II GSK 362/22

II GSK 362/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Ostrowska
Grzegorz Dudar
Wojciech Maciejko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Sygn. powiązane
II SA/Go 542/21 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2021-11-03
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1465
art. 235(1)
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Maciejko (spr.) Sędzia NSA Anna Ostrowska Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Jan Pankiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Go 542/21 w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Lubuskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 9 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podejrzenia choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia
3 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Go 542/21 oddalił wniesioną przez J. Z. skargę na decyzję Lubuskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego
z dnia 9 kwietnia 2021 r., II/NS-HPCHN-1/11/2021 utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zielonej Górze z dnia 9 lutego 2021 r., nr M/53/NS-HP-4/2021 umarzającą postępowanie w sprawie podejrzenia u J. Z. choroby zawodowej wymienionej pod poz. 19.1 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.
w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1836, zwanego dalej r.ch.z.).
W wyroku tym, z powołaniem się na art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Sąd I instancji podzielił pogląd orzekających w sprawie organów. Stwierdził, że Lubuski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (zwany dalej LPWIS) prawidłowo zastosował art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775, zwanej dalej k.p.a.). Sprawa o takim samym przedmiocie została już bowiem rozstrzygnięta wobec J. Z. ostateczną decyzją LPWIS z dnia 15 października 2010 r., nr II/NS-HPCHN-2/20/2010 utrzymującą
w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zielonej Górze
z dnia 16 sierpnia 2010 r., nr 1259/Ch.Z.8a/10 orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia chorób zawodowych układu ruchu wymienionych w poz. 19.1 i 19.5 wykazu chorób zawodowych. Skarga wniesiona na tę decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 styczna 2011 r., sygn. akt II SA/Go 876/10. Pomiędzy obydwiema sprawami zachodzi tożsamość pozwalająca uznać, że ta sama sprawa została już wcześniej rozstrzygnięta
i postępowanie wszczęte kolejnym wnioskiem skarżącej było postępowaniem bezprzedmiotowym, zasługującym na umorzenie zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. W obydwu postępowaniach stroną domagającą się stwierdzenia choroby zawodowej była J. Z.. W sprawie występował również ten sam orzekający organ. Przedmiotem postępowania w obydwu sprawach było stwierdzenie choroby zawodowej w postaci przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki, o jakim mowa w art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r., poz. 1465, zwanej dalej k.p.) w zw.
z § 2 i poz. 19.1 r.ch.z. Również stan faktyczny obydwu sprawy okazał się tożsamy. Skarżąca, nie pracując od [...] stycznia 2009 r., wskazała w obydwu podaniach skierowanych do organu ten sam okres pracy przypadający na lata 1962-2009 oraz ten sam zakład pracy ([...] S.A.), w którym pracując na tym samym stanowisku pracy (kasjer-dysponent) dopatrywała się wystąpienia choroby zawodowej. W stosunku do okoliczności faktycznych składających się na stan poprzednio zakończonej sprawy skarżąca nie wskazała żadnej nowej okoliczności. Wprawdzie dokumentacja załączona do nowego podania wskazywała na rozpoznanie "zmęczeniowego złamania kości palca III ręki prawej", to jednak granice spraw zamykały się na podejrzeniu choroby związanej z układem ruchu; względem skarżącej zaś prawomocnie już ustalono, że w jej środowisku pracy w rozumieniu art. 2351 k.p. nie występowało w ogóle narażenie zawodowe charakteryzujące się jednorodnością
i monotypią ruchów, stanowiąca konieczny "sposób wykonywania pracy" w rozumieniu poz. 19 załącznika do r.ch.z. Zatem nowa okoliczność w ogóle nie odnosiła się do czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy. Trafnie zatem orzekające
w sprawie organy poprzestały w zakresie gromadzenia materiału dowodowego na pismach Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy – Poradni Chorób Zawodowych z dnia 7 lipca 2020 r. i 27 października 2020 r. stwierdzających, że informacje zawarte
w dokumentacji medycznej przekazanej przez J. Z. nie wnoszą nowych okoliczności i tym samym nie mają wpływu na ewentualną zmianę wydanych wcześniej wobec niej orzeczeń lekarskich.
Z wyrokiem nie zgodziła się J. Z. wnosząc od niego skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej, zarzuciła Sądowi
I instancji naruszenie:
1. "przepisów postępowania przez bezkrytyczne przyjęcie jako w pełni wiarygodnych twierdzeń skarżonego organu, że przedłożone przez skarżącą dokumenty określające jej aktualny stan zdrowia nie wnoszą niczego nowego do sprawy, gdyż nie świadczą, że skarżąca choruje na cztery choroby zawodowe", a także
2. przepisu prawa materialnego w postaci art. 2351 k.p. poprzez jego niezastosowanie mimo bezspornego faktu, że schorzenia skarżącej wyczerpują w pełni znamiona chorób zawodowych, o których mowa w tym przepisie.
W motywach skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że wydane wobec niej poprzednio decyzje w sprawie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej są nieprawidłowe i wydano je z naruszeniem prawa. Podobnie, wadliwe okazały się decyzje aktualnie wobec niej wydane, tzn. umarzające postępowanie. W sprawach prowadzonych poprzednio należało uzupełnić materiał dowodowy o opinie biegłych lekarzy. Skarżąca wniosła o "zmianę zaskarżonego wyroku w całości".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W badanej sprawie nie wystąpiły podstawy nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183
§ 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają podstawy określone
w art. 174 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że zarzut naruszenia przez Sąd
I instancji przepisów postępowania nie wskazuje na jakikolwiek przepis postępowania sądowoadmiinstracyjnego. Skarżąca ograniczyła się do zarzucenia Sądowi I instancji naruszenia "przepisów postępowania przez bezkrytyczne przyjęcie jako w pełni wiarygodnych twierdzeń skarżonego organu, że przedłożone przez skarżącą dokumenty określające jej aktualny stan zdrowia nie wnoszą niczego nowego do sprawy, gdyż nie świadczą, że skarżąca choruje na cztery choroby zawodowe". Zarzutu tego nie powiązano z jakimkolwiek przepisem prawa procesowego. Skarżąca nie wywiązała się w tym zakresie z obowiązku wskazania przepisu, o jakim mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Również lektura uzasadnienia skargi kasacyjnej nie pozwala na rekonstrukcję treści tego zarzutu. Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie przywołuje żadnej regulacji procesowej. Tak skonstruowany zarzut nie mógł zatem być nie tylko uwzględniony, ale nawet poddany ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Nie mógł zostać uwzględniony również drugi zarzut, naruszenia przepisu prawa materialnego w postaci art. 2351 k.p. poprzez jego niezastosowanie mimo bezspornego faktu, że schorzenia skarżącej wyczerpują w pełni znamiona chorób zawodowych,
o których mowa w tym przepisie. Przypomnieć należy, iż istotą postępowania, w którym wydano zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim decyzję jest wyłącznie to, czy sprawa administracyjna okazała się bezprzedmiotowa w związku z załatwieniem sprawy o takim samym przedmiocie wydaną już wcześniej ostateczną decyzją administracyjną. Kwestionowana skargą decyzja została wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., a wyłącznym powodem takiego rozstrzygnięcia był obowiązek organów uniknięcia wydania kolejnej decyzji w sprawie o takim samym przedmiocie, tj. nawiązującej stosunek prawa materialnego między tymi samymi stronami (skarżącą i organami Inspekcji Sanitarnej obydwu instancji), co naraziłoby organy na zarzut wydania decyzji obarczonej wadą nieważności, określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Stosownie natomiast do art. 2351 k.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących
w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Wbrew ocenie skarżącej, trafnie przyjęły orzekające w sprawie organy, że nie mogło dojść do wydania kolejnej decyzji orzekającej o istocie sprawy
w przedmiocie stwierdzenia wobec J. Z. podstaw choroby zawodowej
w postaci przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki, o jakiej mowa w art. 2351 k.p. w zw. z poz. 19.1 załącznika do r.ch.z. Pomiędzy sprawą zakończoną decyzją LPWIS
z dnia 9 kwietnia 2021 r., II/NS-HPCHN-1/11/2021 i sprawą zakończoną decyzją LPWIS 15 października 2010 r., nr II/NS-HPCHN-2/20/2010 zachodziła tożsamość. Podanie
o stwierdzenie choroby zawodowej w postaci przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki w obydwu sprawach składała J. Z.. W obydwu sprawach właściwe okazały się te same organy Inspekcji Sanitarnej. Realia, prawne i faktyczne obydwu spraw również okazały się takie same; skarżąca (nie kontynuując zatrudnienia) zamierzała wykazać chorobę zawodową wskutek narażeń w środowisku pracy w trakcie swojego zatrudnienia w latach 1962-2009, tj. w trakcie wykonywania pracy na stanowisku kasjer-dysponent w [...] S.A. Trafnie przyjął Sąd
I instancji, a wcześniej organy Inspekcji Sanitarnej, że granice sprawy w nowym postępowaniu nie uległy zmianie tylko przez to, że skarżąca w nowym podaniu
(i załączonych do niego dokumentach) dodatkowo powołała się na rozpoznanie "zmęczeniowego złamania kości palca III ręki prawej". Jak jednoznacznie stwierdzono
w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 styczna 2011 r., sygn. akt II SA/Go 876/10, stanowisko pracy skarżącej (kasjer w banku) w ogóle nie mogło być poddawane ocenie z punktu widzenia wystąpienia przewlekłego zaplenia ścięgna i jego pochewki, bowiem środowisko pracy na takim stanowisku nie obejmowało, koniecznych dla wystąpienia tej choroby warunków pracy, tzn. nadmiernego przeciążenia kończyn górnych; zgłaszane już wówczas dolegliwości III palca prawej ręki, podobnie jak prawego łokcia, bóle stóp i stawów kolanowych, zaniki kostne w dłoniach i stopach oraz geody zapalne w nadgarstkach
i śródstopiu z punktu widzenia oceny tych konkretnych warunków pracy kasjera, nie mogły być następstwem realizacji stosunku pracy. Jak prawomocnie przyjęto wobec skarżącej, w trakcie zatrudnienia wykonywała ona "zróżnicowane czynności, obciążające różne elementy układu" i nie wykonywała czynności charakteryzujących się "jednorodnością
i monotypowością". Takie zaś właściwości pracy, z medycznego punktu widzenia, były konieczne dla stwierdzenia w środowisku pracy narażenia zawodowego w rozumieniu
art. 2351 k.p., które mogłoby rodzić przynajmniej wysokie prawdopodobieństwo przewlekłej choroby układu ruchu (zapalenia ścięgna i jego pochewki) wywołanej sposobem wykonywania pracy, jak wymagał tego przepis poz. 19.1 załącznika do r.ch.z. Skoro
w wyroku tym przesądzono, iż charakter pracy (sposób świadczenia pracy oraz czynniki szkodliwe dla zdrowia składające się na narażenie zawodowe) na stanowisku kasjera wyłączał wszelką możliwość powoływania się na schorzenia układu ruchu, tym samym powoływanie się na nowe dolegliwości ocenianych już pod tym kątem elementów układu ruchu (III palca prawej ręki, w tym jego "zmęczeniowego złamania"), nie było w stanie zmienić granic rozpoznawanej wcześniej sprawy. Skarżąca bowiem takiej oceny organów nie kwestionowała; w szczególności zaś nie składała skargi kasacyjnej od ww. wyroku oddalającego jej wcześniejszą skargę w sprawie, w której organy Inspekcji Sanitarnej orzekały o istocie, wypowiadając się co do treści narażenia zawodowego z art. 2351 k.p. związanego ze "sposobem wykonywania pracy" w rozumieniu poz. 19 załącznika do r.ch.z., na stanowisku pracy skarżącej, które wyeliminowało wobec niej chorobę układu ruchu - przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki.
Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.