VI SA/Wa 2225/18

VI SA/Wa 2225/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-06-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-11-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska /sprawozdawca/
Grażyna Śliwińska
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1372/19 - Wyrok NSA z 2022-11-03
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2200
art.4 pkt 22 lit.h, art.92a, art.92c,art.92 b us.1-2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Dz.U. 2018 poz 1302
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Patrycja Młynarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi I. z siedzibą w A., Rumunia na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu 10 maja 2018 r. podczas kontroli drogowej przeprowadzonej
w R. na drodze krajowej nr [...], kontroli poddano zespół pojazdów składający się z ciągnika marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], którym kierowali w załodze Pan A. C. oraz P. I., wykonując międzynarodowy transport drogowy rzeczy na trasie z Polski do Rumunii na rzecz strony I.. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia [...].05.2018 r.
Decyzją z dnia [...] lipca 2018r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego Zaskarżoną nałożył na I. karę pieniężną
w wysokości 5.200 zł (słownie: pięć tysięcy dwieście złotych). Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiło:
1. skrócenie dziennego czasu odpoczynku:
- o czas powyżej 15 minut do jednej godziny;
2. nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie wskazań w zakresie prędkości pojazdu aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Pismem z dnia 30 lipca 2018 r. strona złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji i wskazała, że wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w całości ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Odwołująca wskazała,
że organowi I instancji zarzuca naruszenie:
- przepisów prawa procesowego a to przepisu art. 7 kpa, art. 10 kpa, art. 75 § 1 kpa, art. 77 § 1 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, jak również polegające na pozbawieniu strony prawa do aktywnego udziału w postępowaniu i uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego;
- przepisów prawa materialnego a to przepisu art. 92b ust. 1 oraz art. 92 c utd poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż strona ponosi odpowiedzialność za naruszenia wskazane w protokole podczas gdy strona jednoznacznie wykazała brak swojej odpowiedzialności oraz zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów wskazanej w przedmiotowej regulacji.
W uzasadnieniu strona podniosła ponownie okoliczność, iż nie miała wpływu na powstanie naruszenia za które wyłącznie odpowiedzialni są kierowcy, prawidłowo przeszkoleni przez stronę. Dodatkowo strona nie zgodziła się z twierdzeniem organu, że nie wypowiedziała się co do zebranych w sprawie dowodów, gdyż pismem z dnia 10.07.2018 r. odwołujący złożył obszerne wyjaśnia w sprawie.
Decyzją z dnia [...] września 2018 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego, zwanej dalej "kpa" (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, ze zm.), art. 5 ust. 1 w pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1481), art. 4 pkt 22 lit. h. art. 92a, art. 92c, ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, zwanej dalej "utd" (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2200, ze zm.), lp. 5.3.1 oraz lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do utd, art. 4, art. 8, art. 10 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWrG) nr 3820/85, zwanego dalej "rozporządzenie 561/2006", art. 32, art. 33, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez stronę od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 5.200 zł, orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w całości
w mocy.
W uzasadnieniu wskazano, że stosownie do art. 92 a ust. 1 ustawy
o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10 000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92 a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10 000 złotych.
Zgodnie z art. 92 b ust. 1 - 2 ustawy o transporcie drogowym, nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98. jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85.
b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.
c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów7 rozporządzenia, o który m mowa w pkt 1 lit. a. lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Zgodnie z art. 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a ustawy o transporcie drogowym obowiązki lub warunki przewozu drogowego — obowiązki łub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21) i rozporządzenia WE nr 561/2006.
Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie znalazł zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 kpa. Ponadto, zastosowania nie znalazł również art. 189e oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 kpa daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa kpa.
Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następna rozpoczętą godzinę; Ip. 5.3. załącznika nr 3 do utd., organ wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 - 5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, kierowca korzysta z dziennego
i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku.
Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 5.3 załącznika nr 3 do utd. która sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku:
- o czas powyżej 15 minut do jednej godziny karą pieniężną w wysokości 100,00 zł (słownie: sto złotych),
- za każdą następną rozpoczętą godzinę w wysokości 200,00 zł (słownie: dwieście złotych).
Organ odwoławczy po przeprowadzeniu ponownej analizie danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy oraz cyfrowego urządzenia rejestrującego zamontowanego w pojeździe o nr rej. [...] z uwzględnieniem błędów- lub zdarzeń w postaci braku napięcia stwierdził, że kierowca P. C. rozpoczął w dniu 18.04.2018 r. o godzinie 22:26 - 30 godzinny okres rozliczeniowy,
w ciągu którego odebrał jedynie 8 godzin nieprzerwanego odpoczynku tj. od godziny 20:26 dnia 19.04.2018 r. do godziny 04:26 dnia 20.04.2018 r. (czasu UTC+2). Oznacza to. że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę w sytuacji gdy powinien odebrać minimum w wymiarze skróconym 9 godzinny nieprzerwany odpoczynek.
Organ podkreślił, że w toku postępowania nie okazano wydruków lub wykresówek uzasadniające odstąpienie od przepisów zgodnie z art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. (Dz. U. UELz dnia 11 kwietnia 2006 r.), który stanowi, iż pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.
Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości 100.00 zł (słownie: sto złotych) z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.3.1 załącznika nr 3 do utd.
Następnie organ wskazał, że A. C. rozpoczął w dniu 18.04.2018 r. o godzinie 22:27 - 30 godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 8 godzin i 1 minutę nieprzerwanego odpoczynku tj. od godziny 20:26 dnia 19.04.2018 r. do godziny 04:27 dnia 20.04.2018 r. (czasu UTC+2). Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 59 minut w sytuacji gdy powinien odebrać minimum w wymiarze skróconym 9 godzinny nieprzerwany odpoczynek.
W toku postępowania nie okazano wydruków lub wykresówek uzasadniające odstąpienie od przepisów zgodnie z art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. (Dz. U. UE L z dnia 11 kwietnia 2006 r.), który stanowi, iż pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób. pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.
Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości 100.00 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.3.1 załącznika nr 3 do utd.
Reasumując, organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości 200.00 zł z tytułu w/w naruszeń sankcjonowanych przez lp. 5.3.1 załącznika nr 3 do utd.
Odnośnie naruszenia nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi; lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do utd., organ przytoczył treść art. 34 rozporządzenia 165/2014i wskazał, że konsekwencją tego rozwiązania jest treść Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do ww. ustawy, który karą pieniężna w wysokości 5.000.00 złotych sankcjonuje nierejestrowanie za pomocą w urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań
w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Organ odwoławczy po analizie materiału dowodowego w tym danych cyfrowych pobranych z cyfrowego urządzenia rejestrującego zamontowanego w pojeździe o nr rej. [...] stwierdził, iż w okresach (wskazanych w uzasadnieniu) miał miejsce brak rejestrowania za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego faktycznych aktywności kierowcy we wskazanych w decyzji okresach.
Z powyższego zdaniem organu jednoznacznie wynika, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do utd. Mając na względzie całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ II instancji zważył, iż organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego, i słusznie nałożył karę pieniężną za wskazane powyżej naruszenie.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu, Główny Inspektor Transportu Drogowego po szczegółowej analizie całości zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego zważył, iż są one niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie. Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając sprawę, mając na względzie treść art. 7, art. 75, art. 77 oraz art. 80 kpa, po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego wskazał, że w sprawie prawidłowo ustalono stan faktyczny będący podstawą stwierdzenia powyżej opisanych naruszeń lp. 5.3.1 oraz lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do utd. Natomiast zaskarżona decyzja spełnia wymagania wskazane w art. 107 § 3 kpa.
Organ odwoławczy podkreślił, że przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia niniejszego rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji. Wpływ przedsiębiorcy na pracę zatrudnianych przezeń kierowców polega nie tylko na prowadzonych szkoleniach czy odbieraniu oświadczeń od kierowców o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło.
Odnośnie braku wpływu skarżącego na powstanie naruszenia, Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad odpowiednimi zachowaniami zatrudnianych przez niego pracowników. Zakres tych obowiązków ściśle jest związany z rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej, na którą składają się poszczególne czynności przedsiębiorcy. Jedną zaś z takich czynności niewątpliwie jest kierowanie pojazdem samochodowym. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże wskazanej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, bowiem ma on obowiązek przeszkolenia kierowcy i organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń ustawy o transporcie drogowym. Fakt. że kierowca sam prowadzi pojazd jest w tym przypadku bez znaczenia, co więcej sytuacja taka jest typowa w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji, którą należy uznać za typową, godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem ustawy o transporcie drogowym, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać.
Odnośnie podstaw do zastosowania przepisów egzoneracyjnych art. 92b oraz 92c utd, Główny Inspektor Transportu Drogowego po szczegółowej analizie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie stwierdził okoliczności uzasadniających ich zastosowanie.
Pismem z dnia 2 listopada 2018 r. I., Rumunia wniosła skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie następujących przepisów prawa:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
- art. 92b ust. 1 oraz art. 92c ustawy o transporcie drogowym poprzez ich niezastosowanie i błędne przyjęcie, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek uzasadniających odstąpienie od nałożenia na niego kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia obowiązujących przepisów w zakresie transportu drogowego, podczas gdy prawidłowa ocena dowodów przedstawionych przez strony prowadzi do odmiennych wniosków;
II. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
- art. 7, 77 oraz 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego praz pominięciu wyjaśnień skarżącej, w szczególności przedstawionych przez skarżącą dowodów potwierdzających spełnienie przesłanek uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej,
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego
i prawnego zaskarżonej decyzji, w szczególności w zakresie braku spełnienia przez skarżącą przesłanek egzoneracyjnych uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.
W oparciu o tak sformułowane strona wniosła o uchylenie, zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i umorzenie postępowania, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podkreślono, że w sprawie zostały spełnione przesłanki egzoneracyjne, o których mowa w art. 92b oraz art. 92c ustawy o transporcie drogowym, szczegółowo przedstawione zarówno w piśmie z dnia 10 lipca 2018 r. zawierającym ustosunkowanie się do protokołu kontroli, jak i odwołaniu z dnia 30 lipca 2018 r. Zdaniem skarżącej spółki przedłożone w toku dokumenty niewątpliwie potwierdzają fakt, iż strona skarżąca dopełniła przesłanek zawartych w art. art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którymi kara pieniężna nie powinna zostać nałożona na podmiot, który zapewnił właściwą organizację pracy umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów unijnych dotyczących transportu. Ponadto, zgodnie z art. 92c wskazanej ustawy, postępowanie wszczęte umarza się, jeżeli podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszeń.
Skarżąca już w momencie zawierania umów o pracę z ww. pracownikami zawarła odpowiednie postanowienia dotyczące m.in. przestrzegania czasu pracy,
w załącznikach do umów, które kierowcy podpisali z pełną świadomością. Według zakresu obowiązków, pracownicy skarżącej zobowiązani są m.in.:
pkt 7 ust. 9 - transportu towaru zgodnie ze wskazówkami koordynatora transportu,
z przestrzeganiem harmonogramu oraz trasy;
pkt 7 ust. 25 - wykonywać wszelkie obowiązki wydane przez zwierzchnika w zakresie przestrzegania ustawodawstwa, niezbędne w celu wykonywania pracy;
pkt 11 ust. 1 - stawiania się na czas w miejscu pracy, przestrzegania harmonogramu czasu pracy zgodnie z ustalonymi obowiązkami wyznaczonymi przez zarząd spółki;
pkt 11 ust. 5 - zabronione jest stawianie się do pracy zmęczonym;
pkt 11 ust. 17 - pracownik odpowiada za przestrzeganie prawa, norm i rozporządzeń;
pkt 11 ust. 19 - pracownik odpowiada za znajomość procedur zastosowanych
w swojej dziedzinie;
pkt 11 ust. 21 - pracownik odpowiada za używanie programów wymaganych
w procedurach systemu zarządzania.
Ponadto, kierowcy złożyli pisemne potwierdzenia, iż zostali zaznajomieni
z europejskim ustawodawstwem czasu pracy. Wskazani powyżej kierowcy uczestniczyli w szkoleniu organizowanym przez stronę skarżącą, dotyczącym europejskich regulacji czasu pracy tj. rozporządzeń WE:
- nr 165/2014 (w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym),
- nr 107B/2009 (w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych),
- nr 561/2006 (w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego),
- nr 3821/1985 (w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogo wym). C. A. uczestniczył w szkoleniu w dniu 16 stycznia 2018 r.,
a C. P. w dniu 10 kwietnia 2018 r.
Zgodnie z powyższym, w ocenie Spółki I. odpowiednio przygotowała swoich pracowników doświadczenia usług transportowych na terenie Unii Europejskiej, zapoznając ich z podstawowymi regulacjami w tej materii, co potwierdza odbyte przez nich szkolenie. Strona zapewniła swoim pracownikom szkolenie dotyczące unijnych regulacji związanych z międzynarodowym transportem.
Przedstawione przez skarżącą dokumenty potwierdzają, że w prowadzonym przez nią przedsiębiorstwie zostały zastosowane właściwe rozwiązania organizacyjne umożliwiające pracownikom przestrzeganie obowiązujących przepisów prawa na terytorium państw w których odbywa się transport drogowy, a jednocześnie dyscyplinujących ich do przestrzegania tych przepisów.
Skarżąca spółka podkreśliła, że jest podmiotem prowadzącym działalność
w zakresie transportu drogowego od 2003 roku, a zatem od ponad 15 lat. Fakt prowadzenia działalności od tak długiego czasu, a także okoliczność, iż stwierdzone w toku odbywanego przejazdu naruszenia mają wyłącznie nadzwyczajny charakter jednoznacznie świadczy o tym, że wdrożone przez skarżącą procedury są prawidłowe i pozwalają na wykonywanie transportu z zachowaniem wszelkich obowiązujących przepisów prawa.
Zadanie przewozowe, które mieli zrealizować kierowcy skarżącej zostało zorganizowane we właściwy sposób, pozwalający na wykonanie transportu bez naruszania norm czasu pracy. Skarżąca systematycznie kontrolowała także czas pracy kierowców wykonujących dane zadanie przewozowe. Skarżąca dochowała zatem wszelkiej należytej staranności, by pracujący dla niej kierowcy dochowali obowiązujących przepisów prawa. Skarżąca nie miała jednak żadnego wpływu na ostatecznie podejmowane przez jego pracowników decyzje, które w konsekwencji doprowadziły do naruszenia obowiązujących przepisów prawa.
Brak uwzględnienia dowodów strony narusza również art. 77 kpa według którego organ ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, czego organ w niniejszym stanie faktycznym nie dopełnił. Podsumowując, organ pierwszej instancji wydał decyzję o nałożeniu kary pieniężnej przed zapoznaniem się z całością materiału dowodowego, zawierającego m.in. przesłanki zwalniające z odpowiedzialności stronę. Organ drugiej instancji nie dokonał dostatecznej analizy przedstawionych przez strony skarżącą argumentów
i nie dat temu również wyrazu w sporządzonym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ponieważ przyjął ogólnie, iż w przedstawionym stanie faktycznym nie znajdą zastosowania przesłanki egzoneracyjne. Organ wskazał jedynie, iż istnienie przesłanek powinien wykazać sam przedsiębiorca, do czego w istocie doszło, zarówno w piśmie zawierającym wyjaśnienia strony z dnia 10 lipca 2018 r., jak i w odwołaniu z dnia 30 lipca 2018 r. Jednocześnie jednak nie uzasadnił w wyczerpujący sposób dlaczego przedstawione przez skarżącą dowody były w jego ocenie niewystarczające dla wykazania spełnienia przesłanych uwalniających go od odpowiedzialności za karę pieniężną. W tym zakresie ograniczył się tylko do ogólnego stwierdzenia, że skarżąca nie sprostała ciążącemu na niej obowiązku wykazania powyższych okoliczności, co niewątpliwie stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, działając
w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwaną dalej p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. (WSA) stwierdza, że w działaniu organów orzekających w sprawie nie dopatrzył się nieprawidłowości, w tym - w zakresie zarzutów podniesionych w skardze - które uzasadniałyby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem skargi jest decyzja GITD utrzymująca w mocy decyzję dotyczącą nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 5.200 zł (słownie: pięć tysięcy dwieście złotych). Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiło:
1. skrócenie dziennego czasu odpoczynku:
- o czas powyżej 15 minut do jednej godziny;
2. nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Powyższe stwierdzono w dniu 10 maja 2018 r. podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w R. na drodze krajowej nr [...], kontroli poddano zespół pojazdów składający się z ciągnika marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], którym kierowali w załodze Pan A. C. oraz P. C., wykonując międzynarodowy transport drogowy rzeczy na trasie z Polski do Rumunii na rzecz strony I.. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia [...].05.2018 r.
W ocenie sądu jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie
w tym przede wszystkim danych cyfrowych zabezpieczonych podczas postępowania kontrolnego i protokołu kontroli należy stwierdzić, iż miały miejsce naruszenia opisane w protokole kontroli. Konsekwencją stwierdzonych naruszeń jest nałożona na stronę kara pieniężna.
Postępowanie obu instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów kpa. Organy działały na podstawie przepisów prawa, podejmując czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
Przedmiotem sporu między stronami pozostawała w istocie kwestia oceny spełnienia przez skarżącego w niniejszej sprawie przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 92b i art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. 2019, poz.58 ze zm., dalej jako utd), w kontekście podjętych przez organy obu instancji czynności prowadzących do ich wyjaśnienia oraz dokonanej
w tym zakresie oceny zgromadzonego materiału dowodowego
Zdaniem sądu podzielić należy stanowisko organów, że w sprawie nie zachodzą okoliczności pozwalające na zastosowanie art. 92b utd oraz art. 92c utd.
Zgodnie z art. 92 b ust. 1 - 2 utd, nie nakłada się kary pieniężnej
za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach
i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG)
nr 3821/85 i (WE) 2135/98. jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG)
nr 3820/85,
b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,
c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt I lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Za naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, karze grzywny,
na zasadach określonych w art. 92, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń.
Zgodnie z art. 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia,
a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Podzielić należy stanowisko zaprezentowane przez orzekające w sprawie organy, że wpływ przedsiębiorcy na pracę zatrudnianych przez niego kierowców polega nie tylko na prowadzonych szkoleniach czy odbieraniu oświadczeń od kierowców o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło.
Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92b i art. 92c utd spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać - a nie tylko wskazać - że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Należy pamiętać, że nie wystarczy wykazanie braku winy przedsiębiorstwa, lecz wymagane jest pozytywnie udowodnione podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa, przy czym okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92b i art. 92c utd powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu. To na przedsiębiorcę nałożony został obowiązek wyboru właściwych rozwiązań organizacyjnych dotyczących dyscyplinowania osób wykonujących na jego rzecz usługi kierowania pojazdem; przedsiębiorcę obciążają kwestie właściwego doboru osób współpracujących, właściwego systemu motywacyjnego czy szkoleniowego. Wykonywanie przewozu przez kierowcę najczęściej odbywa się
z wyłączeniem możliwości sprawowania bezpośredniej kontroli przez przedsiębiorcę, co nie może oznaczać zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za naruszenia, których dopuszcza się kierowca. Pamiętać należy, że samowolne działanie kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, a w istocie rzeczy jest ono wyłącznie skutkiem niewłaściwej organizacji pracy samego przedsiębiorstwa oraz wynikiem braku właściwych rozwiązań mających na celu zdyscyplinowanie pracownika (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 171/16; por. także wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 35/16 - publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lipca 2016 r. sygn. akt II GSK 399/15 wskazał, że przesłanek wyłączających odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy, o których mowa w art. 92b ust. 1, tzn. zapewnienia właściwej organizacji i dyscypliny pracy oraz prawidłowych zasad wynagradzania, niezawierających składników wynagrodzenia zachęcających do naruszania przepisów o czasie pracy oraz w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, nie da się wykazać jedynie poprzez wskazanie na odbycie przez kierowcę przeszkolenia.
Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 udt odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, w których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i takich rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze z przedsiębiorcy na jego kierowców.
W ocenie organów - z czym Sąd się zgadza - okoliczności sprawy
i zgromadzone dowody nie wskazują, że skarżący jako podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć ani im zapobiec przy odpowiednim nadzorze zatrudnionych kierowców oraz zapewnieniu właściwej dyscypliny i organizacji pracy.
Wobec powyższego Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego tj. przepisu art. 92b ust. 1 oraz art. 92 c utd poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.
Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.