II GSK 421/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie wygaśnięcia patentu na wynalazek z powodu nieuiszczenia opłaty okresowej, potwierdzając brak możliwości przywrócenia terminu.
Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję Urzędu Patentowego o stwierdzeniu wygaśnięcia patentu na wynalazek z powodu nieuiszczenia opłaty za 5. rok ochrony. Spółka argumentowała, że istniały podstawy do przywrócenia terminu lub zawieszenia jego biegu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że przepisy dotyczące przywrócenia terminu nie mają zastosowania do opłat okresowych za dalsze lata ochrony, a termin uzupełniający jest nieprzywracalny. Sąd uznał również, że wniosek o stwierdzenie nadzwyczajnych okoliczności zawieszających bieg terminu został prawomocnie oddalony.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A. Sp. j. w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (UPRP) o stwierdzeniu wygaśnięcia patentu na wynalazek. Przyczyną wygaśnięcia było nieuiszczenie w terminie opłaty za 5. rok ochrony wynalazku. Spółka podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, argumentując m.in. możliwość przywrócenia terminu do uiszczenia opłaty lub jego zawieszenia z powodu nadzwyczajnych okoliczności. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że termin do uiszczenia opłaty okresowej za dalsze lata ochrony, zgodnie z art. 224 ust. 2 i 4 Prawa własności przemysłowej (p.w.p.), jest nieprzywracalny. Termin uzupełniający, wynoszący sześć miesięcy z opłatą dodatkową, stanowi ustawowy substytut przywrócenia terminu, ale sam w sobie nie podlega przywróceniu. Sąd podkreślił, że przepisy k.p.a. o przywróceniu terminów procesowych nie mają zastosowania do terminów materialnoprawnych w p.w.p. NSA odniósł się również do możliwości zawieszenia biegu terminu na podstawie art. 243 ust. 6 p.w.p. z powodu nadzwyczajnych okoliczności, wskazując, że wniosek spółki w tym zakresie został już prawomocnie oddalony przez UPRP i WSA. W konsekwencji, NSA uznał, że wygaśnięcie patentu nastąpiło z mocy prawa i nie było podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, termin do uiszczenia opłaty okresowej za dalszy rok ochrony wynalazku, po upływie terminu podstawowego, nie podlega przywróceniu na podstawie przepisów k.p.a. ani art. 225 p.w.p. Istnieje jedynie nieprzywracalny termin uzupełniający z opłatą dodatkową.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 225 p.w.p. dotyczy opłat jednorazowych za zgłoszenie lub pierwszy okres ochrony, a nie opłat okresowych za dalsze lata. Termin uzupełniający z art. 224 ust. 4 p.w.p. jest ustawowym substytutem przywrócenia terminu, ale sam w sobie jest nieprzywracalny. Przepisy k.p.a. o przywróceniu terminów procesowych nie mają zastosowania do terminów materialnoprawnych w p.w.p.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
p.w.p. art. 224 § ust. 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
p.w.p. art. 224 § ust. 4
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Opłata za następny okres ochrony wynalazku wraz z opłatą dodatkową w wysokości 30% opłaty należnej, mogła zostać uiszczona w dodatkowym, sześciomiesięcznym terminie, który nie podlega przywróceniu.
p.w.p. art. 90 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Pomocnicze
p.w.p. art. 225
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Nie ma zastosowania do terminów nieprzywracalnych, o których mowa w art. 224 ust. 2-4 p.w.p.
p.w.p. art. 243 § ust. 6
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Dotyczy nadzwyczajnego zawieszenia biegu terminu z powodu siły wyższej.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 58 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 121 § pkt 4
Kodeks cywilny
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 224 ust. 2 i 4 w zw. z art. 90 ust. 1 pkt 3 p.w.p. i art. 58 § 1 k.p.a. oraz art. 225 ust. 1 i art. 243 ust. 6 p.w.p. przez błędne niezastosowanie i zaniechanie weryfikacji podstaw do zastosowania zawieszenia biegu terminu. Naruszenie przepisów postępowania: art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. (oparcia orzeczenia na okolicznościach niezweryfikowanych samodzielnie). Naruszenie przepisów postępowania: art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75, 77, 107 § 2 k.p.a. (nieprawidłowe wyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie przyczyn braku uiszczenia opłaty i opóźnienia wydania decyzji). Naruszenie przepisów postępowania: art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1, 9 k.p.a. w zw. z art. 35 § 2 k.p.a. (naruszenie przez UPRP art. 35 § 2 k.p.a. uniemożliwiające skorzystanie z art. 224 ust. 4 p.w.p.). Naruszenie art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. przez jego niezastosowanie w zw. z art. 7, 8 § 1, 9, 58 § 1, 77, 107 § 3 k.p.a. (nieuchylenie decyzji organu mimo naruszeń).
Godne uwagi sformułowania
termin na wniesienie opłaty okresowej nie podlega przywróceniu decyzja stwierdzająca wygaśnięcie patentu ma charakter deklaratoryjny i potwierdza ona wygaśnięcie patentu, które następuje z mocy prawa postępowanie kasacyjne podlega zasadzie związania granicami skargi kasacyjnej nie jest prawidłowy pogląd, że uznanie przez sąd administracyjny ustaleń lub argumentacji prawnej skarżonego organu za własne stanowisko jest z założenia wadliwe termin uzupełniający [...] stanowi ustawowy substytut instytucji przywrócenia terminu do uiszczenia opłat okresowych
Skład orzekający
Małgorzata Korycińska
przewodniczący
Marcin Kamiński
sprawozdawca
Marek Krawczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów dotyczących terminów uiszczania opłat patentowych i braku możliwości ich przywrócenia lub zawieszenia w określonych sytuacjach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieuiszczenia opłaty okresowej za dalszy rok ochrony patentowej. Interpretacja przepisów Prawa własności przemysłowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony patentowej – terminowości opłat. Choć prawnie istotna, dla szerszej publiczności może być zbyt techniczna.
“Wygaśnięcie patentu z powodu jednego dnia spóźnienia z opłatą? NSA wyjaśnia, dlaczego nie ma litości dla spóźnialskich.”
Sektor
przemysł
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 421/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Korycińska /przewodniczący/
Marcin Kamiński /sprawozdawca/
Marek Krawczak
Symbol z opisem
6461 Wynalazki
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2100/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-11-28
II GZ 6/21 - Postanowienie NSA z 2021-02-17
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 776
art. 224 ust. 2 i art. 224 ust. 4 w zw. z art. 90 ust. 1 pkt 3, art. 225, art. 245
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia del.WSA Marek Krawczak Protokolant Jarosław Poturnicki po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. j. w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 2100/18 w sprawie ze skargi A. Sp. j. w M. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia patentu na wynalazek oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 2100/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Sp. jawna z siedzibą w M. (spółka, strona, skarżąca) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (organ, UPRP) z dnia [...] września 2018 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia patentu na wynalazek.
Z uzasadnienia powyższego wyroku wynikają następujące ustalenia faktyczne.
Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. UPRP stwierdził wygaśnięcie z dniem 2 maja 2016 r. udzielonego na rzecz skarżącej patentu na wynalazek [...] z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 5. rok ochrony wynalazku.
Decyzją z dnia [...] września 2018 r., po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ utrzymał w mocy decyzję z dnia 12 lutego 2018 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że ostatnim dniem 4. roku ochrony wynalazku był dzień 2 maja 2016 r., z którego końcem upłynął okres do uiszczenia opłaty, o którym mowa w art. 224 ust 2 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (p.w.p.). Zgodnie z art. 224 ust. 4 zd. 1 p.w.p., opłata za następny okres ochrony wynalazku, wraz z opłatą dodatkową w wysokości 30% opłaty należnej, mogła zostać uiszczona w dodatkowym, sześciomiesięcznym terminie, tj. do dnia 2 listopada 2016 r. Termin na wniesienie opłaty okresowej nie podlega przywróceniu, niezależnie od przyczyny uchybienia terminowi. Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie patentu wskutek nieuiszczenia opłaty okresowej potwierdza jedynie skutek następujący z mocy ustawy, a więc organ podczas ponownego rozpatrywania sprawy od tej decyzji bada jedynie, czy zostały spełnione przesłanki do jej wydania, określone w art. 90 ust. 1 pkt 3 p.w.p. Okoliczności niewniesienia opłaty – niezależnie od stopnia ich zawinienia przez stronę lub jej pełnomocnika oraz ich powagę – nie wpływają na wynik ponownego rozpatrzenia sprawy, gdyż nie ma prawnej możliwości przywrócenia terminu, o którym mowa w art. 224 ust. 4 p.w.p.
Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 28 listopada 2019 r. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. Sąd Wojewódzki wskazał, że zgodnie z art. 224 ust 2 p.w.p., termin do uiszczenia opłaty za ochronę wynalazku uiszczany jest z góry, nie później niż w dniu, w którym upływa poprzedni okres ochrony. Stosownie do treści art. 224 ust. 4 opłaty, o których mowa w ust. 2, można uiszczać również w terminie sześciu miesięcy po upływie terminu określonego w ust. 2, przy równoczesnym uiszczeniu opłaty dodatkowej w wysokości 30% opłaty należnej. Termin ten nie podlega przywróceniu. Urząd Patentowy RP prawidłowo ustalił, iż ostatnim dniem 4. roku ochrony przedmiotowego wynalazku był dzień 2 maja 2016 r., z którym upływał również termin do wniesienia opłaty okresowej za kolejny okres ochrony. Zgodnie jednak z art. 224 ust. 4 zd. 1 p.w.p. opłata za następny okres ochrony wynalazku wraz z opłatą dodatkową w wysokości 30 % opłaty należnej mogła być przez uprawnionego wniesiona w dodatkowym sześciomiesięcznym terminie, tj. do 2 listopada 2016 r. W żadnym z ww. terminów uprawniony nie uiścił wymaganej opłaty, co nie jest przez stronę skarżącą kwestionowane. W tego rodzaju sytuacji, w świetle art. 90 ust 1 pkt 3, ust. 2 i 4 p.w.p., organ wydaje decyzję stwierdzającą wygaśnięcie patentu, które następuje z dniem, w którym upłynął poprzedni okres ochrony wynalazku. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny i potwierdza ona wygaśnięcie patentu, które następuje z mocy prawa. Jednocześnie WSA podzielił stanowisko organu, że w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 225 p.w.p., ponieważ nie ma on zastosowania do terminów nieprzywracalnych, o których mowa w art. 224 ust. 2-4 p.w.p.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka, zaskarżając go w całości oraz zarzucając mu naruszenie:
1. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 224 ust. 2 i art. 224 ust. 4 w zw. z art. 90 ust. 1 pkt 3 p.w.p. i w konsekwencji błędne przyjęcie, że na gruncie analizowanego stanu sprawy, brak jest możliwości przywrócenia terminów, o których mowa w art. 224 ust. 2-4 p.w.p. (chociażby w oparciu o art. 225 ust. 1 p.w.p., względnie o art. 58 § 1 k.p.a.), co znalazło swój wyraz w zupełnym zaniechaniu weryfikacji "uprawdopodobnienia braku winy" strony skarżącej we wniesieniu opłaty okresowej po upływie ustalonego terminu, jak również zaniechaniem dokonania samodzielnej weryfikacji, czy w sprawie mogły wystąpić nadzwyczajne okoliczności, stanowiące podstawę do zawieszenia terminu na wniesienie opłaty okresowej, na podstawie art. 243 ust. 6 p.w.p.;
2. przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na bezpodstawnym oparciu orzeczenia na okolicznościach faktycznych, których Sąd pierwszej Instancji wedle uzasadnienia, samodzielnie nie zweryfikował, a jedynie oparł się na stanowisku wyrażonym przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej,
b) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. art. 75 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 107 § 2 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy nie został należycie wyjaśniony przez organ administracji publicznej, w szczególności w zakresie ustalenia przyczyn braku uiszczenia dalszej opłaty okresowej w ustawowo określonym terminie, a także przyczyn zaniechania niezwłocznego wydania przez Urząd Patentowy decyzji o wygaśnięciu patentu (niezwłocznie po upływie ostatniego dnia ochrony patentu), co uniemożliwiło Stronie skarżącej skorzystanie w ustawowym terminie z instytucji, o której mowa w art. 224 ust. 4 p.w.p.;
c) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 90 ust. 2 p.w.p. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej wydał decyzję z naruszeniem art. 35 § 2 k.p.a., co uniemożliwiło stronie skarżącej niezwłoczne powzięcie wiedzy o problemach swego pełnomocnika (skutkujących uchybieniem terminu), a w konsekwencji udaremniło stronie skarżącej skorzystanie z instytucji, o której mowa w art. 224 ust. 4 p.w.p.;
d) art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a przez jego niezastosowanie, w sytuacji istnienia podstaw do stwierdzenia naruszenia przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 58 § 1 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i nieuchylenie zaskarżonej decyzji organu z dnia 6 września 2018 r., a ponadto przez nieustosunkowanie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do podnoszonych (również tych pośrednio) w skardze zarzutów, dotyczących naruszenia przez Urząd Patentowy zasady pogłębiana zaufania obywateli (art. 8 § 1 k.p.a.), jak również przepisu art. 58 § 1 k.p.a.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Organ nie skorzystał z uprawnienia do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) postępowanie kasacyjne przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie związania granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych. Jedynie w drodze wyjątku – w razie stwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., lub podstaw do zastosowania art. 189 p.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny jest upoważniony i zobowiązany do przekroczenia granic skargi kasacyjnej i wyjścia poza zakres zaskarżenia oraz zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej. W takiej sytuacji Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę podstawy z art. 183 § 2 lub art. 189 p.p.s.a. oraz sankcjonuje je niezależnie od granic zaskarżenia kontrolowanego orzeczenia oraz podniesionych zarzutów (art. 183 § 1, art. 186, art. 189 p.p.s.a.).
Mając na względzie wskazane wyżej zasady postępowania kasacyjnego, wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego oraz podstaw do zastosowania art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do weryfikacji zarzutów skargi kasacyjnej, uznając je za pozbawione uzasadnionych podstaw.
Po pierwsze, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania w zakresie art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a.
Wbrew twierdzeniu strony skarżącej kasacyjnie kontrolowany Sąd Wojewódzki wywiązał się w sposób dostateczny i wystarczający z obowiązku przeprowadzenia pełnej kontroli legalnościowej zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie ograniczając zgodnie z zasadą niezwiązania granicami skargi zakresu wymaganej kontroli ani nie przekraczając granic sprawy, której dotyczy skarga (art. 134 § 1 p.p.s.a.), oraz nie naruszając – tak in plus, jak i in minus – zasady orzekania na podstawie akt sprawy. Również uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone zgodnie z wymogami formalnymi określonymi w art. 141 § 4 p.p.s.a., zapewniając Naczelnemu Sądowi możliwość przeprowadzania efektywnej kontroli kasacyjnej, natomiast określone braki argumentacyjne lub perswazyjne uzasadnienia albo wady interpretacyjne lub subsumpcyjne rozważań prawnych nie mogą być kwestionowane za pośrednictwem zarzutu naruszenia tego ostatniego przepisu. Nie jest także prawidłowy pogląd, że uznanie przez sąd administracyjny ustaleń lub argumentacji prawnej skarżonego organu za własne stanowisko jest z założenia wadliwe i świadczy o niepełnej kontroli przedmiotu zaskarżenia, jeśli z całości wywodu tego sądu oraz zestawienia części ustalającej oraz rozważającej zaskarżonego wyroku wynika, że tego rodzaju zabieg był uzasadniony na tle stanu faktycznego i prawnego sprawy, a zweryfikowane pozytywnie rozważania prawne organu były wystarczające do uznania, że kontrolowane rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Po drugie, pozbawione usprawiedliwienia są zarzuty naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75, art. 77 oraz art. 107 § 2 k.p.a.
Autor skargi kasacyjnej – niezależnie od formalnie wadliwej konkretyzacji wzorców kontroli – w sposób błędny utożsamił dokonanie przez skarżony organ oraz – wtórnie i weryfikacyjnie – przez Sąd Wojewódzki odmiennej od postulowanej oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego sprawy – w zakresie przyczyn braku uiszczenia dalszej opłaty okresowej w ustawowo określonym terminie oraz okoliczności formalnego przekroczenia terminu wydania przez Urząd Patentowy decyzji o wygaśnięciu patentu – z zarzutami orzekania na podstawie niewyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego oraz wadliwego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy. Tymczasem podnoszone przez stronę skarżącą okoliczności faktyczne (zaniedbania pełnomocnika strony, związane ze stanem jego zdrowia), mające w jej ocenie uzasadniać stwierdzenie braku winy w zakresie niedopełnienia obowiązku uiszczenia opłaty okresowej za dalszy (piąty rok) ochrony patentowej w terminie określonym w art. 224 ust. 2 p.w.p. oraz nieskorzystania z możliwości dopełnienia tego obowiązku w dodatkowym terminie wyznaczonym w art. 224 ust. 4 p.w.p., zostały poddane ocenie prawnej w postępowaniu administracyjnym i postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, jednak nie mogły zostać uwzględnione z przyczyn materialnoprawnych, w tym przede wszystkim – jako konsekwencja uznania, że w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 225 p.w.p. oraz art. 58-59 k.p.a. W sprawie nie miały natomiast istotnego znaczenia okoliczności przyczyn wydania przez skarżony organ decyzji stwierdzających wygaśnięcie patentu na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i 4 p.w.p. dopiero w dniach 12 lutego 2018 r. oraz 6 września 2018 r., pomimo iż maksymalny termin uiszczenia opłaty okresowej za piąty rok ochrony upłynął już 2 listopada 2016 r. Nie można jednak nie zauważyć, że kontrolowany organ – o czym strona skarżąca nie wspomina – przed wydaniem powyższych decyzji rozpatrywał złożony w dniu 11 maja 2017 r. na podstawie art. 243 ust. 6 p.w.p. wniosek o stwierdzenie wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności uchybienia terminu do uiszczenia opłaty, który został ostatecznie załatwiony negatywnie postanowieniem z dnia 30 listopada 2017 r., a prawomocny wyrok Sądu pierwszej instancji oddalający skargę na powyższe orzeczenie został wydany 17 maja 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 308/18.
Po trzecie, pozbawiony prawnej relewancji jest zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a. w zw. z art. 90 ust. 2 p.w.p. – oraz w zw. z przywołanymi w opisie podstawy kasacyjnej – art. 35 § 2 k.p.a. i art. 224 ust. 4 p.w.p.
Jak już wskazano powyżej, termin wydania na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i 4 p.w.p. zaskarżonej decyzji nie ma wpływu na ocenę jej legalności w sprawie ze skargi na tę decyzję, natomiast złożenie w dniu 11 maja 2017 r. w imieniu strony skarżącej wniosku o stwierdzenie wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności uchybienia terminu do uiszczenia opłaty okresowej niewątpliwie opóźniło wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie patentu.
Po czwarte, formalnemu oddaleniu podlegał zarzut naruszenia art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 58 § 1 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Treść opisu skonkretyzowanej podstawy kasacyjnej jest niezgodna z wyżej przywołanymi wzorcami kontroli. Jeżeli autor skargi kasacyjnej zmierzał – zgodnie z opisem podstawy – do zakwestionowania naruszenia przez Sąd pierwszej instancji obowiązku w zakresie odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez skarżony organ art. 8 § 1 oraz art. 58 § 1 k.p.a., to powinien był wskazać adekwatny wzorzec kontroli (np. art. 141 § 4 p.p.s.a.).
Po piąte, nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia prawa materialnego w zakresie przepisów art. 224 ust. 2 i art. 224 ust. 4 w zw. z art. 90 ust. 1 pkt 3 p.w.p. i art. 58 § 1 k.p.a. oraz art. 225 ust. 1 i art. 243 ust. 6 p.w.p. przez ich błędną wykładnię i wadliwe niezastosowanie oraz zaniechanie samodzielnej weryfikacji istnienia podstaw do zastosowania zawieszenia biegu terminu do wniesienia opłaty okresowej na tle niepodważonego – wobec oddalenia zarzutów naruszenia prawa procesowego – stanu faktycznego sprawy.
W przedmiotowej sprawie nie było podstaw do zastosowania przepisów art. 225 ust. 1 w zw. z art. 224 ust. 2 i 4 p.w.p. Instytucja przywrócenia terminu do uiszczenia opłaty ma bowiem zastosowanie – co jednoznacznie wynika z językowej treści art. 225 ust. 1 p.w.p. – jedynie do naruszonych terminów uiszczania opłat jednorazowych za zgłoszenie (art. 223 ust. 2 p.w.p.), opłat jednorazowych za ochronę i opłat okresowych za pierwszy okres ochrony, określonych w decyzji o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub odpowiednio prawa z rejestracji (art. 224 ust. 1 p.w.p.) oraz – w związku z treścią art. 225 ust. 4 w zw. z art. 225 ust. 1 i art. 224 ust. 1 zdanie drugie p.w.p. – opłat okresowych za dalsze rozpoczęte okresy ochrony lub opłat wymaganych do przedłużenia ochrony na okresy rozpoczęte, o ile powyższe okresy rozpoczęły się przed upływem terminu trzech miesięcy od daty doręczenia wezwania Urzędu Patentowego do uiszczenia opłaty jednorazowej za ochronę lub opłaty za pierwszy okres ochrony.
W konsekwencji wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty (art. 225 ust. 1 i 4 p.w.p.) nie ma zastosowania do terminów wnoszenia kolejnych opłat okresowych, o których mowa w art. 224 ust. 2 p.w.p. (zob. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2007 r., II GSK 304/06, ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 47), natomiast uprawniony podmiot, który nie uiścił opłaty okresowej za dalsze okresy ochrony w terminie podstawowym, o którym mowa w art. 224 ust. 2 p.w.p., ma możliwość skorzystania z prawa do wniesienia tego rodzaju opłaty w nieprzywracalnym terminie uzupełniającym, który wynosi sześć miesięcy od dnia następującego po upływie terminu podstawowego, z zastrzeżeniem równoczesnego uiszczeniu opłaty dodatkowej w wysokości 30% opłaty należnej (art. 224 ust. 4 p.w.p.). Ten wyjątkowy termin pełni więc funkcję podobną do instytucji przywrócenia terminu podstawowego (zob. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2007 r., II GSK 304/06, ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 47; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2011 r., II GSK 405/10, LEX nr 992380; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2014 r., II GSK 1730/12, LEX nr 1450672), stanowiąc ustawowy substytut instytucji przywrócenia terminu do uiszczenia opłat okresowych określonych w art. 224 ust. 2 p.w.p.
Nie znajduje również podstaw prawnych pogląd o możliwości zastosowania do terminów prawa materialnego – szczególnie na gruncie ustawy Prawo własności przemysłowej, która zawiera całe spektrum regulacji w tym przedmiocie – kodeksowej instytucji przywrócenia terminów procesowych (art. 58-59 k.p.a.).
Jest natomiast dopuszczalne zastosowanie do tego rodzaju terminów, w tym do terminów wnoszenia opłat okresowych, o których mowa w art. 224 ust. 2 p.w.p. (zob. np. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2017 r., II GSK 2178/15, LEX nr 2296418), instytucji nadzwyczajnego zawieszenia biegu terminu, uregulowanej w art. 243 ust. 6 p.w.p. w zw. z art. 121 pkt 4 k.c. Powyższa regulacja przewiduje, że do terminów innych niż procesowe ("do których nie ma zastosowania" przepis art. 243 ust. 1 p.w.p., dotyczący terminów "do dokonania czynności warunkującej, zgodnie z ustawą, bieg postępowania"), uchybionych z powodu nadzwyczajnych okoliczności, stosuje się odpowiednio przepisy o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej. W sprawach tych Urząd Patentowy wydaje, po przedstawieniu przez zainteresowanego odpowiednich dowodów, postanowienia. Oznacza to, że uprawniony może wnioskować o stwierdzenie zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności skutkujących zawieszeniem biegu terminu prawa materialnego przewidzianego w ustawie Prawo własności przemysłowej.
Strona skarżąca kasacyjnie skorzystała z powyższej możliwości, wnosząc z dniem 11 maja 2017 r. wniosek o stwierdzenie wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności zawieszających bieg terminu do wniesienia opłaty okresowej, jednak wniosek ten został oddalony postanowieniem Urzędu Patentowego z dnia 30 listopada 2017 r., natomiast skarga na powyższe orzeczenie została, jak już wyjaśniono, oddalona prawomocnym wyrokiem Sądu pierwszej instancji z dnia 17 maja 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 308/18, co ostatecznie zamyka dopuszczalność dalszej weryfikacji legalnościowej tego zagadnienia. Tym samym zarzut naruszenia art. 243 ust. 6 p.w.p. – jako niedopuszczalny w świetle art. 170 p.p.s.a. – podlega formalnemu oddaleniu.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. – orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI