II GSK 386/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu wadliwego uzasadnienia sądu pierwszej instancji, które skupiło się na przepisach dotyczących adwokatów, a nie radców prawnych.
Sprawa dotyczyła odmowy wpisu na listę radców prawnych kandydata, który ukończył aplikację prokuratorską. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, opierając się na przepisach dotyczących adwokatów i wyrokach Trybunału Konstytucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie WSA było wadliwe, ponieważ skupiało się na kwestiach wpisu na listę adwokatów, a nie radców prawnych, i nie odnosiło się do zarzutów skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który oddalił skargę kandydata na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych odmawiającą wpisu na listę radców prawnych. Kandydat, który ukończył aplikację prokuratorską, argumentował, że art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r.) dawał mu uprawnienie do wpisu. Organy samorządu radcowskiego i WSA uznały jednak, że kandydat nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu, oceniając jego kwalifikacje zawodowe. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA, stwierdzając naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie WSA było wadliwe, ponieważ w dużej mierze dotyczyło przepisów i problematyki wpisu na listę adwokatów, a nie radców prawnych, i nie odnosiło się do istoty sprawy ani zarzutów skargi kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji nie dokonał właściwej kontroli legalności decyzji administracyjnej, co narusza art. 184 Konstytucji RP. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
NSA uchylił wyrok WSA z powodu wadliwego uzasadnienia, które nie odnosiło się do istoty sprawy i skupiło się na przepisach dotyczących adwokatów. Nie udzielono bezpośredniej odpowiedzi na to pytanie, ale wskazano na potrzebę właściwej kontroli sądowej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe, ponieważ skupiało się na przepisach dotyczących adwokatów, a nie radców prawnych, i nie odnosiło się do zarzutów skargi kasacyjnej. Brak właściwej analizy prawnej i faktycznej sprawy przez sąd pierwszej instancji uniemożliwił kontrolę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (5)
Główne
u.r.p. art. 25 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o radcach prawnych
Kwestia, czy przepis ten dawał automatyczne uprawnienie do wpisu dla osób z aplikacją prokuratorską, była przedmiotem sporu.
Pomocnicze
u.r.p. art. 24 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o radcach prawnych
p.p.s.a. art. 141 § par. 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie tego przepisu przez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA było podstawą uchylenia wyroku.
Konst. RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie tego przepisu przez brak sądowej kontroli działalności administracji publicznej.
u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe, ponieważ skupiało się na przepisach dotyczących adwokatów, a nie radców prawnych. WSA nie odniósł się do zarzutów skargi kasacyjnej. WSA nie dokonał właściwej kontroli legalności decyzji administracyjnej.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnienie Sądu I instancji zostało sporządzone z ewidentnym naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. istotna część rozważań zawartych w zaskarżonym wyroku... odniesiona została do problematyki dokonywania wpisu na listę adwokatów, o który to wpis wcale skarżący się nie ubiegał. brak dostatecznego przedstawienia w uzasadnieniu sporządzonym przez Sąd I instancji rozumowania w zakresie motywów podjęcia rozstrzygnięcia zawartego w sentencji zaskarżonego wyroku
Skład orzekający
Anna Robotowska
przewodniczący
Tadeusz Cysek
sprawozdawca
Urszula Raczkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych (art. 141 § 4 p.p.s.a.) oraz zakres kontroli sądowej nad decyzjami administracyjnymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu na listę radców prawnych po aplikacji prokuratorskiej, ale zasady dotyczące uzasadnienia i kontroli sądowej są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe uzasadnienie wyroku i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli kwestia merytoryczna jest złożona. Podkreśla znaczenie precyzji w stosowaniu prawa.
“Błąd w uzasadnieniu wyroku WSA kosztował uchylenie decyzji – NSA wskazuje na kluczowe wymogi formalne.”
Dane finansowe
WPS: 280 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 386/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-02-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-09-19 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Robotowska /przewodniczący/ Tadeusz Cysek /sprawozdawca/ Urszula Raczkiewicz Symbol z opisem 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy Hasła tematyczne Zawody prawnicze Sygn. powiązane VI SA/Wa 543/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-05-29 Skarżony organ Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 1982 nr 19 poz 145 art. 24 ust. 1 pkt 5, art. 25 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 141 par. 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędziowie Tadeusz Cysek (spr.) NSA Urszula Raczkiewicz Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 maja 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 543/07 w sprawie ze skargi T. G. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę radców prawnych 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych na rzecz T. G. 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych z tytułu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 29 maja 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 543/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę T. G. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] utrzymującą w mocy uchwałę nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w T. z dnia [...] grudnia 2006 r. odmawiającą uwzględnienia wniosku T. G. o wpis na listę radców prawnych. Sąd I instancji orzekał w następująco przedstawionym stanie sprawy. T. G. odbył aplikację prokuratorską zakończoną zdaniem egzaminu prokuratorskiego w dniu [...] października 2005 r. Od dnia [...] czerwca 2006 r. pracuje na stanowisku asystenta sędziego w Sądzie Rejonowym w T. Uzasadniając odmowę wpisu organ samorządu radcowskiego I instancji podniósł, iż wnioskodawca nie posiada właściwego profilowanego przygotowania zawodowego do wykonywania zawodu radcy prawnego. Z racji braku wykonywania zadań objętych obsługą prawną nie ma też należytego praktycznego doświadczenia prawniczego. W efekcie nie daje zatem rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Odwołując się od omawianej uchwały, T G zarzucił jej naruszenie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.); powoływanej dalej jako ustawa o radcach prawnych. Przepis ten bowiem, z woli ustawodawcy, daje osobom, które ukończyły aplikację prokuratorską i zdały egzamin prokuratorski uprawnienie do uzyskania wpisu na listę radców prawnych. Podniósł też, iż zadania związane z obsługą prawną wykonywał będąc zatrudniony na stanowisku do spraw windykacji prawnej w GE M Bank w G. Rozpoznając odwołanie Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych doszło do wniosku, że jest ono niezasadne, skoro wnioskujący o wpis na listę radców prawnych nie spełnia przesłanki określonej w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych. To nie wnioskodawca, a organ wpisowy dokonuje oceny na gruncie przesłanki "rękojmiowej", która ma nie tylko aspekt subiektywny (moralno-etyczna postawa kandydata, ale i wymiar obiektywny (kwalifikacje zawodowe). Klauzuli generalnej zawartej w powołanym przepisie nie można rozumieć wąsko i nie można zakładać automatyzmu w dokonywaniu wpisu na listę radców prawnych osoby, która zdała egzamin prokuratorski. Organ odwoławczy wskazał przy tym w szczególności na wymowę orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, tj. wyroków z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06 i z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06. Wnioskodawca nie posiada wystarczającej wiedzy teoretycznej i praktycznej do wykonywania tak rozległych przedmiotowo czynności zawodowych, jak "wymaga ustawa korporacyjna i inne ustawy systemowe". Zliberalizowanie formalnych przesłanek wpisu na listę radców prawnych obligowało organy wpisowe do precyzyjnego oceniania "tych przesłanek, które umożliwiają realne dostosowanie abstrakcyjnych norm prawnych do stanu faktycznego sprawy...". Według Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w sprawie przeprowadzono wystarczające postępowanie dowodowe. Wnioskodawca nie przedstawił zaś dowodów na spełnianie wymogu "dawania rękojmi prawidłowego wykonywania w przyszłości zawodu radcy prawnego". Składając skargę na opisaną wyżej uchwałę, T. G. zarzucił jej naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r. oraz błędną interpretację art. 24 ust. 1 pkt 5 tego aktu prawnego. Skarżący podniósł zwłaszcza, że fakt nadania przez ustawodawcę uprawnień zawartych w art. 25 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy wyklucza powoływanie się organów korporacyjnych na zróżnicowanie programów nauczania między aplikacją prokuratorską i aplikacją radcowską. Zauważył też, iż Trybunał Konstytucyjny kwestionując w wyroku z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06 konstytucyjność art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych Trybunał Konstytucyjny określił datę utraty mocy obowiązującej tego przepisu dopiero na dzień 31 grudnia 2006 r. Do tego dnia był on w pełni przepisem prawa obowiązującego, wiążącym w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżącego do okoliczności badanych w ramach przesłanki rękojmiowej nie można zaliczać braku dłuższego stażu w zawodach prawniczych, gdyż w takiej sytuacji jest np. aplikant radcowski po zdanym egzaminie radcowskim. Każda osoba staż zawodowy kiedyś musi nabyć. Wprawdzie zdanie egzaminu prokuratorskiego nie oznacza automatyzmu w uwzględnianiu wniosku o wpis na listę radców prawnych, ale na gruncie przesłanki rękojmiowej przeszkodę stanowić mogą tylko fakty tego rodzaju jak np. dyscyplinarne wydalenie z innego zawodu prawniczego, popełnienie przestępstwa umyślnego, czy określone zachowania o charakterze negatywnym. W ocenie skarżącego, organy w sprawie tego typu zachowań nie wykazały. W odpowiedzi na skargę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych wniosło o jej oddalenie, podtrzymując i rozwijając prezentowaną dotąd argumentację. Orzekając w sprawie Sąd I instancji zauważył w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że podstawowy problem prawny w sprawie sprowadza się do pytania, "czy w świetle art. 25 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych, w trybie art. 25 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, tzn. w trybie szczególnym, bez odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego, organy wpisowe są uprawnione − w ramach badania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego − nie tylko do badania cech kandydata, jego nieskazitelności, lecz również do badania i oceny jego kwalifikacji zawodowych. I − już dalej − czy negatywna ocena tych kwalifikacji może stanowić podstawę odmowy wpisu na listę radców prawnych kandydata...". Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął się przedstawieniem stanowiska prezentowanego w sprawie przez rozstrzygające w nim organy, uznając, że z ich stanowiska wynika "sformułowany w sposób dość skomplikowany wymóg posiadania przez ubiegającego się o wpis w trybie art. 25 ust. 1 pkt właściwej praktyki w zawodzie prawniczym...". W ocenie Sądu I instancji rozstrzygające znaczenie w sprawie mają dwa wyroki Trybunału Konstytucyjnego "w sprawach adwokackich i radcowskich" − z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06 i z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06, których zastosowanie "nie wymaga użycia tak złożonego instrumentarium pojęciowego". Kontynuując wywody, Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że uchwały organów samorządu adwokackiego zapadają w określonym terminie, w czasie obowiązywania porządku prawnego, który kształtuje również orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. W państwie nie ma możliwości wydania decyzji (uchwały o wpisie na listę adwokatów) w oparciu o przepis, który uznany został za niezgodny z Konstytucją. Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia przepisów stanowiących podstawę wpisu "na listę adwokatów bez egzaminu", to należy zauważyć, że zarówno "uchwala Rady Adwokackiej w T. (z dnia [...] grudnia 2006 r.), jak i uchwała Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (z dnia [...] stycznia 2007 r.) zostały podjęte już po wejściu w życie w dniu 4 maja 2006 r. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. (sygn. akt K 6/06)." Jak zauważył Sąd I instancji, Trybunał Konstytucyjny orzekał w tym wyroku "w kwestii zgodności z Konstytucją art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. − Prawo o adwokaturze w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 lit. a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy − Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw" i stanął w szczególności na stanowisku, że w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem osoby wymienionej w art. 66 ust. 1 pkt 2 samorząd adwokacki może, a nawet powinien badać, czy konkretna osoba daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. cytując dalej wypowiedzi zawarte we wskazanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego podniósł, iż dostrzegając w tym orzeczeniu możliwość (w świetle zasady wyboru i wykonywania zawodu, ustanowionej w art. 65 ust. 1 Konstytucji RP) przepływu z jednego do innego zawodu prawniczego zauważono jednocześnie, że taki przepływ nie powinien następować automatycznie, bez oceny umiejętności niezbędnych dla należytego wykonywania nowego zawodu. Przesłankami oceny winny być m.in. czas trwania aplikacji, zakres przedmiotowy szkolenia oraz praktyczny kontakt z wykonywaniem danego zawodu prawniczego, które to kwestie winien jednoznacznie rozstrzygnąć ustawodawca. Ponadto Trybunał Konstytucyjny uznał, iż "mankamentem art. 66 ust. 1 pkt 2 znowelizowanej ustawy jest brak ustawowego wymogu jakiegokolwiek stażu zawodowego, a nadto − nieokreślenie maksymalnego okresu, jaki upłynął od momentu złożenia − przez ubiegającego się o wpis na listę adwokatów − innego niż adwokacki egzaminu prawniczego. Dopuszcza to ubieganie się o wpis na listę adwokatów przez osoby, które uzyskały przed wielu laty dyplom ukończenia wyższych studiów prawniczych i odbyły inną niż adwokacka aplikację w całkowicie odmiennym systemie prawnym, bez jakiejkolwiek weryfikacji znajomości aktualnie obowiązującego prawa. Nadto umożliwia dostęp do zawodu adwokata osobom bez jakiegokolwiek praktycznego doświadczenia prawniczego, w tym − profilującej umiejętności praktyczne aplikacji zakończonej egzaminem. Sytuacja ta stwarza niebezpieczeństwo nienależytego wykonywania zawodu...". Omawiając stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności "art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. − Prawo o adwokaturze w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym", Sąd I instancji skonstatował, że Trybunał Konstytucyjny orzekł tak w stosunku do konkretnego przepisu nie z tego powodu, co w nim jest, ale z powodu jego niedookreśloności odnoszącej się do wymaganego okresu stażu zawodowego, maksymalnego okresu, jaki upłynął od momentu złożenia przez ubiegającego się o wpis innego niż adwokacki egzaminu prawniczego, weryfikacji znajomości aktualnie obowiązującego prawa oraz praktycznego doświadczenia prawniczego. Trybunał Konstytucyjny nie podważył natomiast − jak zaznaczono − samej możliwości wpisu na listę adwokatów − bez wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia stosownego egzaminu. Kończąc rozważania Sąd I instancji wskazał tylko jeszcze, że nie stwierdził żadnych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. W skardze kasacyjnej od przedstawionej treści wyroku Sądu I instancji T. G. wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania. Domagał się też zasądzenia kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych. W skardze kasacyjnej sformułowano następujące zarzuty: 1) naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.): a) poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r., b) błędną wykładnię art. 24 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy; 2) naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.): a) art. 184 Konstytucji RP, art. 3 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 31 ust. 3 ustawy o radcach prawnych i art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) poprzez odmowę dokonania sądowej kontroli zapadłych decyzji administracyjnych i brak rozpoznania sprawy co do istoty, b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zamieszczenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku rozważań, które zarówno pod względem stanu faktycznego, jak i prawnego nie przystają do przedmiotowej sprawy. Uzasadniając skargę kasacyjną skarżący podniósł, że zarówno rozstrzygnięcia organów wpisowych, jak i wyrok Sądu I instancji rażąco naruszają przepis art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych w wersji obowiązującej do dnia 31 grudnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. "nie pokusił się" przy tym o zajęcie własnego stanowiska w sprawie. Skarżący powtórzył przedstawiony już wcześniej zarzut, że nadanie przez ustawodawcę uprawnień osobom wymienionym we wskazanym przepisie wykluczało badanie przez organy korporacyjne, w jakim zakresie program nauczania w ramach aplikacji prokuratorskiej pokrywał się z programem aplikacji radcowskiej. Skarga kasacyjna ponownie (w toku postępowania sądowego) zaakcentowała też skutek określenia przez Trybunał Konstytucyjny odroczenia mocy obowiązującej omawianego przepisu w wyroku z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06. Zgadzając się, że zdanie egzaminu prokuratorskiego nie może prowadzić do przyjęcia automatyzmu w uwzględnianiu wniosku o wpis na listę radców prawnych, skarżący podtrzymał swój pogląd, że przesłanki ograniczające ten automatyzm należało rozumieć wężej niż to uczyniono, powołując się na art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych. Na gruncie tego przepisu rękojmia dawania prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego powiązana jest tylko z oceną dotychczasowego zachowania kandydata. Wyłączają ją zatem zachowania o charakterze negatywnym (np. ukaranie w postępowaniu dyscyplinarnym wydaleniem z zawodu prawniczego, karalność za przestępstwo umyślne), a nie wzgląd na staż pracy kandydata, czy też zakres doświadczeń zawodowych. Ponadto według skarżącego w niniejszej sprawie organy wpisowe odmówiły uwzględnienia jego wniosku nie tyle z braku kwalifikacji zawodowych wnioskodawcy, ale z racji przyznania sobie prawa do swobodnego uznania administracyjnego. Nie sprecyzowano bowiem jakie to doświadczenie zawodowe (w jakim wymiarze) daje zadawalającą rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę nie wskazał okoliczności "wykluczających skarżącego" z wykonywania zawodu radcy prawnego. W ocenie skarżącego, Sąd I instancji w rzeczywistości nie rozpoznał sprawy co do istoty i nie dokonał kontroli rozstrzygnięć organów wpisowych. Pominął zwłaszcza odniesienie się do treści skargi i zawartych w niej zarzutów. Nieustosunkowanie się do wskazanych zarzutów (np. co do przyjęcia przez zaskarżoną uchwałę tezy "wątpliwej podstawy prawnej", czy też braku ustaleń eliminujących skarżącego z wykonywania zawodu radcy prawnego) stanowi właśnie brak rozpoznania skargi i odmowę dokonania kontroli legalności rozstrzygnięć zapadłych w postępowaniu wpisowym. Obraża to zaś art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 1 i 2 u.s.a. Ponadto Sąd I instancji naruszył według kasatora art. 141 § 4 p.p.s.a., skoro w jego wyroku zamieszczono rozważania, które pod względem stanu faktycznego, jak i prawnego nie przystają do przedmiotowej sprawy. Dotyczy to części uzasadnienia Sądu I instancji rozpoczynającej się na str. 13 od wersetu "W ocenie Sądu rozstrzygające znaczenie w sprawie...". Sąd I instancji nie omówił żadnego zagadnienia prawnego ani faktycznego łączącego się z niniejszą sprawą i nie ustosunkował się do stanowisk stron, a zwłaszcza skarżącego. Niedopuszczalne jest też powoływanie się na stanowiska organów korporacyjnych prezentowane zwykle w danego typu sprawach. One nie były bowiem znane skarżącemu i nie mógł się do nich odnieść. Z niniejszą sprawą nie wiąże się część uzasadnienia zaskarżonego wyroku dotycząca kwestii wpisu na listę adwokatów. Skarżący ubiegał się bowiem o wpis na listę radców prawych. Nie zostało w zaskarżonym wyroku wyjaśnione przedstawione znaczenie konstatacji Sądu I instancji, iż uchwała organu wpisowego II instancji zapadła po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06, skoro wyrok ten nie odnosił się do stanu prawnego w niniejszej sprawie. Treść uzasadnienia Sądu I instancji wskazuje, że przedmiotem rozpoznania była inna sprawa niż dotycząca skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna prowadzi do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania spawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., biorąc pod uwagę zasadność zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (a więc nie sprawę ex officio w jej całokształcie), bierze jednak pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występowała nieważność postępowania w ujęciu art. 183 § 2 p.p.s.a. Odnosząc się zaś do skargi kasacyjnej, zauważając, iż oparta ona została na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. − najpierw zająć się należało odniesieniem do wskazanego przez skarżącego naruszenia przepisów postępowania. Ich bowiem ocena warunkowała na gruncie przedmiotowej sprawy potrzebę badania zarzutów zgłoszonych w obrębie naruszenia prawa materialnego. Zgodzić się należy ze skargą kasacyjną, iż uzasadnienie Sądu I instnacji zostało sporządzone z ewidentnym naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a., umożliwiającym skuteczne powołanie się na zaistnienie w rozpatrywanej sprawie podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Nie sposób bowiem nie podzielić trafności spostrzeżenia skarżącego, że istotna część rozważań zawartych w zaskarżonym wyroku, kształtująca wynik rozpoznania sprawy przez Sąd I instancji, odniesiona została do problematyki dokonywania wpisu na listę adwokatów, o który to wpis wcale skarżący się nie ubiegał. Rozważania dotyczące dokonywania wpisu na listę adwokatów zostały ujęte w zaskarżonym wyroku w oderwaniu od występującego w niniejszej sprawie stanu faktycznego i bez dokonania niezbędnej analizy stanu prawnego mającego w niej zastosowanie. Takiej analizy nie stanowi zwłaszcza skoncentrowanie się Sądu I instancji na zacytowaniu tylko szerokich fragmentów wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06 poświęconych ocenie konstytucyjności jedynie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. − Prawo o adwokaturze i na tle rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Za zupełnie niejasne potraktować wypada również zaakcentowanie na gruncie przedmiotowej sprawy przez Sąd I instancji znaczenia daty wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. K 6/06. W myśl art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie może zostać potraktowane jako zawierające ten ostatni element w ujęciu zacytowanego przepisu. Wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w ujęciu art. 141 § 4 p.p.s.a. łączyć się bowiem musi z przedstawieniem adekwatnej do konkretnej sprawy oceny prawnej, przekonującej o trafności stanowiska Sądu I instancji w kwestii dokonanej kontroli legalności zaskarżonego aktu wydanego w postępowaniu administracyjnym, z koniecznym też odniesieniem się do zarzutów sformułowanych w skardze (por. np. wyrok NSA z dnia 5 września 2006 r. sygn. akt II FSK 1165/05, Lex nr 286891; wyrok NSA z dnia 14 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 970/05, Lex nr 275473; wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 407/06, Lex nr 265695; wyrok NSA z dnia 9 marca 2006 r. sygn. akt II OSK 632/05, Lex nr 198325 i wiele innych). Wymogu tego nie spełnia mimo swej obszerności uzasadnienie wyroku Sądu I instancji. Tylko bowiem w początkowej części rozważań (po słowach "Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje") nawiązuje do stanu faktycznego i prawnego występującego w niniejszej sprawie. Rzecz jednak w tym, że nawiązanie to ogranicza się w gruncie rzeczy do przedstawienia problemu prawnego w rozpatrywanej sprawie i stanowiska zaprezentowanego przez organ wpisowy, uznanego, nawiasem mówiąc, przez Sąd I instancji za "skomplikowane". Ponadto to Sąd I instancji odwołał się wprawdzie do wskazanych przez niego za mające rozstrzygające znaczenie wyroków Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06 i z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06, ale później ograniczył się tylko do wywodów odnoszących się do kwestii wpisu na listę adwokatów i zacytowania związanego z tym zagadnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06 i w żaden sposób nie rozwinął już dalej motywów w obszarze oceny legalności odmowy wpisu na listę radców prawnych, jak to miało miejsce w konkretnej sprawie. Z punktu widzenia zaś wymogów art. 141 § 4 p.p.s.a. niewątpliwie za niewystarczające potraktować nalegało zaś samo lakoniczne powołanie się wcześniej przez Sąd I instancji na fakt wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06. Generalnie zaznaczyć zresztą wypada, że to sąd administracyjny zobligowany jest rozstrzygnąć w sprawie wszczętej na skutek złożonej skargi i to on zatem musi rozważyć i wyjaśnić istotne dla wyniku sprawy zagadnienia. Powoływanie się na wyroki Trybunału Konstytucyjnego stanowić może tylko element rozumowania doprowadzającego sąd administracyjny do wydania określonej treści wyroku. Nie może przedstawienie tego rozumowania jednak zastępować. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego treść uzasadnienia Sądu I instancji nie jest wystarczająca do dokonania kontroli zaskarżonego wyroku w postępowaniu kasacyjnym, skoro wyrok nie przedstawia w koniecznym zakresie rozumowania jakie doprowadziło Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. do wniosku o potrzebie oddalenia skargi. Brak znajomości motywów, jakie kierowały Sądem I instancji trafnie zatem podniósł skarżący, który nadto zasadnie zwrócił uwagę, iż w zaskarżonym wyroku nie znalazło się odniesienie do szczegółowo sprecyzowanej przez niego argumentacji mającej na celu podważenie legalności aktu zapadłego w postępowaniu administracyjnym (w tym np. co do potrzeby uwzględnienia pełnej treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06 i dowolności konkluzji co do okoliczności uznanych za eliminujące skarżącego z możliwości wykonywania zawodu radcy prawnego). Wobec braku dostatecznego przedstawienia w uzasadnieniu sporządzonym przez Sąd I instancji rozumowania w zakresie motywów podjęcia rozstrzygnięcia zawartego w sentencji zaskarżonego wyroku, przyjąć należało, że doszło do takiego naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę kształt uzasadnienia sporządzonego przez Sąd I instancji, zgodzić się też należy ze skargą kasacyjną, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie zrealizował w rzeczywistości właściwie wymogu dokonywania przez sąd administracyjny kontroli legalności działalności administracji publicznej i zaskarżonego aktu zapadłego w postępowaniu administracyjnym, co wynika z art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 u.s.a. i art. 3 p.p.s.a. Podzielenie określonej treści zarzutów procesowych zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 połączyć trzeba ze stwierdzeniem przedwczesności w konsekwencji dokonywania w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny ocen na gruncie art. 25 ust. 1 pkt 2 i art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych, objętych zarzutem naruszenia prawa materialnego w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 185 § 1 p.p.s.a., a co do kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI