II GSK 407/07

II GSK 407/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-09-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Kuba /przewodniczący/
Maria Myślińska (sprawozdawca) /autor uzasadnienia/
Czesława Socha /zdanie odrebne/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 405/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-05-29
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 4 poz 27
art 7 ust 1 a,  art 7 ust 3, art 9, art 17 pkt 1 i 2, art 30, art 35 ust 1 pkt 3,
Ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art 155.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 183 par 1, art. 184, art. 204 pkt 2.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędziowie NSA Maria Myślińska (spr.) Czesława Socha Protokolant Magdalena Rosik po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 maja 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 405/07 w sprawie ze skargi "F." Spółki z o.o. w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz "F." Spółki z o.o. w W. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia zł.) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. zdanie odrębne
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 29 maja 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 405/07 uchylił decyzję Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2006 r. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji udzielającej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa m. Sąd stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. udzielono F. Sp. z o.o. zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie woj. m. Wnioskiem z dnia [...] października 2006 r. F. Sp. z o.o. zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej w W. o zmianę w trybie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.) ww. decyzji w części dotyczącej miejsc prowadzenia działalności, polegającą na wprowadzeniu do wykazu punktów gier na automatach o niskich wygranych następujących lokalizacji:
- Zakłady Sportowe "P." w W. przy ul. B. 11 a,
- Zakłady Sportowe "P." w P. przy ul. S. 26,
- Zakłady Sportowe "P." w R. przy ul. T. 9.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W., powołując się na art. 155 k.p.a. odmówił dokonania zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] lipca 2003 r. we wskazanym zakresie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w jednym lokalu nie może jednocześnie funkcjonować punkt gier na automatach o niskich wygranych oraz punkt przyjmowania zakładów wzajemnych, albowiem takie usytuowanie tych punktów prowadziłoby do naruszenia przepisu art. 7 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.), na mocy którego urządzanie gier na automatach o niskich wygranych jest dozwolone wyłącznie w punktach gier na automatach o niskich wygranych (ust. 1a), natomiast przyjmowanie zakładów wzajemnych dozwolone jest wyłącznie w punktach przyjmowania zakładów wzajemnych (ust. 3). Organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 30 cyt. ustawy punkty gier na automatach o niskich wygranych mogą być usytuowane w lokalach gastronomicznych, handlowych lub usługowych. Lokale te mają być oddalone co najmniej 100 m od szkół, placówek oświatowo-wychowawczych, opiekuńczych oraz ośrodków kultu religijnego.
Minister Finansów, po rozpoznaniu odwołania F. Sp. z o.o. z siedzibą w W., decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję.
Zdaniem organu II instancji, z dokumentów sprawy wynika, że zmiana decyzji ostatecznej z dnia [...] lipca 2003 r. w zakresie, w jakim wnioskowała strona, jest niedopuszczalna ze względu na obowiązujący stan prawny. W świetle przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych nie jest możliwa lokalizacja punktów gier na automatach o niskich wygranych na terenie punktów przyjmowania zakładów wzajemnych, kasyn oraz salonów gier. Prowadzenie określonych kategorii gier oraz zakładów wzajemnych dozwolone jest w ściśle określonych miejscach wymienionych w art. 7 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Ustawodawca definiując w art. 9 ustawy miejsca prowadzenia działalności w zakresie określonych kategorii gier oraz zakładów wzajemnych, posługuje się pojęciem kasyna gry, salonu gry binga pieniężnego, salonu gier na automatach, punktu przyjmowania zakładów wzajemnych oraz punktu gier na automatach o niskich wygranych. Przepisy powyższe należy czytać łącznie z generalną zasadą określoną w art. 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, według której urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych zakładów wzajemnych, gier na automatach i gier na automatach o niskich wygranych jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie.
Organ wskazał, że dokonując analizy brzmienia przepisów art. 7 ust. 1 a, art. 7 ust. 3 oraz art. 9 cyt. ustawy, należy stwierdzić, że intencją ustawodawcy przy formułowaniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych było ścisłe rozdzielenie aktywności ekonomicznej i finansowej podmiotów prowadzących gry i zakłady wzajemne. Tak wyraźne oddzielenie w przepisach konkretnych miejsc prowadzenia działalności (w szczególności art. 7 ust. 1-3) jest wyraźną dyspozycją, że poszczególne gry i zakłady tam wskazane nie mogą być prowadzone w jednym miejscu.
W ocenie organu II instancji zapisy zawarte w art. 7 ust. 1 a i ust. 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych są wystarczającą przesłanką do odmowy uchylenia lub zmiany decyzji z dnia [...] lipca 2003 r. Ponadto Minister Finansów nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie interesu społecznego lub słusznego interesu strony, przemawiających za uchyleniem lub zmianą decyzji organu I instancji.
Uchylając decyzje obu instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. podał, że organ dokonał wadliwej wykładni przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych.
Sąd wskazał, że w art. 7 ust. 1 a cyt. ustawy wskazane jest, że urządzenie gier na automatach o niskich wygranych jest dozwolone wyłącznie w punktach gier na automatach o niskich wygranych. Tak samo określone jest w ust. 3 tegoż artykułu przyjmowanie zakładów wzajemnych – wyłącznie w punktach zakładów wzajemnych. Przy takiej konstrukcji przepisu partykułę "wyłącznie" należy odnieść do urządzania gier na automatach o niskich wygranych i odpowiednio do przyjmowania zakładów wzajemnych. Oznacza to, że aby możliwe było urządzenie gier i przyjmowanie zakładów muszą powstać najpierw punkty gier na automatach o niskich wygranych i punkty przyjmowania zakładów wzajemnych zgodnie z wymogami określonymi w art. 9 ust. 2 i 3 cyt. ustawy. Następnie urządzenie gier i przyjmowanie zakładów może odbywać się wyłącznie w miejscach uznawanych za punkt urządzania gier na automatach o niskich wygranych i punkt przyjmowania zakładów wzajemnych zgodnie z definicją zawartą w ww. przepisie. Z art. 7 ust 1 a i ust. 3, art. 9 ust 2 i ust. 3 oraz art. 30 ustawy o grach i zakładach wzajemnych nie wynika, aby ustawodawca przewidział konieczność wydzielenia miejsca, w którym ma być zlokalizowany punkt gier na automatach o niskich wygranych, czy też punkt przyjmowania zakładów wzajemnych. Taką konieczność wydzielenia miejsca ustawodawca zastrzegł natomiast definiując salon gier na automatach, salon gry bingo pieniężne. Brak występowania ustawowego wymogu, aby punkt gry na automatach o niskich wygranych był miejscem wydzielonym przesądza – zdaniem Sądu - o dopuszczalności usytuowania takiego punktu gry w lokalu, w którym prowadzony jest już punkt przyjmowania zakładów wzajemnych.
Sąd I instancji podkreślił, że w niniejszej sprawie skarżąca organizuje jedynie gry na automatach o niskich wygranych, nie prowadzi natomiast działalności w zakresie zakładów wzajemnych. Tym samym, z racji istnienia odrębnych podmiotów gospodarczych, ścisłe rozdzielenie aktywności ekonomicznej i finansowej jest zachowane.
Zdaniem Sądu organy obu instancji niewłaściwie zinterpretowały przepisy ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Błędna wykładnia art. 7 ust 1 a, art. 9 pkt 3 oraz art. 30 cyt. ustawy doprowadziła do przyjęcia, że przepisy te sprzeciwiają się zmianie decyzji udzielającej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa m.
Sąd I instancji wskazał, iż przepis art. 155 k.p.a. ustanawia cztery przesłanki, które muszą wystąpić łącznie, ażeby można było wzruszyć decyzję. Po pierwsze ma to być decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, po drugie strona wyraziła zgodę na zamianę lub uchylenie decyzji, po trzecie przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiego aktu, po czwarte za uchyleniem lub zmianą decyzji, przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. W przedmiotowej sprawie decyzja odnosi się do lokalizacji punktów gier na automatach o niskich wygranych, ale przyjąć należy, że również w przypadku decyzji udzielających zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych możliwa jest jej zmiana (co do zasady) co do umiejscowienia poszczególnych punktów gier. Elementem istotnym zezwolenia jest liczba punktów gier na automatach o niskich wygranych, albowiem zgodnie z art. 37 ustawy o grach i zakładach wzajemnych jedno zezwolenie jest udzielane dla określonej w zezwoleniu liczby punktów gier na automatach o niskich wygranych. Skoro tak to w trybie art. 155 k.p.a. niemożliwa jest zmiana liczby tych punktów. Natomiast zmiana ich lokalizacji przy spełnieniu przesłanek z art. 155 k.p.a. jest możliwa (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 1998 r., sygn. akt II SA 44/98).
Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. stwierdził, że organy - wbrew wymogom zawartym w art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. - nie rozważyły należycie wskazanych przez spółkę we wniosku przyczyn, z powodu których domagała się ona zmiany ostatecznej decyzji. Rozstrzygnięcia wydawane na podstawie art. 155 k.p.a. są zawsze oparte na konstrukcji uznania administracyjnego, co oznacza, że ocena w konkretnej sprawie, czy występują racje społeczne lub słuszny interes strony, należy do organu rozstrzygającego i do niego też należy wybór jednego z możliwych rozwiązań. Zbadanie zamiany okoliczności faktycznych, jaka nastąpiła po dniu wydania dotychczasowej decyzji jest o tyle istotna, że rzutuje na ocenę występowania przesłanek interesu społecznego lub słusznego interesu strony. W tym zakresie postępowanie administracyjne wymaga uzupełnienia, a następnie uzasadnienia dokonanego wyboru, aby możliwa była sądowa kontrola rozstrzygnięcia organu w zakresie motywów jakie doprowadziły do rozstrzygnięcia.
W skardze kasacyjnej Minister Finansów wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w W., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, według norm przepisanych.
Jako podstawę skargi kasacyjnej organ wskazał naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię (art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a.), tj. przepisów art. 7 ust. 1a i art. 7 ust. 3 w związku z art. 9 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, polegające na niezasadnym przyjęciu, że możliwe jest prowadzenie w jednym lokalu działalności w zakresie zakładów wzajemnych i gier na automatach o niskich wygranych oraz przyjęciu, że Minister Finansów nie rozważył należycie wskazanych przez spółkę we wniosku przyczyn, z powodu których domagała się ona zmiany ostatecznej decyzji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Minister Finansów podtrzymał swoje stanowisko, które jest zgodne z dotychczas stosowaną przez organ wykładnią przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Organ podkreślił, że intencją ustawodawcy wyrażoną w art. 7 ust. 1a i ust. 3 oraz art. 9 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, jak również w innych przepisach tej ustawy, jest ścisłe rozdzielenie aktywności ekonomicznej i finansowej podmiotów prowadzących gry i zakłady wzajemne. Konstrukcja oddzielenia w przepisach konkretnych miejsc prowadzenia działalności (w szczególności w art. 7 ust. 1 – 3 ustawy) ma na celu zminimalizowanie niepewności i niejasności związanych z funkcjonowaniem podmiotów prowadzących gry i zakłady wzajemne. Minister Finansów podkreślił, że podejmując decyzję w przedmiotowej sprawie, miał w szczególności na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli.
Organ wskazał również, że zgodnie z art. 30 ww. ustawy punkty gry na automatach o niskich wygranych mogą być usytuowane w lokalach gastronomicznych, handlowych lub usługowych, oddalonych co najmniej 100 m od szkół, placówek oświatowo-wychowawczych, opiekuńczych oraz ośrodków kultu religijnego. Przepisy ustawy nie określają podobnych warunków dla punktów zakładów wzajemnych. wprowadzając Ustawodawca natomiast wprowadzając wyraźny zakaz wstępu osobom które nie ukończyły 18 lat do ośrodków gier oraz do punktów przyjmowania zakładów wzajemnych (art. 17 ust. 1), zakazem tym nie objął punktów gier na automatach o niskich wygranych. Oznacza to, że do wskazanych w art. 30 ustawy o grach i zakładach wzajemnych lokali gastronomicznych, handlowych lub usługowych nie ma zastosowania zakaz wstępu osób niepełnoletnich, a jedynie zakaz ich udziału w grach na automatach o niskich wygranych umiejscowionych w tych lokalach.
Odnosząc się natomiast do stwierdzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., że organy obu instancji nie rozważyły należycie wskazanych przez Spółkę we wniosku przyczyn, z powodu których domagała się ona zmian ostatecznej decyzji i naruszenia w ten sposób art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Minister Finansów stwierdził, że strona domagając się zmiany decyzji ostatecznej powołała się na art. 155 k.p.a. Z wykładni gramatycznej tego przepisu wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, b) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, c) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. W przedmiotowej sprawie przepisami szczególnymi zawierającymi warunek zmiany decyzji w przedmiocie lokalizacji punktów gier na automatach o niskich wygranych są art. 7 ust. 1a i ust. 3, art. 9 oraz art. 30 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. W ocenie Ministra Finansów zapisy zawarte w art. 7 ust. 1a i ust. 3 są wystarczającą przesłanką do odmowy uchylenia lub zmiany decyzji z dnia [...] lipca 2003 r. Badanie interesu społecznego lub słusznego interesu strony było zatem w tym przypadku bezprzedmiotowe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku spełnienia co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie nie zachodzi nieważność postępowania. Zatem uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów składających się na podstawę kasacyjną.
Zarzuty skargi kasacyjnej zostały sformułowane precyzyjnie, wobec czego nie zachodzą wątpliwości co do granic skargi kasacyjnej.
Jedyny zarzut podniesiony w skardze kasacyjnej − naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) dotyczył, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, błędnej wykładni przepisów art. 7 ust. 1a i art. 7 ust. 3 w związku z art. 9 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.) polegającej na niezasadnym przyjęciu, iż możliwe jest prowadzenie w jednym lokalu działalności w zakresie zakładów wzajemnych i gier na automatach o niskich wygranych oraz przyjęciu, że Minister Finansów nie rozważył należycie wskazanych przez Spółkę przyczyn, z powodu których domagała się ona zmiany ostatecznej decyzji.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez organ Ministra Finansów interpretacja wyżej powołanych przepisów prawa materialnego zarówno w kwestionowanej decyzji, jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie jest trafna i przepisy te nie mogły stanowić przeszkody w zastosowaniu trybu z art. 155 k.p.a. do zmiany przedmiotowej decyzji o zezwoleniu na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.
Wnikliwa analiza treści przepisów art. 7 ust. 1a i 3 w związku z art. 9 ust. 2 i 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych prowadzi do wniosku, że prowadzenie obu wymienionych w tych przepisach działalności z zakresu gier losowych i zakładów wzajemnych dozwolone jest wyłącznie w punktach do tego przeznaczonych, a przez te punkty rozumie się miejsca, a nie odrębne lokalne, jak kasyna gier czy też wydzielone miejsca przeznaczone na salon gier na automatach (art. 9 pkt 1 lit. b ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych).
Skoro w ustawie zawarta jest legalna definicja punktów przyjmowania zakładów wzajemnych i punktów gry na automatach o niskich wygranych i odnosi się ona jednoznacznie do fizycznego miejsca w odróżnieniu do definicji ośrodków gier (kasyna, salonu gier, salonu gier bingo), która niewątpliwie obejmuje wydzielone miejsca lub odrębne lokale, to brak jest przesłanek do rozumowania, że miejsca te mają być położone (względem siebie) w wyodrębnionych lokalach i nie mogłyby ze sobą sąsiadować.
Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł ustawowego wymogu ani w omawianych przepisach, ani też w całej ustawie o grach losowych i zakładach wzajemnych, aby punkty gry na automatach o niskich wygranych miałyby być miejscem wydzielonym w rozumieniu art. 9 pkt 1 lit. b) i c) ustawy, tym bardziej że zgodnie z przepisem art. 30 cyt. wyżej ustawy punkty gry na automatach o niskich wygranych mogą być usytuowane w lokalach gastronomicznych, handlowych lub usługowych co najmniej 100 m od szkół, placówek oświatowo-opiekuńczych oraz ośrodków kultu religijnego.
Jeżeli zatem lokal, w którym znajduje się punkt przyjmowania zakładów wzajemnych spełnia kryteria z art. 30 ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych, to nie ma przeszkód prawnych, aby w tym samym lokalu nie znajdował się punkt gier na automatach o niskich wygranych.
Minister Finansów interpretując pojęcie "wyłączności" zawarte w art. 7 ust. 1a i 3 ustawy o grach odnosi je do otoczenia tych punktów przyjmowania zakładów, czy też urządzania gier na automatach o niskich wygranych, a nie koncentruje się na prostym rozumieniu tego słowa jakim jest stwierdzenie, że poza określonymi punktami opisane w tych przepisach rodzaje gier losowych nie mogą być prowadzone lub przyjmowane zakłady wzajemne.
Wyłączność omawianych punktów oznacza zatem nic innego, jak konieczność skoncentrowania gry i przyjmowania zakładów wzajemnych do ściśle określonych punktów (miejsc), które znajdują swoje odzwierciedlenie w zezwoleniu poprzez wskazanie miejsca urządzania gier lub zakładów (art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy).
Zupełnie nieuprawnione jest twierdzenie wnoszącego skargę kasacyjną Ministra Finansów, że z brzmienia przepisów art. 7 ust. 1a, art. 7 ust. 3 i art. 9 ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych, jak również z innych przepisów tej ustawy wynika intencja ustawodawcy ścisłego rozdzielenia aktywności ekonomicznej i finansowej podmiotów prowadzących gry i zakłady wzajemne i jako dowód tego rozdzielenia ma stanowić rzekomy zakaz usytuowania obu tych punktów np. w jednym lokalu.
Nie stoją również na przeszkodzie takiemu usytuowaniu punktów gier na automatach o niskich wygranych jakie zaproponowała spółka "F." we wniosku o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a., przepisu art. 17 pkt 1 i 2 ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych, które ograniczają dostęp małoletnich do przyjmowania zakładów bukmacherskich i możliwość uczestnictwa tychże małoletnich w grach na automatach o niskich wygranych.
Zakaz wstępu do punktu przyjmowania zakładów bukmacherskich oznacza bowiem jedynie zakaz wstępu do tego punktu, a nie do lokalu, w którym się ten punkt znajduje. Tak samo zakaz uczestnictwa w grze na automatach o niskich wygranych nie oznacza zakazu pobytu w lokalu, w którym się te automaty znajdują.
Brak jest w ustawie o grach losowych i zakładach wzajemnych innych przepisów, które by wprowadzały dalsze ograniczenia działalności gospodarczej w zakresie gier. Jeżeli chodzi o usytuowanie punktów urządzania gier na automatach o niskich wygranych lub przyjmowania zakładów wzajemnych, a tylko ustawowe ograniczenia zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 3 ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych mogły stanowić przeszkodę w zastosowaniu trybu z art. 155 k.p.a., w myśl bowiem art. 3 omawianej ustawy urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie.
Należy podkreślić, że wśród 4 przesłanek stosowania art. 155 k.p.a., które muszą wystąpić łącznie, zasadnicze znaczenie, ale nie jedyne, ma omawiana przesłanka negatywna dotycząca szczególnych przepisów, które sprzeciwiałyby się zmianie decyzji, a według Ministra Finansów te szczególne przepisy to rozważane wyżej przepisy art. 7 ust. 1a i 3, i art. 9 pkt 2 i 3 ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych.
Jak już podkreślono wyżej, zgadzając się z poglądem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, przepisy te nie mogły stanowić podstawy do odmowy zmiany przedmiotowej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. i dlatego zasadnie zaskarżona decyzja została uchylona.
Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł w niniejszej sprawie zajmować się pozostałymi przesłankami z art. 155 k.p.a., a w szczególności interesem społecznym i słusznym interesem strony w zmianie decyzji na podstawie art. 155 k.p.a., gdyż to nie było przedmiotem zarzutów skargi kasacyjnej.
Wprawdzie wnoszący skargę kasacyjną na koniec uzasadnienia swojej skargi odniósł się również do stwierdzenia przez Sąd I instancji o nierozważeniu przez organy obu instancji w sposób należyty tej przesłanki, ale było to poza granicami skargi kasacyjnej.
Na marginesie należy wspomnieć jedynie, że zgodnie z wytycznymi Sądu I instancji organy orzekające w tej sprawie będą zobowiązane przy ponownym rozpoznaniu sprawy zbadać możliwość zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. oraz przesłanki w postaci występowania interesu społecznego i słusznego interesu strony.
Reasumując powyższe rozważania należy stanowczo stwierdzić, że brak jest przekonywujących argumentów w skardze kasacyjnej podważających, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłową wykładnię zarzucanych przepisów art. 7 ust. 1a i 3, i art. 9 pkt 2 i 3 ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych, z których absolutnie nie wynika zakaz usytuowania punktów urządzania gier na automatach o niskich wygranych w lokalach, w których znajdowałyby się punkty przyjmowania zakładów bukmacherskich.
Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadniają przepisy art. 204 pkt 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
zdanie
odrębne
Zdanie odrębne
UZASADNIENIE zdania odrębnego
sędziego NSA Czesławy Sochy do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2008 r. o sygn. akt II GSK 407/07
Nie podzielam stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uzasadnieniu do wyroku z dnia 26 lutego 2008 r. o sygnaturze akt II GSK 407/07 dotyczącego istnienia podstaw do oddalenia skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 maja 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 405/07, w sprawie ze skargi "F." Spółki z o.o. w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2007 r. o nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmiany decyzji ostatecznej w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach. Uważam, że zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. powinien zostać uchylony, a skarga do Sądu I instancji powinna zostać oddalona z uwzględnieniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Ministra Finansów od "F." Spółki z o.o. z siedzibą w W.
Jak wynika z treści uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2008 r., sygn. akt II GSK 407/07, oddalenie skargi kasacyjnej wynikało z nieuwzględnienia zarzutu błędnej wykładni przepisów prawa materialnego polegającej na przyjęciu, że przepisy te nie mogły stanowić przeszkody w zastosowaniu trybu z art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a., do zmiany decyzji o zezwoleniu na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.
Moim zdaniem powyższa argumentacja nie jest uzasadniona z następujących powodów.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że powyższe zagadnienie było już przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu do wyroku z dnia 28 lutego 2007 r. o sygn. akt II GSK 267/06. Podzielam w pełni stanowisko tam wyrażone. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął zasadę, że zezwolenie na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie także zakładów wzajemnych, gier na automatach oraz gier na automatach o niskich wygranych obejmuje między innymi, zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (t.j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.), miejsce urządzenia gier i zakładów. Oznacza to, że jest to wymóg obligatoryjny, gdyż określa w jakich konkretnych punktach działalność może być prowadzona, a punkty te wyznaczają ramy zezwolenia. Miejsca urządzania gier lub zakładów określone w powyższym art. 35 ust. 1 pkt 3 niewątpliwie wyznaczane są w oparciu o dane wynikające z art. 32 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, a więc: opis usytuowania geograficznego budynku lub miejsca, w którym ma być ulokowany ośrodek gier, wyraźne określenie jego rozmiarów, wraz z planem i ogólnymi informacjami związanymi z konstrukcją, dokumenty potwierdzające tytuł prawny do budynku czy też lokalu, a w przypadku punktu przyjmowania zakładów wzajemnych – zgodę władającego budynkiem lub lokalem na korzystanie z niego. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 15 powyższej ustawy wniosek o udzielenie zezwolenia na prowadzenie przedmiotowej działalności powinien zawierać opinię rady gminy o lokalizacji ośrodka gier. Przepis art. 37 tej ustawy wskazuje, że jedno zezwolenie jest udzielane na prowadzenie jednego ośrodka gier albo określonej w zezwoleniu liczby punktów przyjmowania zakładów wzajemnych lub punktów gier na automatach o niskich wygranych. Z jego treści wynika więc, że elementem koniecznym zezwolenia jest wskazanie i to precyzyjne punktów, w których gry o niskich wygranych będą urządzane. Punkty gry na automatach o niskich wygranych zgodnie z art. 30 ustawy o grach i zakładach wzajemnych mogą być usytuowane w lokalach gastronomicznych, handlowych lub usługowych, oddalonych co najmniej 100 m od szkół, placówek oświatowo-wychowawczych, opiekuńczych oraz ośrodków kultu religijnego. Dowodzi to, że prawo wyznaczenia miejsc urządzania gier lub zakładów ograniczone jest do konkretnie wskazanych miejsc. To wskazanie konkretnych miejsc stanowi zatem istotny materialno-prawny element decyzji, wyznaczając jej granice. Zmiana tego elementu decyzji w trybie art. 155 k.p.a. nie mogła zyskać aprobaty. Wpisanie nowych miejsc czy też kolejnej działalności na podstawie art. 155 k.p.a. stanowi bowiem rozszerzenie decyzji ostatecznej. Rozszerzenie to stanowi treść nowej sprawy administracyjnej, podczas gdy zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy pierwotnej. Nie można zatem przyjąć, jak starano się wykazać, że nawet w takich sytuacjach istnieje tożsamość sprawy administracyjnej, a zawarcie w decyzji miejsca nosi jedynie charakter techniczny. Innymi słowy, przepisami zakazującymi zmiany ostatecznych decyzji administracyjnych w omawianym trybie będą przepisy określające istotę regulowanej działalności i do nich niewątpliwie należy miejsce urządzania gier lub zakładów, czy też rozszerzanie działalności z tej ustawy na inne podmioty.
Powyższe wskazuje, że ustawa o grach i zakładach wzajemnych sprzeciwia się zmianom w zakresie oczekiwanym przez wnioskodawcę, a to oznacza brak oparcia modyfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej w przepisach prawa materialnego.
W tej sytuacji, skoro dokonana przez Sąd I instancji ocena prawa materialnego nie jest prawidłowa, należało zgodnie z art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylić wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. i złożoną skargę do Sądu I instancji oddalić. Należało także orzec o kosztach postępowania zgodnie z art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 i 3 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skoro w mojej ocenie w sprawie nie zachodziły podstawy do oddalenia skargi kasacyjnej, to z przyczyn powyższych złożyłam zdanie odrębne.