Orzeczenie · 2025-03-12

II GSK 387/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-03-12
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
ubezpieczenia społeczneubezpieczenie zdrowotneskarga kasacyjnapostępowanie administracyjneterminyzażaleniesprostowanie decyzjiNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. G. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Postanowienie Prezesa ZUS dotyczyło stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji z dnia 15 lipca 2016 r. Spółka kasacyjna zarzucała Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 33 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne przyznanie statusu uczestnika postępowania T. Sp. z o.o., naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 170 i 153 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że wcześniejsze orzeczenia NSA nie wiążą organu, a także naruszenie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. poprzez pozbawienie skarżącej możności obrony praw w trybie niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 33 § 1 p.p.s.a. nie jest skuteczny, ponieważ przepis ten dotyczy postępowania przed sądem administracyjnym, a nie administracyjnym, a Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że T. Sp. z o.o. powinna być stroną postępowania administracyjnego. Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., uznając, że pozbawienie strony możności obrony praw nie było realne, a naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Pozostałe zarzuty również uznano za niezasadne, w tym te dotyczące naruszenia art. 153 i 190 p.p.s.a. oraz przepisów k.p.a. dotyczących terminu do wniesienia zażalenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących udziału stron w postępowaniu administracyjnym i sądowym, znaczenie art. 33 p.p.s.a., wpływ naruszeń proceduralnych na wynik sprawy.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z postępowaniem przed ZUS i sprostowaniem omyłki pisarskiej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym pozbawienie strony możności obrony jej praw poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w trybie niejawnym, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania przed sądem administracyjnym?

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w trybie niejawnym nie uzasadnia wniosku o zaktualizowaniu się przesłanki nieważności postępowania z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., jeśli pozbawienie strony możności obrony nie było realne, a naruszenie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozbawienie strony możności obrony musi być realne, a nie hipotetyczne. W tym przypadku, mimo wadliwości procedury, strona miała wiedzę o postępowaniu i jego wynikach, a naruszenie nie wpłynęło na wynik sprawy.

Czy art. 33 § 1 p.p.s.a. może stanowić podstawę do uchylenia postanowienia Prezesa ZUS o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o sprostowaniu omyłki pisarskiej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 33 § 1 p.p.s.a. nie stanowi adekwatnego wzorca kontroli zaskarżonego wyroku w tej sprawie, ponieważ dotyczy on postępowania przed sądem administracyjnym, a nie administracyjnym, a Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że T. Sp. z o.o. powinna być stroną postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach k.p.a. dotyczących stron postępowania administracyjnego, a nie na art. 33 p.p.s.a., który reguluje status uczestnika postępowania sądowego. Zarzut naruszenia art. 33 p.p.s.a. był więc nieskuteczny.

Czy postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji organu rentowego, wydane w trakcie postępowania sądowego, powinno podlegać ocenie przez sąd powszechny?

Odpowiedź sądu

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że takie postanowienie powinno podlegać ocenie przez sąd powszechny, co uzasadniało uchylenie postanowienia Prezesa ZUS jako przedwczesnego. NSA nie uznał tego stwierdzenia za naruszenie prawa dające podstawę do uchylenia wyroku WSA.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że Sąd pierwszej instancji kontrolował legalność postanowienia Prezesa ZUS w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, a nie samo postanowienie o sprostowaniu. Stwierdzenie o przedwczesności było częścią oceny legalności postanowienia Prezesa ZUS.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (65)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 33 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.u.s. art. 123

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.a. art. 113 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 112

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 141 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.u.s. art. 123

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.a. art. 134

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.u.s. art. 123

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.a. art. 141 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 112

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.u.s. art. 123

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.u.s. art. 124

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. a) oraz lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1-3 i § 1a oraz § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.u.s. art. 83b § ust. 2

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.a. art. 180

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 113 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 33 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 33 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 33 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 33 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 112

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 141 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.u.s. art. 123

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.a. art. 134

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.u.s. art. 123

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.a. art. 141 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 112

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.u.s. art. 123

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.u.s. art. 124

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 33 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne przyznanie statusu uczestnika postępowania T. Sp. z o.o. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 170 i 153 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że wcześniejsze orzeczenia NSA nie wiążą organu. • Naruszenie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. poprzez pozbawienie skarżącej możności obrony praw w trybie niejawnym. • Naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z innymi przepisami poprzez uznanie, że sprawa nie należy do sfery administracji publicznej. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z przepisami k.p.a. poprzez błędną wykładnię terminu na wniesienie zażalenia i błędne pouczenie.

Godne uwagi sformułowania

pozbawienie strony możności obrony swych praw powinno być realne, a nie jedynie hipotetyczne • granice rozpoznania wojewódzkiego sądu administracyjnego określa sprawa administracyjna będąca przedmiotem zaskarżenia • art. 33 § 1 p.p.s.a. nie stanowił i nie mógł stanowić adekwatnego wzorca kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku

Skład orzekający

Joanna Kabat-Rembelska

przewodniczący sprawozdawca

Wojciech Kręcisz

członek

Wojciech Sawczuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących udziału stron w postępowaniu administracyjnym i sądowym, znaczenie art. 33 p.p.s.a., wpływ naruszeń proceduralnych na wynik sprawy."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z postępowaniem przed ZUS i sprostowaniem omyłki pisarskiej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym i sądowym, w tym interpretacji przepisów o udziale stron i wpływie naruszeń na wynik sprawy. Jest to interesujące dla prawników procesowych.

Kiedy błąd organu nie usprawiedliwia naruszenia procedury? NSA o granicach obrony praw strony.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst