VI SA/Wa 52/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-03-30
NSAinneŚredniawsa
prawo własności przemysłowejznak towarowyATRIUMATRIUM NIERUCHOMOŚCIUrząd Patentowy RPpodobienstwo znakówryzyko wprowadzenia w błądnieruchomościochrona znaku

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Urzędu Patentowego odmawiającą rejestracji znaku towarowego "ATRIUM NIERUCHOMOŚCI" ze względu na podobieństwo do wcześniej zarejestrowanego znaku "ATRIUM" i ryzyko wprowadzenia w błąd.

Sąd administracyjny rozpatrywał skargę spółki A. Sp. z o.o. na decyzję Urzędu Patentowego RP, która odmówiła udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "ATRIUM NIERUCHOMOŚCI". Urząd Patentowy uznał, że znak ten jest podobny do zarejestrowanego wcześniej znaku słownego "ATRIUM" i istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia usług. Sąd podzielił stanowisko Urzędu, uznając, że słowo "ATRIUM" jest dominującym elementem obu znaków, a dodanie słowa "NIERUCHOMOŚCI" i elementów graficznych nie wystarcza do uniknięcia podobieństwa i ryzyka konfuzji, zwłaszcza w kontekście usług związanych z obrotem nieruchomościami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. Sp. z o.o. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2006 r., utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "ATRIUM NIERUCHOMOŚCI". Urząd Patentowy uzasadnił odmowę podobieństwem zgłoszonego znaku do wcześniej zarejestrowanego znaku słownego "ATRIUM", wskazując na ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia usług. Stwierdzono, że oba znaki są przeznaczone do oznaczania usług związanych z nieruchomościami, a słowo "ATRIUM" jest dominującym elementem decydującym o zdolności odróżniającej, podczas gdy słowo "NIERUCHOMOŚCI" bezpośrednio wskazuje na rodzaj usług i nie stanowi wystarczającego wyróżnika. Dodanie elementów graficznych nie wzmocniło zdolności odróżniającej zgłoszonego znaku. Strona skarżąca argumentowała, że znak słowno-graficzny jest oryginalnym dziełem twórczym, a dominującym elementem jest jego obraz graficzny, a nie samo słowo "ATRIUM". Podnosiła również kwestię pierwszeństwa prawa do firmy nad prawem do znaku towarowego oraz zarzucała naruszenie przepisów postępowania. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję Urzędu Patentowego za zgodną z prawem. Sąd podzielił stanowisko Urzędu, że słowo "ATRIUM" jest elementem decydującym o podobieństwie znaków i istnieje ryzyko wprowadzenia w błąd odbiorców. Podkreślono, że ochrona znaku "ATRIUM" jest bezsporna, a zgłoszony znak słowno-graficzny zawiera go w całości jako element dominujący. Sąd uznał, że dodanie słowa "NIERUCHOMOŚCI" i elementów graficznych nie wystarcza do uniknięcia podobieństwa i ryzyka konfuzji, zwłaszcza w kontekście usług związanych z obrotem nieruchomościami. Sąd odrzucił również argumentację dotyczącą prawa do firmy, wskazując na odrębność prawa do firmy i prawa do znaku towarowego. Stwierdzono, że Urząd Patentowy prawidłowo ocenił podobieństwo znaków w płaszczyźnie fonetycznej, graficznej i znaczeniowej, uwzględniając ogólne wrażenie, jakie znaki wywołują na przeciętnym konsumencie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, znak słowno-graficzny "ATRIUM NIERUCHOMOŚCI" jest podobny do zarejestrowanego znaku słownego "ATRIUM" w stopniu mogącym wprowadzić odbiorców w błąd, ponieważ słowo "ATRIUM" jest dominującym elementem obu oznaczeń, a dodanie słowa "NIERUCHOMOŚCI" i elementów graficznych nie eliminuje ryzyka konfuzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że słowo "ATRIUM" jest elementem dominującym i decydującym o zdolności odróżniającej w obu znakach. Pomimo różnic graficznych i dodania słowa "NIERUCHOMOŚCI", ogólne wrażenie wywołane przez znaki, zwłaszcza w kontekście usług związanych z nieruchomościami, może prowadzić do skojarzenia z wcześniejszym znakiem i wprowadzenia w błąd co do pochodzenia usług.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.w.p. art. 132 § 2 pkt 2

Ustawa - Prawo własności przemysłowej

Nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2

Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania w celu pogłębienia zaufania obywateli do organów Państwa, wyjaśniania stanu faktycznego i prawnego sprawy.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego według zasad logiki i doświadczenia życiowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podobieństwo znaku słowno-graficznego "ATRIUM NIERUCHOMOŚCI" do zarejestrowanego znaku słownego "ATRIUM" jest na tyle duże, że istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia usług. Słowo "ATRIUM" jest dominującym elementem obu znaków, a dodanie słowa "NIERUCHOMOŚCI" i elementów graficznych nie wystarcza do uniknięcia konfuzji. Usługi, do oznaczania których przeznaczone są oba znaki, są identyczne lub podobne. Prawo do znaku towarowego jest odrębną instytucją prawną od prawa do firmy, a ocena w postępowaniu patentowym opiera się na przepisach ustawy Prawo własności przemysłowej.

Odrzucone argumenty

Znak słowno-graficzny "ATRIUM NIERUCHOMOŚCI" jest oryginalnym dziełem twórczym, a dominującym elementem jest jego obraz graficzny, a nie samo słowo "ATRIUM". Prawo do firmy przedsiębiorcy wpisanego do KRS ma pierwszeństwo przed prawem do zarejestrowanego znaku towarowego, jeśli nazwa firmy zawiera element identyczny ze znakiem towarowym. Urząd Patentowy naruszył przepisy postępowania (art. 7, 77, 80 k.p.a.) przez nieuwzględnienie istotnych okoliczności i dokonanie dowolnych ustaleń.

Godne uwagi sformułowania

ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym słowo ATRIUM jest decydujące dla zdolności odróżniającej słowo NIERUCHOMOŚCI w kontekście wskazanych w wykazie usług nie ma zdolności odróżniającej, ponieważ bezpośrednio wskazuje na rodzaj usług przeciętny konsument z reguły postrzega znak jako pewną całość, nie zwracając uwagi na szczegóły, które je różnią w pamięci pozostaje dominujące oznaczenie "ATRIUM"

Skład orzekający

Grażyna Śliwińska

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Czarnecki

sędzia

Piotr Borowiecki

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podobieństwa znaków towarowych, ryzyka wprowadzenia w błąd oraz oceny dominujących elementów znaku słowno-graficznego w kontekście usług związanych z nieruchomościami."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku porównania znaków "ATRIUM" i "ATRIUM NIERUCHOMOŚCI" w specyficznym kontekście usług nieruchomościowych. Ocena podobieństwa znaków jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii w prawie własności przemysłowej – oceny podobieństwa znaków towarowych i ryzyka wprowadzenia w błąd. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Czy "ATRIUM NIERUCHOMOŚCI" to za dużo "ATRIUM"? Sąd rozstrzyga o podobieństwie znaków.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 52/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki
Grażyna Śliwińska /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Borowiecki
Symbol z opisem
6464 Oznaczenia graficzne
Sygn. powiązane
II GSK 388/07 - Wyrok NSA z 2008-03-04
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2007 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno – graficzny "ATRIUM NIERUCHOMOŚCI" oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] Urząd Patentowy RP utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] odmawiającą udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny ATRIUM NIERUCHOMOŚCI zgłoszony w dniu [...] lipca 2003 r. przez A. Spółkę z o. o. z siedzibą w W..
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 132 ust. 2 pkt 2 oraz art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.) – zwanej dalej p.w.p.
Podstawę faktyczną stanowiło ustalenie, że zgłoszone przez wnioskodawcę oznaczenie słowno-graficzne ATRIUM NIERUCHOMOŚCI jest podobne do znaku towarowego słownego ATRIUM, na który udzielono prawa ochronnego dla usług identycznych i podobnych na rzecz firmy A.T.. Zdaniem organu zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku zgłoszonego ze znakiem wcześniej zarejestrowanym. Niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów jest rezultatem podobieństwa towarów i podobieństwa oznaczeń, a kwestia jednorodzajowości usług w obydwu przypadkach nie budzi wątpliwości. Porównywane znaki przeznaczone są bowiem do oznaczania tych samych usług tzn. "usług w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, usług w zakresie wyceny nieruchomości, usług w zakresie zarządzania nieruchomościami". W zakresie pozostałych usług wskazanych przez zgłaszającego istnieje ich znaczne podobieństwo do usług wyżej wskazanych, gdyż wiążą się one z szeroko rozumianymi usługami dotyczącymi nieruchomości. W konsekwencji w przypadku obydwu znaków to właśnie usługi dotyczące nieruchomości są usługami do oznaczania których przede wszystkim przeznaczone są obydwa znaki.
Organ wskazał ponadto, iż znak zgłoszony zawiera w sobie znak zarejestrowany. Znak zarejestrowany stanowi znak słowny ATRIUM, zaś znak zgłoszony stanowi słowo ATRIUM oraz słowo NIERUCHOMOŚCI uzupełnione grafiką w postaci wizerunku dachu antycznej budowli umieszczonego nad słowem ATRIUM. W konsekwencji, w ocenie organu obydwa znaki są do siebie podobne właśnie ze względu na słowo ATRIUM, które jest decydujące dla zdolności odróżniającej nie tylko znaku zarejestrowanego, który jest wyłącznie znakiem słownym, ale także dla zdolności odróżniającej znaku zgłoszonego, gdyż słowo NIERUCHOMOŚCI w kontekście wskazanych w wykazie usług nie ma zdolności odróżniającej, ponieważ bezpośrednio wskazuje na rodzaj usług. Wzbogacenie znaku zgłoszonego skromnym elementem graficznym nie wzmacnia zdolności odróżniającej znaku zgłoszonego, gdyż to słowo ATRIUM jest w układzie znaku jako całości elementem zwracającym największą uwagę i przesądzającym o posiadaniu przez znak zdolności odróżniającej.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona skarżąca podniosła, iż oznaczenie będące przedmiotem zgłoszenia jest oznaczeniem jednolitym, składającym się z trzech istotnych elementów w postaci schematycznie przedstawionej antycznej budowli, której podstawą jest słowo "NIERUCHOMOŚCI" z umieszczonym nad nim odcinkiem linii prostej, symbolizującym fundament, zaś stylizowanymi kolumnami tej budowli, opartymi na w/w podstawie i podtrzymującymi jej stylizowany dach w postaci zbliżonej do równoramiennego trójkąta, są litery utworzone ze słowa "ATRIUM". W tak zaprojektowanym znaku słowno- graficznym, o oryginalnym, twórczym charakterze, dominującym elementem decydującym o jego dystyntynktywności, postrzeganiu i zapamiętywaniu przez przeciętnego odbiorcę - w świetle przyjętych w nauce i orzecznictwie zasad - nie jest treść samego słowa "ATRIUM", lecz obraz graficzny tego znaku.
Wnioskodawca powołał się również na fakt, iż zgłoszony znak słowno - graficzny jest przeznaczony do oznaczania usług określonych według klasyfikacji nicejskiej w klasach: 35, 36, 41 i 42, natomiast przeciwstawiony znak jest przeznaczony do oznaczania usług określonych wyłącznie w klasie 36. Usługi wymienione w klasach 35, 41 i 42 są realizowane w imieniu własnym, na własną odpowiedzialność wykonawcy - nawet na zlecenie osoby trzeciej - natomiast usługi pośrednictwa wymienione w klasie 36, są z zasady świadczone na rzecz i w imieniu ich nabywcy, co skłania go do szczególnego rozpoznania i określonego zaufania do usługodawcy, wyłączającego możliwość wprowadzenia w błąd. Ponadto, jego zdaniem, należy mieć na uwadze, że przeciętny nabywca czy zbywca nieruchomości na ściśle określonym, znanym mu rynku lokalnym jest lepiej poinformowany oraz bardziej ostrożny i przezorny niż przeciętny nabywca towarów czy usług powszechnego użytku, co dodatkowo ogranicza możliwość wprowadzenia takiego klienta w błąd.
Rozpoznając ponownie sprawę Urząd Patentowy RP stwierdził, iż przeciwstawione znaki wykazują bardzo duże podobieństwo jako, że zasadniczym, a zarazem identycznym elementem występującym w obu znakach jest właśnie słowo ATRIUM, na które zwróci uwagę odbiorca. Tym samym, pomimo nieznacznej grafiki, w którą wkomponowane są te słowa, w tak zgłoszonym oznaczeniu "ATRIUM NIERUCHOMOŚCI", gdzie przedmiotowe oznaczenie zawiera w sobie w całości zarejestrowany wcześniej znak towarowy "ATRIUM", określenie "NIERUCHOMOŚCI" nie stanowi wystarczającego wyróżnika, może natomiast wprowadzać odbiorców w błąd co do pochodzenia usług i sugerować, iż zgłoszone oznaczenie jest odmianą zarejestrowanego wcześniej słownego znaku towarowego ATRIUM i pochodzi od tego samego usługodawcy.
Odnosząc się do zawartego we wniosku stanowiska odnośnie usług do oznaczania których przeznaczone jest przedmiotowe oznaczenie organ podniósł, iż kwestia ich jednorodzajowości nie budzi żadnych wątpliwości, niezależnie od ich zaklasyfikowania w różnych klasach według klasyfikacji nicejskiej. Podkreślił, że przy ocenie jednorodzajowości usług należy brać pod uwagę ich naturę, właściwości, krąg odbiorców dla których są świadczone oraz warunki w jakich są oferowane nabywcom. Kierując się tymi wskazówkami doszedł do wniosku, że bezsporne jest powiązanie usług do oznaczania których porównywane znaki są przeznaczone. Zarówno bowiem przez uprawnionego, jak i zgłaszającego świadczone są usługi w zakresie szeroko rozumianego obrotu nieruchomościami.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. Sp. z o. o. w W. zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo własności przemysłowej przez przyjęcie, że przedmiotowe oznaczenie obrazowe w postaci stylizowanej budowli, której elementami konstrukcyjnymi jest nazwa rejestrowa osoby prawnej "ATRIUM NIERUCHOMOŚCI" jest podobne do znaku słownego "ATRIUM", przeznaczonego do oznaczania w części takich samych usług dotyczących pośrednictwa obrotu nieruchomościami. Strona skarżąca przyznając, iż sporny znak ma wprawdzie tożsamy element co znak przeciwstawiony, podkreśliła zarazem, że nie przesądza to o ich podobieństwie w stopniu wprowadzającym w błąd, ponieważ wspólny element słowny w zestawieniu z drugim elementem słownym tworzą wcześniej chronioną prawem nazwę przedsiębiorstwa, istotnie różniącą się od przeciwstawionego oznaczenia, zarówno pod względem fonetycznym, znaczeniowym, a zwłaszcza wizualnym.
Kolejnym zarzutem A. Sp. z o. o. wobec organu było przyjęcie przez niego założenia, że na znak usługowy słowno-graficzny, zawierający nazwę osoby prawnej, chronioną prawem do firmy przedsiębiorcy wpisanego do KRS i działającego na rynku przed uzyskaniem rejestracji w Urzędzie Patentowym RP słownego znaku towarowego stanowiącego jeden z elementów tej nazwy rejestrowej nie może zostać udzielone prawo ochronne, gdyż priorytet należy przyznać ochronie prawa do zarejestrowanego już znaku towarowego. Skarżąca podnosi natomiast, iż w myśl ustalonych orzecznictwem zasad w wypadku wystąpienia kolizji między prawem ochronnym do znaku towarowego a prawem do ochrony nazwy przedsiębiorstwa, wpisanego do KRS przed uzyskaniem rejestracji słownego znaku towarowego, podobnego do nazwy przedsiębiorstwa lub jego części, uniemożliwiającego jednoznaczną identyfikację i odróżnienie pochodzenia towarów - zwłaszcza świadczonych usług - priorytet należy przyznać ochronie prawa podmiotowego do nazwy przedsiębiorstwa.
Ponadto strona skarżąca podniosła, iż organ naruszył przepisy postępowania mogące mieć istotny wpływ na treść decyzji, w szczególności art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. przez nieuwzględnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych dotyczących istoty sprawy oraz 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnych i sprzecznych z treścią zebranego materiału w sprawie istotnych ustaleń dotyczących porównania cech znamiennych istotnie odróżniających porównywane oznaczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnośnie oceny podobieństwa zgłaszanego przez stronę skarżącą oznaczenia słowno - graficznego ATRIUM NIERUCHOMOŚCI do zarejestrowanego wcześniej znaku towarowego ATRIUM.
Odnośnie kwestii prawa do ochrony nazwy przedsiębiorstwa zgłaszającego organ podniósł, że uprawniony z rejestracji znaku towarowego słownego ATRIUM dokonał zgłoszenia swojego znaku w dniu [...] sierpnia 1999 r., w dodatku pod nazwą A.T.. Oznacza to, że w dniu zgłoszenia swojego znaku towarowego do Urzędu Patentowego RP uprawniony ze znaku ATRIUM miał już wcześniej chronioną prawem nazwę firmy A.. Ocenił, że przywołane w skardze orzecznictwo NSA i SN dotyczy zupełnie innych problemów związanych z unieważnieniem znaków towarowych oraz prawem do ochrony nazwy przedsiębiorstwa, co w przypadku niniejszego postępowania o uzyskanie prawa ochronnego na znak towarowy nie znajduje odniesienia.
Wobec zarzutu naruszenia dyspozycji art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie wydanie decyzji o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy poprzedzone zostało zebraniem całego materiału dowodowego i ocenił zarzut jako nieuzasadniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwane dalej p.p.s.a.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP nie narusza prawa.
Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy RP zarówno nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy p.w.p. w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, jak i nie uchybił przepisom postępowania art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Strona skarżąca przyznała co do zasady, iż sporny znak ma tożsamy element co znak przeciwstawiony z tym, że zarazem podkreśliła, że nie przesądza to o ich podobieństwie w stopniu wprowadzającym w błąd, ponieważ wspólny element słowny w zestawieniu z drugim elementem słownym tworzą wcześniej chronioną prawem nazwę przedsiębiorstwa, istotnie różniącą się od przeciwstawionego oznaczenia, zarówno pod względem fonetycznym, znaczeniowym, a zwłaszcza wizualnym.
W ocenie Sądu nie sposób zgodzić się z tym poglądem. Przedmiotowe oznaczenie zostało poddane właściwej i wszechstronnej analizie z punktu widzenia przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej, obowiązującej w dacie zgłoszenia spornego znaku. Polemika skarżącego co do jego pierwszeństwa z uwagi na wcześniejsze prawo do firmy wobec późniejszego prawa uprawnionego do znaku towarowego nie została poparta jakąkolwiek podstawą prawną.
Przepis art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. stanowiący podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji (zmieniony przez art. 1 pkt 9 lit. b) ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. Dz.U.04.33.286 zmieniającej nin. ustawę z dniem 17 marca 2004 r.) stanowi, że nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.
W jego świetle Urząd Patentowy prawidłowo ustalił, że na dzień wydania decyzji ochrona służy przeciwstawionemu znakowi towarowemu słownemu "ATRIUM", bowiem decyzja o jego zarejestrowaniu pod nr R-144071 nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Stąd dywagacje skarżącego w toku niniejszego postępowania w kierunku analizy słowa ATRIUM, że nie jest wyrazem fantazyjnym, a powszechnie znanym i używanym – w tym postępowaniu nie mogą mieć znaczenia, bowiem jego prawna ochrona jest bezsporna. Stanowi zatem skuteczną przeszkodę w rejestracji znaku słowno-graficznego "ATRIUM NIERUCHOMOŚCI" na rzecz skarżącego.
Urząd Patentowy prawidłowo przyjął, że zakres ochrony prawa do znaku towarowego sięga tak daleko jak granica podobieństwa towaru i oznaczeń przy zestawieniu z innym towarem i oznaczeniem. Przy oznaczaniu podobieństwa towarów bierze się pod uwagę rodzaj towaru, jego przeznaczenie oraz warunki zbytu. Wystarczy zatem, że istnieje możliwość pomylenia znaków przez odbiorców – by takie podobieństwo stwierdzić.
Sąd podzielił ocenę, iż porównywane znaki służą do oznaczania usług identycznych i podobnych związanych z szeroko rozumianym obrotem nieruchomościami – niezależnie od ich zaklasyfikowania w różnych klasach według klasyfikacji nicejskiej. Organ zasadnie przyjął, że przy ocenie ich jednorodzajowości należy brać pod uwagę ich naturę, właściwości, krąg odbiorców dla których są świadczone oraz warunki w jakich są oferowane nabywcom. Zgłaszający jak i uprawniony świadczą usługi tego samego rodzaju z szeroko rozumianym obrotem nieruchomościami, pośrednictwa w ich obrocie, zarządzaniu, wyceną, ekspertyzami, finansowaniem, doradztwem, co stanowi przeszkodę rejestracji zgłoszonego znaku podobnego. Pozostałe usługi jak publikowanie książek i czasopism z zakresu nieruchomości, kursy korespondencyjne, obsługa zjazdów i konferencji z zakresu nieruchomości słusznie zostały ocenione jako wyraźnie podporządkowane, mimo pośredniego związku z usługami związanymi z obrotem nieruchomościami. Stwierdzenie podobieństwa towarów pozwalało przejść do zbadania podobieństwa samych oznaczeń, przy czym należy pamiętać, że im bardziej podobne towary, tym większa możliwość uznania znaków za podobne do siebie.
Urząd Patentowy dokonał na tym tle pogłębionej analizy obu znaków na okoliczność możliwości ryzyka wprowadzania w błąd odbiorców – w szczególności ryzyka skojarzenia znaku zgłoszonego ze znakiem wcześniejszym. W ocenie Sądu porównanie obu znaków: słownego "ATRIUM" i słowno-graficznego "ATRIUM NIERUCHOMOŚCI" zostało dokonane prawidłowo w takiej postaci jak zostały zarejestrowane i w granicach wskazanej podstawy prawnej art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. - bez rozważania kwestii zdolności rejestrowej wspólnego elementu słownego tych znaków towarowych.
Nie ulega żadnej wątpliwości, że słowno-graficzny znak zgłoszony – rozumiany jako całość – zawiera w sobie znak słowny ATRIUM chroniony prawem i jest to w znaku skarżącego słowo zdecydowanie dominujące, wyeksponowane wręcz poprzez podkreślenie tego właśnie wyrazu linią ciągłą.
Skromna, czarno-biała kolorystyka i grafika nie wzmacnia zdolności odróżniającej znaku zgłoszonego. Podkreślone słowo ATRIUM dodatkowo zwraca uwagę poprzez użycie w grafice kilkakrotnie większej czcionki w porównaniu z czcionką słowa NIERUCHOMOŚCI. Grafika ograniczona do jednego elementu rysunkowego - dachu nad słowem ATRIUM - wzmacnia dodatkowo to wyeksponowane oznaczenie jako jedynie dominujące słowo. Organ przekonywująco wywiódł i ocenił, że dodane w dolnej części – pod podkreślonym słowem ATRIUM słowo NIERUCHOMOŚCI wzmacnia jedynie wymowę co do przeznaczenia i charakteru usług jakie proponuje firma, ściśle związanych z nieruchomościami, nie posiadając własnych cech dystynktywnych.
Dodać należy, że za nie mające znamion odróżniających uznawane są znaki składające się z elementów służących w obrocie do wskazania ilości, jakości, przeznaczenia towaru (vide: Wiszniewska Irena Przegląd Prawa Handlowego 2001/12/1 artykuł nr publik.: 32372 Znaki towarowe w prawie własności przemysłowej).
Podkreślić należy, że pierwszoplanową funkcją znaku towarowego jest funkcja oznaczenia pochodzenia towaru (usługi), czyli funkcja odróżniania. Znak wskazuje, że towar nim opatrzony pochodzi z przedsiębiorstwa osoby używającej tego znaku albo z innych przedsiębiorstw związanych z nim organizacyjnie, gospodarczo lub prawnie w sposób, który ma wpływ na powstanie lub zbyt towarów ze znakiem.
Wobec tego zaś, że używanie znaku (sprzedaż towarów, usług ze znakiem, reklama) wywołuje u osób mających z nim styczność wyobrażenia dotyczące jakości towarów – znak towarowy pełni ponadto funkcję jakościową. Wreszcie, w tych wszystkich przypadkach, w których znak został utrwalony (w pozytywny sposób) w świadomości nabywcy towarów i zwraca uwagę na każdy towar, usługę nim opatrzoną – znak pełni funkcję reklamową.
Ten sam znak, czy znak doń podobny nie może być zarejestrowany na rzecz innej osoby dla takich samych towarów czy dla podobnych rodzajowo towarów, jeżeli spowodowałoby to niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów.
Oceniając całościowo niebezpieczeństwo pomyłek w odniesieniu do podobieństwa znaków w warstwie obrazowej, fonetycznej i znaczeniowej, Urząd Patentowy uwzględnił ogólne wrażenie, które te znaki wywołują, a w szczególności elementy odróżniające i dominujące.
Niebezpieczeństwo pomyłek jest niebezpieczeństwem dla odbiorców, a to oznacza, że jego ocena w decydującej mierze zależy od tego, jak znaki oddziałują na przeciętnego konsumenta towarów lub usług danego rodzaju. Przeciętny konsument z reguły postrzega znak jako pewną całość, nie zwracając uwagi na szczegóły, które je różnią. Pod uwagę należy brać przeciętnie poinformowanego, uważnego i rozsądnego konsumenta. Trzeba oczywiście uwzględniać, że konsument rzadko ma możliwość bezpośredniego porównania różnych znaków, a zdany jest na niepełny obraz, który pozostał mu w pamięci. Należy przyznać rację organowi, iż z porównania obu oznaczeń w pamięci pozostaje dominujące oznaczenie "ATRIUM".
Także z orzecznictwa ETS wynika, że w prawie europejskim w badaniu niebezpieczeństwa pomyłek podstawową wagę przywiązuje się do wzajemnego związku uwzględnianych w badaniu elementów, a więc podobieństwa znaków, siły odróżniającej znaku zarejestrowanego i podobieństwa towarów oznaczanych obydwoma znakami. Na pierwszy plan wysuwa się przy tym podobieństwo między znakami i siła odróżniająca znaku zarejestrowanego. Z wykładni ETS w sprawie "Lloyd" w wyroku z 22 czerwca 1999 r. C 342/97 wynika, że nie można wykluczyć, iż samo podobieństwo fonetyczne znaków może wywołać niebezpieczeństwo pomyłek. Czym większe podobieństwo towarów lub usług i czym większa siła odróżniająca wcześniejszego znaku, tym większe jest niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd.
Urząd Patentowy poddał ocenie także okoliczność, iż rynek przeciętnego odbiorcy może skojarzyć znak zgłoszony ze znakiem zarejestrowanym jako filię firmy uprawnionego z tego znaku. Dlatego wykorzystanie znaku słownego chronionego prawem jako dominującego elementu znaku słowno-graficznego stanowiłoby naruszenie ochrony tego pierwszego.
Zarzut w zakresie nazwy firmy nie ma znaczenia dla tej oceny, bowiem czym innym jest prawo do firmy, a czym innym prawo do ochrony zarejestrowanego znaku towarowego. Poza sporem pozostaje, że obie firmy mają w swej nazwie słowo ATRIUM. Sprecyzowane w załączniku do protokołu zarzuty naruszenia przepisów prawa cywilnego w zakresie naruszenia dóbr osobistych przedsiębiorcy są nieskuteczne w tym postępowaniu, a wskazane przepisy umożliwiają dochodzenie roszczeń wyłącznie w drodze cywilnoprawnej.
Należy podkreślić, że Urząd Patentowy dokonał analizy znaku w całości prawidłowo oceniając, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z podobieństwem oznaczeń w płaszczyźnie fonetycznej, graficznej i znaczeniowej, co miało wpływ na niebezpieczeństwo konfuzji omówionych znaków.
Urząd Patentowy RP przy wydaniu zaskarżonych decyzji administracyjnych w sprawie odmowy udzielenia prawa ochronnego - co do zasady uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Urząd Patentowy RP jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Zdaniem Sądu, organ uwzględniając powyższą zasadę wyjaśnił okoliczności sprawy, ustosunkował się do twierdzeń strony, uwzględnił w decyzji zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony. W sposób wyczerpujący zebrał i ocenił w tym postępowaniu cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), a w szczególności uzasadnił wyczerpująco swoje rozstrzygnięcie według wymagań przewidzianych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Argumentacja wskazana przez Urząd Patentowy znajduje uzasadnienie zarówno we wskazanej podstawie materialnoprawnej rozstrzygnięcia, a także w poglądach komentatorów ustawy - Prawo własności przemysłowej, iż "Jedna z powszechnie przyjętych reguł stanowi, że podobieństwo znaków ocenia się według cech wspólnych, a nie według występujących w nich różnic. Zatem różnice nie wykluczają podobieństwa znaków. Gdy różnice są dominujące - ryzyko pomyłki jest mało prawdopodobne a zatem podobieństwo w rozumieniu ustawy nie zachodzi. Gdy dominują cechy wspólne, to choć różnice istnieją, kupujący może być wprowadzony w błąd, a zatem można mówić o podobieństwie uzasadniającym postawienie zarzutu naruszenia prawa do znaku oryginalnego, ("Prawo własności przemysłowej", pod red. U. Promińskiej, Warszawa 2004, s. 261). Stanowisko doktryny wyraża także M. Kępiński, który przy dokonywaniu analizy sugeruje uwzględniać "...ogólne wrażenie, jakie oba porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcę. Zasada ta opiera się na spostrzeżeniu, że dla nabywcy decydujące znaczenie mają zbieżne elementy obu oznaczeń. Jest to usprawiedliwione z psychologicznego punktu widzenia, gdyż nabywca zachowuje w pamięci jedynie ogólny zarys oznaczenia, którego poszukuje. Kieruje się więc przy wyborze jedynie pewnymi przewodnimi elementami oznaczenia, z pominięciem odrębnych rozbieżności..." (M. Kępiński: Niebezpieczeństwo wprowadzania w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów w prawie znaków towarowych, nr 28, s. 48).
Zasada, iż dla odbiorców priorytetowe znaczenie mają zbieżne cechy oznaczeń, a nie występujące pomiędzy nimi różnice znalazła także potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: wyrok NSA z dnia 28 marca 2002 r. w sprawie znaku towarowego KRÓLEWSKA PARA, sygn. akt II S.A. 27778/01, wyrok WSA z 30 marca 2004 r., w sprawie znaku towarowego TERRAVITA, sygn. akt 6 II S.A. 1017/02, czy wyrok WSA w Warszawie sygn. VI SA/Wa 2082/05 w sprawie AUDIOTELE - publ.LEX nr 198473).
Z tej przyczyny należy stwierdzić, iż w obu zaskarżonych decyzjach brak jest istotnych uchybień formalnych, które Urząd poczyniłby w toku postępowania administracyjnego, a które uniemożliwiłyby Sądowi dokonania prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenia się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialno-prawnym. Złożony na rozprawie wydruk z Internetu znaków zgłoszonych do Urzędu Patentowego zawierających słowo ATRIUM, nawet jeśli jednemu ze zgłaszających udzielono prawa wyłącznego w tej samej klasie 36 nie może stanowić – z przyczyn wskazanych wyżej - argumentu przemawiającego za uwzględnieniem wniosku.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI