II GSK 420/21

II GSK 420/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-09-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-03-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas
Dorota Dąbek /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Sawczuk
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Transport
Sygn. powiązane
III SA/Po 893/19 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2020-07-03
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 58
art. 4 pkt 22, art. 92a, art. 92b, art. 92c u.t.d. Ip. 6.3.17, Ip. 6.2.1 załącznika nr 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77 § 1, art. 15, art. 81, art 136 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant Patrycja Kołtan- Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 lipca 2020 r. sygn. akt III SA/Po 893/19 w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 11 października 2019 r. nr BP.500.169.2019.0165.PO15.8228 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. P. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 900 (słownie: dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
I.
Inspektorzy Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę przedsiębiorcy P.P. (dalej: skarżący) prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...]. W wyniku kontroli po rozpatrzeniu całokształtu zebranego materiału dowodowego w sprawie stwierdzono naruszenia - zgodnie z listą naruszeń określoną w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 58, dalej: u.t.d.):
- 6.2.1. Nieprawidłowa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
- 6.3.17. - Naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji), decyzją z dnia 26 czerwca 2019 r., nr WITD.DI.0152.XV0657/31/19, nałożył na podstawie art. 92a u.t.d. na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 5.500 zł, za brak rejestrowania na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu oraz przebytej drogi (5.000 zł) oraz za naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy (500 zł).
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że analiza danych zawartych na plikach cyfrowych karty kierowców oraz na plikach urządzenia rejestrującego wykazała liczne przypadki prowadzenia pojazdu bez zalogowania karty do urządzenia rejestrującego. Z kolei kontrola plików z karty kierowcy [ ...] ujawniła, że przedsiębiorca nie dochował wymaganego przepisami okresu 28 dni dla sczytywania danych cyfrowych. Zgodnie z informacją zawartą w pliku pobranym w dniu 3 stycznia 2019 roku sczytania dokonano po upływie 45 dni.
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ II instancji), decyzją z 11 października 2019 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 92a, art. 92b, art. 92c u.t.d. Ip. 6.3.17, Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 33, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.2.2014, s. 1), art. 10 ust. 5 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, art. 5 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1481).
II.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 3 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Po 893/19, oddalił skargę P.P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 11 października 2019 r., nr BP.500.169.2019.0165.PO15.8228, w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. W podstawie prawnej Sąd wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Sąd pierwszej instancji ocenił, że nieprawdziwe są twierdzenia skargi wskazujące na naruszenie przez organ obowiązków procesowych w zakresie gromadzenia materiału dowodowego, bowiem skarżący miał zapewnioną możliwość wypowiedzenia się co do wyników kontroli, w tym ujawnionych nieprawidłowości, jak również skarżący miał możliwość przedstawienia dowodów na okoliczności uwalniające go od odpowiedzialności za wskazane w protokole naruszenia art. 7 i art. 10 k.p.a. w związku z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Sąd zwrócił uwagę, że organ I instancji wydał decyzję po tym, jak skarżący, pod rygorem odpowiedzialności karnej (art. 233 Kodeksu karnego), złożył pisemne oświadczenie z dnia 15 kwietnia 2019 r., z którego wynika, że w okresie kontrolnym, tj. od dnia 1 września 2018 roku do dnia 31 grudnia 2018 r. nie wykonywał przewozów pojazdami w ramach napraw albo konserwacji. W odpowiedzi na pisma organów, skarżący złożył kolejno dwa pisemne oświadczenia z dnia 23 kwietnia 2019 r., w których podał, że "przejazdów z włączoną opcją "OUT" musiała dokonywać firma zewnętrzna świadcząca usługi doraźnych napraw serwisowania pojazdu w zakresie "door-to-door" oraz oświadczenie z dnia 25 kwietnia 2019 r., w którym podał, że "nie posiada faktur dokumentujących naprawy" oraz że "rozliczenia za naprawy, na polecenie zleceniobiorcy, odbywały się gotówkowo z mechanikami lub kierowcami firmy świadczącej usługi, przy odbiorze pojazdu, w miejscu wskazanym przez zleceniodawcę", a ponadto, że "nie ma obowiązku ewidencjonowania faktur zakupowych". Sąd wskazał, że złożone wyjaśnienia nie zostały poparte żadnym dowodem, w tym własną dokumentacją księgową. Skarżący nie podał również danych firmy serwisowej, która dokonywała w pojazdach skarżącego napraw czy też przeglądów doraźnych.
Zdaniem Sądu, organy prawidłowo za podstawę ustaleń faktycznych przyjęły oświadczenie złożone przez skarżącego pod rygorem odpowiedzialności karnej jeszcze przed zapoznaniem się z wynikami kontroli (protokół z dnia 29 kwietnia 2019r.). Prawidłowo również nie oparły wydanych rozstrzygnięć na hipotetycznych wyjaśnieniach skarżącego, w których wskazał on, że przejazdów bez rejestrowania na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu oraz przebytej drogi musiała dokonać firma zewnętrza dostarczająca usługi naprawcze. Trafności dokonanej oceny co do wiarygodności i mocy dowodów, nie podważa argumentacja skarżącego oraz kserokopie dokumentów, które załączył on do skargi. Z przedłożonych wraz ze skargą kserokopii dokumentów wynika, że wydatki na naprawę z okresu trzech miesięcy dotyczące pojazdu używanego w działalności gospodarczej opiewały na kwotę 9.900 euro, a więc na kwotę około 40 000 złotych. Skoro przedłożone kserokopie tzw. faktur zakupowych dotyczą napraw samochodu używanego w działalności gospodarczej i dokumentują one koszty prowadzenia tej działalności, to zgodne z zasadami doświadczenia życiowego jest stanowisko, że w takiej sytuacji aktualne są również obowiązki przechowywania dowodów na poniesienie tych wydatków. Zdaniem Sądu kserokopie dokumentów załączonych do skargi nie dają zatem podstaw do stwierdzenia, że kwestionowane decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Dokumenty pozyskane z pogwałceniem kompetencji organów do przeprowadzania dowód nie stanowią wiarygodnej podstawy dla przyjęcia stanowiska o realizacji przesłanki ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznany organowi, który wydał decyzję.
III.
Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 151 p.p.s.a. w zw. art 136 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie przez Sąd pierwszej instancji skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, w sytuacji gdy organ ten, pomimo swojego uprawnienia i obowiązku wynikającego z art 136 k.p.a., nie przeprowadził w sprawie uzupełniającego postępowania dowodowego co do powierzenia przez skarżącego pojazdu podmiotowi trzeciemu;
2. art 151 p.p.s.a. w zw. z art 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art 15 k.p.a. poprzez oddalenie przez Sąd pierwszej instancji wywiedzionej skargi, podczas gdy Główny Inspektor Transportu Drogowego nieprawidłowo zastosował przepis art 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, ograniczając się przy tym wyłącznie do kontroli zaskarżonej decyzji, podczas gdy postępowanie wszczęte na skutek wniesionego odwołania od decyzji ma charakter merytoryczny, a organ II instancji obowiązany był ponownie, samodzielnie sprawę tę rozstrzygnąć;
3. art 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. poprzez oddalenie przez Sąd pierwszej instancji skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, pomimo że decyzja ta wydana została z pogwałceniem zasad postępowania dowodowego i zasad postępowania administracyjnego w ogóle, albowiem organ administracji nie zebrał wyczerpująco i nie ocenił całego materiału dowodowego, w efekcie czego zaniechał dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
4. z ostrożności procesowej skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niestosowanie, co skutkowało nieuwzględnieniem skargi i oddaleniem jej w całości, mimo że okoliczności sprawy i zgromadzone dowody wskazują, że skarżący nie miał wpływu na powstanie stwierdzonych naruszeń, a naruszenia te nastąpiły na skutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć i którym nie mógł zapobiec.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację wniesionych zarzutów.
IV.
Główny Inspektor Transportu Drogowego złożył odpowiedź na skargę kasacyjną wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
V.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania z przyczyn określonych w § 2 powołanego artykułu. Ponieważ w rozpoznawanym przypadku nie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym z przyczyn przewidzianych w art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a., kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku sprowadzała się do oceny czy narusza on przepisy wskazane w zarzutach, sformułowanych w ramach podstaw kasacyjnych.
Rozpoznając sprawę w tych granicach skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie zasługiwał na uwzględnienie.
Dokonując oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na jego błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy odnieść się do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów procesowych, a dopiero w dalszej dokonać oceny zarzutów materialnych. Zachowanie takiej kolejności rozpoznawania zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że ocena stosowania prawa materialnego może być dokonana wówczas, gdy zostanie ustalone, że stan faktyczny sprawy jest niesporny albo że nie został on skutecznie zakwestionowany w postępowaniu kasacyjnym.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. oraz art. 7, 77 § 1 i 81 k.p.a. (pkt 1-3 petitum skargi kasacyjnej) należy wskazać, że wszystkie trzy ww. zarzuty mają wspólny mianownik wskazujący na nieprawidłowe przeprowadzenie przez organy I i II instancji postępowania dowodowego na okoliczności wskazywane przez skarżącego, sprowadzając się w istocie do twierdzenia, że Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, iż organ administracji naruszył reguły zawarte w tych przepisach.
Odnosząc się zatem do tych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kontrolowane przez Sąd pierwszej instancji decyzje zostały wydane w postępowaniu, które zostało przeprowadzone zgodnie ze standardami procedury administracyjnej. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanych w tej sprawie decyzji wynika bowiem, że w toku postępowania zostały prawidłowo wyjaśnione okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego. Podkreślenia wymaga bowiem, że podnoszone przez skarżącego zarzuty i argumenty dotyczące nieprawidłowego zignorowania podnoszonej przez skarżącego okoliczności co do powierzenia pojazdu podmiotowi trzeciemu w celu serwisowania są gołosłowne, a próba ich potwierdzenia dołączoną do skargi fakturą za usługi serwisowe naprawcze nie jest wiarygodna z przyczyn, które trafnie wskazał WSA w zaskarżonym wyroku.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 7 k.p.a. to na organach ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, ale tak ukształtowana zasada ciężaru dowodu doznaje przełamania w tych przypadkach, w których możliwości poczynienia ustaleń przez organ są ograniczone, zwłaszcza gdy wykazanie określonych faktów pozostaje w interesie strony. W takich przypadkach ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 października 2007 r., sygn. akt II GSK 172/07; z 15 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 603/16; z 30 października 2023, II GSK 796/20 – te i kolejne cytowane orzeczenia są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei art. 136 § 1 k.p.a. przewiduje, że "Organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję." Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania z lojalnego współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (por. wyrok NSA z 5 grudnia 2023r., II GSK 616/20). Obowiązki organów administracji publicznej w zakresie przeprowadzenia dowodów z urzędu celem odtworzenia prawdy obiektywnej nie sięgają tak daleko, by zwalniały stronę ze współudziału w zebraniu materiału dowodowego (por. wyroki NSA z: 17 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 273/10; 10 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1677/10). W ramach lojalnego współdziałania w celu wyjaśnienia okoliczności faktycznych, strona powinna przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności istotne dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Obowiązki te nie wyłączają wymogu dążenia przez organ administracji do wyjaśnienia prawdy materialnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), ale obowiązek organu poszukiwania dowodów nie jest nieograniczony, bowiem z przepisu art. 77 § 1 k.p.a. nie wynika, że na organ został przerzucony cały ciężar dowodowy w sprawie. Organ nie ma zatem obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności stanowiska strony, nie ma obowiązku poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ta ostatnia - mimo wezwania - środków takich nie przedstawia. Nie można bowiem w takim przypadku przyjąć, przy bierności strony, że cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na organach, zwłaszcza gdy tylko z jej udziałem możliwe jest ewentualne pozyskanie dowodów potwierdzających dane twierdzenia (por. wyrok NSA z 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1605/96).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie zatem w przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji za prawidłową uznał dokonaną przez organ ocenę złożonych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego wyjaśnień co do przejazdów z włączoną opcją "OUT" wykonywanych przez firmę świadczącą usługi serwisowania pojazdów. Zasadnie uznano mianowicie te twierdzenia jako niepoparte żadnym dowodem, w tym własną dokumentacją księgową. Zasadnie zwrócono uwagę, że skarżący nie podał nawet danych firmy serwisowej. W tej sytuacji trafnie Sąd pierwszej instancji uznał za prawidłowe stanowisko organu, że obowiązek organu prowadzenia postępowania dowodowego z urzędu został wyczerpany.
Powyższej okoliczności i oceny nie są w stanie podważyć podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty oraz argumentacja. Należy bowiem podkreślić, że nie może być mowy o naruszeniu art. 136 § 1 k.p.a. i zasady dwuinstancyjności postępowania w sytuacji, gdy strona skarżąca nie przedstawia dowodów w sprawie, a całość ciężaru dowodowego próbuje przenosić na organy. Jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, skarżący posiadając dane umożliwiające mu złożenie wniosków dowodowych w toku postępowania administracyjnego, pomimo zapewnienia mu czynnego udziału w postępowaniu oraz możliwości wypowiedzenia co do wyników postępowania dowodowego, nie skorzystał z własnych uprawnień procesowych, czym pozbawił organy obu instancji możliwości realizacji ich kompetencji do przeprowadzenia dowodu.
Mając powyższe na uwadze, za niezasadne uznać zatem należy zarzuty procesowe podniesione w punktach 1-3 petitum skargi kasacyjnej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zasadny również zarzut podniesiony w punkcie 4 petitum skargi kasacyjnej.
Należy zauważyć, że w sytuacji, gdy przedsiębiorca chce się uwolnić od odpowiedzialności administracyjnej za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, to na nim spoczywa obowiązek wykazania, że wystąpiły w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., zwalniające go z tej odpowiedzialności, i w tej sytuacji powinien on je wykazać. Przepis ten odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, w których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy nie był w stanie przewidzieć, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i takich rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi, a jednocześnie zapewniać przedsiębiorcy stałą i bieżącą kontrolę przestrzegania przez nie obowiązków nałożonych przez przepisy prawa. Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej w jej najbardziej ryzykownym wymiarze z przedsiębiorcy na inne podmioty (por. m.in. wyrok NSA z 17 listopada 2010 r. sygn. akt II GSK 967/09, opubl. LEX 746376 oraz powołany tam wyrok TK z 31 marca 2008r. w sprawie SK 75/06, opubl. OTK-A 2008/2/30).
Skoro zatem skarżący chciał skorzystać z dobrodziejstwa ww. przepisu, to powinien był w sposób wyczerpujący, rzetelny i obiektywny przedstawić dowody, które pozwalałaby na zastosowanie tego przepisu. Jednak w toku prowadzonego postępowania administracyjnego skarżący nie wykazał istnienia ww. przesłanek, a ciężar udowodnienia ich istnienia niezasadnie próbował przenieść na organy prowadzące postępowanie.
Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ma charakter wyjątkowy i podlega interpretacji ścieśniającej. Okolicznościami, o których mowa w tym przepisie, mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć.
Takie okoliczności w rozpoznawanej sprawie nie zostały wykazane. WSA prawidłowo uznał za zgodną z prawem ocenę organu, że w niniejszej sprawie skarżący nie może się skutecznie powoływać się na treść art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonym wyroku, że niewiarygodne są przedstawione kserokopie tzw. faktur zakupowych, skoro zostały one przedłożone dopiero przed sądem, podczas gdy w postępowaniu przed organami skarżący wskazywał, że w spornym okresie nie dochodziło do korzystania z samochodów w związku z ich serwisowaniem i złożył na tę okoliczność oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej. Wiarygodność twierdzeń skarżącego podważają też zasady doświadczenia życiowego, bowiem wydatki, i to w znacznej wysokości, dotyczą napraw samochodu używanego w działalności gospodarczej i dokumentują koszty prowadzenia tej działalności, objęte są zatem obowiązkiem przechowywania dowodów na poniesienie tych wydatków, dokumentują one bowiem koszty prowadzenia działalności gospodarczej. Z tych powodów podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie mógł zostać uwzględniony.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną i na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. a w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.). Zasądzona kwota 900 złotych stanowi zwrot kosztów zastępstwa procesowego przed NSA przez pełnomocnika, który nie reprezentował organu przed WSA oraz z tytułu sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną z zachowaniem terminu z art. 179 p.p.s.a. (por. uchwałę NSA z 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12).