II GSK 1395/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-03-21
NSAtransportoweŚredniansa
transport drogowykara pieniężnamonitorowanie przewozu towarówprawo administracyjnepostępowanie sądowezawieszenie postępowaniaśmierć stronynastępstwo prawnespadkobiercy

NSA zawiesił postępowanie w sprawie kary pieniężnej z powodu śmierci strony, ponieważ roszczenie o zwrot nienależnie zapłaconej kary przechodzi na spadkobierców.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, jednak zmarła w trakcie postępowania. Sąd stwierdził, że kara została już częściowo zapłacona, a ewentualny zwrot środków przechodzi na spadkobierców, co uzasadnia zawieszenie postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej B. C. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora IAS nakładającą karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów. W trakcie postępowania przed NSA, skarżąca zmarła. Sąd, powołując się na art. 124 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obligatoryjnie zawiesił postępowanie. Uzasadniono to tym, że kara pieniężna została częściowo uiszczona, a ewentualne roszczenie o zwrot nienależnie zapłaconej kwoty przechodzi na spadkobierców zmarłej skarżącej. Postępowanie zostanie wznowione po zgłoszeniu się następców prawnych lub ustanowieniu kuratora spadku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie powinno zostać zawieszone z urzędu, ponieważ roszczenie o zwrot nienależnie zapłaconej kary przechodzi na spadkobierców zmarłego.

Uzasadnienie

Sąd zawiesza postępowanie w razie śmierci strony, chyba że przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W przypadku kary pieniężnej, która została częściowo zapłacona, roszczenie o zwrot przechodzi na spadkobierców, co uzasadnia zawieszenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zawieszono

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 124 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 124 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.

p.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.

p.p.s.a. art. 128 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postępowanie podlega zawieszeniu do dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo zarządcy sukcesyjnego w sprawach wynikających z prowadzenia jego przedsiębiorstwa, albo ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć strony skarżącej uzasadnia obligatoryjne zawieszenie postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

roszczenie o zwrot kwoty pieniężnej uiszczonej tytułem nienależnej kary przechodzi na spadkobierców.

Skład orzekający

Małgorzata Rysz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty zawieszenia postępowania w przypadku śmierci strony, zwłaszcza gdy przedmiotem jest kara pieniężna."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony w trakcie postępowania administracyjnego, gdy kara została już częściowo zapłacona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące śmierci strony w postępowaniu sądowym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Śmierć strony w trakcie procesu: kiedy sąd musi zawiesić postępowanie?

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1395/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Rysz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
II SA/Rz 234/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2023-04-25
II GSK 1395/25 - Wyrok NSA z 2025-10-14
V SA/Wa 2428/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-07-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej sprawy ze skargi kasacyjnej B. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 234/23 w sprawie ze skargi B. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2022 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 25 kwietnia
2023 r., sygn. akt II SA/Rz 234/23, po rozpoznaniu skargi B. C. (dalej: "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] listopada 2022 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, zaskarżając orzeczenie w całości.
Z nadesłanego do Sądu w dniu [...] stycznia 2023 r. pisma pełnomocnika skarżącej wynika, że skarżąca zmarła [...] grudnia 2023 r. Do pisma załączony został potwierdzony za zgodność z oryginałem odpis skrócony aktu zgonu skarżącej.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] pismem z [...] lutego
2024 r., w odpowiedzi na zarządzenie z [...] stycznia 2024 r. poinformował, że kara pieniężna w kwocie 10 000 zł, nałożona na B. C. decyzją Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] kwietnia 2022 r. znak [...] nie została w całości uiszczona, do zapłaty pozostaje kwota 7,00 zł. Poinformował również, że nie posiada informacji odnośnie postępowania spadkowego po zmarłej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie wywołane skargą kasacyjną B. C. wniesioną od powołanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, podlega zawieszeniu.
Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1364, dalej: p.p.s.a.), sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego. Wyjątek od tej zasady określa art. 124 § 3 p.p.s.a. wskazując, że nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Należy zaznaczyć, iż w prawie administracyjnym nie występuje generalna zasada następstwa prawnego w odniesieniu do praw i obowiązków regulowanych normami tego prawa, niemniej jednak mogą występować takie sytuacje, kiedy określone prawa i obowiązki wynikające z decyzji administracyjnej mogą wiązać się ze sferą prawną innego podmiotu. W odniesieniu do takich sytuacji to Sąd musi ocenić, czy w przypadku śmierci skarżącego, będącego adresatem zaskarżonego aktu lub czynności, wynik toczącego się postępowania dotyczy interesu prawnego osób zgłaszających swój udział w miejsce spadkodawcy.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] listopada 2022 r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] kwietnia 2022 r. nakładającą na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Ponieważ, jak wynika z pisma Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] lutego 2024 r., kara ta została przez skarżącą uiszczona, to gdyby okazało się, że decyzja ta jest sprzeczna z prawem, to kwotę uiszczoną tytułem kary Skarb Państwa miałby obowiązek zwrócić skarżącej. Skoro skarżąca nie żyje, to roszczenie o zwrot kwoty pieniężnej uiszczonej tytułem nienależnej kary przechodzi na spadkobierców.
W związku z powyższym zaistniały podstawy, o których mowa w art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a., do obligatoryjnego zawieszenia toczącego się przez Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowania. Postępowanie to podlega zawieszeniu do dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo zarządcy sukcesyjnego w sprawach wynikających z prowadzenia jego przedsiębiorstwa, albo ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku (art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie
art. 124 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI