II GSK 3621/16

Naczelny Sąd Administracyjny2017-01-31
NSAinneWysokansa
gry hazardoweautomaty do gierrejestracja automatucofnięcie rejestracjiustawa o grach hazardowychNSApostępowanie administracyjnewygaśnięcie rejestracjitermin ważności

NSA oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej, uznając, że wygaśnięcie rejestracji automatu do gier z mocy prawa przed zakończeniem postępowania odwoławczego czyni bezprzedmiotowym cofnięcie tej rejestracji.

Sprawa dotyczyła cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych. Sąd I instancji uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając, że rejestracja wygasła z mocy prawa z powodu upływu 6-letniego terminu, zanim postępowanie odwoławcze zostało zakończone. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że wygaśnięcie rejestracji z upływem terminu czyni bezprzedmiotowym jej cofnięcie, a przepis art. 239a Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania do decyzji nieostatecznych, które nie nakładają obowiązków podlegających egzekucji administracyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej od wyroku WSA w Rzeszowie, który uchylił decyzję o cofnięciu rejestracji automatu do gier o niskich wygranych. Sąd I instancji uznał, że rejestracja automatu, wydana w 2007 r. na 6 lat, wygasła z mocy prawa w trakcie postępowania odwoławczego od decyzji cofającej tę rejestrację. W związku z tym, rozstrzyganie o cofnięciu rejestracji stało się bezprzedmiotowe. NSA, analizując zarzuty skargi kasacyjnej, potwierdził, że rejestracja automatu wygasła z upływem terminu, na jaki została dokonana. Sąd podkreślił, że przepis art. 23a ust. 6 ustawy o grach hazardowych stanowi, iż rejestracja wygasa z upływem okresu, na jaki została dokonana. Z kolei art. 23a ust. 7 tej ustawy pozwala na cofnięcie rejestracji przed jej wygaśnięciem, jeśli automat nie spełnia warunków. Ponieważ rejestracja wygasła z upływem terminu, organ celny nie miał podstaw do wydania decyzji o cofnięciu rejestracji. NSA odrzucił również argumentację organu o zastosowaniu art. 212 Ordynacji podatkowej do decyzji nieostatecznych oraz o wykonalności decyzji cofającej rejestrację przed jej ostatecznością, wskazując, że art. 239a Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania do tego typu decyzji, które nie nakładają obowiązków podlegających egzekucji administracyjnej. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając wyrok WSA za odpowiadający prawu, mimo częściowo błędnego uzasadnienia w kwestii zastosowania art. 239a O.p.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wygaśnięcie rejestracji z upływem terminu jej ważności czyni bezprzedmiotowym rozstrzyganie o jej cofnięciu w postępowaniu odwoławczym.

Uzasadnienie

Rejestracja automatu wygasa z upływem 6-letniego okresu. Jeśli ten termin upłynie w trakcie postępowania odwoławczego od decyzji cofającej rejestrację, organ odwoławczy nie może już merytorycznie rozstrzygać o cofnięciu, gdyż przedmiot postępowania przestał istnieć.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.g.h. art. 23a § ust. 1 pkt 6 i 7

Ustawa o grach hazardowych

Rejestracja wygasa z upływem okresu, na jaki została dokonana, lub w przypadku wycofania z eksploatacji. Naczelnik urzędu celnego cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli automat nie spełnia warunków.

Pomocnicze

u.g.h. art. 8

Ustawa o grach hazardowych

Przepisy Ordynacji podatkowej mają odpowiednie zastosowanie do postępowań uregulowanych w ustawie o grach hazardowych.

O.p. art. 212

Ordynacja podatkowa

Zasada stabilizacji rozstrzygnięcia, odnosi się do stabilizacji (trwałości) rozstrzygnięcia konkretnej sprawy i wyraża się w braku możliwości zmiany własnego stanowiska wyrażonego w decyzji, wyłącznie w znaczeniu proceduralnym.

O.p. art. 239a § par. 1 i 2

Ordynacja podatkowa

Dotyczy decyzji podlegających wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej; decyzja nieostateczna nakładająca obowiązek nie podlega wykonaniu, chyba że nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

O.p. art. 339a

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Finansów art. 10 § ust. 3

Poświadczenie rejestracji automatu dokonuje się na sześć lat.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wygaśnięcie rejestracji automatu z mocy prawa z upływem terminu jej ważności czyni bezprzedmiotowym postępowanie w przedmiocie jej cofnięcia. Przepis art. 239a Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania do decyzji cofającej rejestrację automatu, gdyż nie nakłada ona obowiązków podlegających egzekucji administracyjnej.

Odrzucone argumenty

Decyzja organu I instancji o cofnięciu rejestracji, nawet nieostateczna, wiąże organ i powoduje utratę ważności rejestracji. Organ odwoławczy miał obowiązek rozpoznać sprawę merytorycznie, mimo wygaśnięcia rejestracji z mocy prawa.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzyganie o jej cofnięciu stało się bezprzedmiotowe zasada wyrażona w art. 212 O.p. odnosi się wyłącznie do stabilizacji (trwałości) rozstrzygnięcia konkretnej sprawy i wyraża się (co do zasady) w braku możliwości zmiany własnego stanowiska wyrażonego w decyzji. Taka wykładnia przepisu art. 212 O.p. jest błędna. przepis art. 239a O.p. nie ma w sprawie zastosowania, odnosi się bowiem do decyzji podlegających wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej. W demokratycznym państwie prawnym nie jest dopuszczalne, by nieostateczne rozstrzygnięcie organu cofające zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej, a więc rozstrzygnięcie z zasady niewykonywane w trybie egzekucji administracyjnej, powodowało - silnie akcentowany przez organ - skutek natychmiastowego odebrania uprawnienia wynikającego z tego nieostatecznie cofniętego zezwolenia.

Skład orzekający

Gabriela Jyż

przewodniczący sprawozdawca

Krystyna Anna Stec

członek

Magdalena Maliszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wygaśnięcia rejestracji automatów do gier hazardowych z upływem terminu, zastosowanie art. 239a Ordynacji podatkowej do decyzji administracyjnych niepodlegających egzekucji, oraz zasada ochrony praw nabytych w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia rejestracji z mocy prawa w trakcie postępowania odwoławczego. Interpretacja art. 239a O.p. ma szersze zastosowanie do decyzji administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa hazardowego i interpretacji przepisów proceduralnych, które mogą mieć wpływ na inne rodzaje postępowań administracyjnych. Wyjaśnia kluczowe różnice między wygaśnięciem a cofnięciem rejestracji.

Automat do gier wygasł z mocy prawa, zanim zdążono mu cofnąć rejestrację – NSA rozstrzyga kluczową kwestię proceduralną.

Sektor

gry losowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 3621/16 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2017-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-07-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący sprawozdawca/
Krystyna Anna Stec
Magdalena Maliszewska
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
II SA/Rz 266/16 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2016-05-05
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
art. 23a ust. 1 pkt 6 i 7, art. 8.
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 212, art. 239a, art. 239 b par. 1 i 2, art. 339a.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rz. z dnia 5 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 266/16 w sprawie ze skargi "G. G." Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rz. wyrokiem z dnia 5 maja 2016 r., w sprawie ze skargi G. G. Sp. z o.o. w likwidacji w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] sierpnia 2013 r., w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych, uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł o kosztach postępowania sądowego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym:
W dniu 14 maja 2007 r. Minister Finansów dokonał rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o nazwie H. S., numer fabryczny [...], numer poświadczenia rejestracji [...].
W wyniku przeprowadzonego w dniu 21 kwietnia 2010 r., podczas kontroli w punkcie gier F.H.U. "P." W. P., ul. R. [...] w P., eksperymentu na wymienionym automacie, stwierdzono, że wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze na automacie była wyższa niż przewidziana w art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej u.g.h.). Ustalenia te potwierdziła opinia biegłego sądowego z dnia 21 czerwca 2011 r. Sporny automat uzyskał również negatywny wynik badania przeprowadzonego przez jednostkę badającą upoważnioną przez Ministra Finansów - Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P., która w opinii z dnia 4 kwietnia 2013 r., nr [...] potwierdziła, że objęty badaniem automat nie spełnia warunków określonych w ustawie o grach hazardowych.
Powyższe ustalenia stały się podstawą decyzji Naczelnik Urzędu Celnego w Rz. z dnia [...] kwietnia 2013 r., którą cofnięto spółce rejestrację wymienionego automatu do gier o niskich wygranych.
Objętą skargą decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w P., utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu I instancji, wskazując w motywach, że zgromadzony w sprawie materiał dowody potwierdziły, iż automat nie spełniał wymagań określonych w ustawie o grach hazardowych, co w myśl jej art. 23a ust. 7 obligowało do cofnięcia jego rejestracji. W sprawie przeprowadzono zasadniczy dowód w postaci opinii upoważnionej jednostki badającej, a pozostałe dowody, jak wynik przeprowadzonego eksperymentu, miały charakter pomocniczy, uzasadniający podejrzenie, że automat nie spełnia wymagań określonych w ustawie. Organ odwoławczy odnosząc się do braku notyfikacji Komisji Europejskiej projektu ustawy hazardowej uznał, że jej przepisy nie miały charakteru technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyrokiem z 3 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 1005/13 uchylił wymienioną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
W wyniku wniesionej przez Dyrektora Izby Celnej w P. skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. akt II GSK 514/14 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rz..
Rozpoznając sprawę ponownie Sąd I instancji, miał na względzie okoliczność, że poddany badaniom automat o niskich wygranych skarżącej spółki otrzymał w dniu 14 maja 2007 r., poświadczenie rejestracji o nr [...]. Decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w Rz. o cofnięciu rejestracji została wydana przez ten organ w dniu [...] kwietnia 2013 r. Natomiast Dyrektor Izby Celnej podjął zaskarżoną do WSA decyzję w dniu [...] sierpnia 2013 r., a więc po upływie terminu 6 lat od daty poświadczenia rejestracji. W tym zakresie Sąd wskazał na § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. z 2003 r. nr 102, poz. 946), który określa, że poświadczenie rejestracji automatu dokonuje się na sześć lat. Analogicznej treści normę zawiera art. 23a ust. 2 zdanie drugie u.g.h.
W ocenie Sądu I instancji istotna była okoliczność, czy rejestracja automatu wygasła stosownie do art. 23a ust. 6 u.g.h. z powodu upływu okresu, na jaki została dokonana, czy też jeszcze przed upływem tego okresu została skutecznie cofnięta rozstrzygnięciem organu celnego. Ponieważ moment wygaśnięcia rejestracji z mocy prawa przypadał na czas toczącego się przed Dyrektorem Izby Celnej postępowania odwoławczego od decyzji organu I instancji cofającej rejestrację automatu, kluczowym było, czy organ odwoławczy posiadał uprawnienie do wydania merytorycznej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Sąd I instancji stwierdził, że decyzja cofająca rejestrację automatu do gier o niskich wygranych, przed uzyskaniem przez tą decyzję przymiotu ostateczności, nie mogła delegalizować działalności skarżącej w tym zakresie już w momencie wprowadzenia jej do obrotu prawnego. Cofnięcie rejestracji oznaczało nałożenie na skarżącą obowiązku powstrzymania się od eksploatacji automatu. Ponadto decyzja cofająca rejestrację automatu nie podlegała wykonaniu przed datą, kiedy stanie się ostateczna.
Sąd stwierdził, że skoro rejestracja automatu na etapie postępowania odwoławczego wygasła, to rozstrzyganie o jej cofnięciu stało się bezprzedmiotowe. W toku postępowania odwoławczego przestała, bowiem istnieć sprawa administracyjna, a tym samym organy celne zostały pozbawione kompetencji do cofnięcia rejestracji. Wniosek ten potwierdzała, w ocenie Sądu, wykładnia art. 23a ust. 7 u.g.h. Wygaśnięcie rejestracji automatu na etapie postępowania odwoławczego powinno zatem skutkować uchyleniem decyzji organu I instancji w całości i umorzeniem postępowania w sprawie na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) ordynacji podatkowej.
W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Dyrektor Izby Celnej w P., skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego:
1.art. 23a ust. 7 u.g.h. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że poprzez wnioskowanie a contrario, naczelnik urzędu celnego nie cofa rejestracji automatu o niskich wygranych po jego wygaśnięciu podczas gdy powołany przepis pozwala organowi I instancji do czasu wygaśnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych ją cofnąć, albowiem do wydanej w tej sprawie decyzji nie ma zastosowania art. 239a ordynacji podatkowej i staje się ona prawnie skuteczna i wykonalna z dniem jej wprowadzenia do obrotu prawnego w rozumieniu art. 211 i art. 212 ordynacji podatkowej;
2.art. 23a ust. 6 w zw. z art. 8 u.g.h. w zw. z art. 239a ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że fakt upływu okresu rejestracji wywołuje skutek materialnoprawny w postaci wygaśnięcia z mocy prawa rejestracji i zatem nie jest możliwe konstytutywne (czyli ponowne) cofnięcie rejestracji, która wcześniej wygasła z mocy prawa, podczas gdy w przedmiotowej sprawie decyzja cofająca poświadczenie rejestracji automatu została wydana przed upływem okresu ważności poświadczenia rejestracji automatu i podlegała wykonaniu w momencie jej wprowadzenia do obrotu prawnego;
II. przepisów postępowania:
1.art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i uwzględnienie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji wobec bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego bowiem na jego etapie z mocy prawa wygasła rejestracja automatu o niskich wygranych, w sytuacji gdy decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w Rz. w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych, aczkolwiek nieostateczna jest wykonalna, bowiem nie ma do niej zastosowania art. 239a ordynacji podatkowej i wywołuje ona skutki prawne w niej określone z dniem wprowadzenia jej do obrotu prawnego;
2.art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. w zw. z art. 239a ordynacji podatkowej w zw. z art. 8 i art. 23a ust. 6 u.g.h. poprzez zastosowanie i uznanie, że organ odwoławczy zobligowany był wziąć pod uwagę skutek materialnoprawny, który zaistniał z mocy prawa w toku postępowania międzyinstancyjnego, jako że nastąpił on niezależnie od "wykonalności czy też skuteczności" decyzji organu I instancji, podczas gdy skoro podlega wykonaniu nieostateczna decyzja naczelnika urzędu celnego o cofnięciu rejestracji automatu do gier, to tym samym rejestracja ta nie mogła wygasnąć z mocy prawa na skutek upływu okresu, na jaki została dokonana;
3.art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. w zw. z art. 239a ordynacji podatkowej poprzez zastosowanie i przyjęcie, że decyzja cofająca rejestrację automatu do gier o niskich wygranych nie podlega wykonaniu przed datą, w której stała się ostateczna podczas gdy od decyzji organu celnego w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu, jako nie nakładającej obowiązków podlegających wykonaniu w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie ma zastosowania przepis art. 239a ordynacji podatkowej, bowiem z tej decyzji nie wynika żaden skonkretyzowany obowiązek dla jej adresata, o którym mowa w art. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;
4.art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie mimo, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wynikającą z art. 127 ordynacji podatkowej organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, bowiem w sytuacji gdy odwołanie dotyczy decyzji – mającej walor wykonalności – o cofnięciu uprawnień skonkretyzowanych decyzją administracyjną, to jej wygaśnięcie, czy utrata ważności nie spowoduje zniesienia obowiązków kontrolnych organu odwoławczego i w tych okolicznościach sprawy Sąd I instancji powinien na zasadzie art. 151 p.p.s.a. oddalić skargę spółki G. G.;
5.art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 208 § 1 ordynacji podatkowej przez zastosowanie i przyjęcie, że w dacie orzekania w II instancji postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych było bezprzedmiotowe, albowiem rejestracja spornego automatu do gier wygasła z mocy prawa po upływie 6 lat – przestał istnieć przedmiot postępowania prowadzonego w sprawie cofnięcia rejestracji automatu podczas gdy rejestracja nie mogła wygasnąć z mocy prawa, skoro jej byt prawny przestał istnieć na skutek zdarzenia prawnego, bowiem decyzja organu I instancji w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu, choć nieostateczna, jest wykonalna;
6.art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 i art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w P., skutkiem której było jej nieuprawnione uchylenie.
Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty są niezasadne. Jednak, mimo częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rz. uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w P., wydaną w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych, stwierdzając, że skoro rejestracja automatu wygasła na etapie postępowania odwoławczego ze względu na upływ terminu na jaki została wydana, to rozstrzyganie o jej cofnięciu stało się bezprzedmiotowe.
Zarzuty skargi kasacyjnej, ze względu na ich sposób zredagowania będą przedmiotem łącznej analizy. Zgodnie z art. 23a ust. 1 pkt 6 u.g.h. rejestracja wygasa z upływem okresu, na jaki została dokonana, a także w przypadku wycofania z eksploatacji automatu lub urządzenia do gier. Natomiast zgodnie z art.23a ust.1 pkt 7 u.g.h. naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji, cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie.
Zarzuty skargi kasacyjnej organu zmierzają do wykazania, że skoro została wydana decyzja pierwszoinstancyjna o cofnięciu rejestracji automatu, to spowodowała ona wygaśnięcie rejestracji z chwilą jej doręczenia, pomimo, że nie była to decyzja ostateczna. Stanowisko to skarżący kasacyjnie wywodzi przede wszystkim z brzmienia przepisu art. 212 O.p., który stanowi o związaniu organu treścią wydanej przez siebie decyzji od chwili jej doręczenia. Z brzmienia tego przepisu wyprowadza wniosek, że z chwilą doręczenia, decyzja wchodzi do obrotu prawnego i wiąże organ ukształtowanym na jej mocy stanem faktycznym i prawnym w zakresie sytuacji prawnej strony, do czasu wzruszenia tego rozstrzygnięcia w trybie prawem przewidzianym, a organ nie może pominąć własnego rozstrzygnięcia i winien je uwzględniać także w innych postępowaniach pozostających w związku podmiotowo-przedmiotowym ze sprawą rozstrzygniętą tą decyzja. Taka wykładnia przepisu art. 212 O.p. jest błędna. Przede wszystkim podkreślić należy, że zasada wyrażona w art. 212 O.p. odnosi się wyłącznie do stabilizacji (trwałości) rozstrzygnięcia konkretnej sprawy i wyraża się (co do zasady) w braku możliwości zmiany własnego stanowiska wyrażonego w decyzji. Jej istota polega więc na tym, że organ, który wydał decyzję, nie może dokonać jej weryfikacji w ten sposób, iż doprowadzi do zmiany sytuacji prawnej adresata decyzji, która została ukształtowana poprzez treść zawartego w decyzji rozstrzygnięcia w inny sposób, jak tylko w przypadkach ściśle określonych przepisami prawa. Innymi słowy, z regulacji tej wynika związanie organu wydaną przez siebie decyzją wyłącznie w znaczeniu proceduralnym. Natomiast ze stanowiska skarżącego kasacyjnie organu wynika, iż z treści art. 212 O.p. wywodzi on skutek o charakterze materialnoprawnym, jaki decyzja wywołałaby dopiero w przypadku uzyskania statusu decyzji ostatecznej, to jest skutek w postaci utraty ważności rejestracji automatu do gier. Jak wyżej wskazano taka wykładnia przepisu art. 212 O.p. jest nieprawidłowa.
Natomiast rację ma skarżący kasacyjnie organ, iż w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art.239a O.p. NSA stwierdza, że przepis art. 239a O.p. nie ma w sprawie zastosowania, odnosi się bowiem do decyzji podlegających wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej. Z przepisu tego wynika, iż decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, natomiast decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie (art. 339a O.p.). Inaczej mówiąc, decyzja ostateczna jest wykonalna, a decyzja nieostateczna, jeżeli nakłada obowiązek możliwy do egzekwowania w drodze administracyjnej, jest niewykonalna. Takie rozumienie wskazanych przepisów koresponduje w sposób właściwy z istotą postępowań stricte podatkowych, których przedmiotem jest np. zobowiązanie pieniężne, co dodatkowo podkreśla art. 239b § 1 i 2 O.p. przewidujący przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, jednakże decyzjom nakładającym obowiązki podlegające egzekucji administracyjnej. Regulacje te nie mogą być natomiast skutecznie przywoływane względem innych postępowań, do których przepisy Ordynacji podatkowej mają odpowiednie zastosowanie (tak jak w niniejszej sprawie zgodnie z brzmieniem art. 8 u.g.h.). Jak zasadnie podkreślił Naczelny Sąd administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 2016 r. (sygn. akt II GSK 2907/14): "W demokratycznym państwie prawnym nie jest dopuszczalne, by nieostateczne rozstrzygnięcie organu cofające zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej, a więc rozstrzygnięcie z zasady niewykonywane w trybie egzekucji administracyjnej, powodowało - silnie akcentowany przez organ - skutek natychmiastowego odebrania uprawnienia wynikającego z tego nieostatecznie cofniętego zezwolenia. Takie rozumienie przepisów Ordynacji podatkowej, stosowanych odpowiednio do postępowań uregulowanych w ustawie o grach hazardowych, powoduje zakłócenie chronionych konstytucyjnie (art. 2 Konstytucji RP) praw słusznie nabytych, wynikających z ostatecznej decyzji zezwalającej na prowadzenie działalności gospodarczej, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii dalszego posiadania tego uprawnienia. Zaproponowane przez organ rozumienie przepisów Ordynacji podatkowej jest więc de facto propozycją ich stosowania wprost, tak jak ma to miejsce w przypadku klasycznej sprawy podatkowej, w której występuje należność pieniężna. W niniejszej sprawie organ błędnie zatem zakłada, iż wydanie nieostatecznej decyzji o cofnięciu zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych oznacza skuteczne pozbawienie strony tego uprawnienia. Stanowisko skarżącego kasacyjnie w ogóle nie uwzględnia zasady ochrony praw słusznie nabytych." (podobnie NSA w wyrokach: z dnia 3 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 745/15, II GSK 384/15)
W przedmiotowej sprawie decyzja cofająca rejestrację nie była decyzją ostateczną i nie został jej nadany rygor natychmiastowej wykonalności, co oznacza, iż nie eliminowała ona skutków prawnych tej rejestracji. W końcu nie można nie zauważyć, że nawet gdyby decyzji nieostatecznej o cofnięciu rejestracji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, to oznaczałoby jedynie natychmiastowe wywołanie skutków wynikających z tej decyzji, a nie to, iż przedmiot postępowania przestał istnieć, a zatem, że nastąpiło ostateczne cofnięcie rejestracji automatu. (por. wyrok NSA z 11 lutego 2016r. sygn. akt II GSK 1186/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z przedstawionych wyżej przyczyn za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw NSA uznał zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art.145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 211 i art. 212 i oraz art. 239a O.p. W konsekwencji za nieuprawniony należało uznać również zarzut naruszenia art.145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w związku z art. 208 oraz 233 § 1 pkt 1 i pkt 2 lit.a O.p.
Ponieważ Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że rejestracja automatu wygasła z mocy prawa z dniem upływu jej ważności, co miało miejsce na etapie postępowania odwoławczego, a nie wygasła, jak wyżej wyjaśniono, w dacie doręczenia stronie decyzji organu I instancji, to za prawidłowe należy uznać stanowisko WSA, że rozstrzyganie o cofnięciu rejestracji na etapie postępowania odwoławczego stało się bezprzedmiotowe.
Pozbawiony usprawiedliwionych podstaw jest też zarzut naruszenia art.23a ust.6 i 7 u.g.h. Okoliczności wskazane w ust.6 i ust.7 stanowią samodzielne przesłanki wygaśnięcia rejestracji. Przepis art.23a ust.6 u.g.h. stanowi, że rejestracja wygasa z upływem okresu, na jaki została dokonana, a także w przypadku wycofania z eksploatacji automatu lub urządzenia do gier, natomiast ust.7, że naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji, cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Ponieważ w rozpoznanej sprawie rejestracja automatu wygasła z upływem okresu na jaki została dokonana, organ celny – również drugiej instancji - nie miał, w świetle zacytowanego ust.7 podstawy prawnej do wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia rejestracji.
Konkludując nie można podzielić także zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 i art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, gdyż wyrok Sądu I instancji mimo częściowego błędnego uzasadnienia – w zakresie możliwości zastosowania w tej sprawie art. 239a O.p. – odpowiada prawu.
Z wyżej przedstawionych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI