II GSK 393/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-03-02
NSAAdministracyjneWysokansa
dotacjepomoc publicznazwrot środkówodprawy pracowniczeprawo pracyfinanse publiczneNSAkontrola skarbowaRada Ministrów

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i oddalił skargę Ministra Finansów dotyczącą zwrotu dotacji, uznając, że dotacja mogła być wykorzystana na odprawy obliczone według porozumienia pracodawcy, a nie tylko ściśle według art. 8 ust. 2 ustawy.

Sprawa dotyczyła obowiązku zwrotu dotacji przyznanej P.P.P.Ż.M. na sfinansowanie odpraw dla zwalnianych pracowników. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Finansów, uznając, że zmiana warunków dotacji przez Radę Ministrów pozwoliła na finansowanie odpraw obliczonych według porozumienia zakładowego, a nie tylko ściśle według art. 8 ust. 2 ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że pierwotny protokół ustaleń określał wysokość odpraw według art. 8 ust. 2 ustawy, a późniejsza zmiana nie zmieniła tej zasady, jedynie ograniczyła liczbę pracowników i kwotę dotacji.

Sprawa dotyczyła interpretacji warunków udzielenia dotacji ze środków budżetowych EFSAL dla P.P.P.Ż.M. w S. na sfinansowanie odpraw dla zwalnianych pracowników. Minister Finansów decyzją z dnia 3 sierpnia 2004 r. ustalił obowiązek zwrotu kwoty 192.788,10 zł, uznając ją za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem lub pobraną w nadmiernej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 czerwca 2005 r. uchylił tę decyzję, podzielając stanowisko skarżącego, że zmiana warunków dotacji przez Radę Ministrów, polegająca na zastąpieniu odesłania do art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. odesłaniem do całej ustawy, pozwoliła na finansowanie odpraw obliczonych według porozumienia zakładowego (art. 4 tej ustawy). Sąd I instancji zarzucił organowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 122 i art. 200 § 1, za niewyjaśnienie okoliczności zmiany warunków dotacji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Ministra Finansów, uchylił wyrok WSA. Sąd kasacyjny uznał, że pierwotny protokół ustaleń Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. jednoznacznie określał wysokość odpraw według art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Zmiana tego protokołu dokonana protokołem z dnia 5 listopada 2002 r. ograniczyła jedynie liczbę pracowników i kwotę dotacji, nie zmieniając zasady ustalania wysokości odpraw. NSA stwierdził, że dotacja mogła być przeznaczona wyłącznie na odprawy ustawowe, a nie te obliczone na podstawie porozumienia zakładowego, które stanowi odrębne źródło prawa pracy. W związku z tym NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana warunków dotacji nie uprawniała do finansowania odpraw obliczonych według porozumienia zakładowego, jeśli pierwotne ustalenia odnosiły się do konkretnego artykułu ustawy określającego wysokość odpraw.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pierwotny protokół ustaleń Rady Ministrów jednoznacznie określał wysokość odpraw według art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Zmiana protokołu ograniczyła jedynie liczbę pracowników i kwotę dotacji, nie zmieniając zasady ustalania wysokości odpraw. Dotacja mogła być przeznaczona wyłącznie na odprawy ustawowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

ustawa o zwolnieniach grupowych art. 8 § ust. 2

Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw

Określa wysokość odpraw pieniężnych należnych pracownikom.

u.f.p. art. 93 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych

Określa przesłanki zwrotu dotacji, w tym wykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniem.

Pomocnicze

ustawa o zwolnieniach grupowych art. 4

Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw

Umożliwia ustalanie zasad wypłacania odpraw w drodze porozumienia pracodawcy z zakładowymi organizacjami związkowymi.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

o.p. art. 200 § § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek informowania strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pierwotny protokół ustaleń Rady Ministrów jednoznacznie określał wysokość odpraw według art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Zmiana protokołu nie zmieniła zasady ustalania wysokości odpraw, a jedynie ograniczyła liczbę pracowników i kwotę dotacji. Dotacja mogła być przeznaczona wyłącznie na odprawy ustawowe, a nie te obliczone na podstawie porozumienia zakładowego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja WSA, że zmiana protokołu pozwoliła na finansowanie odpraw według porozumienia zakładowego. Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez Ministra Finansów (uznane za nie mające wpływu na wynik sprawy przez NSA).

Godne uwagi sformułowania

protokół ustaleń Nr [...] posiedzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. zmiana tego protokołu dokonana protokołem Nr [...] z dnia 5 listopada 2002 r. wysokościach wynikających z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem odprawy obliczone zgodnie z postanowieniami art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o grupowych zwolnieniach.

Skład orzekający

Edward Kierejczyk

przewodniczący

Jan Bała

sprawozdawca

Janusz Drachal

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków udzielania dotacji przez Radę Ministrów, rozróżnienie między odprawami ustawowymi a wynikającymi z porozumienia zakładowego, oraz zakres kontroli sądowej nad decyzjami administracyjnymi w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przyznawania dotacji przez Radę Ministrów i interpretacji jej protokołów ustaleń. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów dotacji lub decyzji administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów prawa pracy i finansów publicznych w kontekście dotacji, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach. Pokazuje, jak precyzyjna analiza dokumentów i przepisów może wpłynąć na rozstrzygnięcie.

Czy dotacja na odprawy pracownicze może być wypłacona według zasad ustalonych przez pracodawcę, czy tylko ściśle według ustawy?

Dane finansowe

WPS: 192 788,1 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 393/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-03-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Edward Kierejczyk /przewodniczący/
Jan Bała /sprawozdawca/
Janusz Drachal
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Pomoc publiczna
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1898/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-06-21
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Kierejczyk, Sędziowie NSA Jan Bała (spr.), Janusz Drachal, Protokolant Anna Tomaka, po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 1898/04 w sprawie ze skargi P.P.P.Ż. M. w S. na decyzję Ministra Finansów z dnia 3 sierpnia 2004 Nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę. 2. zasądza od P.P.P.Ż.M. w S. na rzecz Ministra Finansów kwotę 4600 (cztery tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 czerwca 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 1898/04, po rozpoznaniu skargi P.P.P.Ż.M. na decyzję Ministra Finansów z dnia 3 sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie obowiązku zwrotu środków budżetowych pochodzących z dotacji, uchylił zaskarżoną decyzję i określił, że nie podlega ona wykonaniu w całości oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że w wyniku kontroli skarbowej, przeprowadzonej w P.P.P.Ż.M., w zakresie wykorzystania dotacji pochodzących ze środków EFSAL przeznaczonych na restrukturyzację ustalono, że kontrolowana jednostka wykazała i rozliczyła łączną kwotę odpraw dla 64 zwolnionych pracowników według tak zwanej "średniej stanowiskowej", czym naruszyła przepis art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw. Wskazano, iż kwota 192.788,10 zł stanowi "nadebranie" dotacji, która podlega zwrotowi zgodnie z przepisem art. 93 ust. l ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych ( Dz.U. Nr 155, poz. 1014 ze zm.).
Minister Finansów decyzją z dnia 3 czerwca 2004 r. Nr [...] ustalił, iż dotacja ze środków budżetowych udzielona P.P.P.Ż.M. na podstawie pkt 13 Protokołu ustaleń Nr [...] posiedzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 200l r., zmienionego Protokołem ustaleń Nr [...] posiedzenia Rady Ministrów z dnia 5 listopada 2002 r. - w części odpowiadającej kwocie 192.788,10 zł, jako wykorzystana niezgodnie z ustaleniami Rady Ministrów, podlega zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi jak dla zaległości podatkowych. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że Rada Ministrów w dniu 11 grudnia 200l r. postanowiła udzielić temu Przedsiębiorstwu pomocy w formie dotacji w wysokości 2.608.000 zł, z przeznaczeniem na sfinansowanie odpraw pieniężnych i odpraw emerytalno-rentowych, w wysokościach wynikających z art. 8 ust. 2 ww. ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. dla 624 pracowników, z którymi rozwiązanie umowy o pracę następowało w okresie od dnia 1 stycznia 200l r. do dnia 31 marca 2002 r. Na wniosek Ministra Skarbu Państwa Rada Ministrów dokonała na posiedzeniu w dniu 5 listopada 2002 r. zmiany warunków udzielenia dotacji, w ten sposób, iż łączna kwota dotacji w wysokości 303.384 zł została przeznaczona na sfinansowanie 1-, 2-, 3-miesięcznych odpraw pieniężnych i odpraw emerytalno-rentowych, należnych i niewypłaconych 66 pracownikom, z którymi rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w I półroczu 2002 r. w trybie przepisów ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Przedsiębiorstwo zostało zobowiązane do rozliczenia się z otrzymanej dotacji i do zwrotu do budżetu państwa środków niewykorzystanych lub wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem w terminie do 30 listopada 2002 r. W ocenie Ministra Finansów z dotacji, którą otrzymało Przedsiębiorstwo, mogły być finansowane odprawy pieniężne jedynie w wysokościach obliczonych zgodnie z art. 8 ww. ustawy.
W wyniku rozpatrzenia odwołania strony, Minister Finansów decyzją z dnia 3 sierpnia 2004 r. Nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 3 czerwca 2004 r.
W skardze na tę decyzję, Przedsiębiorstwo zarzuciło naruszenie prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 1 i ust.2 ustawy o finansach publicznych, gdyż dotacja pobrana w nadmiernej wysokości nie może być jednocześnie dotacją wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 123 § 1, art. 200 § 1, art. 122, art. 121 § 1, art. 210 § 4 i art. 14 § 3 w zw. z art. 14 a § 4 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i stwierdził, że z uwagi na specyficzny charakter dotacji ze środków EFSAL w omawianym przypadku wystąpiło zarówno wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, jak też pobranie ich w nadmiernej wysokości.
WSA w Warszawie uwzględniając skargę stwierdził, że przedmiotem zaistniałego między stronami sporu jest odmienna interpretacja zapisów Protokołu ustaleń Nr [...] posiedzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r., zmienionego następnie Protokołem ustaleń Nr [...] r. posiedzenia Rady Ministrów w dniu 5 listopada 2002 r., który określił warunki udzielenia skarżącemu pomocy finansowej w formie dotacji ze środków budżetowych EFSAL. Dotacja została udzielona z przeznaczeniem na sfinansowanie odpraw pieniężnych i emerytalno-rentowych zwalnianym pracownikom, przy czym pierwotny zapis Protokołu Nr [...], odsyłający wprost do przepisu art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r., został następnie zastąpiony przez odesłanie do całej ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r.
Sąd podkreślił, że na podstawie wskazanej zmiany zapisu w Protokole ustaleń, skarżący wywodzi swoje prawo do sfinansowania środkami pochodzącymi z dotacji odpraw w wysokościach ustalonych w porozumieniu pracodawcy z zakładowymi organizacjami związkowymi, zawartym w trybie art. 4 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. W ocenie natomiast Ministra Finansów z dotacji, którą otrzymało Przedsiębiorstwo, mogły być finansowane odprawy pieniężne jedynie w wysokościach obliczonych zgodnie z art. 8 ww. ustawy, bowiem warunki udzielenia dotacji, określone ostatecznie w Protokole ustaleń Nr [...] nie uprawniały skarżącego do finansowania z otrzymanych środków odpraw określonych w porozumieniu zakładowym w wysokościach wyższych, aniżeli te określone art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r.
Wobec zaistniałego sporu, Sąd podzielił stanowisko skarżącego, iż zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma ustalenie przesłanek, którymi kierowała się Rada Ministrów, zmieniając pierwotny zapis protokołu, odwołujący się do przepisu art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r., w ten sposób, iż zapis ten został następnie zastąpiony odesłaniem do przepisów całej ustawy, a więc również do jej art. 4. Analiza akt administracyjnych sprawy doprowadziła Sąd do przekonania, iż organ dostrzegając tę zmianę nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania, nie podjął niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. Sąd podkreślił, że organ, co prawda w odpowiedzi na skargę stwierdził, że Rada Ministrów postanowiła w Protokole NR [...] odwołać się do całej ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. tak, aby rozwiązanie z 66 pracownikami stosunków pracy następowało i podlegało wszystkim rygorom wspomnianej ustawy, nie wskazał jednak, w oparciu o jakie dowody ustalił powyższe okoliczności. W tym zakresie Sąd za zasadne uznał podnoszone przez skarżącego zarzuty naruszenia przepisu art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Prawidłową decyzję można bowiem podjąć jedynie wówczas, gdy organ rozporządza całokształtem niezbędnych danych, zgodnych ze stanem faktycznym.
Za zasadny Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, z uwagi na to, że organ zaniechał poinformowania strony o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Ze nieuzasadnione Sąd uznał natomiast pozostałe zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj.: art. 121 § 1, art. 210 § 4, art. 14 a § 3 w zw. z art. 14 a § 4 Ordynacji podatkowej. Minister Finansów nie kwestionował bowiem prawa Przedsiębiorstwa do ustalania w drodze zakładowego porozumienia zasad wypłacania odpraw dla zwalnianych pracowników, natomiast w ocenie organu odprawy te winny być finansowane z własnych środków Przedsiębiorstwa, a nie ze środków otrzymanych z dotacji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 93 ust. l, ust. 2 i ust. 3 ustawy o finansach publicznych Sąd stwierdził, że gramatyczna wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, iż zaistnienie jednej z omawianych w nich sytuacji, wyklucza zastosowanie drugiej w tym samym stanie faktycznym. Uchybienie to w ocenie Sądu pozostało jednak bez wpływu na wynik sprawy, bowiem w niniejszej sprawie chodziło o przesłankę określoną w art. 93 ust. 1 pkt 1 - "dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem".
W konkluzji Sąd uznał, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym organ II instancji powinien dokonać jednoznacznego zbadania i ustalenia okoliczności, które spowodowały, iż zapis w pierwotnym protokole ustaleń odsyłający do art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. został następnie zmieniony odesłaniem do treści całej ustawy. W tym celu, zdaniem Sądu, należy przedsięwziąć odpowiednie czynności procesowe i wykazać się stosowną inicjatywą, wypełniając dyspozycję zawartą w art. 122 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej.
W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożonej na podstawie art. 173-177 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Minister Finansów zaskarżył powyższy wyrok i wniósł o jego uchylenie w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
1) prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie
a) art. 93 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 30 b) ust. 2 i art. 30 c) ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148 ze zm.) przez przyjęcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oceny warunków udzielonej dotacji dokonanej przez jej beneficjenta, podczas gdy powołane przepisy w powiązaniu z orzecznictwem sądów administracyjnych wskazują, że dotacje z budżetu państwa nie mają charakteru uznaniowego pozwalającego ich beneficjentowi na jakąkolwiek swobodę w wykorzystaniu tych środków publicznych,
b) § 8 i § 10 uchwały nr 29/99 Rady Ministrów z dnia 13 kwietnia 1999 r. w sprawie udzielania pomocy ze środków budżetowych pochodzących z pożyczki nr 3599/POL, przyznanej Rzeczypospolitej Polskiej przez Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju na podstawie umowy kredytowej z dnia 11.10.1993 r. stanowiących podstawę dokonywania przez Radę Ministrów ustaleń w przedmiocie warunków udzielania dotacji dla P.P. P. Ż. M. przez wyrażenie poglądu, jakoby Minister Finansów wydając zaskarżoną decyzję o zwrocie dotacji reprezentował własne stanowisko, a nie Rady Ministrów,
2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 133 § 1, art. 141 § 4 i art. 14 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez rzekome niewykazanie przez Ministra Finansów przesłanek, jakimi kierowała się Rada Ministrów, dokonując zmiany warunków udzielania dotacji w Protokole Ustaleń Nr [...] oraz nieustalenie okoliczności powodujących, że zapis odsyłający do art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o "zwolnieniach grupowych" (Dz.U. z 2002 r. Nr 112, poz. 980 ze zm.) zastąpiony został zapisem o odesłaniu do przepisów tej ustawy, podczas gdy treść odpowiedzi na skargę, oświadczenie pełnomocnika procesowego na rozprawie i pozostałe materiały zgromadzone w aktach sprawy wskazywały jednoznacznie, że wyłączną przyczyną zmian przez Radę Ministrów ww. zapisów było ograniczenie liczby zwolnionych pracowników i związane z tym zmniejszenie kwoty dotacji na ten cel.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący zakwestionował stanowisko WSA zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i podniósł, że podstawą przyznania dotacji w sposób określony w Protokołach ustaleń Rady Ministrów były przepisy § 8 i § 10 uchwały Nr 29/99 Rady Ministrów z dnia 13.04.1999 r. w sprawie udzielenia pomocy ze środków budżetowych pochodzących z pożyczki nr 3599/POL, przyznanej Rzeczypospolitej Polskiej przez Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju na podstawie umowy kredytowej z dnia 11.10.1993 r. Zgodnie z tymi przepisami wniosek o udzielenie pomocy ze środków budżetowych przedstawiał Radzie Ministrów organ założycielski P.P.P.Ż.M., którym był Minister Skarbu Państwa, zaś Rada Ministrów po uzyskaniu stanowiska Komitetu Ekonomicznego R.M. podejmowała rozstrzygnięcie w sprawie udzielenia pomocy (dotacji) na drodze zapisu do Protokołu z określeniem kwoty, formy i warunków przyznania tego świadczenia z zastrzeżeniem jego zwrotu w części wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, to jest na cele inne, niż określone w § 2 tej uchwały. Na mocy tej uchwały Minister Finansów został upoważniony i zobowiązany do sprawowania nadzoru i kontroli wykorzystania środków przyznanej dotacji przez jej beneficjenta.
Minister Finansów stwierdził, że dokonał bardzo wnikliwej analizy całości dokumentów pozwalających na podjęcie w tej sprawie trafnej decyzji. Podniósł, że w myśl pkt 13 ppkt 1 protokółu ustaleń Nr [...] posiedzenia Rady Ministrów w dniu 11 grudnia 2001 r. - P.P.Ż.M. w S. została udzielona pomoc w formie dotacji w wysokości 2.608.000 złotych, z przeznaczeniem na sfinansowanie należnych i niewypłaconych 1-, 2- i 3-miesięcznych odpraw pieniężnych i odpraw emerytalno-rentowych, w wysokościach wynikających z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r., dla 624 pracowników, z którymi rozwiązanie umowy o pracę następuje w okresie od 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 marca 2002 r.
Zdaniem skarżącego, w powyższym zapisie Rada Ministrów ograniczyła się tylko do określenia w jaki sposób mają być liczone odprawy dla zwalnianych pracowników, nie podając na przykład w jakim trybie mają odbywać się zwolnienia pracowników. Nie zachodziła potrzeba odwoływania się do całej ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. , bowiem przy zwolnieniu 624 pracowników został spełniony warunek, o którym mowa w art.1 ust.1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r.
Skarżący podniósł, że według pkt 16 ppkt 7 Protokółu ustaleń Nr [...] posiedzenia Rady Ministrów w dniu 5 listopada 2002 r. - Rada Ministrów dokonała zmiany zapisu protokółu ustaleń Nr [...] w sposób następujący: "Łączna kwota dotacji dla PŻM wynosi 303.394 zł i jest przeznaczona na sfinansowanie 1-, 2-, 3-miesięcznych odpraw pieniężnych i emerytalno-rentowych, należnych i niewypłaconych 66 pracownikom, z którymi rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w I półroczu 2002 r. w trybie przepisów ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r."
W ocenie skarżącego, radykalne ograniczenie przez PŻM redukcji zatrudnienia z 624 do 66 pracowników sprawiło, że w ww. zapisie Rada Ministrów odwołała się do całej ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. PŻM zamierzało zwolnić w ciągu I półrocza 2002 roku tylko 66 pracowników. Oznacza to, iż nie został spełniony warunek art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o "zwolnieniach grupowych". Tak więc w sytuacji braku powołania się na całą ustawę z dnia 28 grudnia 1989 r. Przedsiębiorstwo mogłoby przeprowadzać zwolnienia w sposób dowolny, nie stosując się do rygorów tej ustawy. Natomiast Rada Ministrów odwołując się do całej ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r., nie miała na myśli aby dotacja z Funduszu EFSAL mogła służyć finansowaniu odpraw liczonych inaczej niż mówi o tym art. 8 ww. ustawy, np. według zasad ustalonych w zakładowym porozumieniu.
Ponadto, Minister Finansów podniósł, że nie wydaje i nie może wydawać decyzji w sprawach związanych z wykorzystaniem środków EFSAL wedle własnego uznania i stwierdził, że WSA w Warszawie nie przeprowadził wnikliwej analizy akt sprawy, z których wynika jednoznacznie, że PŻM w S. naruszyło warunki udzielenia pomocy ze środków EFSAL.
Skarżący stwierdził również, że na etapie rozpatrywania wniosku PŻM o udzielenie pomocy ze środków budżetowych EFSAL, jak i na etapie rozpatrywania wniosku PŻM o zmianę zapisów ustaleń Rady Ministrów, PŻM przedstawiło zupełnie inne porozumienia ze związkami zawodowymi, tym samym wprowadzając w błąd organy decydujące o przyznaniu PŻM pomocy ze środków budżetowych EFSAL. Wobec powyższego twierdzenie beneficjenta dotacji jakoby mogła zostać ona przeznaczona na wypłatę odpraw dla zwalnianych pracowników obliczonych według "Średniej stanowiskowej", a nie określonych ustawowo, jest całkowicie dowolne i niczym nie uprawnione.
W konkluzji skarżący stwierdził, że zaskarżone orzeczenie pozostaje w sprzeczności z warunkami, na jakich Rada Ministrów udzieliła dotacji dla P.P. PŻM w S.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim za uzasadnione należy uznać zarzuty skargi kasacyjnej, iż Sąd I instancji dokonał wadliwej wykładni Protokołu ustaleń Nr [...] posiedzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie udzielenia pomocy finansowej P.P.P.Ż.M. w S. na podstawie § 8 ust. 4 uchwały nr 29/99 Rady Ministrów z dnia 13 kwietnia 1999 r. w sprawie udzielenia pomocy ze środków budżetowych pochodzących z pożyczki nr 3599/POL, przyznanej Rzeczypospolitej Polskiej przez Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju na podstawie umowy kredytowej z dnia 11 października 1993 r., który to protokół został następnie zmieniony Protokołem ustaleń z posiedzenia Rady Ministrów z dnia 5 listopada 2002 r. Nr [...].
Według Protokołu ustaleń Nr [...] Rada Ministrów postanowiła udzielić pomocy finansowej P.P.P.Ż.M. w S. w wysokości 2.608.000 zł z przeznaczeniem na sfinansowanie należnych i niewypłaconych 1-, 2-, 3-miesięcznych odpraw pieniężnych i odpraw emerytalnych, w wysokościach wynikających z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (...). Zmiana tego protokołu dokonana protokołem Nr [...] z dnia 5 listopada 2002 r. nastąpiła w ten sposób, iż łączna kwota dotacji wyniosła 303.384 zł i została przeznaczona na sfinansowanie 1-, 2-, 3-miesięcznych odpraw pieniężnych i emerytalno-rentowych należnych i niewypłaconych 66 pracownikom, z którymi rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w I półroczu 2002 r. w trybie przepisów ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach (...).
Z powyższego wynika więc jednoznacznie, iż protokołem R.M. Nr [...] nie określono wysokości odpraw, na które przyznano dotacje finansowe, a jedynie stwierdzono, iż ta dotacja jest przeznaczona na odprawy pieniężne dla pracowników, z którymi nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy w trybie przepisów ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Z uwagi zaś na to, że protokół R.M. Nr [...] dotyczył jedynie zmian poprzedniego protokołu Nr [...], to w zakresie nie objętym tymi zmianami obowiązywały ustalenia tego ostatniego protokołu, w którym określono wysokość odpraw według art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. (...).
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu Sądu I instancji "(...) że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym organ II instancji powinien dokonać jednoznacznego zbadania i ustalenia okoliczności, które spowodowały, iż zapis w pierwotnym protokole ustaleń odsyłający do art. 8 ust. 2 ustawy o zwolnieniach grupowych został następnie zmieniony odesłaniem do treści całej ustawy (...)".
Ponadto należy zauważyć, że skoro w toku postępowania w sprawie udzielenia pomocy P.P. "PŻM" w S. wielokrotnie podkreślano, iż ze środków pomocowych mogą być finansowane wyłącznie należne i niewypłacone ustawowe odprawy pieniężne, to w takim przypadku chodziło o odprawy obliczone zgodnie z postanowieniami art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o grupowych zwolnieniach. Tylko w takim bowiem przypadku źródłem prawa do odpraw i ich wysokości była wymieniona ustawa. Jeżeli zaś P.P. "PŻM" ustaliło wysokość odpraw w oparciu o porozumienie o jakim mowa w art. 4 omawianej ustawy, to w takim przypadku podstawą obliczenia wysokości odpraw nie była ustawa, lecz porozumienie, które jest odrębnym źródłem prawa pracy o jakim mowa w art. 9 § 1 Kodeksu pracy.
Jeżeli chodzi o zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa procesowego, to strona skarżąca nie wykazała, aby miały one wpływ na wynik sprawy i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 wyroku na mocy art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 tej ostatniej ustawy.