II GSK 363/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-02-12
NSAAdministracyjneWysokansa
dozór technicznycysternamateriały niebezpiecznestwierdzenie nieważnościwznowienie postępowaniapostępowanie administracyjnekontrola sądowaADR

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki, uznając, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji zezwalającej na eksploatację cysterny nie mógł być rozpatrywany jako wniosek o wznowienie postępowania, a zarzuty dotyczące rzetelności badań nie mogły być badane w trybie nieważności.

Spółka S. domagała się stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na eksploatację cysterny do przewozu materiałów niebezpiecznych, zarzucając rażące naruszenie prawa przy jej wydaniu z powodu rzekomo nierzetelnych badań grubości ścianek zbiornika. Sądy administracyjne obu instancji uznały, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest właściwe do badania zarzutów dotyczących rzetelności dowodów z pierwotnego postępowania, a takie kwestie mogłyby być ewentualnie rozpatrywane w trybie wznowienia postępowania. Ostatecznie NSA oddalił skargę kasacyjną spółki.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez S. Spółkę z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa. Minister odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Okręgowego Inspektora Kolejowego Dozoru Technicznego z 1995 r., zezwalającej na eksploatację cysterny do przewozu materiałów niebezpiecznych. Spółka zarzucała rażące naruszenie prawa przy wydaniu tej decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), twierdząc, że grubość ścianek cysterny była ustalona nierzetelnie, co później doprowadziło do ograniczenia jej eksploatacji i obniżenia wartości. WSA pierwotnie uchylił decyzję Ministra, uznając potrzebę ustalenia przyczyn zmiany parametrów zbiornika i naruszenie przepisów k.p.a. przez odmowę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. NSA uchylił jednak wyrok WSA, wskazując, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter wyjątkowy i nie służy do ponownego badania stanu faktycznego ani uzupełniania materiału dowodowego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA oddalił skargę spółki, a następnie NSA oddalił skargę kasacyjną. NSA podkreślił, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji musi być rozpatrywany ściśle w granicach art. 156 § 1 k.p.a., a zarzuty dotyczące rzetelności dowodów z pierwotnego postępowania nie mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności, lecz mogłyby być rozpatrywane w trybie wznowienia postępowania. Sąd uznał, że spółka jednoznacznie domagała się stwierdzenia nieważności, a nie wznowienia postępowania, a organ administracji nie miał obowiązku przekształcania wniosku strony ani prowadzenia postępowania dowodowego w trybie nieważności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji i wniosek o wznowienie postępowania to odrębne tryby postępowania, z różnymi przesłankami i celami. Wniosek o stwierdzenie nieważności nie służy do ponownego badania stanu faktycznego ani uzupełniania materiału dowodowego.

Uzasadnienie

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter wyjątkowy i bada jedynie stan istniejący w chwili wydawania decyzji pod kątem wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Nie pozwala na prowadzenie postępowania dowodowego ani ustalanie nowych okoliczności faktycznych, które mogły wyjść na jaw po wydaniu decyzji. Takie kwestie mogą być przedmiotem postępowania o wznowienie postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Strona musi jednoznacznie określić żądanie, a organ nie ma obowiązku przekształcania wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (27)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego

Rażące naruszenie prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności nie bada się rzetelności dowodów z pierwotnego postępowania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego

Wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, które nie były znane organowi, jako przesłanka wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej, nakazująca organowi podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy.

k.p.a. art. 84

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego

Dowód z opinii biegłego.

k.p.a. art. 158 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego

Podstawa prawna decyzji Ministra Infrastruktury.

u.d.t. art. 7 § 3

Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym

Podstawa prawna decyzji Ministra Infrastruktury.

u.d.t. art. 12 § 1

Ustawa z dnia 19 listopada 1987 r. o dozorze technicznym

Podstawa prawna decyzji Ministra Transportu i Budownictwa.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji przez WSA w pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozstrzygania przez WSA.

p.p.s.a. art. 145 § 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji przez WSA w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymagania dotyczące podstawy kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

k.p.a. art. 16

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego

Zasada stabilności decyzji administracyjnych.

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego

Przesłanki wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 146 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego

Ograniczenia czasowe uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu.

k.p.a. art. 151 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego

Obowiązek wskazania okoliczności, z powodu których decyzja nie została uchylona.

k.p.a. art. 63 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego

Wymagania formalne podania.

k.p.a. art. 63 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego

Wymagania formalne podania.

k.p.a. art. 64 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego

Uzupełnienie braków podania.

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego

Obowiązek informowania strony o jej prawach i obowiązkach.

Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 145 § 1

Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 145 § 1 pkt 5

Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 156 § 1 pkt 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest właściwe do badania zarzutów dotyczących rzetelności dowodów z pierwotnego postępowania. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie może być traktowany jako wniosek o wznowienie postępowania, jeśli strona jednoznacznie określiła żądanie i podstawę prawną. Organ administracji nie ma obowiązku przekształcania wniosku strony ani prowadzenia postępowania dowodowego w trybie stwierdzenia nieważności.

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia prawa z powodu nierzetelności badań grubości ścianek cysterny w pierwotnej decyzji. Konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia przyczyn zmiany parametrów zbiornika. Naruszenie zasady prawdy obiektywnej przez organ administracji i sąd I instancji poprzez ograniczenie kontroli do trybu nieważności.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej musi być postrzegane, jako wyjątek od ogólnej zasady stabilności decyzji administracyjnych. W postępowaniu tym, mającym samodzielny i odrębny w stosunku do postępowania zwykłego charakter, organ nadzoru ma obowiązek rozpatrywać sprawę nie co do istoty, jak w postępowaniu zwykłym, a ściśle i wyłącznie w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a. System nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnych oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności. W ramach postępowania nadzorczego nie ma proceduralnych możliwości poszerzenia materiału dowodowego w sprawie rozstrzygniętej w postępowaniu zwykłym i czynienia w oparciu o to dodatkowych ustaleń faktycznych. O treści żądania zawartego w podaniu o wszczęcie postępowania administracyjnego decyduje ostatecznie strona, a nie organ, do którego podanie zostało wniesione.

Skład orzekający

Kazimierz Brzeziński

sprawozdawca

Rafał Batorowicz

członek

Zofia Borowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie granic postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej i odróżnienie go od postępowania o wznowienie postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie zarzuty dotyczą rzetelności dowodów z pierwotnego postępowania, a nie wadliwości samego rozstrzygnięcia w świetle istniejących wówczas okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczową różnicę między dwoma trybami nadzwyczajnymi weryfikacji decyzji administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Nieważność czy wznowienie? Kluczowe rozróżnienie w prawie administracyjnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 363/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-08-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Brzeziński /sprawozdawca/
Rafał Batorowicz
Zofia Borowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6231 Dozór techniczny
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 464/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-04-26
Skarżony organ
Minister Transportu
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 145 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 5, art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędziowie Rafał Batorowicz NSA Kazimierz Brzeziński (spr.) Protokolant Anna Fyda - Kawula po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 kwietnia 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 464/07 w sprawie ze skargi S. Spółki z o.o. w W. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na eksploatację zbiornika 1. Oddala skargę kasacyjną; 2. Zasądza od S. Spółki z o.o. w W. na rzecz Ministra Infrastruktury kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 464/07, po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. Sp. z o. o. w W. na decyzję Ministra Transportu i Gospodarki z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Okręgowego Inspektora Kolejowego Dozoru Technicznego w P. z dnia [...] września 1995 r., oddalił skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał w następującym stanie sprawy:
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2005 r. S. Spółka z o.o. w W. wystąpiła do Ministra Infrastruktury o stwierdzenie nieważności decyzji Okręgowego Inspektora Kolejowego Dozoru Technicznego w P. z dnia [...] września 1995 r. zezwalającej na eksploatację cysterny samochodowej w ruchu międzynarodowym i krajowym do przewozu materiałów niebezpiecznych wg ADR klasy 2 pkt 3b, 4b gazu propan, butan i mieszaniny węglowodorów dla ciśnienia obliczeniowego 2,8 MPa. Skarżąca zarzucała rażące naruszenie prawa przy wydaniu tej decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) przez przyjęcie sprzecznych z rzeczywistością grubości ścianek cysterny i wnosiła o zasądzenie odszkodowania. Wskazała, że działając w zaufaniu do zaskarżonej decyzji zakupiła cysternę do przewozu wszystkich wymienionych w decyzji materiałów niebezpiecznych, tymczasem po kilku latach eksploatacji i kilku okresowych badaniach technicznych, Transportowy Dozór Techniczny po wykonaniu kolejnego badania technicznego decyzją z dnia [...] października 2004 r. nr [...] odebrał Spółce S. zezwolenie na eksploatację cysterny, gdyż stwierdził, że grubość płaszcza zbiornika nie spełnia wymogów ADR, a nadto z uwagi na brak dokumentu stwierdzającego z jakiego materiału wykonano zbiornik cysterny. Po dodatkowych badaniach wykonanych na koszt Spółki S., Transportowy Dozór Techniczny dopuścił cysternę do eksploatacji, jednak zmienił jej kod obniżając ciśnienie obliczeniowe do 2,3 MPa, co spowodowało wyłączenie mieszaniny C z listy substancji dopuszczonych do przewozu. Skutkiem tej zmiany od dnia [...] marca 2005 r. Spółka S. może eksploatować cysternę w ograniczonym zakresie, a wartość cysterny znacznie się obniżyła.
Decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Okręgowego Inspektora Kolejowego Dozoru Technicznego w P. z dnia [...] września 1995 r. Jako podstawę prawną decyzji Minister podał art. 158 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. Nr 122, poz. 1321 ze zm.). W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie wyników przeprowadzonego uprzednio badania technicznego pojazdu potwierdzonego Poświadczeniem nr [...]. Organ stwierdził, że Spółka S. nie udowodniła, że wynik tego badania był błędny wskazując, że grubość ścianek cysterny mogła ulec zmianie na skutek eksploatacji i korozji w ciągu 10 lat użytkowania.
Spółka S. złożyła do Ministra Infrastruktury wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wskazując, że nie ciąży na niej obowiązek dowodzenia faktów mających znaczenie w sprawie, gdyż w postępowaniu administracyjnym obowiązek ten spoczywa na organie. Pocienienie ścianek cysterny na skutek korozji i upływu czasu nie było jej zdaniem możliwe, a w razie wątpliwości w tej kwestii organ powinien powołać biegłego. Pomiar grubości ścianek będący podstawą decyzji o dopuszczeniu do eksploatacji był wadliwy i ta wadliwość stała się przyczyną wydania wadliwej decyzji z dnia [...] września 1995 r. Skarżąca podniosła, że w innej sprawie ten sam inspektor - mgr inż. H. F. też wadliwie dokonał pomiaru grubości ścianek cysterny.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] Minister Transportu i Budownictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, że została ona wydana na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1987 r. o dozorze technicznym (Dz. U. Nr 36, poz. 202 ze zm.) przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego, po uprzednim przeprowadzeniu badania i wykonaniu czynności sprawdzających przez Okręgowego Inspektora Kolejowego Dozoru Technicznego, posiadającego odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia do dokonywania wszelkich badań i czynności dozorowych. Organ uznał, że wadliwe działanie inspektora H. F. w innej sprawie nie ma wpływu na ocenę jego działania w sprawie niniejszej i stwierdził, że dowód z opinii biegłego nie jest potrzebny, gdyż nie będzie miał znaczenia w sprawie z uwagi na fakt, że nie jest możliwe odtworzenie procesu eksploatacji i rodzaju przewożonych substancji, a okoliczności te miały wpływ na stopień zużycia cysterny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu skargi Spółki S. na powyższą decyzję, wyrokiem z dnia [...] maja 2006 r. uchylił decyzję Ministra Transportu i Budownictwa i poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wskazując, że w sprawie istniała konieczność ustalenia przyczyn zmiany parametrów zbiornika cysterny, a odmawiając przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego organ naruszył przepisy art. 7, 77 i 84 k.p.a. regulujące postępowanie dowodowe.
W wyniku skargi kasacyjnej wniesionej przez Ministra Transportu Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 stycznia 2007 r. sygn. akt II GSK 241/06 uchylił powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej musi być postrzegane, jako wyjątek od ogólnej zasady stabilności decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.). W postępowaniu tym, mającym samodzielny i odrębny w stosunku do postępowania zwykłego charakter, organ nadzoru ma obowiązek rozpatrywać sprawę nie co do istoty, jak w postępowaniu zwykłym, a ściśle i wyłącznie w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że system nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnych oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności - co oznacza, że poszczególne tryby mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości i nie mogą być w żadnym razie stosowane zamiennie. Oznacza to, że przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 i 145a § 1 k.p.a.) nie mogą stanowić jednocześnie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 § 1 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uczynił to w oderwaniu od charakteru postępowania nadzorczego wskazując, że podniesione przez Spółkę S. zarzuty, mające na celu wzruszenie decyzji Okręgowego Inspektora Kolejowego Dozoru Technicznego w P. z dnia [...] września 1995 r. nie mogły być uwzględnione w ramach postępowania nadzorczego, ponieważ sugestii i przypuszczeń, co do rzeczywistego stanu przedmiotowej cysterny w czasie wydawania zezwolenia w postępowaniu zwykłym nie można traktować jako przesłanki rażącego naruszenia prawa uzasadniającej stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w ramach postępowania nadzorczego nie ma proceduralnych możliwości poszerzenia materiału dowodowego w sprawie rozstrzygniętej w postępowaniu zwykłym i czynienia w oparciu o to dodatkowych ustaleń faktycznych i wskazał, że zagadnieniem odrębnym byłoby rozpatrywanie w postępowaniu administracyjnym podniesionych przez Spółkę S. okoliczności jako przesłanki wznowienia postępowania zauważając, że np. w myśl art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przesłankę wznowienia stanowi wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, które nie były znane organowi wydającemu decyzję, zauważył jednak, że możliwość uchylenia decyzji dotychczasowej we wznowionym postępowaniu jest ograniczona czasowo (art. 146 § 1 k.p.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji dopatrując się naruszenia przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy w postaci nieprzeprowadzenia przez organ nadzoru dowodu z opinii biegłego, co do przyczyn zmiany parametrów przedmiotowego zbiornika ciśnieniowego (pocienienie grubości ścianek cysterny), błędnie przyjął, że okoliczności podnoszone przez Spółkę S. mogły być rozpatrywane w granicach art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) i uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Po ponownym rozpoznaniu Sąd I instancji oddalił skargę Spółki S. uznając, że zaskarżona decyzja mimo niepełnej argumentacji uzasadnienia nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że z całokształtu twierdzeń skarżącej wynika, że chciała ona wzruszyć decyzję z dnia [...] września 1995 r. zarzucając, że przy jej wydaniu doszło do rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w istocie domagała się poszerzenia materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu zwykłym i czynienia w oparciu o nowe uzupełniające postępowanie dowodowe nowych, dodatkowych ustaleń faktycznych. Skarżąca nie zarzucała bowiem, że organ zaniechał przeprowadzenia określonego dowodu, a jedynie wywodziła, iż dokument, który stanowił podstawę decyzji był w rzeczywistości nierzetelny. Z tak sformułowanego zarzutu, zdaniem Sądu, wynika wprost, że to nie działanie organu wydającego decyzję było wadliwe (rażąco naruszające prawo), tylko, że wedle twierdzeń strony, wyszła na jaw nowa okoliczność faktyczna, istniejąca w dniu wydania decyzji, a nieznana wcześniej organowi (ani stronie), polegająca na tym, że badanie techniczne przeprowadzone przez właściwy organ było nierzetelne. Wyjście na jaw nowych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi stanowić może w myśl art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przyczynę wznowienia postępowania. We wznowionym postępowaniu organ może prowadzić postępowanie dowodowe i uzupełniać wiedzę o te fakty i dowody, których nie znał wydając zaskarżoną decyzję. Takie postępowanie dowodowe nie może być natomiast prowadzone w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, w którym z założenia bada się stan istniejący w chwili wydawania decyzji, aby stwierdzić czy wydana w tym stanie decyzja była prawidłowa.
Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wniosła o wznowienie postępowania, umożliwiającego uzupełnienie postępowania dowodowego, lecz wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji, zarzucając rażące naruszenie prawa przy jej wydawaniu, czego jednak nie wykazała w toku postępowania. Sąd wskazał, że organ opierając się przy wydawaniu decyzji na przewidzianym przepisami prawa dokumencie urzędowym, potwierdzającym określony stan techniczny cysterny, postąpił prawidłowo i prawa nie naruszył, bowiem nie będąc uprawnionym do weryfikacji tego dokumentu, nie musiał w ogóle rozważać okoliczności, czy jest on w swej treści rzetelny.
Sąd uznał za nieuzasadnione zarzuty skargi, iż organ naruszył przepisy prawa nie przeprowadzając uzupełniającego postępowania dowodowego i nie dopuszczając dowodu z opinii biegłego na okoliczność przyczyn pocienienia ścianek cysterny wskazując, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji przeprowadzenie takiego dowodu było niedopuszczalne.
Spółka S. zaskarżyła powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Skarżąca opierając skargę na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a,. zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi obrazę art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., art. 134 § 1 i art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., która mogła mieć istotny wpływ na treść wyroku przez pominięcie, że treść wniosku strony o stwierdzenie nieważności decyzji podnosząca nierzetelność badań w zakresie pomiaru grubości ścianek zbiornika wskazuje, iż rzeczywistą intencją strony podnoszącej okoliczności faktyczne i wnoszącej o uzupełnienie materiału dowodowego przez powołanie biegłego stanowi w istocie wniosek o wznowienie postępowania, co organ administracji, kierując się obowiązującą go zasadą prawdy obiektywnej, nie mógł pominąć i ograniczyć się do rozstrzygnięcia sprawy tylko w aspekcie nieważności decyzji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżącą podniosła, że wydając wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dostrzegł, że postępowanie Ministra Transportu i Budownictwa ograniczające się do rozpoznania wniosku tylko w zakresie nieważności decyzji z [...] września 1995 r. sprzeczne jest z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., nakazującej organowi administracji podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Dokładne zaś wyjaśnienie stanu faktycznego w rozumieniu art. 7 k.p.a. obejmuje również ustalenie przez organ administracji treści rzeczywistego żądania strony. Organ administracji nie może więc ograniczyć postępowania tylko do trybu, który strona określiła, uważając decyzję z [...] września 1995 r. za dotkniętą wadą nieważności.
Zdaniem skarżącej, stanowisko Sądu I instancji, że właściwą drogą do wzruszenia zaskarżonej decyzji było wznowienie postępowania, a nie stwierdzenie nieważności decyzji jest sprzeczne z art.134 §1 p.p.s.a., którego treść wskazuje, iż WSA nie jest związany zarzutami i wnioskami stron ani powołaną podstawą prawną i zgodnie z art.7 k.p.a. w związku z art.145 § 1 lit. c) p.p.s.a. i art.1 § 1 i § 2 p.u.s.a., kontroluje cały przebieg postępowania przed organem administracyjnym. Skarżąca podniosła, że Minister Transportu i Budownictwa nie mógł ograniczyć się tylko do zbadania zarzutu nieważności decyzji, ponieważ z treści wniosku z dnia [...] sierpnia 2005 r. wynika, że zakwestionowała ona rzetelność ustalenia grubości ścianek zbiornika autocysterny w decyzji z dnia [...] września 1995 r. i dlatego wniosła o powołanie biegłego celem ustalenia rzeczywistego stanu rzeczy. W tej sytuacji, zdaniem skarżącej, organ nie mógł rozpatrywać sprawy tylko pod kątem nieważności decyzji, lecz w razie wątpliwości co do stanowiska strony, powinien był zgodnie z zasadą wyrażoną w art.7 k.p.a. ustalić rzeczywistą treść żądania strony i rozpoznać sprawę w trybie wznowienia.
W wypadku, gdyby okazało się, że w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić zaskarżonej decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a., zdaniem skarżącej, organ rozpoznający sprawę powinien ograniczyć się do stwierdzenia, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa oraz wskazać okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 k.p.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarżący oparł skargę kasacyjną na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji, że wydał zaskarżony wyrok z naruszeniem przytoczonych w podstawie skargi kasacyjnej przepisów postępowania sądowego (art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. oraz art. 134 § 1 i art.145 § 1 lit. c) p.p.s.a.) oraz przepisów postępowania administracyjnego (art. 7 k.p.a).
Naruszenie przepisów postępowania stanowi usprawiedliwioną podstawę kasacyjną tylko wówczas, jeżeli uchybienie sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pomiędzy uchybieniem procesowym a zaskarżonym orzeczeniem musi zatem zachodzić związek przyczynowy.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta oznacza pełne związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej wymaga wskazania konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego wraz z uzasadnieniem opartego na nim zarzutu (art. 176 p.p.s.a.).
Skarżąca zarzuciła w skardze kasacyjnej, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zarzut ten nie może być uznany za uzasadniony. Zgodnie z treścią powyższych przepisów sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola sprawowana przez sądy administracyjne oparta jest zatem na kryterium zgodności z prawem działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Oparcie jej na innych kryteriach, np. celowości jest niedopuszczalne, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Wbrew odmiennym zarzutom sformułowanym w skardze kasacyjnej, Sąd I instancji wykonał, odwołując się do norm prawnych, powierzoną mu powołanymi przepisami funkcję kontrolną.
Sąd I instancji skontrolował zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem, a zatem wbrew zarzutom podniesionym w skardze kasacyjnej nie naruszył art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a
Zgodnie z powołanym w podstawie skargi kasacyjnej art. 134 § 1 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi nie oznacza, że sąd ten może czynić przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi bez względu na treść zaskarżonej decyzji. Oznacza to natomiast, że sąd ten ma prawo dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo uczynił przedmiotem swoich rozważań i ocen sprawę odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Okręgowego Inspektora Kolejowego Dozoru Technicznego w P. z dnia [...] września 1995 r., która była przedmiotem postępowania przed organami administracji. O wzruszenie tej decyzji w trybie nieważności skarżąca wystąpiła w swoim wniosku z dnia [...] sierpnia 2005 r., wskazując jako podstawę swego żądania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji państwowej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Podając ten przepis jako podstawę swego żądania skarżąca w sposób jednoznaczny wskazała, że domaga się stwierdzenia nieważności decyzji wymienionej we wniosku z dnia [...] sierpnia 2005 r., a nie wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją. Odmiennej oceny treści zgłoszonego żądania nie uzasadniała okoliczność, iż w uzasadnieniu tego wniosku skarżąca zakwestionowała rzetelność ustalenia grubości ścianek autocysterny w decyzji z dnia [...] września 1995 r. Skarżąca powołując się na tę okoliczność nie wskazała w toku postępowania administracyjnego, że wyczerpuje ona którąś z przesłanek wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. i nie zażądała zmiany trybu postępowania wskazanego we wniosku. W ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organ nie ma proceduralnych możliwości przeprowadzania postępowania dowodowego. Kwestia ta została omówiona w obszernie przytoczonych motywach powołanego wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i nie wymaga uzupełnienia.
Należy podkreślić, że o treści żądania zawartego w podaniu o wszczęcie postępowania administracyjnego decyduje ostatecznie strona, a nie organ, do którego podanie zostało wniesione. Wobec tego, że zawarta we wniosku z dnia [...] sierpnia 2005 r. podstawa prawna i zakres żądania zostały w sposób jednoznaczny określone, organ nie miał podstaw do przyjęcia, że zachodzą wątpliwości co do zamiaru i intencji strony wymagające poinformowania strony w trybie art. 7 i art. 9 k.p.a. o jej prawach i obowiązkach będących przedmiotem postępowania. Złożony przez skarżącą wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji spełniał wymagania formalne określone w art. 63 § 2 i 3 k.p.a., w tym dotyczące treści żądania, w związku z tym nie zachodziła potrzeba jego uzupełnienia na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. w zakresie określenia przez stronę trybu wzruszenia kwestionowanej decyzji, ponieważ przez oparcie żądania na przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. tryb ten został dokładnie wskazany.
Skarżąca zarzuciła również w skardze kasacyjnej, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. Przy ocenie tego zarzutu należy na wstępie zauważyć, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera takiej jednostki redakcyjnej. Przy przyjęciu założenia, że autor skargi kasacyjnej przytaczając ten przepis pominął wskutek omyłki pkt 1, należy zauważyć, że przepis ten stanowi podstawę do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji, jeśli sąd stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sytuacja taka nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie, gdyż Sąd I instancji, jak to już wyżej wskazano, nie miał podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI