II GSK 429/09

II GSK 429/09 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2010-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-05-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Brzeziński
Maria Myślińska
Rafał Batorowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I SA/Sz 693/08 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2009-02-18
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
§ 14 ust. 1, § 14 ust. 3
Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
Dz.U. 2004 nr 10 poz 76
art. 3 pkt 3
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art. 2 lit. a
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz (spr.) Sędziowie Kazimierz Brzeziński NSA Maria Myślińska Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "D. B." Spółki z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Sz 693/08 w sprawie ze skargi "D. B." Spółki z o.o. w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od "D. B." Spółki z o.o. w B. na rzecz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 18 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 693/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę "D. B." Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] września 2008 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Decyzja ta utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] września 2008 r. o nr [...]. Organy administracji rozpoznawały sprawę dwukrotnie, bowiem poprzednio wydana w sprawie decyzja organu I instancji z dnia [...] marca 2008 r. została uchylona decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: ARiMR) z dnia [...] czerwca 2008 r., zaś sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych organów administracji, które stwierdziły, że w dniu [...] maja 2007 r. "D. B." Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych w ramach pakietu SO2 rolnictwo ekologiczne na obszarze 102,51 ha w wariantach SO2a01 uprawy rolnicze (bez certyfikatu zgodności) i SO2b01 trwałe użytki zielone (bez certyfikatu zgodności) na obszarze - odpowiednio 87,50 ha i 15,01 ha. Wniosek obejmował zwiększenie płatności z tytułu realizacji pakietów na obszarze Natura 2000. W dniu [...] grudnia 2007 r. spółka zgłosiła zmiany do wniosku korygując zadeklarowane warianty bez certyfikatów na wersje z certyfikatem. Do wniosku dołączono oświadczenie o przejęciu zobowiązań z tytułu wniosków ONW i rolnośrodowiskowego ciążących na spółce cywilnej o nazwie S. P.-H. "K. M." E.-I. (której wspólnikami byli A. A. i S. A.) i zamiarze kontynuacji prowadzenia działalności w zakresie rolnictwa ekologicznego. Organowi I instancji przedłożono także kopię oświadczenia A. A. z dnia 24 kwietnia 2006 r. kierowanego do skarżącej spółki, z którego wynika, że osoba ta przekazała wnioskodawcy dzierżawione od Agencji Nieruchomości Rolnych nieruchomości, to jest działki o nr [...], [...] i [...] położone w B. oraz działkę nr [...] położoną w obrębie C., zaś skarżąca spółka wymienione grunty przyjęła do uprawy, przy czym z protokołu przekazania nieruchomości w użyczenie wynika, iż przekazanie posiadania gruntów objętych pierwotnie wnioskiem rolnośrodowiskowym spółki cywilnej nastąpiło w dniu 12 maja 2007 r. Ponadto, w toku postępowania organ I instancji uzyskał od jednostki certyfikującej informację, że pismami z dnia 13 czerwca 2007 r. i 28 lipca 2007 r. została zgłoszona zmiana użytkownika gruntów wraz z wnioskiem o zmianę jego nazwy, bowiem S. P.-H. "K. M." E.-I. s.c. została przekształcona w "D. B." Sp. z o.o. Wskazując na informację uzyskaną od Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. P. o zaprzestaniu działalności przez wspomnianą spółkę cywilną z dniem 10 sierpnia 2006 r., orzekające w sprawie organy administracji uznały, że nie mogło dojść do skutecznego przeniesienia praw i obowiązków pierwotnego wnioskodawcy (spółki cywilnej) związanych z realizacją programu rolnośrodowiskowego na "D. B." Sp. z o.o., bowiem w dacie przejęcia gruntów pierwotny wnioskodawca nie istniał już od około 9 miesięcy, zaś przekazującym przedmiotowe grunty nie był spółka cywilna "K. M.", lecz osoba fizyczna - A. A., która dzierżawiła grunty od Agencji Nieruchomości Rolnych, ale nie była wnioskodawcą w zakresie płatności rolnośrodowiskowych. Z uwagi na brak ciągłości posiadania przedmiotowych gruntów wniosek "D. B." Spółki z o.o. dotyczył w istocie przyznania pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, a nie mógł być uznany za wniosek o przejęcie zobowiązań spółki cywilnej "K. M." w zakresie płatności rolnośrodowiskowych. Z kolei tak zakwalifikowany wniosek, dotyczący płatności za 2007 r., nie mógł zostać uwzględniony, bowiem został złożony po terminie, skoro zgodnie z obowiązującymi przepisami termin na składanie takich wniosków upłynął w dniu 31 sierpnia 2006 r., zaś przedmiotowy wniosek złożono w dniu [...] maja 2007 r.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.) wynika, iż przyznanie płatności rolnośrodowiskowych następuje na wniosek producenta rolnego, w drodze decyzji wydanej przez właściwy organ. Płatność jest udzielana na realizację 5-letniego planu działalności rolnośrodowiskowej, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, przy czym decyzja o przyznaniu płatności wydawana jest na wniosek, w każdym roku realizacji planu.
Zgodnie z § 14 ust. 1 omawianego rozporządzenia, jeżeli w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części (...) na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje producentowi rolnemu, na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części (...), jeżeli w terminie 35 dni od dnia tego przeniesienia złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji i zobowiąże się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1, złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego. Przepis ten stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części (...) nastąpiło po dniu wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej (§ 14 ust. 3 rozporządzenia). Oznacza to, że warunkiem "przejęcia" płatności jest nie tylko zmiana posiadacza, ale i kontynuacja realizacji rozpoczętego projektu.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, organy administracji trafnie uznały, że płatności rolnośrodowiskowe z tytułu kontynuacji programu rolnośrodowiskowego przysługują tylko w sytuacji zachowania ciągłości realizacji danego programu, zaś przekazującym grunty powinien być poprzedni posiadacz wnioskodawca, któremu przyznano płatność. Nie doszło przy tym do naruszenia § 14 ust. 1 i 3 omawianego rozporządzenia. Zatem skoro z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca weszła w posiadanie przedmiotowych działek w dniu 12 maja 2007 r., a następnie złożyła stosowny wniosek i oświadczenie o przejęciu zobowiązań i kontynuacji działalności w dniu [...] maja 2007 r., zaś w datach tych pierwotny wnioskodawca i beneficjent pomocy już nie istniał (bowiem w dniu 10 sierpnia 2006 r. wspólnicy spółki cywilnej wyrejestrowali się z rejestru przedsiębiorców), to nie można mówić o kontynuowaniu realizacji planu rolnośrodowiskowego rozpoczętego przez wnioskodawcę - spółkę cywilną "K. M.". W tej sytuacji organy administracji prawidłowo, w ocenie Sądu pierwszej instancji, zakwalifikowały wniosek skarżącej spółki dotyczący płatności za rok 2007 jako pierwszy wniosek strony, rozpoznawany w trybie § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. Jednakże skoro termin składania wniosków na 2007 r. upłynął w dniu 31 sierpnia 2006 r., to zasadnie odmówiono skarżącej spółce przyznania przedmiotowych płatności z uwagi na uchybienie wspomnianemu terminowi.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji organy obu instancji nie naruszyły również przepisów prawa procesowego, to jest art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej powoływany jako: k.p.a.). Organ wyczerpująco wskazał, w oparciu o jakie dowody przedmiotowe grunty nie mogły być objęte kontynuacją, o której mowa w § 14 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. Dyrektor ARiMR zbadał wszelkie dowody, ocenie tej nie można zarzucić dowolności, zaś z oceny wszystkich ustaleń organ wyciągnął prawidłowe wnioski.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła "D. B." Sp. z o.o. z siedzibą w B., wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła:
- naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, to jest:
1) art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako: p.p.s.a.) w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz niezastosowanie środka określonego w ustawie, pomimo błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, to jest przyjęcia, iż pierwotnym beneficjentem płatności była spółka cywilna, podczas gdy byli nim jej wspólnicy,
2) art. 3 § 1 oraz art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz niezastosowanie środka określonego w ustawie, pomimo błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, to jest ustalenia, iż w sprawie nie wystąpiły okoliczności pozwalające na wejście skarżącej spółki w miejsce poprzedniego beneficjenta płatności, podczas gdy wszelkie przesłanki do przejęcia płatności zostały spełnione,
3) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przedstawienie sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym,
4) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez dopuszczenie się wewnętrznych i wzajemnych sprzeczności w treści uzasadnienia wyroku,
5) art. 113 § 1 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez rozpoznanie tylko częściowo zarzutów skargi, które to zarzuty określały granice rozpoznawanej sprawy,
6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich oraz art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76) przez oddalenie skargi zasługującej na uwzględnienie ze względu na naruszenie przez organ wskazanych przepisów prawa materialnego,
- naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:
7) § 14 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich przez błędną wykładnię, to jest uznanie, iż za "producenta rolnego" w rozumieniu wspomnianego przepisu należy uznać spółkę cywilną a nie jej wspólników,
8) art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności poprzez niezastosowanie i niedokonanie wykładni tego przepisu w celu ustalenia definicji pojęcia "producent rolny".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona wskazała, że w przypadku spółki cywilnej producentami rolnymi są jej wspólnicy, a nie sama spółka. Producenci rolni, którzy zawiązali spółkę cywilną posiadają tylko jeden numer ewidencyjny, który jest przypisany do jednego wspólnika, a nie do spółki cywilnej. Jako beneficjenta płatności należy zatem traktować wspólników spółki cywilnej, a nie samą spółkę, która nie ma podmiotowości prawnej. Wobec tego, to wspólnicy byłej już spółki cywilnej powinni dokonać przeniesienia posiadania, aby podmiot przejmujący grunt, po spełnieniu przesłanek formalnych, mógł kontynuować program rolnośrodowiskowy. W niniejszej sprawie doszło do przeniesienia posiadania gruntów przez byłych wspólników spółki cywilnej "K. M." na rzecz skarżącej spółki, a zatem błędne jest stanowisko organów i Sądu pierwszej instancji, że beneficjent pomocy nie istniał w dacie przeniesienia posiadania gruntów. Błędne jest także stanowisko Sądu, że w sprawie brak było ciągłości posiadania i kontynuacji programu rolnośrodowiskowego. Dla ciągłości posiadania nie ma znaczenia kwestia rozwiązania spółki cywilnej, której wspólnikami byli współposiadacze nieruchomości. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest wewnętrznie sprzeczne w zakresie ustalenia, kto był beneficjentem płatności, bowiem z jednej strony Sąd pierwszej instancji podziela stanowisko organów, że beneficjentem tym była spółka cywilna, zaś w innym miejscu stwierdza, iż beneficjentami byli wspólnicy tej spółki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
"D. B." Sp. z o.o. z siedzibą w B. przedstawia sześć zarzutów naruszenia przepisów postępowania, mających jej zdaniem wpływ na wynik sprawy i dwa zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię. Wszystkie te zarzuty sprowadzają się przede wszystkim do twierdzenia, że wbrew stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, pierwotnym beneficjentem płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych nie była spółka cywilna "K. M.", której nie można było przypisać podmiotowości jako producentowi rolnemu, lecz jej wspólnicy i że w konsekwencji uznać należało, iż nastąpiło przejęcie przysługujących wspólnikom spółki cywilnej uprawnień z tytułu tej płatności przez "D. B." Sp. z o.o. na podstawie § 14 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygniecie na innym założeniu niż to przedstawia strona wnosząca skargę kasacyjną. Przyjął mianowicie ustalenia organu administracji publicznej, według których podmiotem przekazującym posiadanie gospodarstwa rolnego, którego dotyczyła decyzja o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowych, nie była ani spółka cywilna "K. M." ani jej wspólnicy. Zgodnie bowiem z tymi ustaleniami "D. B." Sp. z o.o. przejęła posiadanie gospodarstwa rolnego od osoby fizycznej - A. A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że wobec takich ustaleń podnoszone w skardze argumenty dotyczące prawidłowości postępowania w zakresie rejestracji spółek cywilnych i uznawania ich za producentów rolnych wykraczały poza granice rozpoznawanej sprawy. Jedynie pobocznie Sąd pierwszej instancji wspomniał, że spółka cywilna "K. M." zaprzestała działalności w dniu 10 sierpnia 2006 r., podczas gdy "D. B." Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie płatności za 2007 r. w dniu [...] maja 2007 r.
Stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie jest słuszne.
Niezależnie od tego, czy za beneficjenta płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych uznać spółkę cywilną, czy też jej wspólników, następstwo spółki kapitałowej w ogóle nie mogło być rozważane. Zgodnie z § 14 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich płatność przysługuje temu producentowi rolnemu, na którego rzecz przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego lub stada zwierząt. W kontekście innych przepisów rozporządzenia, przede wszystkim § 2 ust. 1 zawierającego regulacje dotyczące przesłanek przyznania płatności oraz § 11 ust. 1 określającego kompetencje do wydawania decyzji, nie budzi wątpliwości, że chodzi tu o sytuacje, gdy o przyznanie płatności ubiega się podmiot, który posiadanie gospodarstwa lub stada przejął od beneficjenta pomocy. Niewątpliwym celem regulacji zawartej w § 14 ust. 1 i ust. 3 omawianego rozporządzenia jest określenie przypadków bezpośredniego następstwa w zakresie uprawnień do uzyskania płatności.
Jak wynika z definicji zawartej w art. 2 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270, 21/10/2003 P. 0001-0069) rolnikami będącymi beneficjentami wsparcia bezpośredniego (rolnikami w rozumieniu tego rozporządzenia) są osoby fizyczne lub prawne, bądź grupy osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz które prowadzą działalność rolniczą. Prawodawca wspólnotowy w przypadkach przyznawania płatności więcej niż jednej osobie fizycznej lub prawnej traktuje więc grupę osób jako jednego beneficjenta wsparcia, niezależnie od tego jaki węzeł prawny łączy te osoby. W takich sytuacjach płatności przyznawane są na rzecz stanowiącej całość grupy osób. Wobec tego i mając na uwadze zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego oraz bezpośredniego skutku rozporządzeń, następstwo w zakresie uprawnień do płatności może wystąpić tylko wtedy, gdy przekazującym jest grupa osób fizycznych lub prawnych, której to grupie przyznano pomoc. Na ocenę w tym zakresie nie ma wpływu to, czy za przekazującą grupę uznać spółkę cywilną, czy jej wspólników.
Mimo podniesienia szeregu zarzutów naruszenia przepisów postępowania strona wnosząca skargę kasacyjną nie podważyła skutecznie ustalenia, że podmiotem przenoszącym posiadanie gospodarstwa rolnego na "D. B." Sp. z o.o. była osoba fizyczna - A. A., która nie mogła być uznana za samodzielnego beneficjenta pomocy. Żaden z przeprowadzanych w toku postępowania dowodów, zwłaszcza dokumentów, nie wskazywał, by A. A. działała w imieniu innych osób, w tym byłych wspólników spółki cywilnej "K. M.". Z dowodów tych, w szczególności z umowy użyczenia "D. B." Sp. z o.o. gruntów dzierżawionych przez A. A. od Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia 3 maja 2007 r. i protokołu przekazania nieruchomości z dnia 12 maja 2007 r., wynikało jedynie tyle, że A. A. działając we własnym imieniu przeniosła na "D. B." Sp. z o.o. posiadanie dzierżawionych gruntów. W tych okolicznościach bez istotnego znaczenia w sprawie pozostawała wskazywana w skardze kasacyjnej ocena, czy A. A. jako byłemu wspólnikowi spółki cywilnej "K. M." przysługiwały do wspólnego majątku wspólników prawa, do których, zgodnie z art. 875 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Gdyby przyjąć wskazywane w skardze kasacyjnej rozumowanie, A. A. mogłaby skutecznie przenieść jedynie współposiadanie gruntów.
W opisanych warunkach nie doszło do zarzucanego naruszenia art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż kwestia podmiotowości spółki cywilnej jako beneficjenta płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych nie miała wpływu na wynik sprawy i - z innych niż podnoszone w skardze kasacyjnej przyczyn - nie zachodziły okoliczności pozwalające na wejście "D. B." Sp. z o.o. w ustalone uprawnienia do płatności.
Strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przedstawienie sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym i dopuszczenie się wewnętrznych i wzajemnych sprzeczności w treści uzasadnienia wyroku. Ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku. Aczkolwiek uzasadnienie sporządzane jest po wydaniu orzeczenia, sporządzenie go z uchybieniem zasad określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1868/06, LEX nr 417759). Taka sytuacja występuje przede wszystkim wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia sporządzone jest w sposób uniemożliwiający jego kontrolę instancyjną, w szczególności skutkiem braku wymaganych przez ustawodawcę elementów konstrukcyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1771/06, LEX nr 487991; z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt I GSK 1185/07, LEX nr 478546; z dnia 17 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 592/08, LEX nr 513308; z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt II GSK 204/07, LEX nr 399211). W niniejszej sprawie możliwość dokonania kontroli instancyjnej jest w pełni zachowana. Okoliczność, że strona nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji w zakresie braku podstaw do przyjęcia jej następstwa prawnego w zakresie uprawnień do płatności nie może stanowić podstawy do uznania, że doszło do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że kwestia podmiotowości spółki cywilnej "K. M." nie miała wpływu na wynik sprawy i wbrew wywodom zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wyraził jednoznacznego stanowiska, że ta spółka była beneficjentem płatności. Wskazywane w skardze kasacyjnej użycie sformułowania na str. 9 uzasadnienia wyroku odnoszącego się do określenia spółki cywilnej jako wnioskodawcy i beneficjenta pomocy pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, jeśli zważyć, że Sąd wcześniej wyraźnie wyłączył zasadność rozważania podmiotowości spółki cywilnej.
Zarzut naruszenia art. 113 § 1 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez rozpoznanie tylko częściowo zarzutów skargi uzasadniany jest tym, że Sąd pierwszej instancji pominął zarzuty dotyczące podmiotowości spółki cywilnej "K. M.". Jak to już wyjaśniono, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał problematykę stanowiącą przedmiot podnoszonego w skardze zarzutu za pozostającą bez wpływu na wynik sprawy i należycie uzasadnił swe stanowisko. Wobec tego nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów postępowania.
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich oraz art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego jest co do istoty tożsamy z zarzutem naruszenia § 14 ust. 1 i 3 wymienionego rozporządzenia przez błędną wykładnię oraz błędną wykładnię i zastosowanie art. 3 pkt 3 wskazanej ustawy, to jest uznanie, iż za "producenta rolnego" w rozumieniu wspomnianych przepisów należy uznać spółkę cywilną, a nie jej wspólników.
Sąd pierwszej instancji nie dokonywał wyraźnie wykładni przepisu § 14 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich pod kątem możności uznania spółki cywilnej za beneficjenta płatności. Jeżeli nawet przyjąć, że pewnym odzwierciedleniem stanowiska w tym zakresie było omawiane sformułowanie na str. 9 uzasadnienia orzeczenia, to należałoby je uznać za zbędne i nie wpływające na ocenę, że wyrok odpowiada prawu. Oddalenie skargi, jak to wyjaśniano, nastąpiło z innej przyczyny niż uznanie spółki cywilnej za beneficjenta pomocy, a mianowicie z powodu przejęcia posiadania gruntów od osoby fizycznej niebędącej beneficjentem pomocy.
Skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia przepisu prawa materialnego, który nie był stosowany w sprawie, jeżeli zostanie wykazane, że ten właśnie przepis powinien lec u podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r., sygn. akt OSK 121/04, ONSA i WSA 2004/1/11). Wskazany jako naruszony art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności nie mógł stanowić podstawy rozstrzygnięcia, gdyż ocena, czy za "producenta rolnego" w rozumieniu wspomnianego przepisu należy uznać spółkę cywilną, jak to już kilkakrotnie wyjaśniano, była zbędna dla rozstrzygnięcia sprawy.
Skargę kasacyjną oddalono z wymienionych powodów na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 209 p.p.s.a. w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) i zasądził od skarżącej spółki na rzecz organu kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, tj. zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego, który brał udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i prowadził sprawę w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji.