II GSK 378/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-26
NSAtransportoweWysokansa
transport drogowykara pieniężnakontrola drogowalegalizacja wagitransportprzepisy karnepostępowanie administracyjnekontrolawagalegalizacja

NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu błędnej oceny dowodów dotyczących legalizacji wagi użytej do kontroli pojazdu.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, w tym przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej. Sąd I instancji uchylił decyzję organu, uznając, że nie wyjaśniono wątpliwości co do legalizacji wagi użytej do kontroli. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną organu za zasadną, stwierdzając, że WSA błędnie ocenił materiał dowodowy i nie zweryfikował twierdzeń spółki dotyczących wagi.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej na B. Sp. z o.o. Sp. k. za naruszenia przepisów transportowych. Sąd I instancji uznał, że organy administracji nie wyjaśniły wystarczająco wątpliwości dotyczących legalizacji wagi użytej do kontroli pojazdu, co miało wpływ na ustalenia faktyczne. Skarżący organ zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne przyjęcie, że materiał dowodowy nie został wyczerpująco rozpatrzony oraz niezasadne odmówienie przeprowadzenia istotnego dowodu. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że WSA błędnie ocenił materiał dowodowy, opierając się na niezweryfikowanych twierdzeniach spółki dotyczących rozbieżności między stanem rzeczywistym a świadectwem legalizacji wagi. NSA wskazał, że protokół kontroli drogowej, podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń, odzwierciedla stan faktyczny, a użyta waga posiadała ważne świadectwo legalizacji i była używana zgodnie z instrukcją. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny błędnie ocenił materiał dowodowy, opierając się na niezweryfikowanych twierdzeniach strony skarżącej dotyczących legalizacji wagi.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA nieprawidłowo ocenił dowody dotyczące legalizacji wagi, nie weryfikując twierdzeń spółki i nie poddając krytycznej ocenie materiału internetowego. Protokół kontroli drogowej, podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń, oraz ważne świadectwo legalizacji wagi powinny być podstawą rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (30)

Główne

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.t.d. art. 92a § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 87

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Prawo o miarach art. 1

Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach

Prawo o miarach art. 2

Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach

Prawo o miarach art. 4 § pkt 5, 8, 9a, 10, 12

Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach

Prawo o miarach art. 8 § ust. 1-3, ust. 5

Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach

Prawo o miarach art. 8a

Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach

Prawo o miarach art. 8b

Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach

Prawo o miarach art. 8h

Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach

Prawo o miarach art. 8i

Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach

Prawo o miarach art. 8m

Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach

Prawo o miarach art. 8n

Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach

Prawo o miarach art. 10

Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 177 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd I instancji błędnie ocenił materiał dowodowy dotyczący legalizacji wagi. Sąd I instancji nie zweryfikował twierdzeń spółki dotyczących rozbieżności między stanem rzeczywistym a świadectwem legalizacji wagi. Protokół kontroli drogowej, podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń, odzwierciedla stan faktyczny. Użyta waga posiadała ważne świadectwo legalizacji i była używana zgodnie z instrukcją.

Odrzucone argumenty

Organy administracji nie wyjaśniły wystarczająco wątpliwości dotyczących legalizacji wagi. Odmowa przeprowadzenia dowodu z oględzin wagi była niezasadna.

Godne uwagi sformułowania

"Teza" Sądu I instancji – której istota sprowadza się do podważania, że do ważenia kontrolowanego pojazdu miałaby nie zostać użyta właściwa waga oraz właściwy terminal wagowy – a mianowicie urządzenie, które nie posiadało wymaganego prawem oraz ważnego świadectwa legalizacji pierwotnej – co miałoby w konsekwencji prowadzić do wniosku o braku wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, a co za tym idzie do wniosku o deficytach przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych oraz o potrzebie – wręcz obowiązku – ich usunięcia przez organ administracji, co miałoby nastąpić w odpowiedzi na wątpliwości podnoszone przez stronę w tym zakresie, nie jest ani trafna, ani też uzasadniona. "Teza" ta jest wręcz dowolna i wprost – co trzeba uznać za oczywiste – nawiązuje do stanowiska skarżącej spółki, opartego na wynikach "[...] nieoficjalnych oględzin urządzenia kontrolno-pomiarowego, bliźniaczego do użytego do wykonania pomiarów [...]", przeprowadzonych na podstawie materiału internetowego zawierającego przykładowe zdjęcia terminali wagowych... Istota protokołu kontroli – czego Sąd I instancji w ogóle nie dostrzegł – wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny.

Skład orzekający

Joanna Kabat-Rembelska

przewodniczący

Wojciech Kręcisz

sprawozdawca

Wojciech Sawczuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kontroli transportu drogowego, znaczenie protokołu kontroli, ocena dowodów z legalizacji wag."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z legalizacją wag i kontrolą transportu drogowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu kontroli transportu drogowego – wiarygodności używanych wag, co ma bezpośrednie przełożenie na kary nakładane na przewoźników. Pokazuje, jak istotna jest prawidłowa ocena dowodów przez sądy administracyjne.

Czy waga użyta do kontroli była legalna? NSA wyjaśnia kluczowe wątpliwości w sprawie kar za naruszenia transportowe.

Dane finansowe

WPS: 12 000 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 378/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący/
Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/
Wojciech Sawczuk
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II SA/Op 487/21 - Wyrok WSA w Opolu z 2021-11-23
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2063
art. 1, art. 2, art. 4 pkt 5, 8, 9a, 10, 12, art. 8 ust. 1-3, art. 8 ust. 5, art. 8a, art. 8b, art. 8h, art. 8i, art. 8m, art. 8n, art. 10
Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant asystent sędziego Justyna Mordwiłko-Osajda po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 23 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Op 487/21 w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. Sp. k. w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 15 lipca 2021 r. nr BP.501.231.2021.1091.OP8.58703 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu, 2. zasądza od B. Sp. z o.o. Sp. k. w O. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 3800 (trzy tysiące osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Op 487/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpoznaniu skargi B. Sp. z o.o. Sp. k. w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 15 lipca 2021 r., nr BP.501.231.2021.1091.OP8.58703 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym: uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 11 stycznia 2021 r., nr WITD.DI.0152.VIII0299/1/21; zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz B. Sp. z o.o. Sp. k. w O. 400 złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego od skargi.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 2 października 2020 r. w miejscowości G. inspektorzy Opolskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę dynamiczną należącego do skarżącej pojazdu składającego się z ciągnika samochodowego marki MAN o numerze rej. [...] wraz z naczepami marki GOLDHOFFER o numerach rej. [...] i [...].
W wyniku ustaleń kontroli, decyzją z dnia 11 stycznia 2021 r. Opolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, z późn. zm., dalej "u.t.d."), nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 12000 zł za naruszenie przepisów ww. ustawy polegające na:
- wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie - lp. 6.1.5. załącznika nr 3;
- niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym,
- przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut,
- dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20%,
- dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, którego dopuszczalna długość została przekroczona od 20%,
- dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem, którego dopuszczalna szerokość została przekroczona: od wartości 2,65 do wartości mniejszej niż 3,10 m.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 15 lipca 2021 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 12000 zł.
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził, że nie jest ona zgodna z prawem co – na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a. – uzasadniało uchylenie tej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.
Zdaniem Sądu, organy obydwu instancji naruszyły przepisy art. 7, art. 75 § 1 i 2, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., ponieważ w kwestiach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy nie dokonały wszystkich koniecznych ustaleń faktycznych i nie przeprowadziły w sposób prawidłowy oceny zgromadzonego materiału dowodowego.
Uzasadniając powyższe Sąd I instancji podniósł, że skarżąca konsekwentnie wnosiła w toku postępowania o zweryfikowanie dowodów, na których opierał się organ, poprzez zbadanie legalności wagi przenośnej do pomiarów dynamicznych, wykorzystanej podczas kontroli drogowej w dniu 2 października 2020 r. Skarżąca zarzucała, że terminal wagowy wymagany decyzją Głównego Urzędu Miar i terminal wagowy użyty do pomiarów to dwa różne urządzenia. Podważała również świadectwo legalizacji przedmiotowej wagi. Tymczasem organ I instancji odmówił skarżącej możliwości dokonania oględzin wagi, a organ odwoławczy nie wyjaśnił zasadności zgłaszanych przez spółkę wątpliwości w tej materii.
Zdaniem Sądu I instancji odmowa uwzględnienia przez organ I instancji wniosku dowodowego skarżącej z dnia 22 października 2020 r. w sposób oczywisty naruszyła powołane wyżej przepisy k.p.a., w szczególności art. 78 § 1 kodeksu.
Sąd I instancji stwierdził, że ustalenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, jego szerokości oraz długości wraz z ładunkiem wymagało skorzystania z profesjonalnego sprzętu – wagi przeznaczonej do ważenia pojazdów spełniającej wymagania stawiane przez przepisy prawa. W przekonaniu Sądu tylko takie postępowanie pomiarowe, które zostałoby wykonane sprzętem, który spełnia stosowne wymagania, w tym posiada odpowiednie świadectwo legalizacji, pozwala przyjąć, że uzyskany wynik jest prawidłowy, a więc, że waga pracuje w warunkach pozwalających na spełnienie poziomu wiarygodności pomiaru. Zdaniem Sądu, postępowanie administracyjne i dokonywane w nim ustalenia faktyczne odnośnie do prawidłowości użytych do pomiaru wag powinny być prowadzone w sposób budzący zaufanie, a materiał dowodowy należy zgromadzić i rozpatrzyć w sposób wszechstronny, co z kolei powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Zatem, gdy wysokość kary pieniężnej jest wprost zależna od wyniku ważenia, obowiązkiem organu jest zapewnić niebudzącą wątpliwości rzetelność ważenia.
Okoliczności odnoszące się do użytej podczas kontroli wagi oraz dokumentacji z nią związanej nie zostały wyjaśnione w toku prowadzonego postępowania w sposób wystarczający, a bez odniesienia się do nich nie była możliwa ocena prawidłowości uzyskanych w toku kontroli wyników pomiarów i tym samym nie było możliwe rozstrzygnięcie sprawy w zakresie przypisanych skarżącej naruszeń. Przekroczenie dopuszczalnych parametrów wagowych nastąpiło w wyniku ważenia urządzeniem, którego wiarygodność została – zdaniem Sądu – zakwestionowana przez skarżącą, a organy nie zweryfikowały w żaden sposób zarzutów spółki w tym zakresie, odmawiając przy tym dokonania oględzin urządzeń pomiarowych bez wskazania przekonujących przyczyn swojego stanowiska.
W rekapitulacji Sąd I instancji stwierdził, że przeprowadzona przez organy administracji ocena stanu faktycznego jest niepełna i wymaga przeprowadzenia ponownego postępowania. Ponadto nieustosunkowanie się przez organy administracji do twierdzeń strony narusza – w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy – zasady, o których stanową przepisy art. 11 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a.
Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił Główny Inspektor Transportu Drogowego, zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Organ administracji wniósł również o zasądzenie od strony przeciwnej na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2069 ze zm., dalej "k.p.a."), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przejawiające się w błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy obu instancji nie ustaliły i nie rozważyły w pełni materiału dowodowego koniecznego do rozpoznania sprawy podczas gdy cały niezbędny do rozpoznania sprawy materiał dowodowy znajdował się w aktach sprawy, a organy w sposób wyczerpujący go rozpatrzyły i w oparciu o niego wydały rozstrzygnięcia,
2. naruszenie przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 75 § 1 i art. 78 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przejawiające się w błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy obu instancji niezasadnie odmówiły przeprowadzenia istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy dowodu oraz w sposób niewystarczający uzasadniły swoje stanowisko w tym zakresie, podczas gdy organy odmawiając przeprowadzenia wnioskowanego dowodu wskazały, że jego przeprowadzenie służyłoby jedynie przedłużeniu postępowania i dowód ten nie wnosi nic istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy.
W piśmie procesowym z dnia 7 marca 2022 r. skarżąca spółka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym – a, mianowicie w zakresie odnoszącym się do niewyposażenia kierowcy w dokumenty, o których mowa art. 87 ustawy o transporcie drogowym; przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut; wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie; wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona od 20%; wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, którego dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 2,65 m do wartości mniejszej niż 3,10 m; wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej o 20 % – stwierdził, że decyzja ta oraz utrzymana nią w mocy decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nie są zgodne z prawem, co uzasadniało ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – najogólniej rzecz ujmując – wynika, że o braku zgodności z prawem wymienionych decyzji należało – zdaniem Sądu I instancji – wnioskować na tej podstawie, że organy administracji publicznej nie wyjaśniły w dostatecznym stopniu wszystkich wątpliwości odnoszących się do wykorzystanych podczas kontroli wag METEOR, których źródłem – jak podnosiła skarżąca spółka, podważając wiarygodność ważenia – miałaby być rozbieżność między stanem rzeczywistym z czasu kontroli a stanem deklarowanym w świadectwie legalizacji pierwotnej, co miałoby polegać na użyciu terminala wagowego innego niż ten opisany w świadectwie legalizacji pierwotnej – którego walor spółka również kwestionowała – a ponadto i na tej podstawie, że organ administracji I instancji odmówił spółce przeprowadzenia dowodu z oględzin wag użytych podczas kontroli, co w konsekwencji – wobec tego rodzaju wadliwości (s. 14 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) – miałoby prowadzić do wniosku o braku potrzeby odnoszenia się do pozostałych zarzutów skargi.
Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku uzasadniają twierdzenie, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.
Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej – których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie – i zarazem podkreślając, że zaskarżona decyzja została wydana w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym trzeba stwierdzić, że skarżący kasacyjnie organ nie bez uzasadnionych podstaw podważa zasadność oceny Sądu I instancji odnośnie do braku prawidłowości ustaleń faktycznych stanowiących podstawę przypisania skarżącej spółce naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej o 20 % (lp. 10.2.4. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).
Z całą pewnością, o braku prawidłowości tychże ustaleń zwłaszcza zaś o istnieniu mających im towarzyszyć wątpliwości we wskazywanym przez Sąd I instancji zakresie, nie sposób jest zasadnie wnioskować na podstawie "tezy" o rozbieżnościach między stanem rzeczywistym z czasu kontroli a stanem deklarowanym w świadectwie legalizacji pierwotnej, co miałoby polegać na użyciu podczas kontroli terminala wagowego innego niż ten opisany w świadectwie legalizacji pierwotnej – a mianowicie, na użyciu terminala wagowego 3590 E zamiast terminala wagowego 3590 EXP – a więc innymi słowy na tym, że do ważenia kontrolowanego pojazdu została – miałaby zostać – użyta niewłaściwa waga oraz terminal wagowy, a mianowicie urządzenie, które nie stanowiło przedmiotu decyzji o zatwierdzeniu typu, ani też przedmiotu świadectwa legalizacji pierwotnej.
"Teza" Sądu I instancji – której istota sprowadza się do podważania, że do ważenia kontrolowanego pojazdu miałaby nie zostać użyta właściwa waga oraz właściwy terminal wagowy – a mianowicie urządzenie, które nie posiadało wymaganego prawem oraz ważnego świadectwa legalizacji pierwotnej – co miałoby w konsekwencji prowadzić do wniosku o braku wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, a co za tym idzie do wniosku o deficytach przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych oraz o potrzebie – wręcz obowiązku – ich usunięcia przez organ administracji, co miałoby nastąpić w odpowiedzi na wątpliwości podnoszone przez stronę w tym zakresie, nie jest ani trafna, ani też uzasadniona.
"Teza" ta jest wręcz dowolna i wprost – co trzeba uznać za oczywiste (zob. s. 12 – 14 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) – nawiązuje do stanowiska skarżącej spółki, opartego na wynikach "[...] nieoficjalnych oględzin urządzenia kontrolno-pomiarowego, bliźniaczego do użytego do wykonania pomiarów [...]", przeprowadzonych na podstawie materiału internetowego zawierającego przykładowe zdjęcia terminali wagowych, a mianowicie stanowiska prezentowanego w odwołaniu od decyzji organu I instancji (s. 7 – 12) oraz w skardze (s. 7 – 11), którego Sąd I instancji w ogóle nie zweryfikował, ani też nie poddał krytycznej ocenie, która była konieczna. Zwłaszcza wobec przedmiotu rozpatrywanej sprawy, który – co jest aż nadto oczywiste – sprzeciwiał się – co słusznie podnosi skarżący kasacyjnie organ – weryfikowaniu w przedmiotowym postępowaniu ostatecznych decyzji w sprawie zatwierdzenia typu wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu (o znakach fabrycznych MARS oraz WWS, a następnie, wobec zmiany znaku WWS o znaku fabrycznym METEOR) oraz weryfikowania (posiadającego walor ostateczności) świadectwa legalizacji pierwotnej wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu METEOR, znak typu: PLT161, nr fabryczny: METEOR-E-097, rok produkcji: 2020, z okresem ważności legalizacji do dnia 2 maja 2022 r.
W tym też kontekście i zarazem wobec przedmiotu rozpatrywanej sprawy wymaga przypomnienia – co wobec przywołanego powyżej stanowiska Sądu I instancji nie pozostaje siłą rzeczy bez wpływu na wniosek o zasadności zarzutów naruszenia przez ten Sąd art. 134 § 1 p.p.s.a., w rozumieniu którego granice rozpoznania wojewódzkiego sądu administracyjnego określa sprawa (sprawa administracyjna) będąca przedmiotem zaskarżenia, której treść i zakres wyznaczają normy prawa determinujące treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie i precyzujące czynności pozwalające zidentyfikować skonkretyzowany w nich stosunek prawny (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2005 r., sygn. akt II GSK 321/07; wyrok NSA z dnia 26 maja 1998 r., sygn. akt II SA 915/97) oraz naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., który zobowiązuje do orzekania na podstawie akt sprawy (zob. np. wyroki NSA z dnia: 19 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1645/09; 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I GSK 67/13) – że wobec celu, jak również logiki czynności kontrolnych – które w rozpatrywanej sprawie, na podstawie ustawy o transporcie drogowym, zostały przeprowadzone przez uprawnione organy – istota protokołu kontroli – czego Sąd I instancji w ogóle nie dostrzegł – wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. Jego walor, jako dowodu, wyraża się w tym, że skoro jest on sporządzany podczas kontroli drogowej, to w relacji do okoliczności czasu i miejsca jej przeprowadzania siłą rzeczy umożliwia odzwierciedlenie w jego treści – i to niemal na bieżąco – zarówno przebieg czynności kontrolnych, jak również, jeżeli nie przede wszystkim, stwierdzone w trakcie tych czynności fakty, zdarzenia i okoliczności mające czy też mogące mieć istotne znaczenie z punktu widzenia formułowanych na ich podstawie ocen oraz wniosków, a ponadto – co najistotniejsze – ich utrwalenie we wskazany sposób. Dlatego też właśnie protokół kontroli drogowej jest podstawowym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej (zob. np. wyroki NSA z dnia: 15 stycznia 2025 r., sygn. akt II GSK 2035/21; 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 867/18; 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1944/17).
Podkreślając, że protokół kontroli drogowej został podpisany przez kierowcę kontrolowanego pojazdu bez zastrzeżeń, wymaga szczególnego zaakcentowania, że treść sporządzonego w rozpatrywanej sprawie protokołu kontroli drogowej odzwierciedla dokonane w jej toku czynności i ustalenia, z uwzględnieniem daty i miejsca przeprowadzenia kontroli, danych kierowcy pojazdu oraz danych identyfikujących podmiot kontrolowany, albowiem jasno i wyraźnie wynika z niego, kto, gdzie i kiedy zatrzymał do kontroli pojazd marki MAN o nr rej. [...] (naczepa nr rej. [...]), a co za tym idzie kto dokonywał czynności kontrolnych, jakiego rodzaju oraz z czyim udziałem czynności te były dokonywane. Co więcej, z załącznika do protokołu kontroli drogowej nie mniej jasno wynika (zob. s. 5), że kierujący pojazdem został pouczony o procedurze ważenia (w tym, o możliwości powtórnego ważenia, z której nie skorzystał), a ponadto – co istotne z punktu widzenia istoty omawianej kwestii spornej – że kierującemu okazano świadectwo legalizacji wag użytych podczas kontroli oraz, że został on poinformowany o możliwości wglądu do instrukcji obsługi tychże wag.
W tym też kontekście – i zarazem w opozycji do stanowiska Sądu I instancji (s. 12 – 13 oraz s. 14 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), który pominął znaczenie konsekwencji wynikających z treść decyzji w sprawie zatwierdzenia typu wag samochodowych w zakresie odnoszącym się do opisanej w nich charakterystyki typu (miernik/terminal wagowy) w relacji do treści protokołu kontroli drogowej oraz treści instrukcji obsługi wag – wymaga podkreślenia, że ze znajdujących się w aktach sprawy i przywołanych powyżej decyzji ostatecznych w sprawie zatwierdzenia typu wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu (o znakach fabrycznych MARS oraz WWS, a następnie, wobec zmiany znaku WWS, o znaku fabrycznym METEOR), które zostały wydane przez upoważniony organ administracji publicznej w zakresie przyznanych mu kompetencji – zob. w tej mierze przepisy ustawy Prawo o miarach, a zwłaszcza: art. 1 (cel ustawy); art. 2 (zakres przedmiotowy ustawy); art. 4 pkt 5, pkt 8, pkt 9a; pkt 10, pkt 12 (definicje, odpowiednio: "przyrządu pomiarowego"; "wymagań"; "producenta"; "badania typu"; "zatwierdzenia typu"); art. 8 ust. 1 – 3, ust. 5 (przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej; sposoby i zakres kontroli); art. 8a (ważność zatwierdzenia i legalizacji); art. 8b (podmioty wykonujące prawną kontrole metrologiczną); art. 8h (okres ważności zatwierdzenia typu); art. 8i (znak zatwierdzenia typu na przyrządzie pomiarowym); art. 8m (sprawdzenie przyrządu pomiarowego pod względem zgodności z wymaganiami); art. 8n (legalizacja, okres ważności, utrata ważności); art. 10 (organy administracji miar) – wynika, że wymienionym wagom został nadany konkretny znak zatwierdzenia typu.
Mianowicie, znak zatwierdzenia typu PLT 161, co koresponduje – a jest to, aż nadto oczywiste – z treścią świadectwa legalizacji pierwotnej wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu METEOR, znak typu: PLT161, nr fabryczny: METEOR-E-097, rok produkcji: 2020, z okresem ważności legalizacji do dnia 2 maja 2022 r., a mianowicie wagi użytej (wag użytych) podczas kontroli.
W świetle przedstawionych argumentów, w opozycji do stanowiska Sądu I instancji trzeba więc stwierdzić, że nie było podstaw, aby podważać prawidłowość ustaleń faktycznych przeprowadzonych w rozpatrywanej sprawie w sytuacji, gdy użyta do ważenia pojazdu waga posiadała ważne świadectwo legalizacji i była używana zgodnie z instrukcją obsługi (zob. wyrok NSA z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2301/11). Zwłaszcza, że przedmiot rozpatrywanej sprawy – czego Sąd I instancji nie dostrzegł – sprzeciwiał się podważaniu ostatecznych decyzji w sprawie zatwierdzenia typu wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu (o znakach fabrycznych MARS oraz WWS, a następnie, wobec zmiany znaku WWS o znaku fabrycznym METEOR) oraz podważaniu świadectwa legalizacji pierwotnej wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu METEOR, znak typu: PLT161, nr fabryczny: METEOR-E-097, rok produkcji: 2020, z okresem ważności legalizacji do dnia 2 maja 2022 r.
Jeżeli w korespondencji do przedstawionych argumentów podkreślić – co nie jest bez znaczenia z punktu widzenia treści protokołu kontroli drogowej, z którego wynika, że instrukcja obsługi wag była dostępna do wglądu, zaś kierujący pojazdem nie kwestionował sposobu użycia tychże wag, co siłą rzeczy oraz wobec treści art. 78 § 1 k.pa. podważa trafność argumentu, że o braku zgodności z prawem kontrolowanej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji należało wnioskować i na tej podstawie, że spółce odmówiono przeprowadzenia dowodu z oględzin wag – że instrukcja obsługi wag użytych podczas kontroli odnosi się do wag o zatwierdzonym przywołanymi powyżej decyzjami typie PLT 161 (pkt 2.) – a więc do wag stanowiących przedmiot wymienionego świadectwa legalizacji pierwotnej – a co więcej, że wymieniona w tych decyzjach wersja oprogramowania – a mianowicie: E.AF09-PL 01.01 2.01.02 – odpowiada wersji oprogramowania wymienionej w pkt 5.2. instrukcji obsługi "Terminal wagowy", to stanowisko Sądu I instancji trzeba uznać za tym bardziej nieprawidłowe.
W rekapitulacji przedstawionych argumentów wniesioną w rozpatrywanej sprawie skargę kasacyjną należało uznać za uzasadnioną. Podważa ona zgodność z prawem kontrolowanego orzeczenia, co skutkowało uwzględnieniem skargi kasacyjnej, uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania, który – uwzględniając znaczenie konsekwencji wynikających z art. 190 p.p.s.a. – będzie zobowiązany do ponownego rozpoznania skargi B. Sp. z o.o. Sp. k. w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oraz sporządzenia uzasadnienie wyroku wydanego w rezultacie ponownego rozpoznania tej skargi w sposób uwzględniający wszystkie wymogi określone art. 141 § 4 p.p.s.a.
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI