II GSK 352/10

Naczelny Sąd Administracyjny2011-07-05
NSAbudowlaneWysokansa
uprawnienia budowlaneprawo budowlanesamodzielne funkcje techniczneinżynier budownictwastwierdzenie nieważnościpostępowanie administracyjnewykształceniepraktyka zawodowaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej, uznając, że stwierdzenie nieważności decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych było niezasadne z powodu błędnego zastosowania przepisów prawa.

Sprawa dotyczyła stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu A. Z. uprawnień budowlanych do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń. Krajowa Komisja Kwalifikacyjna uznała, że nadanie uprawnień nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, powołując się na przepisy obowiązujące przed 1 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę decyzję, uznając argumenty organu za niewystarczające. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, stwierdzając, że decyzje o nieważności zostały wydane z naruszeniem prawa, ponieważ organ błędnie zastosował przepisy, które nie miały zastosowania w sprawie.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej (KKK) od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję KKK o stwierdzeniu nieważności decyzji nadającej A. Z. uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń. Pierwotna decyzja o nadaniu uprawnień została wydana przez Okręgową Komisję Kwalifikacyjną w grudniu 2006 r., powołując się na przepisy Prawa budowlanego obowiązujące od 1 stycznia 2006 r. KKK dwukrotnie stwierdziła nieważność tej decyzji, zarzucając rażące naruszenie prawa, w tym przepisów rozporządzenia z 18 maja 2005 r. (które straciło moc) oraz przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 2006 r. WSA uznał, że argumenty KKK były niewystarczające. NSA, oddalając skargę kasacyjną KKK, podkreślił, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją szczególną i wymaga oczywistego naruszenia prawa. NSA stwierdził, że KKK błędnie zastosowała przepisy prawa materialnego, które nie miały zastosowania w sprawie, a także nie przedstawiła wystarczających argumentów przemawiających za nieważnością decyzji. NSA uznał, że wyrok WSA, mimo potencjalnie błędnego uzasadnienia w niektórych aspektach, odpowiada prawu, ponieważ decyzje KKK o stwierdzeniu nieważności zapadły z naruszeniem prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej wymaga oczywistego naruszenia prawa, a organ nie może stosować przepisów, które nie miały zastosowania w sprawie.

Uzasadnienie

NSA uznał, że Krajowa Komisja Kwalifikacyjna błędnie zastosowała przepisy prawa materialnego (zarówno te obowiązujące przed 1 stycznia 2006 r., jak i te dotyczące rozporządzenia z 18 maja 2005 r.) do oceny decyzji nadającej uprawnienia budowlane, która została wydana na podstawie przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2006 r. Brak było oczywistego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

Prawo budowlane art. 14 § ust. 3 pkt 3 lit a

Prawo budowlane

Wymóg ukończenia studiów magisterskich dla uzyskania uprawnień budowlanych bez ograniczeń (w brzmieniu po 1 stycznia 2006 r.).

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 14 § ust. 3 pkt 3 lit b

Prawo budowlane

Wymóg odbycia dwuletniej praktyki na budowie dla uzyskania uprawnień budowlanych bez ograniczeń (w brzmieniu po 1 stycznia 2006 r.).

Prawo budowlane art. 14 § ust. 5

Prawo budowlane

Wyłączenie wymogu odbycia dwuletniej praktyki dla osób posiadających już uprawnienia w ograniczonym zakresie (w brzmieniu po 1 stycznia 2006 r.).

Ustawa o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 5

Przepis przejściowy dotyczący stosowania przepisów dotychczasowych do osób, które przed wejściem w życie ustawy uzyskały wykształcenie i rozpoczęły praktykę.

Ustawa o szkolnictwie wyższym art. 11

Dotyczy definicji studiów wyższych i tytułów zawodowych.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stwierdzenie nieważności decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych nastąpiło z naruszeniem prawa, ponieważ organ stosował przepisy, które nie miały zastosowania w sprawie. Organ nie przedstawił wystarczających argumentów przemawiających za stwierdzeniem nieważności decyzji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 141 w zw. z art. 133 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a.) Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego (błędna wykładnia art. 14 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego).

Godne uwagi sformułowania

Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zatem zaistnienie przesłanki, powodującej stwierdzenie nieważności, musi być oczywiste. Rażące naruszenie prawa występuje wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, na podstawie którego decyzja została wydana przez proste ich zestawienie, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja wykreowała taki stan prawny, który nie jest do zaakceptowania w aktualnym porządku prawnym. To sformułowanie użyte w omawianej decyzji zwalnia Naczelny Sąd Administracyjny od dalszych rozważań obejmujących dopuszczalność "pojawienie się" nowej przesłanki rażącego naruszenia prawa w decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym, a przez to pozbawienia strony możliwości jej kwestionowania w toku postępowania administracyjnego.

Skład orzekający

Rafał Batorowicz

przewodniczący

Zofia Borowicz

członek

Małgorzata Korycińska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, zasada stosowania przepisów prawa materialnego, wymogi dotyczące uprawnień budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów Prawa budowlanego i interpretacji przepisów przejściowych oraz wymogów formalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, w szczególności zasady praworządności i stosowania przepisów prawa. Pokazuje, jak istotne jest prawidłowe zastosowanie przepisów, zwłaszcza w kontekście stwierdzania nieważności decyzji.

Nieważność decyzji administracyjnej – czy organ może stosować przepisy, które nie miały zastosowania?

Dane finansowe

WPS: 120 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 352/10 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2011-07-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-03-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Korycińska /sprawozdawca/
Rafał Batorowicz /przewodniczący/
Zofia Borowicz
Symbol z opisem
6017 Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie
Hasła tematyczne
Uprawnienia do wykonywania zawodu
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1126/09 - Wyrok WSA w Warszawie z 2009-11-25
II OSK 1126/09 - Wyrok NSA z 2009-11-10
II SA/Gl 873/06 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2007-05-28
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art. 14 ust. 3 i 5 oraz art. 16 ust. 1 i 1a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędziowie NSA Zofia Borowicz Małgorzata Korycińska (spr.) Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 25 listopada 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1126/09 w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nadania uprawnień budowlanych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa na rzecz A. Z. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
I
Wyrokiem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uwzględnił skargę A. Z. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2009 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] grudnia 2008 r.
Relacjonując przebieg postępowania administracyjnego Sąd I instancji wskazał m.in., że decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna Łódzkiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa nadała skarżącej uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno- budowlanej. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa stwierdziła nieważność tej decyzji.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa utrzymała w mocy swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r. W uzasadnieniu organ podał, że żądanie A. Z. dotyczące nadania uprawnień budowlanych mogło być rozpatrzone albo na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. art. 14 ust. 3 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.), dalej powoływanej jako Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2006 r. albo na podstawie przepisów nowych, tzn. na podstawie art. 14 ust. 3 i 5 oraz art. 16 ust. 1 i 1a Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2006 r.
Organ II instancji na podstawie załączonych do wniosku uprawnień budowlanych strony nadanych jej w 1985 r. stwierdził, że wnioskodawczyni nie tylko rozpoczęła, ale i zakończyła praktykę zawodową przed wejściem w życie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1364), związku z tym przepis art. 5 cytowanej ustawy miał zastosowanie w jej sprawie. W ocenie Komisji Kwalifikacyjnej niedołączenie do wniosku o nadanie uprawnień dokumentów potwierdzających odbycie praktyki zawodowej uniemożliwiało zastosowanie § 5, 6, 8 ust. 4 lub § 28 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Organ stwierdził, iż w zaistniałym stanie faktycznym nadanie skarżącej uprawnień budowlanych do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej stanowiło rażące naruszenie prawa.
Jednocześnie Krajowa Komisja Kwalifikacyjna zauważyła, iż skarżąca mogłaby na mocy art. 14 ust. 5 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2006 r.) być zwolniona z obowiązku odbycia praktyki zawodowej, niemniej strona musiałaby spełnić warunek przewidziany w art. 14 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego, w myśl którego osoba ubiegająca się o uprawnienia budowlane bez ograniczeń do kierowania robotami budowlanymi winna ukończyć studia magisterskie, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, na kierunku odpowiednim dla danej specjalności. Skarżąca ukończyła jedynie studia zawodowe, posiada tytuł inżyniera i tym samym nie spełnia wymogów art. 14 ust. 3 pkt 3 lit a Prawa budowlanego.
W związku z powyższym, zdaniem Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej nadanie uprawnień budowlanych bez ograniczeń nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, dlatego też należało stwierdzić nieważność decyzji nadającej uprawnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę wyjaśnił, że w przypadku skarżącej miały zastosowanie przepisy art. 14 ust. 3 pkt. 3 lit. a i b Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2006 r. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 r., w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U z 2006 r., nr 83, poz. 578). Art. 14 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego uzależniał uzyskanie uprawnień budowlanych do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń od ukończenia studiów magisterskich w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym na kierunku odpowiednim dla danej specjalności, a także od odbycia dwuletniej praktyki na budowie.
Zgodnie zaś z treścią art. 14 ust. 5 Prawa budowlanego do osób ubiegających się o uprawnienia budowlane bez ograniczeń, posiadających uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie w danej specjalności, nie stosuje się art. 14 ust. 3 pkt 3 lit b, tej ustawy, co oznacza, iż w przypadku takich osób wymóg odbycia dwuletniej praktyki na budowie nie istnieje. Skarżąca, jako osoba posiadająca uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie ubiegając się o uprawnienia budowlane bez ograniczeń została zwolniona z obowiązku odbycia praktyki zawodowej. Musiała jednak równocześnie spełnić warunek wskazany w art. 14 ust. 3 pkt 3 lit. a tzn. musiała ukończyć studia magisterskie w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym na kierunku odpowiednim dla danej specjalności. Z treści dokumentów dotyczących przebiegu nauki wynika, iż A. Z. ukończyła pięcioletnie studia na Wydziale Budownictwa i Architektury Politechniki Łódzkiej uzyskując dyplom inżyniera. Wyższą uczelnię ukończyła wówczas, kiedy obowiązywała ustawa z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 1985 r., nr 42, poz. 201 ze zm.), powoływana dalej, jako ustawa o szkolnictwie wyższym. Ustawa ta traktowała w sposób równorzędny tytuł zawodowy magistra, oraz tytuł zawodowy inżyniera. Były to tytuły nadawane absolwentom szkół wyższych o innym profilu (uniwersytet, politechnika). Zdaniem Sądu I instancji nabycie kwalifikacji w następstwie ukończenia wówczas takich szkół jest jednoznaczne ze spełnieniem przesłanki wskazanej w art. 14 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego w jego obecnym brzmieniu.
Materia prawna, którą poddano ocenie nie jest ani jednoznaczna ani oczywista, a o rażącym naruszeniu można mówić w przypadku naruszenia przepisu niepozostawiającego wątpliwości, co do jego bezpośredniego rozumienia. Rażące tzn. oczywiste, wyraźne, bezsporne, a w przedmiotowej sprawie z pewnością oceniane przepisy takiego charakteru nie miały.
U podstaw wyroku powołano art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
II
Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa w skardze kasacyjnej zaskarżając wyrok w całości domagała się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił:
1) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, tj.
a) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nie wyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia, tj. braku uzasadnienia prawnego stanowiska Sądu, co do równorzędności tytułów inżyniera i magistra inżyniera na gruncie przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym,
b) naruszenie art. 141 p.p.s.a. w związku z art. 133 p.p.s.a. polegające na przedstawieniu sprawy niezgodnie z rzeczywistością poprzez pominięcie przez Sąd istotnych dowodów w sprawie (treści dyplomu w zakresie, w jakim określono tam status ukończonych przez stronę studiów),
c) naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na braku oceny zgodności zaskarżonych decyzji ze wszystkimi przepisami wchodzącymi w zakres danej sprawy tj., z art. 14 ust.3 pkt 3 lit a Prawa budowlanego w związku z art. 11 ustawy o szkolnictwie wyższym,
d) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 14 ust. 3 pkt 3 lit. a) Prawa budowlanego oraz art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako k.p.a., polegające na bezpodstawnym uwzględnieniu skargi, mimo braku naruszenia w/w przepisów prawa materialnego,
2) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:
a) błędną wykładnię art. 14 ust. 3 pkt 3 lit. a) Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że okoliczność ukończenia studiów magisterskich należy oceniać nie według obecnie obowiązujących przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym, lecz przepisów obowiązujących w okresie ukończenia studiów przez osobę ubiegającą się o uprawnia budowlane bez ograniczeń,
b) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 14 ust. 3 pkt 3 lit. a) Prawa budowlanego w związku z art. 11 ustawy o szkolnictwie wyższym poprzez przyjęcie, że przez studia magisterskie należy rozumieć także studia zawodowe i uzyskanie tytułu zawodowego inżyniera oraz poprzez przyjęcie, że skończenie takich studiów odpowiada hipotezie normy prawnej określonej w/w przepisach.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor szczegółowo uzasadnił każdy z zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącej domagał się jej oddalenia i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontroli instancyjnej poddany został wyrok Sądu I instancji uchylający decyzje wydane w trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Stwierdzenie nieważności decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno- budowlanej nastąpiło w oparciu o przesłankę, o której stanowi art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę, uznał, że "argumenty przytoczone przez organ, które w jego ocenie przemawiały za stwierdzeniem nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. uznać należało za niewystarczające". Naczelny Sąd Administracyjny podziela ten pogląd, aczkolwiek z innych powodów niż zaprezentowane w zaskarżonym wyroku.
Zważyć jednak najpierw należy, że z dniem 1 stycznia 2006 r. uległ zmianie stan prawny regulujący przesłanki nabycia uprawnień budowlanych m.in. w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Przed tą datą o nabycie uprawnień budowlanych do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń mogły ubiegać się osoby posiadające wyższe wykształcenie odpowiednie dla danej specjalności, które odbyły dwuletnią praktykę na budowie (art. 14 ust.3 pkt 3 a i b Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2006 r.). W oparciu o obowiązującą wówczas delegację ustawową Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych (Dz.U. Nr 96, poz. 817, zwane dalej rozporządzeniem z 18 maja 2005 r.) określające m.in. warunki zaliczania praktyki zawodowej - § 4 i § 5 rozporządzenia oraz sposób przeprowadzenia i zakres egzaminu. Osoba ubiegająca się o nadanie jej uprawnień budowlanych zobligowana była do przystąpienia do egzaminu, a pozytywny wynik tego egzaminu stanowił przesłankę do wydania decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych - § 12 pkt 1 rozporządzenia z dnia 18 maja 2005 r.
Natomiast z dniem 1 stycznia 2006 r., po wejściu w życie art.1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 163, poz. 1364, zwanej dalej ustawą zmieniającą) uzyskanie uprawnień w określonych specjalnościach do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń wymagało ukończenia studiów magisterskich, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, na kierunku odpowiednim dla danej specjalności oraz odbycia dwuletniej praktyki na budowie – odpowiednio art. 14 ust 3 pkt 3 lit a i b Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym mu przez art.1 pkt 3 ustawy zmieniającej. Istotne jest jeszcze to, że do osób ubiegających się o uprawnienia budowlane bez ograniczeń, posiadających uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie w tej specjalności nie miał zastosowania wymóg odbycia dwuletniej praktyki, – o czym stanowił art.14 ust.5 Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym mu przez art.1 pkt 3 ustawy zmieniającej.
Zgodnie z art. 6 ustawy zmieniającej przepisy wykonawcze wydane na podstawie art.16 ust.1 Prawa budowlanego zachowywały moc do czasu wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych. Z dniem 31 maja 2006 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz.U. Nr 83, poz.578, zwane dalej rozporządzeniem z dnia 28 kwietnia 2006 r.). Z tym też dniem, stosownie do art. 6 ustawy zmieniającej, utraciło moc rozporządzenie z 18 maja 2005 r. Nowe rozporządzenie z 28 kwietnia 2006 r. określa m.in. sposób przeprowadzenia i zakres egzaminu, stanowiąc w § 11 ust.1, że po zakończeniu części ustnej egzaminu w sprawie nadania uprawnień budowlanych izba wydaje decyzję:
1) o nadaniu uprawnień budowlanych - w razie pozytywnego wyniku egzaminu;
2) o odmowie nadania uprawnień budowlanych - w razie negatywnego wyniku części ustnej egzaminu.
Ustawa zmieniająca w art. 5 stanowiła, że w stosunku do osób ubiegających się o uprawnienia budowlane, które przed dniem wejścia w życie ustawy uzyskały wykształcenie wymagane na podstawie przepisów dotychczasowych oraz rozpoczęły odbywanie wymaganej praktyki, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Z niekwestionowanych, a istotnych dla dalszych rozważań, ustaleń wynika, że A. Z. uzyskała uprawnienia w ograniczonym zakresie w dnu [...] września 1985 r., następnie ukończyła 5 letnie studia na Politechnice Łódzkiej uzyskując w 1990 r. tytuł inżyniera, a z wnioskiem o nadanie uprawnień budowlanych bez ograniczeń wystąpiła w lipcu 2006 r. i uzyskała pozytywny wynik egzaminu na uprawnienia budowlane.
Po przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna Łódzkiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nadała A. Z. uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno- budowlanej. U podstaw materialnoprawnych decyzji organ powołał "art.12 ust.1 pkt 2, 3, 4, 5, art. 13 ust.1 pkt 2 i ust.3 i 4, art.14 ust.1 pkt 2 i ust.3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. nr 156 poz.1118 z późn. zm.) oraz § 11 ust.1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz.U. z 2006 r. nr 83, poz. 578 )". W świetle powołanej podstawy prawnej nie może budzić wątpliwości to, że nadanie uprawnień budowlanych nastąpiło w oparciu o przepisy obowiązujące od dnia 1 stycznia 2006 r. – a zatem zarówno przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, jak i akt wykonawczy wydany w oparciu o nową delegację ustawową zawartą w art.16 ust.1 i 1 a Prawa budowlanego o znowelizowanej treści. Żaden z elementów uzasadnienia faktycznego i prawnego nie wskazuje na to, aby organ stosował dotychczasowe przepisy.
Tymczasem stwierdzając nieważność tej decyzji Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa w decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. przyjęła, że objęte postępowaniem nadzwyczajnym rozstrzygnięcie rażąco narusza § 4 ust.1 i 2 oraz § 5 i § 28 rozporządzenia z dnia 18 maja 2005 r. Uznano więc, że kwalifikowana wada decyzji tkwi w naruszeniu, i to rażącym, przepisów, których organ wydając decyzję w postępowaniu zwykłym nie stosował w tej sprawie.
Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zatem zaistnienie przesłanki, powodującej stwierdzenie nieważności, musi być oczywiste. Odnosząc tę oczywistość do przesłanki rażącego naruszenia prawa, przyjąć należy, że występuje ona wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, na podstawie którego decyzja została wydana przez proste ich zestawienie, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja wykreowała taki stan prawny, który nie jest do zaakceptowania w aktualnym porządku prawnym. Jako skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu wymagań praworządności rozumieć należy przy tym gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa (por. glosa B. Adamiak do wyroku NSA z dnia 6 lutego 2006 r. I FSK 439/05, OSP 2007, z.9, poz. 100). Dla uznania rażącego naruszenia prawa koniecznym jest zatem wpierw ustalenie, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa na podstawie których decyzja ta została wydana, a następnie ocena, czy skutek tych naruszeń jest niemożliwy do zaakceptowania.
Stwierdzając nieważność decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych organ, jako wzorzec kontroli zastosował przepisy prawa materialnego, które w sprawie nie miały zastosowania. Nie można było, przy tak jednoznacznie powołanej podstawie prawnej, jak miało to miejsce w decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r., domniemywać, że organ rozstrzygnął sprawę na podstawie przepisów dotychczasowych. Należy już w tym miejscu wyraźnie podkreślić, że w kontrolowanym wyroku Sąd I instancji przesądził, że "w przypadku skarżącej miały zastosowanie przepisy art.14 ust.3 pkt 3 lit a i b Prawa budowlanego w wersji obowiązującej począwszy od dnia 1 stycznia 2006 r. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 r. Takie też przepisy znalazły się w podstawie prawnej rozstrzygnięcia z dnia [...] grudnia 2006 r.". Skarżący organ, co wprost wynika z zarzutów skargi kasacyjnej, zgadza się z poglądem, że w sprawie miały zastosowanie przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2006 r., mimo że wcześniej stwierdził nieważność decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych z powodu rażącego naruszenia przepisów w brzmieniu obowiązującą przed tą datą.
Naczelny Sąd Administracyjny omówił już decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r. stwierdzającą nieważność decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń, wskazując powody, dla których przyjął, iż decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym narusza art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd I instancji wskazał, że organ nie przedstawił wystarczających argumentów, które przemawiały za stwierdzeniem nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że decyzja Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej z dnia [...] grudnia 2006 r. nie zawiera jakichkolwiek argumentów wskazujących, iż decyzja o nadaniu uprawnień budowlanych została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które organ zastosował w sprawie.
Rozpoznając ponownie sprawę na skutek złożonego w trybie art. 127 § 3 k.p.a. wniosku, Krajowa Komisja Kwalifikacyjna utrzymała w mocy swą uprzednią decyzję podtrzymując stanowisko, że wydana w postępowaniu zwykłym decyzja rażąco narusza przepisy rozporządzenia z dnia 18 maja 2005 r. i dodając, "iż nadanie uprawnień budowlanych bez ograniczeń na podstawie przepisów dotychczasowych bez udokumentowania praktyki zawodowej narusza w sposób rażący także art. 14 ust.3 pkt 3 lit. b ustawy – Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2006 r."(podkr. NSA). Odnosząc się do twierdzeń zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że nadanie uprawnień budowlanych nastąpiło na podstawie przepisów obowiązujących po dniu 1 stycznia 2006 r. organ "z ostrożności procesowej" zauważył, że nadanie uprawnień budowlanych "na podstawie art.14 ust.3 pkt 3 lit a ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 stycznia 2006 r., wobec braku wymaganego wykształcenia skutkowałoby rażącym naruszeniem tego przepisu."
Naczelny Sąd Administracyjny raz jeszcze podkreśla, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, jako wyjątek od określonej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady stabilności decyzji administracyjnych, następuje tylko wtedy, gdy bezspornie ustalone zostanie istnienie przyczyny nieważności określonej w art. 156 § 1 k.p.a. W orzecznictwie sądowym wskazuje się na konieczność ostrożnego korzystania z instytucji pozwalających na wzruszanie decyzji ostatecznych i ograniczenie jej stosowania tylko do sytuacji wyjątkowych i w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Wzruszenie takich decyzji może nastąpić jedynie wtedy, gdy ustawowe przesłanki określonej instytucji pozwalającej na odstępstwo od zasady trwałości, mają charakter bezsporny i oczywisty. Tych cech nie posiada wskazywanie potencjalnych jeszcze innych wad kwalifikowanych decyzji "z ostrożności procesowej". To sformułowanie użyte w omawianej decyzji zwalnia Naczelny Sąd Administracyjny od dalszych rozważań obejmujących dopuszczalność "pojawienie się" nowej przesłanki rażącego naruszenia prawa w decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym, a przez to pozbawienia strony możliwości jej kwestionowania w toku postępowania administracyjnego.
W myśl art.184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu sentencja nie uległaby zmianie. Taka sytuacja, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zachodzi w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. trafnie przyjął, że decyzje wydane w postępowaniu nadzwyczajnym zapadły z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jednakże argumentacja Sądu, która doprowadziła do tego rozstrzygnięcia, w zakresie przekraczającym uznanie, że decyzja wydana w trybie zwykłym została oparta na przepisach ustawy Prawo budowlane w brzmieniu nadanym mu ustawą zmieniającą i brak było wystarczających powodów do stwierdzenia jej nieważności, była zbędna. Dla oceny kontrolowanych decyzji stwierdzających nieważność decyzji z powodu naruszenia przepisów ustawy w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2006 r. nie miała jakiegokolwiek znaczenia wykładnia przepisów ustawy obowiązujących po tej dacie.
Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art.184 p.p.s.a. i art. 204 pkt 2 oraz § 18 ust.1 pkt 2 b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1348 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI