II GSK 3971/16

II GSK 3971/16 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2017-01-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-08-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Kisielewicz /przewodniczący/
Gabriela Jyż /sprawozdawca/
Małgorzata Łuczyńska
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I SA/Gd 1452/15 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2016-03-31
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 174 pkt 1, art. 183 par. 1 i 2 pkt 1 - 6.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U.UE.L 2001 nr 327 poz 11 art. 49 ust. 5.
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych syystemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 31 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 1452/15 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia 31 marca 2016 r. oddalił skargę J. K. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] lipca 2015 r., w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym:
W związku ze złożonym przez skarżącego wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2004, 2005 i 2006, decyzjami z dnia [...] grudnia 2004 r., [...] maja 2006 r. i [...] listopada 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. przyznał stronie płatności bezpośrednich w wysokości odpowiednio 4.560,81 zł, 4.650,59 zł i 5.692,65 zł za objęty wnioskiem okres. Decyzje te stały się ostateczne zaś płatności z nich wynikające zostały przekazane na rachunek bankowy skarżącego w dniach 4 lutego 2005 r., 22 maja 2006 r. i 11 grudnia 2006 r.
W dniu 19 marca 2008 r. do Kierownika ARiMR wpłynęło pismo Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Oddział Regionalny w G. wraz z załącznikami: umową dzierżawy z dnia 31 grudnia 2002 r. pomiędzy I. i J. K. a A. L., w której gospodarstwo rolne o powierzchni 11,44 ha zostało wydzierżawione na okres 10 lat, oświadczeniem I. K. z dnia 27 lutego 2008 r., oświadczeniem J. K. z dnia 27 lutego 2008 r. oraz oświadczenia A. L. z dnia 27 lutego 2008 r., w których potwierdzono, że gospodarstwo rolne będące własnością I. i J. K., w okresie trwania umowy dzierżawy z dnia 31 grudnia 2002 r. użytkował w całości A. L., zgodnie z umową dzierżawy, a dopłaty bezpośrednie za lata 2004-2007, ze względu na okresowe przyznanie renty J. K., otrzymywał A. L. za pośrednictwem J. K..
W związku z wyjściem na jaw tych nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, lecz nieznanych organowi, Kierownik ARiMR po wszczęciu postępowania, decyzjami z dnia [...] października 2009 r. uchylił swoje poprzednie rozstrzygnięcia oraz odmówił skarżącemu przyznania płatności bezpośrednich na lata 2004-2006. Decyzjami z dnia [...] stycznia 2010 roku Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. utrzymał w mocy decyzje z dnia [...] października 2009 r. Wywiedzione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. skargi zostały przez ten Sąd oddalone wyrokami z dnia 24 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 257/10, z 10 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 302/10 i z 8 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 304/10.
Następnie decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich za lata 2004, 2005 i 2006 w łącznej wysokości 14.904,05 zł.
Objętą skargą decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji wskazując, że w następstwie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji na podstawie, których przyznano i wypłacono skarżącemu płatności bezpośrednie na lata 2004-2006, utracił on uprawnienie do uzyskania tych płatności, w związku, z czym środki pieniężne przekazane na rachunek bankowy strony zostały pobrane nienależnie. Organ odwoławczy uznał, że w sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 49 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. Urz. WE L 327 z 12.12.2001, dalej: rozporządzeniem 2419/2001).
Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję wskazał w pierwszej kolejności, że rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznanych płatności na lata 2004-2006, były przedmiotem kontroli sądu administracyjnego - wyrokami z dnia 10 i 24 czerwca 2010 r. oraz z 8 lipca 2010 r. oddalono skargi strony na decyzje utrzymujące w mocy decyzje uchylające rozstrzygnięcia o przyznaniu płatności i odmawiające ich przyznania.
Za bezsporne Sąd uznał, że skarżący otrzymał nienależnie środki - płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, wobec czego organ zobligowany był wydać decyzję w przedmiocie zwrotu nienależnych płatności. Obowiązek ten wynikał z art. 49 rozporządzenia 2419/2001.
W ocenie Sądu I instancji zasadnie przyjęto, że nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 49 ust. 4 rozporządzenia 2419/2001, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranej płatności. Przyznanie stronie płatności nie było bowiem następstwem pomyłki organu, lecz efektem zadeklarowania przez skarżącego działek rolnych, których nie był faktycznym użytkownikiem. Kierownik ARiMR w dacie przyznawania i wypłaty płatności kierował się danymi wskazanymi we wniosku o przyznanie płatności i w związku z czym nie można było stwierdzić błędu organu w tym zakresie.
Sąd stwierdził, że nie zaistniały również przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu nienależnie przyznanej płatności, o jakich mowa w art. 49 ust. 5 rozporządzenia, albowiem okres pomiędzy datą płatności a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze płatności nie był dłuższy niż dziesięć lat. Nienależnie przyznane płatności przekazane zostały na rachunek bankowy skarżącego odpowiednio w dniach 4 lutego 2005 r., 22 maja 2006 r. i 11 grudnia 2006 r., natomiast decyzje Kierownika ARiMR z dnia 20 października 2009 r., którymi to organ uchylił decyzje przyznające płatności oraz odmówił przyznania płatności bezpośrednich na lata 2004-2006, stanowiące pierwsze powiadomienie beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, zostały skarżącemu doręczone w dniu 23 października 2009 r., a więc przed upływem wskazywanego terminu. W ocenie Sądu nie można był także uznać, że strona działała w dobrej wierze, co mogłoby stanowić podstawę do przyjęcia krótszego, czteroletniego, okresu między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta o niezasadnym charakterze płatności. Skarżący składając wniosek o przyznanie płatności nie był faktycznym użytkownikiem gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku, co stanowiło warunek konieczny jej przyznania. Ponadto skarżący składając wniosek o płatność, złożył podpis pod oświadczeniem, że znane mu są zasady przyznawania płatności oraz zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, między innymi o każdym fakcie, który miał wpływ na nienależne przyznanie płatności. W rezultacie skarżący potwierdził znajomość powyższych zasad w tym, że płatności przysługują tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych, zaś uzyskane płatności, uznane następnie za nienależnie pobrane, podlegają zwrotowi. Wobec tego nie można było przyjąć, że skarżący mógł działać w błędnym, ale usprawiedliwionym przekonaniu, że może on być beneficjentem płatności, skoro znane mu były zasady przyznawania płatności, co skarżący potwierdził w treści wniosku o płatności.
W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Skargą kasacyjną J. K. zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie prawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Skarżący kasacyjnie zarzucił wyrokowi naruszenie art. 49 ust. 5 rozporządzenia nr 2419/2001 polegające na nieuwzględnieniu skargi na mimo, że zapadło na skutek postępowania wszczętego po upływie 4 lat od daty pierwszej płatności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny zostały wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie nie ujawniono.
W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ocenę zasadności, a tym samym i skuteczności zarzutów kasacyjnych, poprzedzić należy koniecznym w rozpatrywanej sprawie przypomnieniem, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, zaś niespełnienie tego wymogu ustawowego stanowi brak elementu konstrukcyjnego skargi kasacyjnej, co uniemożliwia jej rozpoznanie w zakresie dotkniętym brakiem. Obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest precyzyjne wskazanie przepisów, które jego zdaniem, zostały naruszone i wykazanie, na czym to naruszenie polega. Dodatkowo, w zakresie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania niezbędne jest również uprawdopodobnienie, że takie uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa skarżący miał na uwadze podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą, nie jest natomiast uprawniony do precyzowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej bądź do poszukiwania za nią naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny.
Wnoszący skargę kasacyjną dążąc do skutecznego podważenia zaskarżanego wyroku powinien zachować więc dbałość o poprawne sformułowanie stawianych zarzutów oraz ich uzasadnienie (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt I GSK 934/12).
Poczynienie powyższych uwag było niezbędne, gdyż skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie nie w pełni odpowiada wymaganiom stawianym temu środkowi zaskarżenia przez ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Brak zasadności wniesionego środka zaskarżenia ma swoje źródło w jego wadach formalnych oraz merytorycznej nietrafności stawianych zarzutów.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że skierowany do Naczelnego Sądu Administracyjnego środek zaskarżenia został zatytułowany "Skarga", tymczasem od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny orzeczenia przysługuje do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna.
Skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 49 ust. 5 rozporządzenia nr 2419/2001, polegające na nieuwzględnieniu skargi na decyzję mimo, że zapadła ona na skutek postępowania wszczętego po upływie 4 lat od daty pierwszej płatności.
Zarzut ten jest i nieusprawiedliwiony i nieprawidłowo zredagowany. Odnosząc się najpierw do kwestii związanej z jego redakcją wskazać należy, że przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a., przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. W skardze kasacyjnej nie wskazano na czym ma polegać naruszenie wymienionych przepisów prawa materialnego – czy na błędnej wykładni, czy na ich niewłaściwym zastosowaniu. Obowiązek podania postaci (formy) naruszenia prawa materialnego wynika z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zaś treść zarzutu kwestii tej jednoznacznie nie wyjaśnia.
Niezależnie od powyżej stwierdzonej wadliwości skargi kasacyjnej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w zaskarżonym wyroku nie doszło do naruszenia wskazanego przepisu w żadnej formie.
Zgodnie z art. 49 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92, w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3. Natomiast w świetle art. 49 ust. 5 rozporządzenia obowiązek zwrotu, określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. W akapicie drugim tej normy prawnej stwierdzono, że jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat. Z przepisu tego wynika, że jako zasadę przyjmuje się dziesięcioletni okres przedawnienia liczony od przyznania płatności do pierwszego powiadomienia o niezasadnym charakterze płatności, z wyjątkami sytuacji gdy beneficjent działał w dobrej wierze. W związku z powyższym uznać należy, że to, czy w określonej sytuacji faktycznej występuje dobra lub zła wiara wiąże się ze sferą faktów i ich oceną. Dla oceny dobrej lub złej wiary istotna jest świadomość beneficjenta. Generalnie przyjmuje się, że dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu, że podmiotowi przysługuje prawo, czyli że działał zgodnie z prawem (vide wyrok NSA z 18 stycznia 2012 r. II GSK 1209/11).
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji zasadnie podzielił ocenę zawartą w zaskarżonej decyzji, że nie sposób przyjąć, iż skarżący działał w dobrej wierze ubiegając się i przyjmując przyznaną płatność w sytuacji gdy składając wniosek o przyznanie płatności nie był faktycznym użytkownikiem gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku, co stanowiło warunek konieczny jej przyznania. Skarżący składając wniosek o płatność, złożył podpis pod oświadczeniem, że znane mu są zasady przyznawania płatności oraz zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, między innymi o każdym fakcie, który miał wpływ na nienależne przyznanie płatności. W rezultacie skarżący potwierdził znajomość powyższych zasad w tym m. in., że płatności przysługują tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych (utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej), zaś uzyskane płatności, uznane następnie za nienależnie pobrane, podlegają zwrotowi.
W tym miejscu należy podkreślić, że nigdy nie był kwestionowany przez skarżącego kasacyjnie fakt wydzierżawienia przez niego gruntów, będących przedmiotem wniosków o przyznanie płatności w latach 2004 – 2006 i fakt pobrania płatności za powyższe lata. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący kasacyjnie informował na piśmie organy Agencji o fakcie wydzierżawienia swoich gruntów, za które pobierał płatności. Z akt sprawy wynika, że o fakcie podpisania umowy dzierżawy organy Agencji dowiedziały się z pisma Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Oddziału Regionalnego w G. z dnia 19 marca 2008 r. i była to okoliczność stanowiąca podstawę wznowienia postępowania w sprawie przyznania płatności na lata 2004-2006, zakończonego wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji przyznających przedmiotowe płatności. W świetle powyższych ustaleń, zasadnie Sąd I instancji uznał, że nie sposób przyjąć, że skarżący mógł działać w błędnym, ale usprawiedliwionym przekonaniu, że może być beneficjentem płatności, skoro znane mu były zasady przyznawania płatności, co skarżący potwierdził w treści wniosku o płatności.
Płatność, o którą ubiegał się skarżący kasacyjnie nie przysługuje ani za sam fakt posiadania działek rolnych, ani za sam fakt deklarowania prowadzenia działalności rolniczej, ale przysługuje za prowadzenie działalności rolniczej na działkach rolnych będących w posiadaniu beneficjenta. Podpisując oświadczenie o konieczności informowania organów o każdej zmianie mającej wpływ na wypłatę wnioskowanych środków skarżący kasacyjnie winien mieć świadomość skutków prawnych związanych z faktem nieprowadzenia działalności rolniczej na działkach, które wydzierżawił, a o czym nie poinformował organów. Twierdzenie pełnomocnika skarżącego kasacyjnie, że skarżący jest osobą zaawansowaną wiekowo, nie znającą języka prawnego, nie dysponującą wiedzą odpowiednią do interpretacji skomplikowanych przepisów, nie stanowi uzasadnienia dla stawianego zarzutu naruszenia art. 49 ust. 5 w kontekście dobrej wiary. Należy bowiem podkreślić, że działalność rolnicza jest traktowana jak działalność gospodarcza i ryzyko braku znajomości lub interpretacji przepisów obciąża prowadzącego taką działalność. Dodatkowo złożenie wniosku o płatność nie jest obowiązkiem rolnika, a jego uprawnieniem, co wiąże się z koniecznością zaznajomienia się z przepisami prawa regulującymi kwestie przyznawania pomocy i przede wszystkim ich stosowania. Zauważyć należy, że każdy wnioskodawca obowiązany jest zapoznać się zasadami przyznawania danej płatności oraz pomocy objętej wnioskiem oraz powinien mieć świadomość, że jego wniosek i zadeklarowane grunty będą podlegały kontroli w zakresie spełnienia tych zasad. Beneficjent pomocy ma także obowiązek informowania organów o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależne, bądź nadmierne przyznanie płatności, jak również o każdej zmianie, w szczególności, gdy dotyczy wykorzystania gruntów rolnych czy wielkości upraw. Skarżący kasacyjnie na formularzu wniosku podpisał stosowne oświadczenie, że zasady te zna. W momencie składania wniosku w 2004 roku skarżący kasacyjnie miał 51 lat, co zupełnie niezrozumiałym czyni twierdzenie pełnomocnika, że skarżący kasacyjnie jest osobą zaawansowaną wiekowo, a organy Agencji nie ustaliły w jakim zakresie obejmował on świadomością procedury przyznawania środków i czy rozróżniał nawet podstawowe pojęcia.
W konsekwencji, słusznie uznał Sąd i instancji, że w niniejszej sprawie skarżący nie działał w dobrej wierze, nie znajdował więc zastosowania 4-letni, lecz 10-letni okres przedawnienia wynikający z art. 49 ust. 5 rozporządzenia nr 2419/2001. Sąd I instancji wyjaśnił dodatkowo, że w świetle brzmienia art. 49 rozporządzenia nr 2419/2001, sytuacja zdrowotna beneficjenta i jego żony nie stanowi okoliczności, która wpływałaby na uchylenie obowiązku zwrotu nienależnie przyznanej i pobranej płatności.
Uzasadniając postawiony w petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 49 ust. 5 rozporządzenia nr 2419/2001 skarżący kasacyjnie stwierdził, że całkowicie nieuprawnione i dowolne jest domniemywanie złej wiary skarżącego jedynie w oparciu o oświadczenie, że znane są mu zasady przyznawania środków. Nieodzowne w tym przypadku jest przeprowadzenie postępowania dowodowego, dokonanie wszechstronnej oceny materiału, ze szczególnym uwzględnieniem strony podmiotowej zachowania skarżącego, tj. stanu jego umyślności i świadomości. Ani organ, ani Sąd I instancji nie dokonały ustaleń o czym konkretnie beneficjent został pouczony, w jakim zakresie obejmował on świadomością procedury przyznawania środków i czy rozróżniał nawet podstawowe pojęcia. W tym stanie rzeczy automatyczne domniemywanie złej wiary skarżącego jest sprzeczne z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego. Przy takiej argumentacji przypomnienia więc wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ustanowiona powołanym przepisem zasada związania skargą kasacyjną oznacza, że jeżeli nie wystąpią przesłanki nieważności postępowania, enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s. - a w rozpoznawanej sprawie takie nie wystąpiły - to Naczelny Sąd Administracyjny, kontrolując zaskarżony wyrok, nie jest władny badać, czy wyrok ten nie narusza innych przepisów niż wskazane w jednoznacznie postawionych Sądowi I instancji zarzutach, lecz zobowiązany jest ograniczyć się do oceny, czy zaskarżony wyrok uchybia przepisom wskazanym w ramach podstaw z art. 174 p.p.s.a. Konsekwencją związania zarzutami skargi kasacyjnej jest z kolei wymóg prawidłowego ich określenia. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa (procesowego, materialnego), którym zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną uchybił Sąd I instancji, przy czym nie ulega kwestii, że zarzutem naruszenia prawa materialnego nie można skutecznie podważać ustaleń stanu faktycznego sprawy. Prawidłowo skonstruowany zarzut naruszenia przepisów postępowania wymaga, aby autor skargi kasacyjnej wskazał konkretne przepisy procedury, których naruszenia dopuściły się organy w toku postępowania administracyjnego w powiązaniu z przepisami procedury sądowoadministracyjnej poprzez wskazanie zastosowanego przepisu p.p.s.a. naruszonego przez Sąd I instancji w trakcie kontroli legalności zaskarżonego aktu. Ogólnikowość stawianych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzutów uniemożliwia nie tylko identyfikację danego przepisu postępowania, którego prawidłowość stosowania przez organ została wadliwie - zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną - oceniona i skontrolowana przez wojewódzki sąd administracyjny, ale również nie pozwala rozpoznać rzeczywistych zamysłów strony odnośnie do zarzucanego naruszenia prawa, których – jak już powiedziano - Naczelny Sąd Administracyjny nie może, ani też nie powinien się domyślać.
Dodatkowo, w zakresie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania niezbędne jest również uprawdopodobnienie, że takie uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny. Skarga kasacyjna tym wymogom nie odpowiada, co powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny uznał, bezskuteczność wskazanych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzutów.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Odnosząc się do wniosku pełnomocnika, dotyczącego zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej J. K. w postępowaniu kasacyjnym, Sąd pragnie przypomnieć, że NSA nie rozpatruje wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym. Stosownie do art. 254 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego, który go rozpoznaje.