w art. 71 ust. 1 pkt 4 a u.k.p. została także przyjęta w znajdujących się w aktach sądowych pismach (z 9 sierpnia 2021 r. oraz 12 października 2021 r.) Międzyzakładowej Organizacji Związkową Związku Zawodowego Pracowników Wojewódzkich Ośrodków Ruchu Drogowego, Ośrodków Szkolenia Kandydatów na Kierowców oraz Innych Podmiotów z siedzibą przy Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Łodzi, która postanowieniem WSA w Łodzi z dnia 28 lipca 2021 r. została dopuszczona do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania. Organizacja ta słusznie zauważyła, że "ustawodawca nie określił ram czasowych, czyli czy "wielokrotność" ma nastąpić w okresie jednego miesiąca, roku, dekady, a może całej kariery zawodowej egzaminatora. (...) statystyczny egzaminator przeprowadza w ciągu roku około 2000 egzaminów i nie sposób nie popełniać błędów, a szczególnie w sytuacjach dynamicznych mających miejsce w realnym ruchu drogowym." Konsekwencją powyższych rozważań jest stwierdzenie niezasadności skargi kasacyjnej, gdyż wyrok Sądu I instancji w rozpatrywanej sprawie jest zgodny z prawem i nie narusza norm postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI