II GSK 404/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-12-02
NSAAdministracyjneWysokansa
pozwolenie na brońochrona osobistazagrożenie życiaprokuratorŻandarmeria WojskowaKodeks postępowania administracyjnegoustawa o broni i amunicjibezpieczeństwo publiczne

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że prokurator wojskowy wykazał ponadprzeciętne zagrożenie życia uzasadniające wydanie pozwolenia na broń palną bojową do celów ochrony osobistej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej od wyroku WSA, który uchylił decyzję o odmowie wydania pozwolenia na broń palną bojową dla prokuratora wojskowego. Prokurator argumentował, że jego specyficzna służba wiąże się z realnym, stałym i ponadprzeciętnym zagrożeniem życia. Organy administracji odmawiały wydania pozwolenia, uznając zagrożenie za subiektywne i nieudowodnione. WSA uznał jednak, że prokurator wykazał obiektywne zagrożenie. NSA, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził, że specyfika pracy prokuratora wojskowego może uzasadniać wydanie pozwolenia na broń.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję o odmowie wydania pozwolenia na broń palną bojową do celów ochrony osobistej dla kpt. J. B., prokuratora wojskowego. Prokurator wnioskował o pozwolenie, powołując się na stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia i mienia wynikające ze specyfiki jego służby, obejmującej pracę z osobami ze środowisk przestępczych na terenie całego województwa lubelskiego i innych rejonów Polski. Wskazywał na incydenty takie jak kradzież danych osobowych z KSSiP, uszkodzenie samochodu oraz groźby. Organy administracji, w tym Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej, odmówiły wydania pozwolenia, uznając, że wnioskodawca nie wykazał obiektywnego, ponadprzeciętnego zagrożenia, a przytoczone zdarzenia nie uzasadniają wydania broni. WSA uchylił te decyzje, uznając, że prokurator wykazał obiektywne zagrożenie, a jego stanowisko pracy samo w sobie może generować takie ryzyko. NSA, oddalając skargę kasacyjną organu, potwierdził, że specyfika pracy prokuratora wojskowego, realizującego czynności śledcze z osobami dopuszczającymi się przestępstw, może uzasadniać istnienie stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia, zdrowia lub mienia, co stanowi ważną przyczynę wydania pozwolenia na broń palną do celów ochrony osobistej. Sąd podkreślił, że nie jest wymagane, aby zagrożenie było już faktycznie zrealizowane, a ocena zagrożenia musi być odniesiona do konkretnego środowiska i charakteru pracy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, specyfika pracy prokuratora wojskowego, realizującego czynności śledcze z osobami dopuszczającymi się przestępstw, może uzasadniać istnienie stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia, zdrowia lub mienia, co stanowi ważną przyczynę wydania pozwolenia na broń palną do celów ochrony osobistej.

Uzasadnienie

NSA uznał, że choć samo wykonywanie obowiązków prokuratora nie jest wystarczające, to specyfika pracy prokuratora wojskowego, obejmująca kontakt z przestępcami i działanie na szerokim obszarze, może generować realne i ponadprzeciętne zagrożenie. Sąd podkreślił, że nie jest wymagane, aby zagrożenie było już faktycznie zrealizowane, a ocena musi być odniesiona do konkretnego środowiska i charakteru pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.b.a. art. 10 § 1

Ustawa o broni i amunicji

Wymaga, aby wnioskodawca nie stanowił zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawił ważną przyczynę posiadania broni.

u.b.a. art. 10 § 3

Ustawa o broni i amunicji

Za ważną przyczynę dla wydania pozwolenia na broń palną do celów ochrony osobistej uważa się w szczególności stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia.

u.b.a. art. 10 § 3

Ustawa o broni i amunicji

Zagrożenie musi być stałe, realne i ponadprzeciętne, przy czym ponadprzeciętność należy odnosić do konkretnego środowiska, a nie ogółu obywateli.

Pomocnicze

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

u.b.a. art. 10 § 7

Ustawa o broni i amunicji

u.b.a. art. 12 § 1

Ustawa o broni i amunicji

p.p.s.a. art. 141 § 4

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

p.p.s.a. art. 174 § 1

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

p.p.s.a. art. 174 § 2

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § 1

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § 2

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

p.p.s.a. art. 184

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

p.p.s.a. art. 204

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Specyfika pracy prokuratora wojskowego jako czynnik uzasadniający ponadprzeciętne zagrożenie życia. Możliwość wydania pozwolenia na broń bez konieczności faktycznego zrealizowania się zagrożenia.

Odrzucone argumenty

Zagrożenie życia prokuratora wojskowego jest jedynie subiektywnym odczuciem, a nie obiektywnym faktem. Incydentalne zdarzenia nie stanowią stałego i realnego zagrożenia. Wykładnia art. 10 ust. 1 i 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji powinna być restrykcyjna (legalistyczna).

Godne uwagi sformułowania

Prawo do posiadania broni nie należy do praw jednostki gwarantowanych w Konstytucji RP, nie ma charakteru publicznego prawa podmiotowego. Zagrożenie życia, zdrowia lub mienia [...] aby można było uznać je za stałe, musi się przejawiać permanentnością i aktualnością, zaś jego realność musi być rzeczywista i obiektywna, a nie nacechowana subiektywnością, natomiast ponadprzeciętność nie może sprowadzać się do sytuacji hipotetycznej, lecz musi być nadzwyczajna i niepowszednia. Nie oznacza to jednak, że w konkretnej indywidualnej sprawie, przy rozpatrywaniu wniosku o wydanie pozwolenia na broń, nie powinno brać się pod uwagę tego, iż wnioskodawca jest prokuratorem działu ds. wojskowych Prokuratury Rejonowej... Z poglądem tym nie można się zgodzić ze względów chociażby humanitarnych, gdyż przesuwa on granice zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego zbyt wysoko...

Skład orzekający

Dorota Dąbek

sędzia

Marek Krawczak

sprawozdawca

Wojciech Kręcisz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wydania pozwolenia na broń palną do celów ochrony osobistej dla funkcjonariuszy organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości, w szczególności w sytuacjach, gdy specyfika ich pracy wiąże się z podwyższonym ryzykiem zagrożenia życia lub zdrowia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej grupy zawodowej (prokurator wojskowy) i wymaga obiektywnej oceny zagrożenia w kontekście konkretnej sprawy. Nie stanowi automatycznego prawa do posiadania broni dla wszystkich prokuratorów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy prawa do posiadania broni w kontekście zagrożeń zawodowych, co jest tematem budzącym zainteresowanie. Pokazuje, jak sądy interpretują przesłanki wydania pozwolenia na broń dla osób wykonujących specyficzne obowiązki służbowe.

Prokurator wojskowy z prawem do broni? NSA rozstrzyga o zagrożeniu życia i bezpieczeństwie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 404/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek
Marek Krawczak /sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6312 Odmowa   wydania       pozwolenia    na       broń
Hasła tematyczne
Broń i materiały wybuchowe
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1557/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-10-21
Skarżony organ
Komendant Żandarmerii Wojskowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7, art. 77 § 1 art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 2516
art. 10 ust. 1 i 3 pkt 1
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1557/21 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z dnia 12 marca 2021 r. nr 94/2021 w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową do celów ochrony osobistej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej na rzecz J.B. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 października 2021 r., sygnatura akt VI SA/Wa 1557/21, rozpoznając skargę J. B., uchylił decyzję Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z 12 marca 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Mazowieckiego Oddziału Żandarmerii Wojskowej w Warszawie z 8 stycznia 2021 r., którą odmówiono wydania skarżącemu pozwolenia na broń palną bojową.
Wyrok Sądu I instancji zapadł w następujących istotnych okolicznościach sprawy.
W dniu 23 września 2020 r. do Komendanta Mazowieckiego Oddziału Żandarmerii Wojskowej w Warszawie wpłynął wniosek kpt. J. B. pełniącego zawodową służbę wojskową na stanowisku prokuratora Prokuratury Rejonowej w L. w dziale do spraw wojskowych w sprawie wydania pozwolenia na broń palną do celów ochrony osobistej w ilości 1 egzemplarza.
Wnioskodawca oświadczył, że wobec jego osoby istnieje stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia i mienia z uwagi na fakt wykonywania zadań służbowych na stanowisku prokuratora działu ds. wojskowych Prokuratury Rejonowej w L.. Z uwagi na zasięg terytorialny właściwości miejscowej Działu do spraw Wojskowych Prokuratury Rejonowej w L. czynności te wykonuje na terenie całego województwa lubelskiego, a także w innych rejonach Polski. Wnioskodawca podniósł kwestię kradzieży danych osobowych użytkowników Platformy Szkoleniowej KSSiP, które może powodować wysokie ryzyko naruszenia jego praw lub wolności. Zwrócił uwagę na zdarzenia w postaci ubytków w powłoce lakierniczej jego auta oraz fałszywych połączeń i głuchych telefonów. Strona w piśmie z dnia 9 listopada 2020 r. opisała zdarzenie kiedy to nieznani sprawcy dokonali oberwania lusterek i skopania jego poprzedniego auta, czego świadkiem miała być żona.
Po przeprowadzonym postępowaniu, w oparciu o dokumenty przedstawione przez stronę oraz własne ustalenia, poczynione w toku postępowania, Komendant Mazowieckiego Oddziału Żandarmerii Wojskowej w Warszawie, decyzją z dnia 8 stycznia 2021 r. nr 8/2021 odmówił kpt. J. B. wydania pozwolenia na broń palną bojową do celów ochrony osobistej.
W wyniku odwołania skarżącego Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej decyzją z 12 marca 2021 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Organ II instancji po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego podzielił pogląd Komendanta Mazowieckiego Oddziału ŻW o niezasadności żądania strony. Organ wskazał, że w przeprowadzonym postępowaniu nie stwierdzono, aby strona stanowiła zagrożenie dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Posiada pozytywną opinię w miejscu pełnienia służby, jest żołnierzem zdyscyplinowanym, sumiennym, kulturalnym oraz osobą niekaraną. Jednak co do przesłanki ważnej przyczyny posiadania broni do celów ochrony osobistej w postaci stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia lub zdrowia strony, organ II instancji w ustaleniach faktycznych poczynionych na gruncie zgromadzonego materiału dowodowego takiego zagrożenia nie dostrzegł.
Organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, że analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wskazuje na to, że strona nie udowodniła istnienia powyższych przesłanek. Nie można uznać za ich udowodnienie powoływanie się na specyfikę służby na stanowisku prokuratora Prokuratury Rejonowej w L. w dziale do spraw wojskowych oraz wynikające z niej bezpośrednie zagrożenia związanego z dużym prawdopodobieństwem identyfikacji jej osoby przez potencjalne środowiska przestępcze. Istnienie zagrożenia ze względu na przytoczone powyżej fakty stanowi wyłącznie subiektywne przekonanie strony, nieznajdujące oparcia w faktach. Zagrożenie to może nastąpić w bliżej nieokreślonym czasie lub też może w ogóle się nie ziścić.
Zdaniem organu odwoławczego, pozwolenie na broń nie może być wydane w celu obrony przed ewentualnym zamachem na życie, zdrowie lub mienie. Natomiast sama obawa wynikająca z przeświadczenia, że osoby pochodzące ze środowisk przestępczych, z którymi strona ma styczność, mogą zachowywać się w sposób agresywny, nie uzasadnia wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej do ochrony osobistej.
W ocenie organu II instancji, przywoływane przez stronę zdarzenia jak uszkodzenie powłoki lakierniczej i lusterek w samochodzie, skopanie samochodu przez nieznanych sprawców, kradzież danych osobowych z Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury oraz tzw. fałszywe połączenia nie wskazują na stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia i mienia. Zdaniem organu zdarzenia te nie wywołały u strony uzasadnionej obawy, skoro nie zdecydował na złożenie zawiadomienia o przestępstwie, ograniczając się do poinformowania o tym przełożonego.
Organ wskazał, że strona wniosek o wydanie pozwolenia na broń do celów ochrony osobistej motywuje m.in. powołując się na kradzież danych z Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Organ zauważył, że wyciek danych osobowych z Platformy Szkoleniowej KSSIP dotyczył kilkudziesięciu tysięcy osób, był jednorazowym zdarzeniem, które co prawda powoduje wysokie ryzyko naruszenia praw lub wolności, niemniej jednak w ocenie organu II instancji nie uzasadnia to wydania pozwolenia na broń palną do ochrony osobistej. W innym razie, każda osoba której dane zostały wykradzione z KSSIP musiałaby posiadać broń do celów ochrony osobistej. Strona nie dowiodła obiektywnie, że poziom jej zagrożenia osobistego jest większy niż innych obywateli znajdujących się w podobnej sytuacji. A co za tym idzie, właściwe organy administracyjne są obowiązane i uprawnione do oceny, czy okoliczności występujące w danej sprawie uzasadniają wydanie pozwolenia na broń.
J. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazanym na wstępie wyrokiem z 21 października 2021 r., sygnatura akt VI SA/Wa 1557/21 uchylił decyzję Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z 12 marca 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Mazowieckiego Oddziału Żandarmerii Wojskowej w Warszawie z 8 stycznia 2021 r., którą odmówiono wydania skarżącemu pozwolenia na broń palną bojową.
W ocenie Sądu I instancji, w przedmiotowej sprawie, na podstawie wszystkich przedstawionych przez stronę okoliczność i zebranego materiału dowodowego organy błędnie stwierdziły, że wnioskodawca nie wykazał, aby znajdował się w sytuacji realnego, stałego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia lub zdrowia.
WSA zauważył, iż zgodnie z oświadczeniem skarżącego, wobec jego osoby istnieje stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia i mienia. Skarżący wskazał na kradzież danych osobowych użytkowników Platformy Szkoleniowej KSSiP, które może powodować wysokie ryzyko naruszenia jego praw lub wolności, przede wszystkim w postaci ujawnienia miejsca zamieszkania. Podnosił okoliczność w postaci ubytków w powłoce lakierniczej jego auta oraz fałszywych połączeń i głuchych telefonów. W piśmie z dnia 9 listopada 2020 r. opisał zdarzenie kiedy nieznani sprawcy dokonali oberwania lusterek i skopali jego poprzednie auto, czego świadkiem była żona.
Powyższe okoliczności, w ocenie Sądu I instancji, wbrew twierdzeniu organu, świadczą o istnieniu stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia jego życia i zdrowia. Jednocześnie są to przesłanki obiektywne a nie subiektywne odczucia skarżącego. Organ nie zakwestionował prawdziwości powyższych zdarzeń ale miał zastrzeżenia co do braku zawiadomienia organów ścigania. Zauważyć jednak należy, że skarżący załączył do skargi dokumenty w postaci wydruku wiadomości, zawierającej groźby karalne, przesłanej skarżącemu drogą e-mailową przez nieustaloną osobę w dniu 29 marca 2021 r. oraz zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa na szkodę skarżącego z dnia 2 kwietnia 2021 r.
Jednocześnie, w ocenie Sądu I instancji, organ dokonał błędnej wykładni przesłanki "ponadprzeciętności" uznając, że opisane powyżej zdarzenia są niejako wpisane w ryzyko zawodowe skarżącego, który jest prokuratorem. WSA zauważył, że ustawodawca określając w art. 10 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2020 r. poz. 955, z późn. zm.), zwaną dalej: "ustawa o broni i amunicji" warunki wydania pozwolenia na broń, nie zróżnicował ich w zależności od pełnionej funkcji czy zajmowanego stanowisko. Odnoszą się one do każdej osoby, która wystąpi z wnioskiem o wydanie pozwolenia na broń. Rolą organu po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, jest ustalenie czy występujące w przypadku wnioskodawcy zagrożenie życia i zdrowia jest ponadprzeciętne.
Zdaniem Sądu I instancji, w przypadku skarżącego, właśnie z uwagi na fakt wykonywania zadań służbowych na stanowisku prokuratora działu ds. wojskowych Prokuratury Rejonowej w L., należy stwierdzić, że zagrożenie życia i zdrowia jest ponadprzeciętne. Za okoliczność uzasadniającą wydanie pozwolenia na broń należy uważać realne zagrożenie życia lub zdrowia wnioskodawcy, wynikające właśnie z rodzaju wykonywanej pracy lub charakteru jego zajęcia (wyrok NSA z dnia 18 maja 2000 r. sygn. akt III SA 2146/99 publ. LEX nr 78930). Niewątpliwie w przypadku osoby pełniącej funkcję prokuratora, stopień zagrożenia jest oczywiście wyższy od niebezpieczeństwa, na które narażony jest przeciętny obywatel. Ocena tego zagrożenia musi się wyrażać w obiektywnych realiach danej indywidualnej sprawy, a nie subiektywnych przekonaniach wnioskodawcy. Zdaniem Sądu I instancji, skarżący wykazał obiektywnie, że poziom jego zagrożenia osobistego jest większy niż innych obywateli.
WSA podkreślił, że pozytywnie co do posiadania przez skarżącego broni palnej do celów ochrony osobistej wypowiedział się jego przełożony płk. R. D. (str. 2 wywiadu środowiskowego). W ocenie przełożonego, z racji wykonywanych przez kpt. J. B. zadań służbowych, istnieje ryzyko, że jego życie i zdrowie może być stale, realnie i ponadprzeciętnie zagrożone.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz rozpoznanie skargi na decyzję nr 94/2021 Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z dnia 12 marca 2021 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej kosztów procesu, w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Sądowi I instancji, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 zarzucił naruszenie:
1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 ust. 1 i 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na nieuzasadnionym i nieznajdującym oparcia w hipotezie przywołanego przepisu oraz ugruntowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych wywiedzeniu, że samo wykonywanie zadań na określonych stanowiskach (stanowisko prokuratora) stanowi o ponadprzeciętnym zagrożeniu życia, zdrowia lub mienia wnioskodawcy, podczas gdy przepis ten przyznaje prawo posiadania broni palnej bojowej do ochrony osobistej wyłącznie osobie, która w toku postępowania administracyjnego wykaże, że istniejące w jej przypadku zagrożenie dla zdrowia, życia lub mienia jest stałe, realne i ponadprzeciętne, a sposób rozumienia tego przepisu, określany mianem reglamentacji legalistycznej, nakazuje badać te przesłanki restrykcyjnie, a wadliwa wykładnia przepisu doprowadziła do jego niewłaściwego zastosowania;
2) przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że organ odwoławczy błędnie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, tj. że wnioskodawca nie wykazał, aby znajdował się w sytuacji realnego, stałego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia, zdrowia lub mienia, podczas gdy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego w niniejszej sprawie Skarżący kasacyjnie, jako organ policji wojskowej, wziął pod uwagę całokształt materiału dowodowego, zgromadzonego dla wykazania okoliczności istotnych w sprawie, wynikających z przesłanek ustawowych, zawartych w art. 10 ust. 1 i 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, a przyjętej w skarżonej decyzji ocenie nie sposób zarzucić przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów;
3) przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia zaskarżonego wyroku, polegającą na wskazaniu jako motyw rozstrzygnięcia z jednej strony, że ustawodawca określając w art. 10 ustawy o broni i amunicji warunki wydania pozwolenia na broń nie różnicował ich w zależności od pełnionej funkcji czy zajmowanego stanowiska, a z drugiej wskazanie, że w przypadku wnioskodawcy o pozwolenie na broń, właśnie z uwagi na fakt wykonywania zadań służbowych na stanowisku prokuratora działu ds. wojskowych Prokuratury Rejonowej w L., należy stwierdzić że zagrożenie życia i zdrowia jest ponadprzeciętne - co stanowi dwie różne wykluczające się podstawy rozstrzygnięcia, determinujące odmienny sposób tego rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną zażądano jej oddalenia oraz zasądzenia na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.
Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna została oparta na obu tych podstawach, choć w istocie sprowadza się do zarzutu niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego art. 10 ust. 1 i 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji.
Wskazać należy, że posiadanie i używanie broni palnej stanowi w polskim systemie prawnym sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Prawo do posiadania broni nie należy do praw jednostki gwarantowanych w Konstytucji RP, nie ma charakteru publicznego prawa podmiotowego. Dostęp do broni poddany jest istotnym ograniczeniom wynikającym zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przymusu, jak i z potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego (por. wyroki NSA: z dnia 28 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1562/10, niepubl.; z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 97/05, Lex Nr 201345; por. też M. Filar, Prawo do posiadania broni palnej jako obywatelskie prawo podmiotowe, "Państwo i Prawo" 1997, nr 5, s. 43-45). Zgodnie z art. 5 Konstytucji RP zadaniem Państwa jest, m. in. zapewnienie bezpieczeństwa obywatelom. W ramach tego obowiązku Państwo musi przeciwdziałać bezprawnym zagrożeniom i zamachom wymierzonym w obywateli.
W treści art. 10 ustawy o broni i amunicji zawarta została zarówno norma kompetencyjna, jak i materialna, upoważniająca właściwy organ do wydania pozwolenia na broń: "jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni" (ust. 1). Wskazano także podstawę do określenia celów wydania pozwolenia na broń z przykładowym ich wskazaniem (ust. 2) oraz został określony, w stylizacji pozytywnej, otwarty katalog przesłanek uważanych przez ustawodawcę za "ważną przyczynę" wydania pozwolenia (ust. 3).
Decyzja o pozwoleniu na broń palną do celów ochrony osobistej ma charakter decyzji związanej. Oznacza to, że w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek materialnoprawnych wskazanych art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji, przy braku przesłanek negatywnych, właściwy organ zobowiązany jest do wydania pozwolenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2013 r. o sygn. akt II OSK 1945/12). Nadmienić jednak należy, że wydając pozwolenie na broń, ustawodawca pozostawił organowi uznanie, ale w przedmiocie określenia celu, w jakim zostaje ono wydane oraz rodzaju i liczby egzemplarzy broni (art. 12 ust. 1 ustawy o broni i amunicji), jak również co do tego, czy wykluczyć lub ograniczyć możliwość noszenia broni (art. 10 ust. 7 ustawy o broni i amunicji).
Zgodnie z art. 10 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy, za ważną przyczynę dla wydania pozwolenia na broń palną do celów ochrony osobistej uważa się w szczególności stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia.
Warto w tym miejscu przytoczyć, za wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 621/12 (publ. LEX nr 1230649), że zagrożenie życia, zdrowia lub mienia stanowiące ważną przyczynę posiadania broni, o którym mowa w przywołanym wyżej przepisie, aby można było uznać je za stałe, musi się przejawiać permanentnością i aktualnością, zaś jego realność musi być rzeczywista i obiektywna, a nie nacechowana subiektywnością, natomiast ponadprzeciętność nie może sprowadzać się do sytuacji hipotetycznej, lecz musi być nadzwyczajna i niepowszednia. Brak poczucia bezpieczeństwa i to z różnych powodów, deklaruje bowiem bardzo wiele osób. Jednakże nie oznacza to obowiązku wydania pozwolenia na broń każdemu, kto o takie pozwolenie wystąpi, zaś ocena w tych sprawach należy do właściwych organów, które mogą prowadzić w tym względzie mniej, lub bardziej rygorystyczną "politykę".
Podkreślić należy, że wymóg "ponadprzeciętności", o którym mowa w art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, musi być odniesiony do konkretnego środowiska (por. wyrok WSA w Warszawie z 30 marca 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 2603/11), ustalonego według określonych cech relewantnych, nie zaś względem ogółu obywateli. Z kolei stopień zagrożenia musi być proporcjonalny, tak aby wydanie pozwolenia na broń było odpowiednim środkiem prewencyjnym i obronnym przed nim.
Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że w niniejszej sprawie zasadnie Sąd I instancji stwierdził, iż skarżący wykazał obiektywnie, że poziom jego zagrożenia osobistego jest większy niż innych obywateli.
Przypomnieć należy, iż zgodnie z oświadczeniem skarżącego, wobec jego osoby istnieje stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia i mienia. Skarżący wskazał na kradzież danych osobowych użytkowników Platformy Szkoleniowej KSSiP, które może powodować wysokie ryzyko naruszenia jego praw lub wolności, przede wszystkim w postaci ujawnienia miejsca zamieszkania. Podnosił okoliczność w postaci ubytków w powłoce lakierniczej jego auta oraz fałszywych połączeń i głuchych telefonów. Opisał zdarzenie kiedy nieznani sprawcy dokonali oberwania lusterek i skopali jego poprzednie auto, czego świadkiem była żona.
Skarżący kasacyjnie organ w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdza, iż regularne przebywanie w środowisku kryminogennym czy patologicznym w celu wykonywania obowiązków zawodowych stanowi nierozerwalną istotę zawodu prokuratora.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie oznacza to jednak, że w konkretnej indywidualnej sprawie, przy rozpatrywaniu wniosku o wydanie pozwolenia na broń, nie powinno brać się pod uwagę tego, iż wnioskodawca jest prokuratorem działu ds. wojskowych Prokuratury Rejonowej, realizującym na obszarze całego kraju czynności śledcze i procesowe z osobami dopuszczającymi się przestępstw, w tym przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu. Ponadto rozpatruje zdarzenia, w których sprawcami są nie tylko żołnierze, lecz także osoby ze środowisk cywilnych, niejednokrotnie należące do środowisk przestępczych, również o charakterze zorganizowanym. Z uwagi na zasięg terytorialny właściwości miejscowej Działu do spraw Wojskowych Prokuratury Rejonowej w L. czynności te wykonuje na terenie całego województwa lubelskiego, a także w innych rejonach Polski.
Trafnie Sąd I instancji zauważył, iż pozytywnie co do posiadania przez skarżącego broni palnej do celów ochrony osobistej wypowiedział się jego przełożony. W przekonaniu przełożonego, z racji wykonywanych przez kpt. J. B. zadań służbowych, istnieje ryzyko, że jego życie i zdrowie może być stale, realnie i ponadprzeciętnie zagrożone.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego istniały podstawy do przyjęcia w tej sprawie, że istnieje zagrożenie spełniające kryteria określane w art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji. Wbrew argumentacji kasatora przedmiotowa sprawa nie jest podobna do innych rozpatrywanych przez sądy administracyjnie z uwagi na szczególny charakter pracy skarżącego i związane z tym zagrożenia, których stałość, realność i ponadprzeciętność można jedynie porównywać z innymi stanowiskami pracy w organach ochrony porządku prawnego.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu, zdarzenia (zagrożenia) opisane przez skarżącego nie mają cechy stałości gdyż występują incydentalnie, w różnych odstępach czasu. Z powyższego stwierdzenia organu można by wnosić, że skarżący miałby szansę na otrzymanie pozwolenia na broń do celu ochrony osobistej, gdyby miało miejsce zdarzenie, w którym jego bądź jego rodziny życie i zdrowie byłoby faktycznie zagrożone. Z poglądem tym nie można się zgodzić ze względów chociażby humanitarnych, gdyż przesuwa on granice zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego zbyt wysoko, a poza tym przepis art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji nie wymaga aż takich poświęceń, aby można mówić o istnieniu stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia i zdrowia jako ważnej przyczyny wydania pozwolenia na posiadanie broni. Zgodnie z art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji ważną przyczyną wydania pozwolenia na broń w celu ochrony osobistej, jest stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia i zdrowia, nie oznacza to jednak, że dla spełnienia tych warunków musi wcześniej mieć miejsce zdarzenie, w którym faktycznie byłoby zagrożone życie i zdrowie wnioskującego o wydanie pozwolenia na broń bądź jego rodziny (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 349/15).
Za bezskuteczne należało uznać również zarzuty naruszenia prawa procesowego.
Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku i ma charakter formalny. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie wyroku nie spełnia określonych w nim warunków. W orzecznictwie przyjmuje się, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 9/09 ONSAiWSA 2010/3/39) bądź uniemożliwia dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z dnia: 28 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1605/09; 13 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1479/09). W niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, podano zarzuty sformułowane w skardze, stanowisko organu oraz wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala zatem na prześledzenie toku rozumowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i poznanie motywów, jakimi kierował się podejmując rozstrzygnięcie w sprawie.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w sposób wystarczający, umożliwiający dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku, odniósł się do zarzutów skargi i wyjaśnił, z jakich przyczyn uchylił decyzję Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z 12 marca 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Mazowieckiego Oddziału Żandarmerii Wojskowej w Warszawie z 8 stycznia 2021 r., i nie podzielił stanowiska skarżącego kasacyjnie co do istnienia podstaw do odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową. To zaś, że Sąd ten uchylił zaskarżaną decyzję, nie świadczy o istnieniu podstaw do uznania za zasadny zarzut naruszenia przez ten Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Podkreślenia wymaga, iż za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, czy procesowego. Fakt reprezentowania odmiennego poglądu prawnego przez skarżącego kasacyjnie, nie oznacza wadliwości uzasadnienia zaskarżonego wyroku.
W konsekwencji nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. Sąd, co do zasady narusza te przepisy, które stosuje, a w niniejszym postępowaniu Sąd I instancji nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Przypomnieć należy, że WSA uznał, iż orzekające w sprawie organy naruszyły prawo materialne tj. art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, które miało wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie powyższe, sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. - w pkt 1 wyroku uchylił wydane w sprawie decyzje. W przypadku gdy Sąd nie stosował art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a., zarzut skargi kasacyjnej dotyczący niewłaściwego zastosowania tego przepisu jest całkowicie, z oczywistych powodów chybiony.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI