II GSK 366/07

Naczelny Sąd Administracyjny2007-09-27
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
ubezpieczenia społeczneskładkiumorzenie należnościterminy procesoweprzywrócenie terminuprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną od postanowienia WSA odrzucającego skargę na decyzję ZUS o odmowie umorzenia należności, uznając, że sąd I instancji nie miał obowiązku pouczania strony o możliwości przywrócenia terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę B.W. na decyzję ZUS o odmowie umorzenia należności, ponieważ została złożona po terminie. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 6 P.p.s.a. przez brak pouczenia o możliwości przywrócenia terminu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że sąd nie miał obowiązku szczegółowego instruowania strony o możliwości przywrócenia terminu, zwłaszcza gdy strona została prawidłowo pouczona o terminie w decyzji.

Sprawa dotyczy skargi kasacyjnej B.W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Sąd I instancji odrzucił skargę, uznając ją za złożoną po terminie, ponieważ decyzja ZUS została doręczona 23 maja 2006 r., a skarga wpłynęła 24 czerwca 2006 r., przekraczając ustawowy termin. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 6 P.p.s.a. przez brak poinformowania go o przepisach dotyczących przywracania terminów procesowych, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Podkreślano nieznajomość prawa przez skarżącego i obowiązek sądu do udzielania wskazówek. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że wniosek o przywrócenie terminu został już prawomocnie odrzucony. NSA stwierdził, że obowiązek udzielania stronom występującym bez pełnomocnika wskazówek i pouczeń (art. 6 P.p.s.a.) ma charakter ogólny i nie obejmuje szczegółowego instruowania o możliwościach prawnych w przypadku uchybienia terminowi, zwłaszcza gdy strona została prawidłowo pouczona o terminie w decyzji organu. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że obowiązek ten nie oznacza wyręczania strony w dbaniu o jej własne interesy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie ma takiego obowiązku. Obowiązek udzielania wskazówek i pouczeń (art. 6 P.p.s.a.) ma charakter ogólny i nie obejmuje szczegółowego instruowania o możliwościach prawnych w przypadku uchybienia terminowi, zwłaszcza gdy strona została prawidłowo pouczona o terminie w decyzji organu.

Uzasadnienie

Obowiązek z art. 6 P.p.s.a. jest zasadą ogólną, która nie nakłada na sąd obowiązku szczegółowego instruowania strony o wszelkich możliwych zachowaniach procesowych ani ostrzegania przed lekkomyślnością. Strona została prawidłowo pouczona o terminie w decyzji organu, a jej uchybienie nie może być tłumaczone nieznajomością prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 53 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa termin do wniesienia skargi.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi wniesionej po upływie terminu.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek udzielania stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczania ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań ma charakter zasady ogólnej, nie nakłada jednak obowiązku szczegółowego instruowania strony o wszelkich jej możliwych zachowaniach ani przestrzegania przed lekkomyślnym nietroszczeniem się o własne interesy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw. Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę z powodu naruszenia terminu. Sąd nie miał obowiązku pouczania strony o możliwości przywrócenia terminu, gdyż została ona prawidłowo pouczona o terminie w decyzji organu.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 6 P.p.s.a. przez brak poinformowania skarżącego o możliwości przywrócenia terminu.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek udzielania stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczania ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań ma charakter zasady ogólnej obowiązek udzielania stronie pomocy nie oznacza, że sąd jest zobowiązany do szczegółowego instruowania strony co do wszelkich jej możliwych zachowań ani też do przestrzegania strony przed lekkomyślnym nietroszczeniem się o jej własne interesy

Skład orzekający

Joanna Kabat-Rembelska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązku sądu do pouczania stron w kontekście uchybienia terminom procesowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku pouczenia o przywróceniu terminu, gdy strona była już pouczona o terminie w decyzji organu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego, jakim jest obowiązek sądu do informowania stron, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy sąd musi Cię informować o każdym Twoim błędzie procesowym?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 366/07 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2007-09-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-09-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Kabat -Rembelska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
III SA/Wa 2908/06 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2006-10-02
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Joanna Kabat - Rembelska po rozpoznaniu w dniu 27 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 2 października 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 2908/06 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: oddalić skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 2 października 2006 r. odrzucił skargę B. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, jako złożoną po upływie terminu do jej wniesienia.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 maja 2006 r. została doręczona skarżącemu 23 maja 2006 r., zaś termin do wniesienia skargi upływa 22 czerwca 2006 r. Skargę złożono 24 czerwca 2006 r. a więc z przekroczeniem terminu określonego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), dalej: p.p.s.a.
W skardze kasacyjnej zarzucono postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6 p.p.s.a., przez brak poinformowania skarżącego o treści przepisów regulujących kwestię przywracania terminów procesowych, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik B. W. eksponował nieznajomość przez skarżącego prawa. Ponadto podniósł, że obowiązkiem Sądu I instancji było w takiej sytuacji, stosownie do art. 6 p.p.s.a., poinformowanie strony o uchybieniu terminu do wniesienia skargi i wezwanie do oświadczenia się, czy podnoszone w skardze okoliczności co do stanu faktycznego, w tym stanu zdrowia dziecka i konieczności sprawowania nad nim szczególnej opieki - mają uzasadniać wniosek o przywrócenie terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Nie ulega wątpliwości, że skarżący w ustawowym terminie nie wniósł skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 maja 2006 r. Wobec naruszenia terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. skarga prawidłowo została odrzucona, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Podkreślenia wymaga, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został odrzucony prawomocnym postanowieniem z dnia 25 czerwca 2007 r.
W skardze kasacyjnej sformułowano jedynie zarzut naruszenia art. 6 p.p.s.a. polegający na braku pouczenia skarżącego przez Sąd pierwszej instancji o możliwości ubiegania się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zarzut ten nie jest zasadny.
Zgodnie z art. 6 p.p.s.a. sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Przewidziany w powołanym przepisie obowiązek udzielania stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego wskazówek i pouczeń ma charakter zasady ogólnej - zasady udzielania pomocy stronom. Wspomniana zasada została skonkretyzowana w wielu przepisach szczególnych np. art. 49 § 1, art. 70 § 2, art. 140, art. 163 § 2 i art. 210 § 1 p.p.s.a. Z żadnego przepisu ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wynika jednak obowiązek sądu pouczania strony działającej bez adwokata lub radcy prawnego o czynnościach jakie strona powinna podjąć w wypadku naruszenia terminu do wniesienia skargi. Zauważyć przy tym należy, że skarżący został prawidłowo pouczony w decyzji o terminie i sposobie wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wyrażony w art. 6 p.p.s.a. obowiązek udzielania stronie pomocy nie oznacza, że sąd jest zobowiązany do szczegółowego instruowania strony co do wszelkich jej możliwych zachowań ani też do przestrzegania strony przed lekkomyślnym nietroszczeniem się o jej własne interesy i zalecania takich działań, które każdy dorosły i zapobiegliwy człowiek podejmuje z własnej inicjatywy w swoich życiowych sprawach, na podstawie własnych doświadczeń życiowych (por. wyrok SN z 13 lipca 2000 r. II UKN 639/99, OSNAPiUS 2002 r., nr 3, poz. 78 oraz postanowienie SN z 23 czerwca 1981 r., IV PZ 35/81-niepubl.). Skoro skarżący został prawidłowo pouczony o terminie wniesienia skargi, to jego uchybienia nie sposób tłumaczyć nieznajomością prawa. Wywody skargi kasacyjnej dotyczące obowiązku informowania skarżącego o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jako nie mające umocowania w przepisach prawa nie mogą odnieść zamierzonego skutku.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI