II GSK 407/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA w Olsztynie i oddalił skargę Prokuratora, uznając, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami powinno uwzględniać datę uprawomocnienia się wyroku sądu karnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Starosty o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, uznając, że organ błędnie obliczył okres obowiązywania zakazu. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że cofnięcie uprawnień powinno nastąpić na okres wskazany przez sąd karny, uwzględniając datę uprawomocnienia się wyroku jako początek biegu zakazu. W konsekwencji NSA oddalił skargę Prokuratora.
Sprawa dotyczyła cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B M.K. przez Starostę Nidzickiego na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w N. orzekającego zakaz prowadzenia pojazdów na okres 6 miesięcy od 22 lutego 2023 r. do 20 sierpnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Starosty, uznając, że organ błędnie obliczył termin końcowy zakazu, nie uwzględniając zasady, że dzień rozpoczęcia zakazu nie jest wliczany do jego okresu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, podzielając stanowisko organu kasacyjnego. NSA podkreślił, że cofnięcie uprawnień powinno nastąpić na okres ściśle wskazany przez sąd karny, a datą początkową zakazu jest dzień uprawomocnienia się orzeczenia lub dzień zatrzymania dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami, zgodnie z przepisami Kodeksu karnego wykonawczego i Kodeksu karnego. Sąd uznał, że cofnięcie uprawnień obowiązywało do 20 sierpnia 2023 r. włącznie, a wyrok WSA był błędny. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę Prokuratora.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Okres cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami powinien być liczony od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu karnego lub od dnia zatrzymania dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami, zgodnie z przepisami Kodeksu karnego wykonawczego i Kodeksu karnego. Dzień rozpoczęcia zakazu nie jest wliczany do jego okresu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że cofnięcie uprawnień powinno nastąpić na okres ściśle wskazany przez sąd karny, a datą początkową zakazu jest dzień uprawomocnienia się orzeczenia lub dzień zatrzymania dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami. Błędne jest stanowisko, że dopiero dzień następny po dacie uprawomocnienia się orzeczenia stanowi początek biegu sankcji administracyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
k.k.w. art. 182 § 2
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy
Obowiązek organu cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie orzeczonym w wyroku sądu karnego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 57 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.k.w. art. 12c
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy
k.k.w. art. 184
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy
Obowiązek sądu podania daty początkowej wykonania środka karnego.
k.k. art. 43 § 2
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny
Data początkowa obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów.
k.k. art. 63 § 4
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny
Zaliczenie okresu zatrzymania prawa jazdy na poczet orzeczonego zakazu.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 12c k.k.w. w zw. z art. 57 § 1 k.p.a. przez WSA, polegająca na uznaniu, że organ wskazał błędną datę końcową cofnięcia uprawnień kategorii B. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji organu, która nie była wydana z naruszeniem prawa materialnego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez powołanie w uzasadnieniu wyroku nieobowiązującego przepisu (art. 43 § 3 k.k.).
Godne uwagi sformułowania
organ administracyjny nie może we własnym zakresie rozstrzygać wątpliwości powstałych w związku z wykonywaniem wyroku sądu powszechnego i samodzielnie ustalać daty początku wykonania środka karnego. dzienna data początkowa środka karnego nie jest uwzględniana w procesie obliczania czasu trwania zakazu środka karnego. data początkowa obowiązywania zakazu należy przyjmować dzień uprawomocnienia się orzeczenia sądu, w którym zastosowano ten środek karny.
Skład orzekający
Mirosław Trzecki
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Skoczylas
sędzia
Krzysztof Sobieralski
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie daty początkowej i końcowej okresu cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów przez sąd karny, a także kompetencje organów administracji w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia uprawnień na podstawie orzeczenia sądu karnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego aspektu wykonywania orzeczeń karnych i administracyjnych, a konkretnie precyzyjnego ustalania terminów, co ma bezpośrednie przełożenie na życie obywateli.
“Kiedy faktycznie kończy się zakaz prowadzenia pojazdów? NSA wyjaśnia kluczowe zasady liczenia terminów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 407/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-08-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-02-22 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Skoczylas Krzysztof Sobieralski Mirosław Trzecki /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Ruch drogowy Sygn. powiązane II SA/Ol 605/23 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2023-11-21 Skarżony organ Starosta Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 151, art. 188 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 57 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2024 poz 706 art. 12c, art. 182 par. 2, art. 184 Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t. j.) Dz.U. 2024 poz 17 art. 43 par. 2, art. 63 par.4 Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t. j.) Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 7 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Starosty Nidzickiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Ol 605/23 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w Nidzicy na decyzję Starosty Nidzickiego z dnia 17 maja 2023 r. nr K.5430.2.62.2023 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. oddala skargę. Uzasadnienie Wyrokiem z 21 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 605/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu skargi Prokuratora Rejonowego w Nidzicy, uchylił decyzję Starosty Nidzickiego z 17 maja 2023 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Decyzją z 17 maja 2023 r. Starosta Nidzicki (dalej "organ") cofnął M.K. (dalej "uczestnik postępowania") uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, nr dokumentu: [...] nr druku: [...], wydanego przez Starostę Nidzickiego na okres od 22 lutego 2023 r. do 20 sierpnia 2023 r. (włącznie). Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Organ wskazał, że 2 maja 2023 r. wpłynął do niego odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w N. z 12 kwietnia 2023 sygn. akt [...], zgodnie z którym wobec uczestnika postępowania orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy, co zobligowało organ do cofnięcia uprawnienia kat. B oraz wskazania, że bieg okresu zakazu kierowania pojazdami – zgodnie z art. 12c art. 182 w zw. z art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks kamy wykonawczy (Dz. U. z 2021 r., poz. 53; dalej "k.k.w.") – rozpoczyna się od 22 lutego 2023 r. i kończy z upływem 20 sierpnia 2023 r. Skargę na powyższą decyzję wniósł Prokurator Rejonowy w Nidzicy. WSA w Olsztynie uchylił powyższą decyzję. Sąd stwierdził, że dyspozycja art. 182 § 2 k.k.w. powinna być odczytywana w synchronizacji nie tylko z art. 43 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U.2022, poz. 1138; dalej "k.k."), lecz również z art. 184 k.k.w. Powyższe oznacza, że organy administracji orzekające na podstawie art. 182 § 2 k.k.w. nie mogą we własnym zakresie rozstrzygać wątpliwości powstałych w związku z wykonywaniem wyroku sądu powszechnego i samodzielnie ustalać daty początku wykonania środka karnego. W przypadku zatem, gdy pomimo treści art. 184 k.k.w. sąd nie podał takiej daty początkowej wykonania zakazu, obowiązkiem organu jest zwrócić się do sądu, który wydał orzeczenie o rozstrzygnięcie wątpliwości co do wykonania orzeczenia. O tym, że możliwość taka istnieje stanowi art. 13 § 1 k.k.w. Zdaniem WSA, jedynym uprawnionym i jednocześnie zobowiązanym do rozstrzygania wątpliwości co do wykonania orzeczenia jest sąd orzekający w sprawie. Za niedopuszczalną Sąd uznał sytuację, w której organ administracyjny samodzielnie interpretuje lub w drodze dedukcji wskazuje okres obowiązywania orzeczonego zakazu. Łączna bowiem wykładnia art. 182 § 2 k.k.w. i art. 184 k.k.w. prowadzi do wniosku, że organ administracyjny może orzec o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdu wyłącznie na okres oznaczony konkretnymi datami wskazanymi przez sąd karny w oparciu o art. 184 k.k.w. W przeciwnym bowiem wypadku mielibyśmy do czynienia z sytuacją, w której organ administracyjny, wchodząc w kompetencje sądu karnego wbrew wyraźnej dyspozycji art. 13 § 1 k.k.w., dokonuje wyjaśnienia wątpliwości co do wykonania orzeczenia i de facto uzupełnia orzeczenie takiego sądu. W ocenie WSA zasadny był zarzut Prokuratora co do błędnego obliczenia terminu końcowego środka. Kwestię obliczania wymiary trwania środka karnego reguluje art. 184 k.k.w. Obowiązek podania przez sąd daty początkowej, od której należy liczyć okres wykonywania wyroku, niedwuznacznie dowodzi, że środek karny w rozmiarze orzeczonym przez sąd – którego czasookres jest obliczalny regułą statuowaną art. 12c k.k.w. – rozpoczyna się od daty początkowej, a zatem z jej pominięciem, czyli od dnia następnego. Dzienna data początkowa środka karnego nie jest uwzględniania w procesie obliczania czasu trwania zakazu środka karnego. Przyjęcie innej optyki wymuszałoby modyfikacje at. 184 k.k.w. W istocie rzeczy art. 184 k.k.w. w zakresie identyfikacji daty początkowej obliczania czasu trwania zakazu (środka karnego) – implicite, do skutku – jest równoważny z zasadą normowaną przywołanymi art. 123 k.p.k. i art. 57 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej "k.p.a."). Uregulowanie to jest konsekwencją przyjęcia – niedoznającej wyjątku i jasnej w swej wymowie – zasady, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Sąd uznał, że uprawnienie do kierowania pojazdami wskazanej kategorii winno być cofnięte uczestnikowi postępowania do 21 sierpnia 2023 r., a decyzja organu zapadła z naruszeniem art. 182 § 2 k.k.w., mającym wpływ na wynik sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Starosta Nidzidzki, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi Prokuratora, zasądzenie kosztów postępowania. Organ zrzekł się rozprawy. Zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: A) art. 12c k.k.w. w zw. z art. 57 § 1 k.p.a. przez jego błędną wykładnię i uznanie, że organ wskazał błędną datę końcową cofnięcia uprawnień kategorii B poprzez przyjęcie, że pierwszym dniem obowiązywania środka karnego jest 22 lutego 2023 r., a co za tym idzie ostatnim dniem jest 20 sierpnia 2023 r. 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo że wbrew ocenie Sądu pierwszej instancji nie była ona wydana z naruszeniem przepisu prawa materialnego, tj. art. 182 § 2 k.k.w., gdyż organ nie interpretował samodzielnie ani nie wskazywał w drodze dedukcji okresu obowiązywania orzeczonego zakazu, art. 141 § 4 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej "p.p.s.a.") w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez powołanie w uzasadnieniu wyroku nieobowiązującego w dacie orzekania przepisu, tj. art. 43 § 3 k.k. W piśmie z 22 stycznia 2024 r. Prokurator Okręgowy w Olsztynie wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Organ zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony nie zażądały jej przeprowadzenia, wobec tego Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Starosty Nidzickiego w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami stwierdził, że decyzja ta nie jest zgodna z prawem, co uzasadniało jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że datą początkową, od której należy liczyć okres wykonania środka karnego w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami spalinowymi, jest następny dzień po dacie początkowej obowiązywania środka karnego. Sąd pierwszej instancji uznał, że "dzienna data początkowa środka karnego nie jest uwzględniana w procesie obliczania czasu trwania zakazu środka karnego". Skarżący kasacyjnie organ nie podzielił tego stanowiska i zarzucił Sądowi pierwszej instancji wadliwą wykładnię art. 12c k.k.w. w związku z art. 57 § 1 k.p.a., a w konsekwencji wadliwe uznanie, że uprawnienie do kierowania pojazdami powinno być cofnięte uczestnikowi postępowania do 20 sierpnia 2023 r., podczas gdy powinien być to dzień 21 sierpnia 2023 r. Podkreślić należy, że decyzje o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami stanowią akty o charakterze związanym, co oznacza, że w przypadku zaistniałych ustawowych przesłanek, organ posiada nie tylko prawo, ale bezwzględny obowiązek wydania decyzji o określonej treści. Z art. 182 § 2 k.k.w. wynika właśnie obowiązek organu cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie orzeczonym w wyroku sądu karnego orzekającym o zakazie prowadzenia pojazdami. Równocześnie zgodnie z art. 184 k.k.w. przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono środek karny albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego środka, sąd podaje na podstawie treści wyroku datę początkową, od której należy liczyć okres wykonania tego środka. Z literalnego brzmienia przywołanego przepisu prawa, przy uwzględnieniu celów oraz funkcji zawartej w nim regulacji, stwierdzić należy, że organ administracji powinien cofnąć uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie wynikającym z wyroku sądu karnego, w którym orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów, to jest w określonym przez sąd zakresie i na ściśle wskazany okres, wynikający z orzeczonego przez sąd zakazu. Tym samym organ ma nie tylko cofnąć uprawnienie do kierowania pojazdami, ale musi cofnąć je w orzeczonym przez sąd karny zakresie. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że wskazane powyżej pojęcie "orzeczony przez sąd karny zakres" odnosi się także do okresu, na jaki sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów, co oznacza, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami musi nastąpić na ściśle wyznaczony okres, wynikający z orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2010 r.; sygn. akt I OSK 698/09). Łączna wykładnia art. 182 § 2 k.k.w. i art. 184 k.k.w. prowadzi bowiem do wniosku, że organ administracyjny może orzec o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdu wyłącznie na okres oznaczony konkretnymi datami wskazanymi przez sąd karny w oparciu o art. 184 k.k.w. Organ administracji nie może przy tym rozszerzać ani zawężać orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdu. Orzeczony w postępowaniu w sprawach o wykroczenia zakaz powadzenia wszelkich pojazdów wykonywany jest według przepisów Kodeksu karnego wykonawczego (art. 1 § 1 k.k.w., art. 182-182a k.k.w.). W sprawie nie są sporne kwestie związane z wykładnią i zastosowaniem przepisów regulujących okres, na który należy cofnąć uprawnienie do kierowania pojazdami, a rozstrzygnięcia wymaga – zgodnie z tym co na wstępie wskazano – zagadnienie dotyczące ustalania daty początkowej, od której należy liczyć powyższy okres, tj. czy dzień uprawomocnienia wyroku powinien być początkiem liczenia okresu. Z uwagi na to, że w sprawie w ogóle przedmiotem sporu nie jest data 22 lutego 2022 r. (dzień uprawomocnienia się wyroku, czy też dzień rzeczywistego zatrzymania prawa jazdy lub innego dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów), Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, skoncentrował się wyłącznie na rozstrzygnięciu wyżej wskazanego problemu prawnego. Zgodnie z przepisami Kodeksu karnego za datę początkową obowiązywania zakazu należy przyjmować dzień uprawomocnienia się orzeczenia sądu, w którym zastosowano ten środek karny (art. 43 § 2 k.k.). W myśl zaś art. 63 § 4 k.k. na poczet orzeczonego środka karnego, o którym mowa w art. 39 pkt 3 – zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych – zalicza się okres zatrzymania prawa jazdy lub innego odpowiedniego dokumentu. Wobec powyższego okres, na który orzeczono zakaz prowadzenia pojazdu – w razie braku wskazania przez sąd karny przesyłający odpis wyroku albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego środka innej daty początkowej, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka (art. 184 k.k.w.) – będzie rozpoczynał się wraz z okresem obowiązywania zakazu, wynikającym z art. 43 § 2 k.k., bądź z zaliczeniem okresu z art. 63 § 4 k.k. Do okresu tego wlicza się dzień uprawomocnienia się orzeczenia, co uzasadnione jest materialnym charakterem tego terminu i z tego powodu oblicza się go od dnia do dnia (dies a quo) według zasady computatio civilis. Stanowisko to znajduje podstawę w orzecznictwie Sądu Najwyższego (postanowienie z 13 czerwca 2012 r., V KK 70/12, postanowienie z dnia 20 czerwca 2013 r., I KZP 4/13, OSNKW 2013, z.r 8, poz. 64, postanowienie z 23 października 2013 r., IV KK 286/13) oraz w poglądach doktryny (por. J. Kulesza, Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 1990 r., V KZP 5/90, PS 1992, nr 9, s.106 - 107, R. A. Stefański, Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 1990 r., V KZP 5/90, OSP 1991, Nr 1, poz. 16, s 26 - 27, tenże, Kodeks karny. Komentarz, R. A. Stefańskiego (red.), Warszawa 2020, teza 12 do art. 43 k.k., P. Gensikowski [w:] Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, J. Lachowski (red.), Warszawa 2015, s. 642). Identyczne stanowisko co do omawianej kwestii zasad liczenia okresu cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1546/23. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela powyższe poglądy wyrażane zarówno w orzecznictwie jak i judykaturze. Stanowisko to w pełni należy odnieść do zaliczania na poczet środka karnego faktycznego okresu zatrzymania prawa jazdy. W takiej sytuacji do okresu cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami podlega zaliczeniu także rzeczywista data zatrzymania prawa jazdy. Stąd też nie znajduje akceptacji postawiona przez Sąd pierwszej instancji teza, że dopiero dzień następny po dacie uprawomocnienia się orzeczenia ( faktycznego zatrzymania prawa jazdy ) stanowi początek biegu omawianej sankcji administracyjnej. Nadto należało podnieść, na co trafnie wskazano w skardze kasacyjnej, że zgodnie z obowiązującym od 1 lipca 2015 r. przepisem art. 12c k.k.w., dodanym na mocy art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 396), jeżeli kara lub inny środek podlegający wykonaniu według przepisów k.k.w. są określone w tygodniach, miesiącach lub latach, przyjmuje się w postępowaniu wykonawczym, że tydzień liczy się jako 7 dni, miesiąc za dni 30, a rok za dni 365. W tej sytuacji należało uznać, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi obowiązuje przez 180 dni (przez 6 miesięcy licząc po 30 dni), od 22 lutego 2023 r. do dnia 20 sierpnia 2023 r. (włącznie). Koniec obowiązywania sankcji administracyjnej w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi wiązać należy z upływem ostatniego dnia okresu wyznaczonego przez sąd w wyroku. Nie ma możliwości jego dalszego przedłużania (por. K. Łucarz, Zakaz prowadzenia pojazdów jako środek polityki kryminalnej, Wrocław 2005, s. 213-214). Po upływie okresu, na jaki orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów, skazany odzyskuje możność korzystania z uprawnień, które objęte były zakazem (por. J. Kulesza, Glosa..., s. 112). Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP poprzez wadliwe powołanie się na nieobowiązujący w dacie orzekania przepis art. 43 § 3 k.k. Zgodnie z treścią art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., jeżeli nie wiadomo, jaki stan faktyczny Sąd pierwszej instancji przyjął, jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy wada uzasadnienia nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Fakt, że stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Z przyczyn wskazanych wyżej, NSA uznał za usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 12c k.k.w. w związku z art. 57 § 1 k.p.a. i zaskarżony wyrok uchylił. Ponieważ istota sprawy oraz spornej w niej kwestii – jak wynika to okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy – jest dostatecznie wyjaśniona, zaktualizowały się określone przepisem art. 188 p.p.s.a. przesłanki rozpoznania skargi strony na decyzję Starosty Nidzickiego wydaną w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie ustalenia daty początkowej i końcowej okresu cofnięcia uczestnikowi postępowania uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. W świetle wszystkich przedstawionych argumentów skarga Prokuratora Rejonowego w Nidzicy, jako niezasadna, podlegała oddaleniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę, orzekając na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. NSA nie orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego ze względu na stanowisko wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 3 lipca 2017 r., sygn. akt I OPS 1/17. Zgodnie z nim prokurator, który działając na prawach strony na podstawie art. 8 § 1 p.p.s.a., zainicjował postępowanie sądowoadministracyjne lub zgłosił w nim udział w interesie ogólnym – w celu ochrony praworządności, nie może zostać obciążony kosztami postępowania sądowoadministracyjnego. Stanowiskiem tym NSA w składzie niniejszym jest związany na mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. i je w całości popiera. Skoro więc skargę złożył Prokurator, to nie było podstaw do uwzględnienia wniosku organu o zasądzenie kosztów postępowania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI