II GSK 379/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną przewoźnika lotniczego, uznając, że mimo cesji wierzytelności, organ mógł stwierdzić naruszenie przepisów o prawach pasażerów.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej przewoźnika lotniczego E. Rządowej Spółki Handlowej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Prezesa ULC. Prezes ULC stwierdził naruszenie przepisów rozporządzenia 261/2004 w związku z odwołaniem lotu i nałożył karę. Skarżąca spółka argumentowała, że postępowanie nie powinno było się rozpocząć z powodu braku wyczerpania postępowania reklamacyjnego oraz że nie miała możliwości wypłaty odszkodowania na rzecz pierwotnego pasażera z uwagi na cesję wierzytelności. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty nie podważają prawidłowości wyroku WSA.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. Rządowej Spółki Handlowej w D., Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Decyzja ta stwierdzała naruszenie przez przewoźnika przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 dotyczących praw pasażerów w związku z odwołaniem lotu i nakładała karę pieniężną. Skarżąca spółka podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wskazując na wadliwe wszczęcie postępowania administracyjnego z powodu braku wykazania wyczerpania postępowania reklamacyjnego oraz błędne przyjęcie możliwości wypłaty odszkodowania na rzecz pasażera, podczas gdy wierzytelność została scedowana na inny podmiot. Zarzucono również naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 261/2004. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że postępowanie przed NSA jest ograniczone do granic skargi kasacyjnej i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy. Stwierdzono, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważyły zgodności z prawem zaskarżonego wyroku. NSA wskazał, że postępowanie kontrolne inicjowane skargą ma na celu ocenę działań przewoźnika w świetle przepisów prawa. Podkreślono, że mimo cesji wierzytelności, organ mógł stwierdzić naruszenie przepisów, a sama cesja nie stanowiła przeszkody do wszczęcia postępowania administracyjnego, zwłaszcza że przewoźnik nie kwestionował skuteczności pełnomocnictwa udzielonego spółce L. sp. z o.o. do reprezentowania pasażera w postępowaniu reklamacyjnym. Sąd zaznaczył, że skarżąca spółka nie podniosła zarzutu naruszenia art. 5 ust. 3 rozporządzenia 261/2004 dotyczącego nadzwyczajnych okoliczności, które mogłyby zwolnić przewoźnika z obowiązku wypłaty rekompensaty. Wobec braku zasadności zarzutów, skargę kasacyjną oddalono.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji może stwierdzić naruszenie przepisów rozporządzenia 261/2004, nawet jeśli wierzytelność pasażera została scedowana, o ile przewoźnik nie kwestionował skuteczności postępowania reklamacyjnego i pełnomocnictwa do reprezentowania pasażera.
Uzasadnienie
NSA uznał, że cesja wierzytelności nie uniemożliwia stwierdzenia naruszenia przepisów przez przewoźnika, zwłaszcza gdy przewoźnik nie kwestionował postępowania reklamacyjnego prowadzonego przez pełnomocnika pasażera.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (29)
Główne
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo lotnicze art. 205b § ust. 1 pkt 2 oraz art. 205b ust. 3 pkt 1
Ustawa Prawo lotnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie 261/2004/WE art. 7 § ust. 1 lit. c)
Rozporządzenie (WE) NR 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady
Rozporządzenie 261/2004/WE art. 6
Rozporządzenie (WE) NR 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 177 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo lotnicze art. 205a § ust. 3
Ustawa Prawo lotnicze
Prawo lotnicze art. 205a § ust. 1
Ustawa Prawo lotnicze
Rozporządzenie 261/2004/WE art. 16 § ust. 2
Rozporządzenie (WE) NR 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady
Rozporządzenie 1107/2006/WE art. 15 § ust. 2
Rozporządzenie (WE) NR 1107/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady
Rozporządzenie 261/2004/WE art. 7 § ust. 1
Rozporządzenie (WE) NR 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady
Rozporządzenie 261/2004/WE art. 5 § ust. 3
Rozporządzenie (WE) NR 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady
Prawo lotnicze art. 205b § ust. 1 – 3
Ustawa Prawo lotnicze
Rozporządzenie 261/2004/WE art. 16
Rozporządzenie (WE) NR 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady
Prawo lotnicze art. 205a § ust. 1
Ustawa Prawo lotnicze
Prawo lotnicze art. 205b § ust. 1
Ustawa Prawo lotnicze
Argumenty
Odrzucone argumenty
Postępowanie administracyjne nie powinno było zostać wszczęte z powodu braku wykazania wyczerpania postępowania reklamacyjnego. Przewoźnik nie miał możliwości wypłacenia odszkodowania bezpośrednio na rzecz pasażera z uwagi na cesję wierzytelności. Pasażer nie zwracał się osobiście o wypłatę odszkodowania, a o wypłatę ubiegała się spółka L. Sp. z o.o.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku. Cesja wierzytelności nie stanowiła przeszkody do wydania orzeczenia stwierdzającego naruszenie przez przewoźnika lotniczego przepisu prawa.
Skład orzekający
Zbigniew Czarnik
przewodniczący
Gabriela Jyż
członek
Wojciech Kręcisz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących praw pasażerów w transporcie lotniczym w kontekście cesji wierzytelności i postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odwołania lotu i cesji wierzytelności; nie rozstrzyga kwestii nadzwyczajnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praw pasażerów lotniczych i złożonych kwestii proceduralnych związanych z cesją wierzytelności, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w transporcie i prawie konsumenckim.
“Cesja wierzytelności a prawa pasażera: Czy przewoźnik może uniknąć odpowiedzialności?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 379/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-08-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-02-19 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Gabriela Jyż Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/ Zbigniew Czarnik /przewodniczący/ Symbol z opisem 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603 Hasła tematyczne Lotnicze prawo Sygn. powiązane VI SA/Wa 2815/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-06-27 Skarżony organ Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 174 pkt 1 i pkt 2, art. 176 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2023 poz 2110 art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (t. j.) Dz.U.UE.L 2004 nr 46 poz 1 art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 3, art. 16 Rozporządzenie (WE) NR 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie (EWG) nr 295/91 (Tekst mający znaczenie dla EOG) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. Rządowej Spółki Handlowej w D., Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 2815/23 w sprawie ze skargi E. Rządowej Spółki Handlowej w D., Z. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 27 grudnia 2022 r. nr ULC-KOPP/0262-14199/09/18 w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów dotyczących praw pasażerów oraz nałożenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 2815/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. Rządowa Spółka Handlowa z siedzibą w D. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 27 grudnia 2022 r., nr ULC-KOPP/0262-14199/09/18, w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przepisów rozporządzenia nr 261/2004. Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiła skarżąca spółka, zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości, rozpoznanie skargi i uchylenie decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 27 grudnia 2022 r. w części, w jakim utrzymała ona w mocy decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 28 lutego 2022 r. Ewentualnie, w razie uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że nie zachodzą podstawy do wydania orzeczenia merytorycznego, skarżąca spółka wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Skarżąca spółka wniosła także o zasądzenie od organu administracji na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 205b ust. 1 pkt 2 oraz art. 205b ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r – Prawo lotnicze (w brzmieniu obowiązującym dnia 1 kwietnia 2019 r.) poprzez błędne oddalenie skargi przez WSA w Warszawie, w sytuacji gdy postępowanie administracyjne prowadzone przez Prezesa ULC, które doprowadziło do stwierdzenia naruszenia prawa przez E. nie powinno zostać wszczęte, gdyż skarga inicjująca postępowanie administracyjne obarczona była brakiem formalnym, tj. brakiem wykazania wyczerpania postępowania reklamacyjnego przez pasażera, b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne oddalenie skargi przez WSA w Warszawie wobec przyjęcia, jakoby E. miała kiedykolwiek możliwość wypłacenia odszkodowania bezpośrednio na rzecz M. S., podczas gdy M. S. nie zwracał się do E. o wypłatę odszkodowania, a od samego początku ubiegała się o to spółka L. Sp. z o.o. W szczególności, w reklamacji skierowanej do E. dnia 27 kwietnia 2018 r. (stanowiącej podstawę zainicjowania postępowania przed Prezesem ULC) wskazano, że została ona złożona przez spółkę L. sp. z o.o. będącą nabywcą wierzytelności M. S., a w toku postępowania reklamacyjnego i na długo przed złożeniem skargi do Prezesa ULC nabywca wierzytelności przedstawiał E. twierdzenia i okoliczności świadczące o tym, że to on, a nie M. S., był uprawniony do otrzymania odszkodowania, w tym przekazał E. umowę przelewu wierzytelności, a także wskazał wyłącznie swój adres do kontaktu (e-mail [...]). Ponadto, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 7 ust. 1 lit. c) oraz art. 6 Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów (...) polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu i przyjęciu, że E. naruszyła powołany przepis poprzez brak wypłaty odszkodowania w wysokości 600 euro na rzecz M. S., - podczas gdy E. nigdy nie dysponowała faktyczną i prawną możliwością wypłaty odszkodowania na rzecz M. S., gdyż (i) nie wystąpił on nigdy osobiście z wnioskiem o wypłatę odszkodowania, (ii) z wezwaniem do wypłaty odszkodowania wystąpiła spółka L. z o.o., która nabyła od M. S. prawo do odszkodowania, jak również (iii) E. nie miała obowiązku wypłaty odszkodowania bez wezwania do zapłaty, a także (iv) E. nie otrzymała wraz z wezwaniem do zapłaty numeru rachunku bankowego, na który mogłaby wypłacić odszkodowanie. Skarżąca spółka wniosła na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, tj. wydruku wiadomości e-mail przesłanej z adresu e-mail [...] z dnia 2 maja 2018 r. wraz z załącznikiem (kartą pokładową oraz umową cesji z dnia 26 kwietnia 2018 r.) dla wykazania, że E. została powiadomiona o fakcie przelania spornej wierzytelności przez M. S. na rzecz L. Sp. z o.o. najpóźniej w dniu 2 maja 2018 r. Przeprowadzenie wskazanego dowodu jest zdaniem skarżącej spółki niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Na czelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 261/2004 z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91 stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika – najogólniej rzecz ujmując – że ustalenia stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy uzasadniały stwierdzenie naruszenia przez przewoźnika lotniczego art. 7 ust. 2 lit. c) przywołanego rozporządzenia, co jednocześnie wobec cesji wierzytelności przysługującej pasażerowi wobec przewoźnika uzasadniało – zdaniem Sądu I instancji – umorzenie postępowania administracyjnego w zakresie odnoszącym się do nałożenia na przewoźnika obowiązku wypłaty na rzecz pasażera odszkodowania w wysokości 600 EUR. Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadniają twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. Innymi słowy, skarga kasacyjna nie podważa stanowiska Sądu I instancji z którego wynika, że kontrolowana decyzja nie jest niezgodna z prawem. Zwłaszcza, gdy – oraz niezależenie od oceny odnośnie do prawidłowości podejścia Sądu I instancji do istoty spornej w sprawie kwestii, o czym mowa dalej – podkreślić, że uwzględniając istotę oraz funkcje skargi kasacyjnej za uzasadnione należałoby uznać oczekiwanie odnośnie do czytelność komunikatu zawartego w skardze kasacyjnej, co jest istotne z tego powodu, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym jej wniesieniem (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także z jej treścią (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17). W związku z tym, ocena zasadności, a co za tym idzie skuteczności zarzutów zmierzających do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie można pomijać znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. oraz określonych tymi przepisami prawa koniecznych wymogów, którym w relacji do celu, któremu mają służyć, powinny odpowiadać stawiane na ich podstawie zarzuty oraz korespondujące z nimi ich uzasadnienie (zob. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15 oraz wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15 oraz wyroki NSA z dnia: 11 października 2022 r., sygn. akt II GSK 581/19; 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt II FSK 187/20; 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18; 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09), a w tym kontekście znaczenia konsekwencji wynikających zasady dyspozycyjności – o której mowa była na wstępie – a mianowicie, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać granic zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, albowiem te wyznaczają zarzuty skargi kasacyjnej, a nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, uzupełnianie, konkretyzowanie, uściślanie lub interpretowanie niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, czy też nadawanie im innego znaczenia niż wynika to z ich treści i towarzyszącej im argumentacji, czy też stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych i domniemywanie tym samym intencji wnoszącego skargę kasacyjną (zob. np. wyroki NSA z dnia: 6 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 1542/20; 29 października 2020 r. sygn. akt I GSK 285/18; 16 lipca 2020 r. sygn. akt I GSK 611/20; 4 grudnia 2019 r. sygn. II FSK 2031/18; akt 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13), . Z perspektywy przedstawionych uwag wprowadzających, których przypomnienie było konieczne, trzeba stwierdzić, że skarga kasacyjna nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku. W odpowiedzi na stawiane w niej zarzuty – których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie – wymaga przede wszystkim przypomnienia, że kontrolowana przez Sąd I instancji decyzja została wydana w postępowaniu regulowanym przepisami Działu Xa – "Ochrona pasażerów" – ustawy Prawo lotnicze, a więc w postępowaniu kontrolnym inicjowanym skargą (z zastrzeżeniem art. 205a ust. 3 wymienionej ustawy w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie), którego istota – najogólniej rzecz ujmując – polega na konfrontowaniu i ocenie działań przewoźnika lotniczego z punktu widzenia zgodności (korespondencji) z adresowanymi do niego wzorami działania wynikającymi z przepisów obowiązującego prawa, a w konsekwencji na możliwości stosowania środków oddziaływania merytorycznego polegających na adresowanych do przewoźnika nakazach usunięcia stwierdzonych naruszeń, a także nakładania sankcji administracyjnej za spowodowanie tym działaniem stanu niezgodnego z prawem. W tej mierze z art. 205a ust. 1 ustawy Prawo lotnicze w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie wynika, że Prezes Urzędu kontroluje przestrzeganie przepisów: 1) rozporządzenia nr 261/2004/WE, 2) rozporządzenia nr 2111/2005/WE, 3) rozporządzenia nr 1107/2006/WE, a w szczególności rozpatruje skargi, o których mowa w art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004/WE oraz 15 ust. 2 rozporządzenia nr 1107/2006/WE, a w szczególności rozpatruje skargi, o których mowa w art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004/WE oraz art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 1107/2006/WE. Rozporządzenia nr 261/2004/WE, co aż nadto jasno i wyraźnie wynika z deklarowanych w nim celów (por. np. pkt 4, pkt 6 – 7 wprowadzenia), przedmiotowego zakresu regulacji wynikającego już z jego tytułu oraz szczegółowych rozwiązań prawnych przyjętych na jego gruncie, dotyczy zasad ochrony oraz zasad egzekwowania konkretnych praw pasażerów, z którymi – zważywszy na logikę tych rozwiązań prawych oraz na potrzebę zapewnienia ich efektywności – skorelowane są konkretne wzory zachowania przewoźników lotniczych, które mają charakter adresowanych do nich nakazów podjęcia w określonych sytuacjach określonego rodzaju działań ukierunkowanych na zapewnienie ochrony praw pasażerów oraz ich realizację. W relacji do przedmiotu rozpatrywanej sprawy oraz istoty spornej w niej kwestii przypomnienia wymaga więc, że z art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 261/2004/WE wynika, że w przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują odszkodowanie w wysokości: a) 250 EUR dla wszystkich lotów o długości do 1.500 kilometrów; b) 400 EUR dla wszystkich lotów wewnątrzwspólnotowych dłuższych niż 1.500 kilometrów i wszystkich innych lotów o długości od 1.500 do 3.500 kilometrów; c) 600 EUR dla wszystkich innych lotów niż loty określone w lit. a) lub b). W tym zaś kontekście – co nie mniej istotne, o czym mowa dalej – za uzasadniony należałoby uznać wniosek, że nakazy adresowane do przewoźnika i skorelowane z nimi uprawnienia pasażerów – gdy chodzi o ich istotę oraz treść – nie mogą nie uwzględniać potrzeby wyważenia interesów pasażerów poszkodowanych działaniem przewoźnika (np. w związku z odwołaniem lub opóźnieniem lotu) oraz interesów przewoźnika lotniczego podejmującego działania rekompensujące powstałą szkodę (np. poprzez oferowanie połącznia zastępczego spełniającego określone kryteria czasowe), czy też – co nie mniej oczywiste – okoliczności natury obiektywnej, których zaistnienie siłą rzeczy nie może nie pozostawać bez wpływu na wniosek odnośnie do zaktualizowania się przesłanek uwalniających przewoźnika z obowiązku wypłaty rekompensaty, o której jest mowa w przywołanym przepisie prawa, co znajduje swoje potwierdzenie w treści art. 5 ust. 3 przywołanego rozporządzenia unijnego, z którego wynika, że obsługujący przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do wypłaty rekompensaty przewidzianej w art. 7, jeżeli – co należy podkreślić – może dowieść, że odwołanie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. W rozpatrywanej sprawie nie jest kwestią sporną, że lot nr [...] z dnia 23 sierpnia 2013 r. na trasie W. – D. został odwołany. Co więcej – a nie jest to bez znaczenia dla oceny odnośnie do braku skuteczności argumentacji skargi kasacyjnej (pkt 34 – 36, s. 9 – 10), która nota bene, co nie mniej istotne, nie podnosi zarzutu naruszenia art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004/WE, co nie pozostaje bez wpływu na wniosek, że w omawianym zakresie nie może ona odnieść skutku oczekiwanego przez stronę – w rozpatrywanej sprawie skarżąca spółka nie odwoływała się do żadnych konkretnych okoliczności, czy też zdarzeń, które wobec ich nadzwyczajnego charakteru miałyby powodować, że nie można było ich uniknąć mimo podjęcia wszelkich koniecznych i racjonalnych środków oraz działań, a mianowicie do nadzwyczajnych okoliczności lub zdarzeń, których zaistnienie stanowiło bezpośrednią przyczynę odwołania lotu nr [...] z dnia 23 sierpnia 2013 r. na trasie W. – D. Powyższe, wobec celów i przedmiotu regulacji rozporządzenia nr 261/2004/WE, w tym zwłaszcza wobec treści art. 7 ust. 1 tego rozporządzenia – z którego wynika, że w warunkach nim określonych "[...] pasażerowie otrzymują odszkodowanie w wysokości [...]" – uzasadnia wniosek o zaktualizowaniu się obowiązku wypłaty przez przewoźnika odszkodowania w wysokości określonej w art. 7 ust. 1 lit. c), a wobec nie mniej niespornego faktu – o czym mowa dalej – niewypłacenia przez skarżącą spółkę rekompensaty, o której jest mowa w tym przepisie prawa, wniosek o zasadności stwierdzenia jego naruszenia przez przewoźnika lotniczego. Zwłaszcza, że wniosku przeciwnego – wbrew oczekiwaniom strony skarżącej – nie uzasadnia argumentacja, która zmierza do wykazania wadliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w rozpatrywanej sprawie, a to wobec – jak podnosi – niewystąpienia przez pasażera z adresowanym bezpośrednio do przewoźnika lotniczego żądaniem wypłaty rekompensaty (odszkodowania), ani też argumentacja zmierzająca do wykazania braku obiektywnej możliwości jej wypłaty, co w odniesieniu do obydwu tych okoliczności miałoby stanowić konsekwencję dokonania przez pasażera cesji przysługującej mu wobec przewoźnika lotniczego wierzytelności z tytułu rekompensaty za odwołanie lotu nr [...] na rzecz sp. z o.o. L. Eksponowanie przez skarżącą spółkę znaczenia wymienionych okoliczności nie może być uznane za przydatne dla wykazania braku zgodności z prawem zaskarżonego wyroku. Jakkolwiek bowiem faktem jest, że w dniu 26 kwietnia 2018 r. została zawarta umowa cesji wierzytelności przysługującej pasażerowi z tytułu rekompensaty za odwołanie lotu nr [...] na rzecz sp. z o.o. L., to jednak wymaga podkreślenia, że z akt sprawy nie wynika, aby na etapie postępowania reklamacyjnego zainicjowanego w dniu 27 kwietnia 2018 r. skarżąca spółka kwestionowała wymienioną umowę o złożonej treści, w tym zwłaszcza w zakresie odnoszącym się do warunków, a co za tym idzie skuteczności ustanowionego nią (w § 7) pełnomocnictwa do reprezentowania pasażera przez L. sp. z o.o. w postępowaniu przed przewoźnikiem (co znajduje swoje potwierdzenie w treści korespondencji dołączonej do pisma z dnia 27 lutego 2019 r.), a w tym kontekście – i abstrahując już nawet od tego, że nie jest tak (zwłaszcza, że spółka nie wyjaśniła dlaczego miałoby być inaczej – zob. s. 5 – 6 skargi kasacyjnej), że dochodząc swoich roszczeń w postępowaniu reklamacyjnym przed przewoźnikiem pasażer nie może działać przez pełnomocnika ustanowionego dla potrzeb prowadzenia tego postępowania, które z oczywistych wręcz względów nie jest postępowaniem jurysdykcyjnym w administracji, w którym strona również może działać przez ustanowionego pełnomocnika – aby kwestionowała skuteczność wszczęcia omawianego postępowania reklamacyjnego oraz zasadność żądania wypłaty odszkodowania. Wręcz przeciwnie, z akt sprawy nie mniej jasno wynika, że w odpowiedzi na złożone we wskazany powyżej sposób wezwanie do wypłaty rekompensaty spółka podjęła działania zmierzające do uczynienia zadość żądaniu pasażera, w imieniu którego w postępowaniu przed przewoźnikiem działał pełnomocnik (zob. korespondencja dołączona do pisma z dnia 27 lutego 2019 r. oraz pisma spółki z dnia 4 listopada i z dnia 26 listopada 2021 r. oraz załączona do nich korespondencja), co tym samym prowadzi do wniosku, że nie kwestionowała skuteczności wszczęcia tego postępowania. W tym też kontekście, stanowisku zmierzającemu do wykazania braku obiektywnej możliwości wypłaty należnego odszkodowania – co niezależnie od twierdzeń osadzonych na gruncie tezy eksponującej znaczenie konsekwencji mających wynikać z przywołanej umowy cesji, o czym jeszcze mowa dalej, miałoby wynikać z braku faktycznej możliwości wypłaty odszkodowania pasażerowi (s. 2, s. 7 skargi kasacyjnej) w związku, między innymi, z brakiem informacji odnośnie do numeru rachunku bankowego – należy przeciwstawić argument z treści art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004/WE, którego naruszenia strona skarżąca nie zarzuca. Nie ma więc podstaw, aby zasadnie można było kwestionować fakt wszczęcia postępowania reklamacyjnego przed przewoźnikiem, a w konsekwencji skuteczność oraz prawidłowość wszczęcia postępowania administracyjnego przed Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Zwłaszcza, że – jak wynika z akt sprawy – postępowanie to zostało zainicjowane skargą wniesioną przez legitymowany podmiot, a mianowicie przez pasażera reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, którego umocowanie do działania w sprawie nie było podważane, zaś tezy o braku skuteczności wymienionej skargi, a co za tym idzie wadliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w rozpatrywanej sprawie nie uzasadnia argumentacja eksponująca znaczenie konsekwencji mających wynikać z cesji wierzytelności przysługującej pasażerowi z tytułu rekompensaty za odwołanie lotu nr [...] na rzecz sp. z o.o. L. Ponownie podkreślając – albowiem nie jest to bez znaczenia – że skarżąca spółka nie kwestionowała wskazanej umowy cesji w zakresie odnoszącym się do warunków, a co za tym idzie skuteczności ustanowionego nią (w § 7) pełnomocnictwa do reprezentowania pasażera przez L. sp. z o.o. w postępowaniu przed przewoźnikiem, trzeba przede wszystkim stwierdzić, że z art. 205b ust. 1 – 3 ustawy Prawo lotnicze w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, ani też z art. 16 rozporządzenia nr 261/2004/WE nie wynika – zaś skarga kasacyjna nie wykazuje, że jest jednak inaczej – że koniecznym warunkiem skuteczności wniesienia skargi, o której mowa w tych przepisach prawa, jest dysponowanie przez pasażera wierzytelnością w dacie występowania z tym środkiem prawnym. Co więcej, wobec treści przepisów art. 205a ust. 1 i art. 205b ust. 1 przywołanej ustawy krajowej, które określają zakres oraz treść kompetencji orzecznicze organu administracji w postępowaniu wywołanym skargą – a co za tym idzie merytoryczną treść rozstrzygnięć kończących to postępowanie – za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że zawarcie wymienionej umowy cesji – której spółka, co ponownie trzeba podkreślić, nie kwestionowała w zakresie odnoszącym się do warunków oraz skuteczności ustanowionego nią pełnomocnictwa do reprezentowania pasażera przez L. sp. z o.o. w postępowaniu przed przewoźnikiem – stanowiąc uzasadnioną podstawę umorzenia postępowania administracyjnego w zakresie odnoszącym się do nałożenia obowiązku usunięcia naruszenia art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 261/2004/WE – co tym samym podważa trafność stanowiska skargi kasacyjnej odnośnie do zaistnienia wskazywanego w niej ryzyka (s. 9) – nie sprzeciwiało się jednak wydaniu orzeczenia stwierdzającego naruszenie przez przewoźnika lotniczego wymienionego przepisu prawa. Ponownie podkreślając, że postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych, w rekapitulacji przedstawionych argumentów należało stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI