II GSK 386/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej, uznając, że brak było podstaw do stwierdzenia międzybłoniaka opłucnej jako choroby zawodowej z uwagi na brak narażenia na azbest, mimo narażenia na inne czynniki rakotwórcze.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej - międzybłoniaka opłucnej u zmarłego J. F. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał to rozstrzygnięcie. Kluczowe dla sprawy było ustalenie, czy rozpoznany nowotwór mógł być spowodowany narażeniem na czynniki inne niż azbest, na które pracownik był narażony (tlenki kadmu, arsenu, ołów, pyły przemysłowe). Sąd uznał, że zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, międzybłoniak opłucnej jest chorobą wywołaną narażeniem na azbest, a nie na wymienione inne czynniki.
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia choroby zawodowej u zmarłego J. F., który chorował na międzybłoniaka opłucnej. Sprawa była wielokrotnie rozpatrywana przez organy administracji i sądy. Wcześniejszy wyrok WSA w Gliwicach uchylił decyzje organów, wskazując na potrzebę zbadania związku przyczynowo-skutkowego między chorobą a narażeniem na czynniki takie jak tlenki kadmu, arsenu, ołów i pyły przemysłowe, a nie tylko azbest. Organy po ponownym rozpoznaniu sprawy, opierając się na opiniach jednostek orzeczniczych, stwierdziły, że zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, międzybłoniak opłucnej jest chorobą wywołaną narażeniem na azbest, a nie na inne wymienione czynniki. WSA w Gliwicach oddalił skargę, a NSA podtrzymał to stanowisko, uznając, że organy prawidłowo wykonały wskazania poprzedniego wyroku i zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia braku podstaw do uznania choroby za zawodową.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z aktualną wiedzą medyczną międzybłoniak opłucnej jest chorobą wywołaną narażeniem na azbest, a nie na inne wymienione czynniki.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opiniach jednostek orzeczniczych, które zgodnie stwierdziły, że międzybłoniak opłucnej jest chorobą swoistą dla narażenia na azbest, a czynniki takie jak kadm czy arsen zwiększają ryzyko nowotworów płuca, ale nie międzybłoniaka opłucnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (12)
Główne
K.p. art. 235(1)
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych § § 6 ust. 1
Orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej wydaje się na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.
Pomocnicze
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 174 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu drugiej instancji.
P.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada ograniczonej kognicji NSA.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 235(1) K.p. w związku z § 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i poz. 17.2 wykazu, poprzez wadliwe ustalenie braku znamion choroby zawodowej, w szczególności poprzez błędne ustalenie, że pyły przemysłowe nie zawierały substancji wywołujących chorobę oraz że brak tożsamości nowotworu opłucnej i płuca wykluczył czynniki inne niż azbest. Naruszenie § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, poprzez błędne przyjęcie, że orzeczenia jednostek orzeczniczych mogły uwzględniać nowe ustalenia faktyczne, podczas gdy regulacje wyłączały źródła wiedzy medycznej kluczowe dla oceny sądu. Naruszenie art. 153 i art. 170 P.p.s.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że organy uwzględniły ocenę prawną i wskazania zawarte w prawomocnym wyroku WSA z dnia 6 czerwca 2019 r.
Godne uwagi sformułowania
zgodnie z aktualną wiedzą medyczną międzybłoniak będący nowotworem błon surowiczych, w tym opłucnej (...) jest uznany za nowotwór swoisty dla narażenia zawodowego na azbest. nie stwierdza się zwiększonego ryzyka zachorowania na międzybłoniaka opłucnej wśród pracowników narażonych zawodowo na: tlenki kadmu, dymy kadmu, siarczany kadmu, tlenki arsenu, ołów, pyły przemysłowe i nie ma przesłanek do wiązania pozostałych czynników wymienionych przez organ pierwszej instancji w karcie oceny narażenia zawodowego J. F. z rozpoznaną chorobą. organy inspekcji sanitarnej prowadzące postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej związane są treścią orzeczenia lekarskiego w zakresie poczynionych w nim ustaleń, dotyczących stwierdzonego schorzenia i jego przyczyn.
Skład orzekający
Joanna Kabat-Rembelska
przewodniczący
Cezary Pryca
sędzia
Krzysztof Sobieralski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania chorób zawodowych, w szczególności związku między rodzajem nowotworu a narażeniem zawodowym na konkretne czynniki szkodliwe, a także zasady postępowania administracyjnego w takich sprawach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji medycznej (międzybłoniak opłucnej) i konkretnych czynników narażenia. Kluczowe jest odwołanie do aktualnej wiedzy medycznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność ustalania związku przyczynowo-skutkowego w chorobach zawodowych, gdzie kluczowa jest aktualna wiedza medyczna i precyzyjne dowodzenie narażenia. Jest to przykład, jak sądy weryfikują decyzje administracyjne w sprawach o istotnym znaczeniu dla zdrowia obywateli.
“Czy nowotwór wywołany narażeniem na metale ciężkie może być chorobą zawodową, jeśli nie ma związku z azbestem? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 386/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-10-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-03-02 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Cezary Pryca Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący/ Krzysztof Sobieralski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6200 Choroby zawodowe Hasła tematyczne Ochrona zdrowia Sygn. powiązane III SA/Gl 1799/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-09-05 Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1510 art. 235 (1) Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy Dz.U. 2022 poz 1836 par. 6 ust. 1 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) Protokolant Justyna Mordwiłko-Osajda po rozpoznaniu w dniu 18 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 września 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 1799/21 w sprawie ze skargi A. F., K. F. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 5 września 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 1799/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. F. i K. F., zwanych dalej "skarżącymi", na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach, zwanego dalej "organem", z dnia [...] października 2021 r., nr [...], w przedmiocie choroby zawodowej. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bytomiu, zwany dalej "organem l instancji", odmówił stwierdzenia pośmiertnie u J. F. choroby zawodowej - nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi - międzybłoniak opłucnej. Decyzję tę wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające narażenie zawodowe na czynniki rakotwórcze występujące w środowisku pracy, orzeczenia lekarskie Mazowieckiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Płocku Oddział w Warszawie Przychodnia Chorób Zawodowych z dnia [...] września 2016 r. i z dnia [...] grudnia 2019 r. oraz uzupełniające orzeczenia lnstytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia [...] czerwca 2017 r. oraz z dnia [...] lutego 2020 r. Istotna okolicznością w sprawie jest to, że opisana wyżej decyzja organu pierwszej instancji została wydana w wykonaniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 145/19. Wyrokiem tym Sad uchylił decyzję organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2018 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2018 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Sąd stwierdził wówczas, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym zwłaszcza art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, zwanej dalej "K.p.a.", w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, nie uzasadniono w sposób wymagany prawem dlaczego stwierdzono, że nie ma podstaw do uznania, iż rozpoznany u pracownika nowotwór jest następstwem narażenia zawodowego na tlenki kadmu, dymy kadmu, tlenki arsenu, siarczany kadmu, ołów, pyły przemysłowe. Sąd wskazał, że znaczna część wywodów organu skupia się na wywodzeniu braku narażenia pracownika na azbest, pył azbestu, pomijając bezsporne narażenia go na: tlenki kadmu, dymy kadmu, tlenki arsenu, siarczany kadmu, ołów, pyły przemysłowe. Sąd wskazał, że braki opinii w tym względzie stanowią o ich niedostatecznym uzasadnieniu. Ponadto w aktach sprawy brak było pełnej dokumentacji medycznej, co wpływało na możliwość oceny dowodzenia prowadzonego w tym zakresie przez organy sanitarne. Wskazany wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 czerwca 2019 r. nie został zaskarżony i uzyskał przymiot prawomocności. Ponownie rozpoznając sprawę w następstwie powyższego wyroku organ pierwszej instancji wystąpił do jednostek diagnostyczno-orzeczniczych o uzupełnienie wydanych wcześniej orzeczeń lekarskich i uzyskał nowe orzeczenia lekarskie MWOMP w Warszawie oraz lMP w Łodzi, w których zgodnie stwierdzono, że pomimo rozpoznania jednostki chorobowej będącej w wykazie chorób zawodowych brak jest podstaw do rozpoznania międzybłoniaka opłucnej pochodzenia zawodowego z uwagi na brak potwierdzonego narażenia na pyły azbestu. W uzasadnieniu orzeczenia jednostki diagnostyczno-orzeczniczej l stopnia lekarze wyjaśnili, że zgodnie z aktualną wiedzą medyczną i dostępnym piśmiennictwem międzybłoniak będący nowotworem błon surowiczych, w tym opłucnej (surowiczej błony otaczającej przestrzeń, w której zamknięte jest płuco), jest uznany za nowotwór swoisty dla narażenia zawodowego na azbest. Za pozazawodowe czynniki etiologiczne międzybłoniaka opłucnej poza azbestem występującym również jako narażenie środowiskowe bierze się także pod uwagę tło genetyczne i zakażenia wirusowe. Zgodnie z wiedzą medyczną nie stwierdza się zwiększonego ryzyka zachorowania na międzybłoniaka opłucnej wśród pracowników narażonych zawodowo na: tlenki kadmu, dymy kadmu, siarczany kadmu, tlenki arsenu, ołów, pyły przemysłowe i nie ma przesłanek do wiązania pozostałych czynników wymienionych przez organ pierwszej instancji w karcie oceny narażenia zawodowego J. F. z rozpoznaną chorobą. Z wymienionych wyżej czynników kadm, arsen oraz ich związki są uznanymi karcenogenami dla nowotworów płuc, jednakże u zmarłego rozpoznano w oparciu o wynik badań cytohistopatologicznych nowotwór opłucnej tj. surowiczej błony otaczającej przestrzeń, w której zamknięte jest płuco, który nie jest tożsamy z nowotworem płuca. Zgodnie z aktualną wiedzą medycyną międzybłoniak nie jest następstwem narażenia zawodowego na tlenki kadmu, dymy kadmu, tlenki arsenu, siarczany kadmu, ołów i pyły przemysłowe. Na skutek wniesionego odwołania organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że zmarły J. F. praktycznie nie mógł być bezpośrednio narażony na pyły azbestu W trakcie wykonywania czynności zawodowych, gdyż nie brał udziału w montażu, remontach, wymianie lub demontażu wyrobów zawierających azbest. Organ odwoławczy zwrócił się do specjalistów lMP w Łodzi o opinię jakie związki chemiczne zwiększają ryzyko zachorowania na międzybłoniaka opłucnej albo otrzewnej i czy wśród takich związków są te, na które był narażony J. F., tj tlenki kadmu, dymy kadmu, tlenki arsenu, siarczany kadmu, ołów, pyły przemysłowe. Wystąpił również o podanie danych literaturowych, które potwierdzą użyte przez lMP w Łodzi sformułowania, iż, zawodowa ekspozycja na tlenki kadmu, dymy kadmu, tlenki arsenu, siarczany kadmu, ołów, pyły przemysłowe, czyli czynników wykazanych na stanowisku pracy J. F., nie wykazała zwiększonego ryzyka zachorowania na międzybłoniaka opłucnej wśród pracowników''. W odpowiedzi z dnia 30 lipca 2021 r. orzecznicy wyjaśnili, że nowotworami zawodowymi, których ryzyko zwiększa się w związku z zawodową (wziewną) ekspozycją na związku kadmu i arsenu są nowotwory płuca. Natomiast międzybłoniak pochodzenia zawodowego jest wywołany ekspozycją na włókna azbestu występujące na stanowisku pracy. Zgodnie z aktualną wiedzą medyczną międzybłoniak nie jest następstwem narażenia zawodowego na tlenki kadmu, dymy kadmu, tlenki arsenu, siarczany kadmu, ołów i pyły przemysłowe. Podali przy tym również dane literaturowe, na których oparli swoje stanowisko (14 pozycji). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucono naruszenie: art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez pominięcie istotnych aspektów oraz wysnucie sprzecznych i błędnych wniosków; art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji istotnych okoliczności faktycznych opartych na przyjęciu niewłaściwych przepisów prawa; art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie błędnej i dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego, które to naruszenie ma istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie wielokrotnych wniosków strony skarżącej, zgodnie z żądanym zakresem, co ma istotny wpływ na wynik sprawy. Oddalając skargę, Sąd I instancji wyjaśnił, że w pierwszej kolejności badał, czy organy w sposób prawidłowy wykonały wskazania zawarte w poprzednim, prawomocnym wyroku z dnia 4 czerwca 2019 r. , sygn. akt III SA/Gl 145/19. Sąd nie kwestionował kompletności i miarodajności oceny narażenia zawodowego sporządzonej dla zmarłego pracownika. Nie wskazał również na braki dowodowe w zakresie ustaleń dotyczących braku narażenia pracownika na azbest, pył azbestowy. Wykazano jedynie, że decyzja została podjęta na podstawie orzeczeń jednostek orzeczniczych niewystarczająco uzasadnionych w zakresie braku podstaw do uznania, że rozpoznany u pracownika nowotwór jest następstwem narażenia zawodowego na tlenki kadmu, dymy kadmu, tlenki arsenu, siarczany kadmu, ołów, pyły przemysłowe. Sąd I instancji stwierdził, że organ w ponownie prowadzonym postępowaniu wystąpił o uzupełnienie wydanych wcześniej orzeczeń lekarskich, a lekarze orzecznicy zgodnie stwierdzili, że pomimo rozpoznania jednostki chorobowej będącej w wykazie chorób zawodowych brak jest podstaw do rozpoznania międzybłoniaka opłucnej pochodzenia zawodowego z uwagi na brak potwierdzonego narażenia na pyły azbestu. Ponadto lekarze orzecznicy Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi wyjaśnili, że zgodnie z aktualną wiedzą medyczną międzybłoniak nie jest następstwem narażenia zawodowego na tlenki kadmu, dymy kadmu, tlenki arsenu, siarczany kadmu, ołów i pyły przemysłowe. W ocenie Sądu I instancji w ponownie prowadzonym w sprawie postępowaniu administracyjnym organ uwzględnił wskazania zawarte w prawomocnym wyroku tego Sądu z dnia 4 czerwca 2019 r. w zakresie prawidłowego dowodzenia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzoną jednostką chorobą a warunkami pracy zmarłego J. F. W odniesieniu do bezspornego narażenia go na tlenki kadmu, dymy kadmu, tlenki arsenu, siarczany kadmu, ołów i pyły przemysłowe. Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiła A. F.. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości podniesiono obie podstawy kasacyjne. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), nadal zwanej dalej "P.p.s.a.", zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, tj.: 1. art. 235(1) ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 1510 ze zm.), zwanej dalej "K.p.", w związku z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836) i poz. 17.2 wykazu stanowiącego załącznik do tego rozporządzenia, poprzez wadliwe ustalenie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest dostateczny do stwierdzenia braku znamion choroby zawodowej zmarłego J. F. w postaci międzybłoniaka opłucnej, w szczególności zaś, że: a) zgromadzony materiał dowodowy wykazał, że "pyły przemysłowe" bezspornie stwierdzone w środowisku pracy zmarłego nie zawierały substancji wywołujących tę chorobę oraz że b) "brak tożsamości nowotworu opłucnej i nowotworu płuca" z racji na notorium powszechne jakim jest bezpośrednia łączność tkanek płuca i opłucnej (z tej racji, ze opłucna jako błona surowicza pokrywa płuco) definitywnie wykluczył występujące w środowisku pracy: tlenki kadmu, dymy kadmu, tlenki arsenu i siarczany kadmu spośród czynników generujących nowotwór opłucnej, ograniczając czynniki chorobotwórcze do pyłów azbestu; 2. § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836) poprzez błędne przyjęcie, że orzeczenia jednostek orzeczniczych właściwych w sprawach medycyny pracy uzupełniające postępowania dowodowe, które z mocy tego przepisu musiały opierać się wyłącznie na: wynikach badań lekarskich i pomocniczych (co wykluczyła śmierć J. F.), dokumentacji pracownika i przebiegu zatrudnienia (która z racji na datę śmierci nie uległa zwiększaniu w stosunku do daty wydawania decyzji ostatecznej uchylonej w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 145l19) oraz oceny narażenia zawodowego (którą WSA w zaskarżonym wyroku wykluczył z katalogu dowodów stwierdzając, że "w omawianym wyroku Sąd nie kwestionował kompletności i miarodajności oceny narażenia zawodowego sporządzonej dla zmarłego pracownika") w istocie mogło uwzględniać jakieś nowe ustalenia faktyczne, skoro regulacje o trybie wydawania orzeczeń, jakie dopuszczono w sprawie wyłączały źródła wiedzy medycznej kluczowe dla oceny Sądu wyrażonej w sprawie III SA/Gl l45/19, która - jak wynika z jej relacji - wymagała dopuszczenia opinii biegłego o specjalności nowotworów płuc, skoro Sąd polecił organom w ponownie prowadzonym postępowaniu: usunięcie naruszeń art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., z powodu stwierdzonego przez organy obu instancji "pominięcia kwestii związanych z warunkami pracy"; konieczne zbadanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy mędzybłoniakiem opłucnej a warunkami pracy zmarłego; - wykazanie, czy prawdopodobieństwo wywołania choroby przez czynniki stwierdzone w środowisku pracy było "wysokie"; uzupełnienie dokumentacji medycznej, której poprzednio nie załączono do akt sprawy przekazanej Sądowi w sprawie III SA/Gl 145/19 (a aktualnie nawet nie zrelacjonowano, która część akt stanowi efekt uzupełnienia).' Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1. art. 153 i art. 170 P.p.s.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że orzekające w sprawie organy obu instancji uwzględniły ocenę prawną i wskazania zawarte w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2019 r., sygn. akt lll SA/GI 145/19, które wiązały również Sąd l instancji w badanej aktualnie sprawie. W oparciu o powołane zarzuty skarżący kasacyjnie sformułował wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości względnie uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji oraz decyzji organu drugiej instancji. Sformułowano również wniosek o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów postawionych w petitum wniesionego środka zaskarżenia. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach wniósł o jej oddalenie. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył także uczestnik postępowania H. S.A. Uczestnik postępowania również wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Rozpoznając sprawę w tych granicach Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, gdyż zarzuty, na których ją oparto są nieuzasadnione. Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235(1) K.p., zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Stwierdzenie choroby zawodowej przez organ inspekcji sanitarnej wymaga zatem niewątpliwie zaistnienia łącznie następujących przesłanek: rozpoznanie u badanego jednej z chorób wskazanych w wykazie chorób zawodowych; wykonywanie pracy w "narażeniu zawodowym", a więc z narażeniem na czynniki szkodliwe dla zdrowia występujące w środowisku pracy albo narażeniem pozostającym w związku ze sposobem wykonywania pracy; ustalenie, że wystąpienie zdiagnozowanej jednostki chorobowej, zamieszczonej w powyższym wykazie, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zostało spowodowane "narażeniem zawodowym". Istotne jest przy tym, że istnienie tych przesłanek lub ich brak, organ sanitarny obowiązany jest ustalić prowadząc postępowanie zgodnie z wymogami przepisów K.p.a. i mając na uwadze postanowienia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z § 5 ust. 1 tego rozporządzenia, właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 437 ze zm.), zatrudniony w jednej z wyspecjalizowanych jednostek orzeczniczych wskazanych w tym rozporządzeniu - jednostki diagnostycznej powołanej do rozpoznawania chorób zawodowych. Orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej wydaje się na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (ust. 2). Jak wielokrotnie podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, organy inspekcji sanitarnej prowadzące postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej związane są treścią orzeczenia lekarskiego w zakresie poczynionych w nim ustaleń, dotyczących stwierdzonego schorzenia i jego przyczyn. Orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych (por. wyroki NSA: z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 2492/12; z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1056/15; z dnia 14 września 2023 r., sygn. akt II OSK 3105/20; orzeczenia dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest dostateczny do stwierdzenia braku znamion choroby zawodowej zmarłego J. F. w postaci międzybłoniaka opłucnej. Sąd I instancji w prawomocnym wyroku z dnia 4 czerwca 2019 r., uchylając pierwotne decyzje organów inspekcji sanitarnej, stwierdził, że doszło do naruszenia przepisów postępowania bowiem znaczna część wywodów organu skupia się na wywodzeniu braku narażenia pracownika na azbest, pył azbestu, pomijając bezsporne narażenia go na: tlenki kadmu, dymy kadmu, tlenki arsenu, siarczany kadmu, ołów, pyły przemysłowe. Sąd nie zakwestionował prawidłowości ustaleń w zakresie braku narażenia J. F. w miejscu pracy na azbest i pył azbestu, nakazał jedynie dokonanie ustaleń w pozostałym zakresie. Materiał dokumentacyjny sprawy znajdujący się w aktach administracyjnych dowodzi, że organy administracji ponownie rozpoznając sprawę uwzględnił wskazania zawarte w prawomocnym wyroku tego Sądu z dnia 4 czerwca 2019 r. w zakresie prawidłowego dowodzenia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzoną jednostką chorobą a warunkami pracy zmarłego J. F. w odniesieniu do bezspornego narażenia go na tlenki kadmu, dymy kadmu, tlenki arsenu, siarczany kadmu, ołów i pyły przemysłowe. Czynności dowodowe w tym zakresie organ przeprowadził w oparciu o opinie uzupełniające zlecone jednostkom diagnostycznym I i II stopnia powołanym do rozpoznawania chorób zawodowych. W powyższym zakresie Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego obecnie wyroku prawidłowo przyjął, że organy obu instancji ponownie rozpoznające sprawę w pełni uwzględniły ocenę prawna i wskazania co do dalszego postępowania sformułowane w prawomocnym wyroku tego Sądu z dnia 4 czerwca 2019 r. Z tego powodu zarzut naruszenia prawa procesowego tj. art. 153 oraz art. 170 P.p.s.a. również okazał się nieuzasadniony. W tych okolicznościach skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI