II GSK 412/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną F. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego nakładającą karę pieniężną za naruszenie zakazu reklamy aptek. Organy administracji uznały, że akcja prozdrowotna zorganizowana przez F. stanowiła pośrednią reklamę 11 aptek sieci F., ze względu na podobieństwo oznaczeń i lokalizację pojazdów badawczych w pobliżu aptek. WSA podtrzymał to stanowisko. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, argumentując, że akcja była realizacją statutowych zadań fundacji, a także naruszenie przepisów postępowania. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia stał się wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 czerwca 2025 r. (sygn. C-200/24), który stwierdził, że polski art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego narusza prawo UE, ograniczając swobodę świadczenia usług i swobodę przedsiębiorczości. NSA, podzielając stanowisko TSUE, uznał, że polski przepis jest niezgodny z prawem UE i nie mógł stanowić podstawy do nałożenia kary. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów niższych instancji i umorzył postępowanie administracyjne, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów UE dotyczących reklamy w ochronie zdrowia, pierwszeństwo prawa UE nad krajowym zakazem reklamy aptek.
Orzeczenie opiera się na konkretnym wyroku TSUE i może być stosowane w podobnych sprawach dotyczących reklamy usług medycznych i farmaceutycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy polski przepis zakazujący reklamy aptek (art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego) jest zgodny z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z dyrektywą o handlu elektronicznym oraz art. 49 i 56 TFUE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, polski przepis zakazujący reklamy aptek narusza prawo Unii Europejskiej, ponieważ stanowi nieproporcjonalne ograniczenie swobody świadczenia usług i swobody przedsiębiorczości.
Uzasadnienie
TSUE stwierdził, że zakaz reklamy aptek jest zbyt szeroki i nieproporcjonalny, nie służy celom ochrony zdrowia publicznego w sposób uzasadniony i wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów, a także ogranicza konkurencję na rynku.
Czy akcja prozdrowotna organizowana przez fundację (OPP) może być uznana za niedozwoloną reklamę aptek, jeśli jest prowadzona w pobliżu aptek tej samej sieci i wykorzystuje podobne oznaczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli taka akcja jest realizacją statutowych zadań fundacji i nie ma na celu bezpośredniego zachęcania do zakupu produktów leczniczych, a jedynie informowanie o usługach prozdrowotnych.
Uzasadnienie
NSA, opierając się na wyroku TSUE, uznał, że zakaz reklamy aptek nie może obejmować działań prozdrowotnych fundacji, które nie są bezpośrednio związane ze sprzedażą produktów leczniczych i nie prowadzą do nadmiernego ich spożycia. Kluczowe jest, że polski przepis został uznany za niezgodny z prawem UE.
Czy sąd administracyjny powinien zastosować przepisy prawa Unii Europejskiej, które są sprzeczne z polskim prawem krajowym, nawet jeśli polskie prawo zostało uznane za zgodne z konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd krajowy jest zobowiązany zapewnić pełną skuteczność norm prawa unijnego i w razie konieczności nie stosować sprzecznych z nimi przepisów prawa krajowego.
Uzasadnienie
Zasada pierwszeństwa prawa unijnego, ukształtowana w orzecznictwie TSUE, wymaga od sądów krajowych stosowania prawa UE i niestosowania przepisów krajowych, które są z nim sprzeczne, niezależnie od ich zgodności z konstytucją krajową.
Przepisy (32)
Główne
ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pf art. 94a § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
TFUE art. 49
Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TFUE art. 56
Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej
dyrektywa o handlu elektronicznym art. 8 § ust. 1
Dyrektywa 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Pomocnicze
ppsa art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 145 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach art. 1
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie art. 3 § ust. 1
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 7a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
ppsa art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 177 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pf art. 129b § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
Konstytucja RP art. 91
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 9
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 91 § ust. 1 i ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 91 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
TUE art. 4 § ust. 3
Traktat o Unii Europejskiej
TECE art. 10
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Dyrektywa 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady art. 87 § ust. 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Polski przepis art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego narusza prawo UE (dyrektywa o handlu elektronicznym, art. 49 i 56 TFUE) poprzez nieproporcjonalne ograniczenie swobody przedsiębiorczości i świadczenia usług. • Akcja prozdrowotna fundacji nie stanowiła niedozwolonej reklamy aptek w rozumieniu prawa UE. • Sąd krajowy ma obowiązek stosować prawo UE i nie stosować sprzecznych z nim przepisów krajowych.
Godne uwagi sformułowania
Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 8 ust. 1 dyrektywy 2000/31/WE [...] oraz na mocy art. 49 i 56 TFUE. • przepisy krajowe zakazujące w sposób ogólny i całkowity wszelkiej reklamy danej działalności mogą ograniczyć osobom, które tę działalność wykonują, możliwość zaprezentowania się potencjalnym klientom i promowania usług, które zamierzają im oferować. • zakaz wynikający z art. 94a ust. 1 znowelizowanego Prawa farmaceutycznego wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu ochrony zdrowia publicznego polegającego na zwalczaniu nadmiernego spożycia produktów leczniczych.
Skład orzekający
Małgorzata Korycińska
sprawozdawca
Patrycja Joanna Suwaj
członek
Wojciech Kręcisz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących reklamy w ochronie zdrowia, pierwszeństwo prawa UE nad krajowym zakazem reklamy aptek."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na konkretnym wyroku TSUE i może być stosowane w podobnych sprawach dotyczących reklamy usług medycznych i farmaceutycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego orzeczenia TSUE, które ma bezpośredni wpływ na polskie prawo dotyczące reklamy aptek i usług medycznych, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników.
“TSUE: Polski zakaz reklamy aptek niezgodny z prawem UE! Co to oznacza dla Twojej firmy?”
Sektor
ochrona zdrowia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.